Giữa vô số tác phẩm xuất sắc và giàu tính nghệ thuật, thật khó để ưu ái một tác phẩm hơn tất cả những phần còn lại. Thế nhưng, chắc chắn rằng, ngay cả trong số những kiệt tác của Verne, “Off on a Comet” vẫn xứng đáng được xếp ở vị trí hàng đầu. Có lẽ câu chuyện này sẽ vẫn còn sống mãi trong ký ức ngay cả khi “Round the World in Eighty Days” và “Michael Strogoff” đã bị phai mờ bởi dòng chảy của hàng thế kỷ. Ít ra, trong số vô vàn cuốn sách viết về cùng một chủ đề với Verne kể từ đó đến nay, chưa ai thành công trong việc sánh kịp, hay thậm chí là tiệm cận được với tác phẩm này.

Theo một khía cạnh nào đó, “Off on a Comet” cho thấy sự tương phản rõ rệt với những sáng tác thời kỳ đầu của Verne. Không chỉ dấn thân vào một miền không gian xa xôi hơn cả “Trip to the Moon”, tác giả ở đây còn rũ bỏ thái độ cẩn trọng mang tính khoa học quen thuộc của mình. Để có thể dẫn dắt chúng ta du ngoạn qua những tầng sâu của không gian vô tận, cho ta thấy thiên văn học thực sự hiểu biết những gì về điều kiện nơi đó cũng như trên các hành tinh khác, Verne đã yêu cầu chúng ta chấp nhận một tình huống hoàn toàn phi lý. Trái Đất và một chòm sao chổi va chạm với nhau hai lần mà nhân loại nói chung, hay thậm chí cả các nhà thiên văn học của chúng ta, đều không hề hay biết. Hơn thế nữa, một vài con người từ những vùng đất cách xa nhau lại bị chòm sao chổi cuốn đi và rồi được đưa trở lại mà không hề hấn gì. Vẫn chưa hết, để tạo sự thuận tiện cho những vị lữ khách của mình, chòm sao chổi ấy còn tiện tay gom cả không khí lẫn nước uống. Những mảnh đất nhỏ bé, hữu dụng được vớt lấy và, có thể nói như vậy, bị lật úp rồi úp ngược trở lại ngay ngắn trên bề mặt chòm sao chổi. Ngay cả những con tàu thủy cũng vượt qua cú lộn nhào kỳ diệu này mà vẫn bình an vô sự. Tất cả những sự kiện đó hoàn toàn thuộc về xứ sở thần tiên.

Nếu tình huống ấy thực sự xảy ra ngoài đời thực, nếu có một ngày sao chổi va chạm với Trái Đất, chúng ta có thể hình dung ra hai kết quả mang tính khả thi khoa học. Nếu sao chổi có độ loãng, với khối lượng gần như nhỏ đến vô cùng giống như một số kẻ lãng tử thiên thể ấy, chúng ta có thể tưởng tượng rằng Trái Đất của chúng ta sẽ tự bảo vệ được mình và có lẽ vẫn bìnhr an vô sự. Ngược lại, nếu sao chổi có dù chỉ một phần trăm kích thước, độ cứng và trọng lượng mà Verne gán cho con quái vật của ông để làm chốn nương thân cho các lữ khách — thì khi đó, vụ va chạm sẽ thảm khốc đến mức không thể diễn tả bằng lời, đặc biệt là đối với những cá nhân bất hạnh đứng ngay tại điểm tiếp xúc chính xác.

Nhưng một khi đã chấp nhận sự hoang đường ở phần mở đầu và kết thúc — tức là điểm xuất phát và hành trình trở về của các nhân vật, coi như alpha và omega của câu chuyện — ta mới thấy tác giả bám sát các sự thật đến nhường nào trong khoảng giữa! Ông đã dõi theo sát sao biết bao, và truyền đạt lại cho người đọc biết bao xác suất khoa học về vũ trụ ngoài Trái Đất, cùng những kiến thức thực tế mà các nhà thiên văn học phải nhọc nhằn lắm mới giành được! Những tác giả khác, kể từ thời Verne cho đến nay, khi viết về những chuyến hành trình xuyên qua không gian hành tinh và sao trời đã thả sức cho trí tưởng tượng bay xa, cho những giấc mơ về những điều có thể tìm thấy. Còn Verne, ông chỉ nỗ lực truyền tải những gì người ta đã biết là có thật.

Cũng trong năm xuất bản “Off on a Comet” (1877), một tác phẩm khác cũng ra đời với nhiều tên gọi và bản dịch khác nhau như “The Black Indies”, “The Underground City”, và “The Child of the Cavern”. Cuốn tiểu thuyết này, giống như “Round the World in Eighty Days”, lần đầu tiên được đăng tải dưới dạng feuilleton trên tờ nhật báo danh tiếng “Le Temps” ở Paris. Thành công của nó không thể sánh bằng tác phẩm tiền nhiệm theo lối viết này. Quả thực, một số nhà phê bình đã chỉ ra tác phẩm này đánh dấu sự khởi đầu cho sự suy giảm trong khả năng khơi gợi sự hứng thú của tác giả. Tuy nhiên, rất nhiều tác phẩm xuất sắc nhất của ông vẫn còn ở phía trước. Hơn nữa, xét về mặt trí tưởng tượng cùng những yếu tố huyền bí và kinh ngạc, chắc chắn rằng trong “Underground City” với thế giới hang động của nó, với kẻ thù bí mật, không tài nào tìm ra và chẳng chút khoan dung — con chim “Harfang” mang điềm gở, và những “nâu nương ngọn lửa” của tòa lâu đài đổ nát — quả thực với tất cả những điều ấy, “trí tưởng tượng” chưa bao giờ là thứ bị thiếu hụt.

Xét từ góc độ hiện thực, tác phẩm này vô cùng công phu và chuẩn xác giống như tất cả các sáng tác khác của tác giả. Những phác họa về các mỏ than cùng những người thợ mỏ, lòng dũng cảm và hiểm nguy của họ, cuộc đời và những hoài bão của họ, đều được nghiên cứu một cách vô cùng kỹ lưỡng. Cảm xúc về chốn sâu thẳm dưới lòng đất cũng được khắc họa tương tự như vậy: bóng tối mịt mùng, những lối đi ngoằn ngoèo bất tận, sự tĩnh lặng và nỗi sợ hãi bao trùm.