Câu hỏi mà Hillary phải đối mặt trong năm 2013 không phải là bà có tranh cử tổng thống hay không, mà là có nên dừng tranh cử hay không. Hillary đã xây dựng và duy trì một mạng lưới chính trị có nhiều lựa chọn để chạy đua vào những vị trí cao, nhưng trong trường hợp này chỉ còn duy nhất một nấc thang nữa. Đầu tháng Tư, Hillary bắt đầu kết nối lại với bạn bè cũ trong giới chính trị, và Bill cũng tiếp cận những nhân vật mới. Hillary tập trung phần lớn quan tâm vào các hoạt động quảng bá công khai trong năm 2013, gồm tham gia các hoạt động từ thiện, diễn thuyết và bắt tay viết cuốn hồi ký mới nhất.
Vào ngày 4 tháng Tư, Hillary có bài phát biểu đầu tiên kể từ hai tháng trước đó, tại dạ tiệc thường niên của Vital Voices, một tổ chức của các nữ lãnh đạo quốc tế mà bà thành lập thông qua Nhà Trắng năm 1999. Hai ngày sau, Claire McCaskill – người không chỉ từng phát biểu trong năm 2006 rằng sẽ không để Bill Clinton đến gần con gái bà, mà còn chỉ trích gay gắt Hillary nhằm ủng hộ Obama trong cuộc tranh cử năm 2008 – đã xuất hiện theo lời mời của Bill tại hội nghị của CGI tổ chức ở trường Đại học Washington, St. Louis. McCaskill đã đổi giọng điệu về Hillary, khi phát biểu vào ngày 1 tháng Hai, đúng ngày Hillary rời Bộ Ngoại giao, rằng bà sẽ “làm tất cả mọi thứ” để bầu cho Hillary năm 2016 nếu bà ấy tranh cử. Theo nguồn tin thân cận của thượng nghị sĩ bang Missouri, McCaskill và Clinton vẫn chưa hoàn toàn làm lành vào thời điểm hội nghị CGI diễn ra trong tháng Tư, nhưng họ đã thân thiện hơn. Nguồn tin này cho biết, “Bạn có thể có những khác biệt về chuyên môn và tính cách, và cả hai sự khác biệt này đều đang bị mất dần. Sự khác biệt về tính cách thì mãi mãi là tính cách, còn sự khác biệt về chuyên môn lại không mang tính cá nhân.”
Nhiều bạn bè thân thiết và các trợ lý của Hillary phải ngạc nhiên trước tình cảm bất ngờ của McCaskill dành cho ứng viên tổng thống hàng đầu của Đảng Dân chủ năm 2016. McCaskill tìm mọi cách biểu lộ để mọi người biết sự lựa chọn của mình là Hillary vào tháng Sáu, dù bài phát biểu của Hillary không thu hút được nhiều sự chú ý của người dân trong nước, như tờ St. Louis Beacon đã đăng tải. Hillary dường như đã sẵn sàng đón nhận thêm một người nữa tham gia đội của mình, nhưng bà cũng dành rất nhiều thời gian quan tâm đến những người cũ, đã làm việc với bà nhiều năm nay.
Lúc McCaskill và Bill cùng xuất hiện tại CGI, Hillary đang lên kế hoạch gặp riêng những người ủng hộ bà ở Washington và New York, trong đó có những nhà tài trợ lớn và các thành viên Nghị viện. Các bữa ăn sáng và tối không mang yếu tố rõ ràng về chính trị, nhưng những người ngồi chung bàn với Hillary đều không ảo tưởng về những gì có thể giúp nối lại mối quan hệ tại các sự kiện mang nghi lễ chính trị nhưng phảng phất mục đích ve vãn ấy.
Một người gặp Hillary hồi đầu năm 2013 nói, “Bà ấy đã nói về việc không quan tâm đặc biệt về chính trị trong năm 2013. Bà ấy sẽ tập trung diễn thuyết trước mọi người, tham gia CGI, viết sách, dành thời gian cho gia đình, nghỉ ngơi; và bà ấy sẽ quay lại chính trường, thực hiện những việc mang tính chính trị rõ ràng hơn vào năm 2014. Bà ấy đã phát biểu như vậy tại bữa tối tổ chức ở Jefferson Jackson.”
Người này cũng nhận định, “Tôi cảm thấy bà ấy có thể, chứ không chắc chắn là sẽ tranh cử tổng thống. Toàn bộ cuộc đối thoại đó làm tôi tin bà ấy sẽ thực thi một tiến trình có kế hoạch kỹ lưỡng để tham gia nhiều hoạt động chính trị hơn, và tôi cũng thấy rằng bà ấy sẽ ở vị trí người khai hỏa nếu quyết định tranh cử.”
Cho đến lúc đó, Hillary, như Ellen Tauscher từng đề cập bên lề Đại hội đồng Liên Hợp Quốc ở New York tháng Chín năm 2011, đang sắp xếp lại “vốn chính trị” mà bà đã nỗ lực có được. Nếu như chưa từng làm trung gian hòa giải cho bất cứ hiệp định hòa bình lớn nào trong thời gian làm việc ở Bộ Ngoại giao, thì chắc Hillary cũng không phạm phải lỗi lầm chính trị không cố ý nào. Vì thế về mặt chiến lược, bà đứng ngoài chính trị càng lâu càng tốt, cũng như tránh được sự chỉ trích bà tìm cách giúp Terry McAuliffe, người thêm một lần nữa tranh cử chức Thống đốc bang Virginia năm 2013.
Hillary nói với những người ủng hộ hàng đầu của mình rằng bà sẽ không tham gia các chiến dịch vận động hoặc quyên góp cho những ứng viên khác, ít nhất là trước năm 2014. Một vài người lại khuyên bà dù sao cũng nên kéo dài việc này đến năm 2016. Kirsten Gillibrand – một ngôi sao 46 tuổi đang lên, người tiếp quản ghế của Hillary ở Thượng viện, trở thành một trong những vị khách đầu tiên tại hàng loạt các bữa ăn thân mật – đưa ra những lời tư vấn mà Hillary đã tham khảo nhiều năm nay. Từng làm việc cho Hillary trong cuộc đua vào Thượng viện đầu tiên của bà, Gillibrand cho rằng nên thuê những người mới cho chiến dịch vận động tranh cử của Hillary.
Mùa hè năm 2013, những người thuộc gia đình Clinton muốn Hillary sẽ không nêu kế hoạch năm 2014 trong các cuộc gặp như vậy, và bất cứ hoạt động chính trị nào mà bà tham gia tại thời điểm có các hoạt động bầu cử giữa kỳ sẽ chỉ để ủng hộ các ứng viên trong năm đó. Nhưng họ cũng nhắc nhở rằng sự xuất hiện trở lại như dự kiến của bà trên chính trường sẽ là dấu hiệu cho thấy trong tâm trí Hillary luôn có lựa chọn bước ra tranh cử tổng thống.
Một trong những cố vấn lâu năm của bà nói vào tháng Bảy năm 2013, “Không có kế hoạch nào cả, nhưng năm sau bà ấy sẽ tham gia nhiều hoạt động chính trị hơn năm nay, chủ yếu là thay mặt các ứng viên khác. Nếu bà ấy không có hoạt động nào cả, thì đó là một dấu hiệu khá thú vị. Còn khi bà ấy hoạt động, nghĩa là bà ấy luôn bỏ ngỏ những sự lựa chọn của mình.”
Ngày 23 tháng Tư, Hillary triệu tập đội hình dự án nhân đạo đầu tiên để đến từng gia đình trên Whitehaven Street. Các cửa trượt kiểu Pháp của phòng ăn thường rộng mở, nhưng với cuộc gặp này chúng lại được đóng lại, một dấu hiệu cho thấy bà muốn đóng cửa với thế giới bên ngoài và bắt tay vào công việc.
Điều này như thể Hillary có nhiều dự tính hơn những gì bà vạch ra cho chương trình nghị sự sau khi rời Bộ Ngoại giao để tham gia khu vực tư nhân. Ngoài hàng loạt các yêu cầu gặp những người ủng hộ, Hillary còn viết cuốn sách mà bà đã nhận trước tám triệu đô-la; bà sẵn sàng đi phát biểu thuê lần đầu tiên cho Ủy ban Nhà ở Quốc gia; bà cũng lên kế hoạch tiến hành ba dự án từ thiện riêng biệt – một dự án tập trung vào phụ nữ và trẻ em gái, dự án nữa là về các vấn đề phát triển kinh tế, và dự án thứ ba được thảo luận tại cuộc họp này về phát triển trẻ em từ sớm.
Đó có thể chỉ là một vài nhiệm vụ nhỏ không đáng đề ra đối với 70 nghìn nhân viên Bộ Ngoại giao, nhưng trong tay Hillary hiện nay chỉ có một lực lượng nhỏ hơn nhiều để thực hiện. Mills, người hiện làm việc bán thời gian tại Bộ Ngoại giao và phụ trách các vấn đề về Haiti, tiếp tục chỉ huy chiến dịch hoạt động của Hillary sau khi rời Bộ Ngoại giao. Maura Pally – được Mills kèm cặp, luôn đeo cặp kính gọng đen viền bạc mang đậm phong cách thời trang của gia đình Clinton – đã được thuê làm chánh văn phòng của Hillary tại Quỹ Clinton. Còn Huma, người đã bỏ công việc ở Bộ Ngoại giao để về New York bảy tháng trước đó, được chỉ định làm giám đốc cho chiến dịch Washington mới của Hillary.
Tại Washington, Hillary thu hút được hơn nửa tá trợ lý vào văn phòng HRCO. Theo lời thúc giục của Hillary và Obama, Jake Sullivan chuyển sang làm cố vấn an ninh quốc gia cho Joe Biden. Nhưng Reines – dù đang bận rộn với việc lập kế hoạch mở văn phòng tư vấn với chánh văn phòng của Panetta là Jeremy Bash – cũng ở lại văn phòng và san sẻ nhiệm vụ liên quan đến báo chí hằng ngày cho Nick Merrill. Dan Schwerin, Rob Russo, Lona Valmoro, và cả Shilpa Pesaru cũng chuyển từ Bộ Ngoại giao sang HRCO. Những nhân viên còn lại của bà có năng lực và trung thành nhưng chưa được chuẩn bị để thực hiện các dự án lớn và điều hành trơn tru dự án theo đúng thời gian mà Hillary đã đề ra. Bà cũng tuyển thêm các nhân viên tư vấn vào nhóm này.
Mong muốn có gì đó để giới thiệu tại hội nghị quốc gia thường niên của CGI diễn ra tại Chicago vào tháng Sáu, Hillary đã thúc giục các trợ lý và chuyên gia tư vấn tập trung quanh bàn ăn để tìm ra cách giúp bà nâng cao vấn đề sự phát triển trẻ em từ sớm, và thuyết phục các bậc cha mẹ, các doanh nghiệp, cũng như người chăm sóc trẻ áp dụng những biện pháp tốt nhất từ thành tựu nghiên cứu khoa học để thúc đẩy phát triển não bộ khỏe mạnh ở trẻ em dưới 6 tuổi.
“Chúng ta chưa đủ nỗ lực,” bà nói. “Chúng ta có thể làm gì để đề cao tên mình, vị trí và thời gian của mình trong nỗ lực cải thiện sức khỏe và phúc lợi cho trẻ em?”
Hillary đã tạo được mối quan hệ đối tác cho dự án mà ban đầu là sản phẩm trí tuệ của Ann O’Leary, giám đốc pháp lý tại văn phòng Thượng viện của Hillary, sau đó chuyển sang làm việc tại một tổ chức phi lợi nhuận ở San Francisco có tên là Trung tâm Thế hệ Tương lai. Hillary sẽ điều hành dự án phát triển trẻ em cùng với Trung tâm này, vốn do Jim Steyer, thầy giáo của Chelsea, là đồng sáng lập. Anh trai của ông ta là Tom từng kiếm được cả một gia tài khi làm quản lý quỹ đầu tư bí mật, và từ lâu ông ta đã là nguồn hỗ trợ hàng đầu cho chiến dịch của Hillary, đổ tiền cho nỗ lực tranh cử của McAuliffe năm 2013, cũng như giúp củng cố các mối quan hệ giữa hai gia đình Clinton và Steyers.
Ngoài Mills và O’Leary, Hillary mời Karen Dunn, cựu trợ lý làm việc cho Trung tâm Thế hệ Tương lai; Alec Ross, cố vấn đổi mới của bà tại Bộ Ngoại giao; Tom Freedman, cựu trợ lý Nhà Trắng dưới thời Tổng thống Clinton, từng làm việc trong nhóm chuyển giao của Obama; cùng một số gương mặt quen thuộc khác trong gia đình Hillary ngồi xung quanh bàn ăn nhìn chăm chú vào bà.
Nhưng đến cuối tháng Tư, họ chưa có nhiều tiến triển. Ý tưởng của O’Leary lần đầu được đề cập vào tháng Mười một năm 2012, trong đó kêu gọi Hillary tham gia các cuộc tranh luận công khai cho chính sách phát triển trẻ em. Nhưng Hillary nói rõ với các trợ lý của mình rằng bà chỉ muốn tham gia khu vực tư nhân và phi lợi nhuận. Các trợ lý đủ thông minh để hiểu rằng Hillary không cần nói thêm lý do rằng bà muốn tránh những cái bẫy chính trị ở Washington. Vận động hành lang Nghị viện hoặc Nhà Trắng chắc chắn sẽ biến thời gian một năm đứng ngoài các hoạt động chính trị trở thành một năm đầy chính trị, bằng cách gây khó khăn cho các chính trị gia Đảng Cộng hòa để hỗ trợ vấn đề này, bà sẽ rơi vào tình huống “lợi bất cập hại.” “Bạn không cần phải nói rõ ra,” một nguồn tin trong cuộc họp nói. “Không ai trong căn phòng đó mơ tưởng hão huyền cả đâu.”
Hai ngày trước khi khai mạc hội nghị CGI vào 13 tháng Sáu, Hillary lập một tài khoản Twitter mới. Bà là một trong số ít ứng viên tổng thống không đương nhiệm trong lịch sử không cần đề cao hình ảnh của mình, nhưng bà hiểu sức mạnh của truyền thông xã hội, đặc biệt là Twitter như một công cụ tổ chức chính trị. Bà đã chọn bức ảnh Texts from Hillary của tạp chí Time nổi tiếng làm avatar, thậm chí cảm ơn những người sáng tạo nên nó với dòng Tweet đầu tiên.
“Cảm ơn nguồn cảm hứng @ asmith83 @ sllambe – Tôi sẽ có được từ đây... # tweetsfromHillary,” bà viết. Dòng tweet cá nhân của Hillary như muốn trêu ngươi những người đang hy vọng bà tranh cử tổng thống: “Mẹ, vợ, luật sư, FLOAR, FLOTUS, người ủng hộ phụ nữ và trẻ em, tác gia, người nuôi chó, chuyên gia làm tóc, chuyên gia thiết kế thời trang, thượng nghị sĩ Mỹ, thợ làm trần... TBD...” Với những ngôn từ đơn giản, các trợ lý của Hillary cho thấy bà quan tâm thế nào đến mọi khía cạnh thương hiệu của mình, bằng cách tạo ra sáu sự thay đổi trong câu tweet đầu tiên. Từ vợ được đặt trước từ mẹ; chuyên gia thời trang được đổi thành những người theo đuổi đam mê nghệ thuật; và một số từ ngữ khác được sắp xếp lại hoặc bổ sung. BuzzFeed đã đăng một bài báo về sự thay đổi đó, và Hillary cũng nhanh chóng có nhiều người theo dõi dòng tweet. Trong năm ngày đầu tiên, có 493 nghìn người theo dõi, hơn hẳn những tài khoản Twitter được dùng lâu nay của Joe Biden, Thống đốc bang New Jersey Chris Christie, Thượng Nghị sĩ bang Florida Marco Rubio, Thượng Nghị sĩ bang Kentucky Rand Paul, Thống đốc New York Andrew Cuomo, Thống đốc Maryland Martin O’Malley, hoặc Thượng Nghị sĩ bang Virginia Mark Warner, những người mà đến mùa hè năm 2013 đều được xem như những ứng viên hàng đầu cho chức tổng thống. Đệ nhất phu nhân Michelle Obama thậm chí đăng một dòng tweet cho Hillary “phát huy tinh thần ngày thứ Sáu,” một lời kêu gọi những người theo dõi thông tin của bà hãy theo sát Hillary qua mạng xã hội.
Nhưng ít ngày sau, việc sắp xếp thông tin cá nhân của Hillary trên Twitter vẫn còn chệch choạc, chứng tỏ dự án từ thiện đầu tiên của Hillary vẫn đầy khó khăn. Những hành động vội vàng, không có kế hoạch cẩn thận và chủ yếu được thống nhất quan điểm thông qua các cuộc điện đàm hội nghị và e-mail đã chẳng tạo ra bước đột phá nào khi Hillary lần đầu gợi mở trước công chúng về sáng kiến của mình nhằm thúc đẩy phát triển giáo dục trẻ em từ sớm, tại CGI ở Chicago ngày 13 tháng Sáu. Các cố vấn của Hillary thừa nhận, vài giờ trước khi bà bước lên sân khấu tại phòng hội thảo chính của khách sạn Sheraton, họ vẫn không chắc chắn hoàn toàn rằng họ đã sẵn sàng khởi động dự án. Thay vì công bố sáng kiến, Hillary nói với những người có mặt rằng bà sẽ tiết lộ điều đó vào ngày hôm sau. Trong một đoạn video được công bố sáng hôm sau, Hillary thông báo chương trình Too Small to Fail (Quá Nhỏ để Thất bại) – một cái tên thông minh đã có ở Trung tâm Thế hệ Tương lai trước khi Hillary tham gia – và bà nói, “sẽ thúc đẩy nghiên cứu mới về phát triển não bộ ở trẻ em, học tập từ sớm và có sức khỏe từ sớm,” cũng như “giúp các bậc cha mẹ, các doanh nghiệp và cộng đồng nhận thức về nghiên cứu khoa học,” góp phần giúp cho trẻ em dưới 6 tuổi có được những nguồn lực và công cụ cần thiết để phát triển.
Một số người tham gia dự án đã có mặt tại hội thảo trực tuyến với phóng viên buổi sáng hôm đó, nhưng họ nói về mục tiêu chung của chương trình nhiều hơn là về công việc cụ thể mà Hillary đã lên kế hoạch thực hiện. Chỉ một vài phóng viên đặt câu hỏi. Khi Hillary bước lên sân khấu tại CGI cuối ngày hôm đó để thông báo những cam kết quyên góp từ những tổ chức đối tác, bà đã công bố sáng kiến trong tiếng ồn ào cụng ly và tiếng lách cách của dao dĩa bằng bạc. Việc thay đổi tên từ Quỹ Clinton sang Quỹ Bill, Hillary và Chelsea Clinton được các phương tiện thông tin đại chúng đăng tải nhiều hơn là về sáng kiến phát triển trẻ em, mặc dù việc thay đổi tên đó đã được thông báo từ tháng Tư.
Trong tuần đó, Hillary tách khỏi không khí lễ hội của CGI và làm diễn giả chính tại buổi dạ tiệc thường niên của CURE, tổ chức cách khách sạn Sheraton không xa. Trong những năm David Axelrod làm việc cho Obama, Hillary chưa từng tham dự các bữa tiệc của CURE, nhưng bà thường hỏi thăm Axelrod về con gái và quỹ của họ.
Một buổi tối tháng Sáu, khi Hillary bước lên sân khấu tại khán phòng Navy Pier, dưới mái vòm cao khoảng 2,5 mét, nhìn ra hồ Michigan, tất cả mọi người có mặt, trừ bà, đều xem bà là ứng viên tổng thống.
Nick Merrill, người phát ngôn có khuôn mặt trẻ thơ của Hillary, bồn chồn trên ghế ngồi, liên tục gửi e-mail qua điện thoại BlackBerry lúc Hillary phát biểu; ông ta nhiều lần đứng dậy để trao đổi với những người tổ chức sự kiện và với Huma đang đợi trong cánh gà. Người viết diễn văn Dan Schwerin ngồi lắng nghe Hillary phát biểu từ khu vực dành cho báo chí, nơi thường tổ chức bữa tiệc. Các phóng viên của Washington Post, Associated Press và Bloomberg News, được giao nhiệm vụ theo dõi sự kiện Hillarywatch 2016, không ngừng gõ laptop khi Hillary phát biểu.
Hillary gửi cho các phóng viên bài phát biểu của bà, qua đó thể hiện quan điểm chính trị phản đối các chính sách như tịch thu tạm thời tài sản của người thiếu nợ, tự động cắt giảm chi tiêu, mà tổng thống và các nghị sĩ thuộc Đảng Cộng hòa thông qua năm 2011. Bà lập luận rằng, với quan điểm chính sách như vậy, nguồn ngân sách để nghiên cứu bệnh động kinh sẽ khó được thông qua. Thời điểm đó, bạn bè của Hillary trong Đảng Dân chủ, có cả Obama và Biden, đang cố thuyết phục người Cộng hòa những giới hạn cần thay đổi với sự kết hợp tăng thuế và cắt giảm chi tiêu. Việc Hillary công kích chính sách tịch thu tạm thời tài sản của người thiếu nợ được xem là cú sút nhẹ sượt cao qua mũi Biden; sau mọi chuyện, ông đã đoạn tuyệt với người lãnh đạo phe Thiểu số Thượng viện, Mitch McConnell, người đã đưa ra cơ chế cắt giảm ngân sách.
Những tháng tiếp theo là khoảng thời gian thử thách niềm tin của Hillary vào khả năng tạo sự thu hút về một vấn đề chính sách sai lệch, mà không gắn với lợi ích của một nhân vật cao cấp nào trong Chính phủ, hay được đội quân báo chí vây quanh để đưa tin. Nhưng thời gian này cũng tạo cho Hillary cơ hội để kích hoạt và củng cố mạng lưới chính trị của mình mà vẫn đứng ngoài xung đột đảng phái. Chẳng hạn, tháng Mười một năm 2013, Hillary có kế hoạch tạo danh tiếng cho hội nghị ở Naples, Florida về Sàn giao dịch Buôn bán Chicago (CME: Chicago Mercantile Exchange). Người đứng đầu CME và là thành viên Đảng Cộng hòa, Terry Duffy, đã ủng hộ khoản tiền lên tới sáu con số cho Hillary trong cuộc bầu cử năm 2008 và dự kiến sẽ ủng hộ bà tranh cử năm 2016. Thân quen với những ông trùm tài chính là con dao hai lưỡi: chắc chắn Hillary phải phụ thuộc vào họ để có nguồn lực tài chính, nhưng cuộc bầu cử sơ bộ của Đảng Dân chủ không xem trọng những tay tài phiệt này dù họ có điều hành cả Wall Street hay Wacker Drive của Chicago đi chăng nữa. Với công việc từ thiện, Hillary áp dụng công thức cũ mà bà từng dùng để xây dựng đế chế của mình ở Bộ Ngoại giao: tập trung vào một chủ đề không gây căng thẳng đảng phái, tiếp cận với cộng đồng doanh nghiệp và phi lợi nhuận, thu hút mọi người tham gia trực tiếp thông qua các phương tiện thông tin đại chúng được lựa chọn kỹ càng, như Twitter và tin nhắn hình ảnh.
Lần thứ hai trong 8 năm, nếu Hillary quyết định tranh cử, bà sẽ bắt đầu chiến dịch với tư cách ứng viên hàng đầu cho cả đề cử sơ bộ lẫn tổng tuyển cử của Đảng Dân chủ. Khi mà có nhiều cử tri từng cho Hillary chỉ là sản phẩm của chồng – một kẻ bám đuôi hưởng lợi, dựa dẫm vào sức mạnh và sự nổi tiếng của Bill để bước vào Thượng viện, và nhận ra bà có thể trở lại Nhà Trắng, thì cách mà bà xử lý tình thế bị lật ngược ở lần bầu cử sơ bộ năm 2008 là bằng chứng ghi nhận thành công của chính bà. Bà sẽ chạy đua với tư cách một cựu ngoại trưởng, cựu thượng nghị sĩ, và một nhà hảo tâm hoạt động trong lĩnh vực phụ nữ và người mẹ, cùng những vấn đề trọng tâm nhằm cải thiện đời sống phụ nữ, trẻ em và công nhân Mỹ. Bà sẽ tranh cử như một người đã nhận được nhiều lời khuyên để không lặp lại một thất bại thảm hại như năm 2008, bởi sẽ tuyển dụng nhân viên dựa vào năng lực chứ không phải lòng trung thành của họ hay theo ý muốn cá nhân; bà sẽ đặt mình vào vị trí ứng viên có khả năng trở thành nữ tổng thống đầu tiên. Bà sẽ chạy đua với tư cách một người mang tính cách ôn hòa của gia đình Clinton, luôn tin rằng cả Chính phủ, các doanh nghiệp và khu vực phi lợi nhuận đều cần phát triển mạnh mẽ. Bà sẽ tranh cử như người điều khiển đòn bẩy của Chính phủ, hiểu cách làm thế nào để đạt được lợi nhuận tối đa cho đồng đô-la trong mối liên hệ đối tác công-tư, và làm thế nào để những tổ chức bất đồng có thể cùng hợp tác trong một vấn đề. Bà sẽ chạy đua với tư cách một nhà vận động và là người sử dụng quyền lực thông minh cũng như mọi hình thức gây ảnh hưởng của Mỹ, từ thuyết phục cho đến biện pháp mạnh. Hơn tất thảy, bà có thể sẽ chạy đua ngay từ bây giờ – nếu điều đó xảy ra – khi mà bà vẫn chưa đưa ra quyết định. Bà thậm chí chạy đua cả với tư cách một ứng viên bị đốn ngã nhưng đang cố đứng lên theo tiếng chuông báo vòng đấu cuối cùng.
Nhân tố X bí ẩn chính là sức khỏe của Hillary. Chấn thương và cục máu đông không phải là chuyện nhỏ. Những người bạn đến thăm bà vào mùa xuân và mùa hè năm 2013 đều ngạc nhiên bởi tinh thần sảng khoái và thoải mái của Hillary, nhưng bà đã già hơn nhiều sau bốn năm làm việc ở Bộ Ngoại giao. Đi nghỉ ở Cộng hòa Dominica có thể mang lại những điều thần kỳ cho tâm hồn, nhưng vẫn không thể quay ngược thời gian. Các trợ lý nói rằng, có lẽ không quá bất ngờ, bà vẫn khỏe mạnh, một dấu hiệu cho thấy họ đang làm mọi việc trong khả năng để giữ vững vị thế chính trị của Hillary. Một trong những cố vấn cấp cao nói, “Bà ấy trở lại làm việc nhanh hơn mọi người dự đoán. Bà ấy nói, tiêu chí là ‘nghỉ ngơi, chứ không phải biến mình thành thứ bỏ đi.’”
Ngoài sức khỏe, các trợ lý còn lo rằng các vấn đề cá nhân và gia đình có thể ngăn cản Hillary tranh cử tổng thống một lần nữa. Một cố vấn cho biết, “Không muốn chi thêm 13 triệu đô-la tiền túi nữa. Không muốn bản thân lại gánh chịu hậu quả thêm một lần nữa. Cảm thấy có thể làm những gì mình muốn theo những cách khác nhau. Hoàn toàn hài lòng vì đã tận lực và điều đó không thành công. Có nhiều lý do để thực hiện hoặc không thực hiện một việc. Nếu là một trong số ít người có thể tham gia tranh cử và trở thành tổng thống, thì vấn đề sẽ hệ trọng hơn nhiều, và tôi nghĩ rằng đó là một quyết định quá phức tạp với người bình thường như chúng ta có thể nghĩ tới. Có lẽ bà ấy không muốn con gái mình phải chịu giám sát nhiều hơn nữa. Có lẽ bà ấy không muốn con gái mình đi dạo với chín đặc vụ trông chừng.”
Nếu quyết định tranh cử, Hillary cần phải kiểm soát mọi ý kiến thiện chí, bởi tỉ lệ ủng hộ của cử tri dành cho bà đang xuống thấp. Ngày 10 tháng Sáu, Gallup công bố kết quả thăm dò cho thấy tỉ lệ ủng hộ Hillary giảm từ 64% hồi tháng Tư xuống 58%. “Khi Clinton rời Bộ Ngoại giao, không thể tránh khỏi việc người dân Mỹ lại nhìn bà trong hào quang chính trị,” Giám đốc phụ trách vấn đề bầu cử của CNN Keating Holland nói, và nhắc lại việc tỉ lệ ủng hộ Hillary cũng giảm khi bà, với tư cách đệ nhất phu nhân, khởi động chiến dịch tranh cử ghế Thượng viện. “Điều này từng xảy ra với bà ấy trước đây.”
Trong thời gian ở CGI, Cheryl Mills mời Guy Cecil đến dùng bữa sáng. Cecil là người thân cận với Bill trong chiến dịch năm 2008 và thành công với vai trò Giám đốc điều hành Ủy ban vận động Thượng viện của Đảng Dân chủ, hiện là chủ tịch hội đồng trường mà con của Mills theo học. Họ nói chuyện một chút về các trường công lập.
Sau đó, câu chuyện nhanh chóng chuyển sang các mệnh đề “nếu… thì” về chiến dịch tranh cử 2016. Cecil là đích ngắm của các suy đoán ở Washington về người có thể điều hành chiến dịch mà giờ vẫn là giả thuyết, ông không thể từ chối nếu được yêu cầu đảm nhiệm vai trò đó. “Tất cả phụ thuộc vào Hillary, bà ấy sẽ làm gì tiếp theo và nếu ra tranh cử thì ai sẽ là người điều hành chiến dịch?” một người có mặt tại cuộc nói chuyện cho biết. “Phần lớn chủ đề của cuộc nói chuyện tập trung vào việc ‘Liệu sẽ có những thay đổi thật sự hay không?’ Tôi nghĩ rằng mọi người đều quan tâm vấn đề này.” Mills đã trở thành người quyết định các cuộc phỏng vấn những nhà vận động muốn tham gia chiến dịch tranh cử tổng thống 2.0 của Hillary. Sự tham gia của Mills có thể ngăn chặn việc một người điều hành chiến dịch biến nó thành thảm họa như Solis Doyle vào năm 2008, nhưng thách thức cho bất kỳ ai thực hiện công việc này đều là rất lớn.
Một chiến dịch tranh cử hiện đại có nhiều việc phải thực hiện hơn một cuộc vận động bầu cử sơ bộ. Bên cạnh việc thu hút phiếu bầu, các ứng cử viên phải tiến hành một “cuộc bầu cử sơ bộ trong bóng tối” để giành giật những nhà tài trợ lắm tiền và những nhân vật vận động tranh cử hàng đầu. Sức mạnh của Hillary đã đảo chiều quyền lực trên thị trường cho các nhà vận động tranh cử. Không cần Hillary mời chào, một số ngôi sao đang lên của Đảng Dân chủ dường như muốn thử vai vào vị trí quản lý chiến dịch tranh cử của bà. Ngoài Cecil, vốn được nhiều chính trị gia Đảng Dân chủ xem là người trong cuộc, còn có người bạn tốt của Cecil là Robby Mook, một nhân vật kỳ cựu trong chiến dịch năm 2008, làm quản lý chiến dịch tranh cử thống đốc của McAuliffe năm 2013. Đầu năm 2013, Stephanie Schriock, người đứng đầu Danh sách của EMILY, một tổ chức chỉ bầu cho những phụ nữ ủng hộ quyền phá thai, bắt đầu thực hiện chiến dịch mang tên Bà Tổng thống để vận động ủng hộ một ứng viên nữ vào Phòng Bầu dục. Jen O’Malley Dillon và Jill Alper, hai cựu binh vận động tranh cử của Đảng Dân chủ, cũng được những người thân cận của Hillary đề cử làm quản lý chiến dịch. Dillon, từng là phó quản lý chiến dịch tái tranh cử của Obama, đã hoàn thành công việc cho Quỹ Bảo vệ trẻ em, tổ chức phi lợi nhuận nơi Hillary bắt đầu sự nghiệp chính trị.
Hơn 3 năm trước khi diễn ra cuộc bầu cử, một số cố vấn thân cận nhất của Hillary đã công khai thảo luận về các tiêu chí mà bà cần đặt ra khi tìm kiếm một người quản lý chiến dịch, thậm chí họ không quan tâm đến việc bà có ra tranh cử hay không. Một người trong nhóm Hillaryland nói, “Một điều đáng chú ý về người quản lý chiến dịch, xét như một chiến lược gia chính trị, đó là người ấy phải dám đưa ra các quyết định mang tính cá nhân nhất. Một đặc điểm nữa mà bà ấy phải xem xét đến, đó là mình và người quản lý chiến dịch phải có sự tương tác... Họ phải có khả năng thuyết phục các nhà tài trợ, chỉ đạo các nhân viên tham gia chiến dịch, gắn kết tất cả mọi người trong hệ thống.”
Hillary cũng sẽ tìm kiếm một người quản lý biết làm thế nào để nêu bật một yếu tố thuận lợi là giới tính. Một cố vấn cho biết, “Người đó phải thực hiện được một chiến lược ủng hộ tầm nhìn của bà ấy trong tư cách một phụ nữ. Đó phải là người hiểu rằng, nhân tố giới tính sẽ mang nặng tính lịch sử như Obama đang tạo ra. Hoặc là chúng ta dựa vào lịch sử đó, hoặc là thay đổi nó. Theo tôi, chúng ta nên dựa vào lịch sử để làm nên lịch sử.”
Trong bất cứ trường hợp nào, Mills vẫn có thể là sức mạnh đằng sau bức màn nhung trong lần tranh cử thứ hai của Hillary. Nhưng có rất nhiều điểm cần xem xét về thế giới Clinton, thậm chí các nhân viên và những nhà tài trợ chiến dịch tranh cử thị trưởng của Anthony Weiner nghĩ rằng, những người này có thể phát huy vai trò tốt hơn cho chiến dịch 2016 bằng cách hỗ trợ chồng của Huma. Nhưng đến ngày 23 tháng Bảy, vào thời điểm Huma đứng cạnh chồng tại một cuộc họp báo giống như bị tra tấn, khi ông ấy thừa nhận có nhắn tin tình tứ với những người phụ nữ khác sau khi từ chức tại Nghị viện, thì chiến dịch của Weiner như rơi vào ngõ cụt. Maggie Haberman, phóng viên tờ Politico, viết rằng bê bối của ông ta rõ ràng là đã “cung cấp thêm một bài kiểm tra tình trạng căng thẳng đối với các cơ sở hạ tầng của Clinton trong một năm lẽ ra với họ là phải tương đối kín tiếng.”
Câu chuyện của Weiner không chỉ nhắc nhớ đến những năm tháng nhiều bê bối của Bill Clinton, mà còn cho thấy có vẻ gia đình Clinton chưa học được nhiều từ một “Obama không bê bối” về việc làm thế nào để kết thúc một câu chuyện buồn. Sau khi vụ việc bị tiết lộ, người của gia đình Clinton đã nói chuyện với phóng viên, thường là không chính thức, để gửi thông điệp rằng họ rất tức giận với Weiner – và với cả Huma vì đã so sánh tình cảnh của mình với việc Hillary vẫn quyết định ở bên và giúp Bill vượt qua bê bối với Monica Lewinsky. Một số người gợi ý Huma phải lựa chọn: Hillary hoặc Anthony. Một người giải thích rằng, thay vì loại Huma ra khỏi nhóm Hillaryland, họ đã cố thuyết phục cô bỏ chồng. Thậm chí, Reines còn trả lời phỏng vấn New York Times về vai trò của ông ta trong việc thuyết phục thành công Huma rời xa chồng để bảo vệ vị thế của mình.
Cho dù mục đích của các cố vấn là gì chăng nữa, thì cũng chẳng mang lại điều tốt đẹp nào cho Bill hay Hillary Clinton. “Trong trò chơi này, chiến dịch của Hillary đã khởi đầu một cách khó khăn,” một nhân viên vận động cấp cao của một ứng viên khác trong cuộc bầu cử sơ bộ năm 2008 nói. “Những chuyện xảy ra tiếp theo với chiến dịch của họ cũng chính là những điều chết tiệt đã xảy ra lần trước.”
Cho dù vụ bê bối Weiner có thể là điềm xấu cho chiến dịch tranh cử 2016, hay đơn giản là một vết nhơ, thì triển vọng tranh cử tổng thống của Hillary Clinton vẫn rất xán lạn vào cuối tháng Bảy. Đầu năm 2013, cuộc vận động mang tên Sẵn sàng cho Hillary của PAC (Ủy ban Hành động Chính trị) đã chuyển biến từ những hoạt động lỏng lẻo, nghèo nàn trở nên đáng tin cậy. Trong khi tổ chức này chú trọng phát triển quy mô và tính minh bạch, những người ủng hộ Hillary chuyển sang hỗ trợ điều mà một nguồn tin gọi là “người giám sát” cho tổ chức. Harold Ickes, James Carville và Ellen Tauscher đều đăng ký làm cố vấn. PAC tuyển dụng Craig T. Smith, từng là giám đốc chính trị của Nhà Trắng dưới thời Bill Clinton, và thuyết phục Allida Black tham gia Sẵn sàng cho Hillary. Smith bắt đầu triển khai các hoạt động hằng ngày. George Soros, một tỉ phú theo tư tưởng tự do, từ lâu đã tài trợ các tổ chức và mục tiêu tiến bộ, cuối cùng cũng đăng ký là nhà tài trợ chính. Những đồng minh của Hillary, những người còn đang cùng các cố vấn hàng đầu của mình đánh giá việc ủng hộ Sẵn sàng cho Hillary, đều nhận được tín hiệu ngầm ủng hộ họ làm như vậy. “Họ đã trao cho tôi tín hiệu đèn vàng. Kiểu như nếu tôi muốn làm điều đó thì họ sẽ nói đó là một ý kiến hay,” một nhà tài trợ chính của Hillary nói.
Các nhà tổ chức của PAC đã tìm đến những người ủng hộ gia đình Clinton với một yêu cầu gồm ba phần: gia nhập danh sách liên lạc của nhóm, đề nghị bạn bè tham gia, và sẵn sàng ký séc. Một vài người bạn thân nhất và những nhà tài trợ hàng đầu của Hillary, gồm Susie Tompkins Buell và Jill Iscol, đã đồng ý cho mượn tên của họ và chi một số tiền ban đầu sau khi đã kiểm tra thông tin với các cố vấn của Hillary để chắc chắn việc đó là chính đáng. Với Black và nhóm nhân viên của bà, số tiền đó không quan trọng bằng những khoản sẽ đổ vào tổ chức này. Trên thực tế, khi xây dựng tổ chức từ cấp cơ sở, họ thường yêu cầu được nhận những tấm séc có giá trị tương đối nhỏ. Theo nguồn tin quen thuộc của bộ phận gây quỹ, tấm séc có trị giá cao nhất là 25 nghìn đô-la, nhưng thậm chí nhiều triệu phú thường được yêu cầu chi 5 nghìn đô-la, hoặc ít hơn. Một nhà tài trợ cho Sẵn sàng cho Hillary có thể ghi tấm séc với bảy con số nói: “Nếu mọi người viết những tấm séc có trị giá hàng triệu đô-la thì đó có thể là vấn đề. Nếu họ nhận những tấm séc có trị giá lớn thì việc đó sẽ làm ô danh tổ chức. Bằng cách này chúng tôi có uy tín hơn.”
Việc bạn bè Hillary tham gia cơ cấu tổ chức Sẵn sàng cho Hillary được những người trong cuộc xem là tín hiệu Hillary muốn bảo vệ danh tiếng để phục vụ cho chiến dịch tranh cử tổng thống. Một nhân viên hoạt động chính trị kỳ cựu của gia đình Clinton phát biểu vào tháng Năm, “Tất cả chúng tôi đang xem xét việc các nhóm hoặc các nỗ lực đang được chuyên nghiệp hóa như thế nào và do ai thực hiện. Những người được kêu gọi tham gia đều là người thân thiết với Hillary. Họ là những người bạn thân và họ được kính trọng... Giờ họ bắt đầu tiếp cận những nhân vật đã có mạng lưới rõ ràng.” Đến tháng Bảy, nhóm này báo cáo quyên góp được 1,2 triệu đô-la trong nửa đầu năm 2013 – số tiền khá khiêm tốn với một siêu ủy ban như PAC, nhưng đủ nhiều để tạo ra tính hợp pháp, đặc biệt không giống như các siêu PAC khác, tổ chức Sẵn sàng cho Hillary có giới hạn tài trợ.
Trong một ý nghĩa khác, Sẵn sàng cho Hillary cho thấy những đặc điểm qua đó có thể xác định nỗ lực tranh cử chức tổng thống lần thứ tư của gia đình Clinton. Đó không phải là đặc điểm bất ngờ nào trên những gương mặt quen thuộc của gia đình Clinton. Black, người tổ chức cấp cơ sở và các nhà tài trợ triệu-đô như Buell và Iscol, những người đầu tư cả thời gian lẫn tiền bạc của mình cho chiến dịch, đã trở thành một phần của “đội quân tóc dài” theo cách gọi của những người nhà Clinton, đang chờ thực hiện mệnh lệnh trong chiến dịch kế tiếp của Hillary.
Giả sử chiến dịch tranh cử năm 2016 của Hillary khởi động ở Chicago vào tháng Sáu, nó sẽ đạt đến một cơn sốt vào đầu mùa thu, khi gia đình Clinton triệu tập hội nghị quốc tế thường niên của CGI ở New York.
Tổ chức cùng thời điểm với Kỳ họp Đại hội đồng Liên Hợp Quốc thường niên, buổi triệu tập này luôn có được cảm giác của cuộc hội ngộ gia đình Clinton. Điều này đặc biệt đúng vào mùa thu năm 2013, khi bạn bè, đối tác từ thiện và các nhà hoạt động chính trị của Bill và Hillary thoải mái đi lại dọc các hành lang khách sạn Sheraton, gần quảng trường Thời đại. Đến lúc đó Hillary vẫn đang cân nhắc có nên tranh cử lần nữa hay không, còn đội ngũ chính trị của bà thì đã hoạt động rất sôi nổi. Huma, Capricia Marshall, Melanne Verveer và cả Harold Ickes đều có mặt để chứng kiến và được chứng kiến.
Doug Band cũng có mặt, dường như háo hức để chứng minh mình vẫn gắn bó với gia đình Clinton, cả sau khi tờ The New Republic đăng bài báo 9 nghìn chữ mô tả việc ông ta đã “chia rẽ một triều đại chính trị” trong việc giải quyết thời kỳ hậu tổng thống của Bill, cũng như chạy theo giàu có và quyền lực cá nhân như thế nào. Vậy là đủ để thấy Band không có khả năng dấn sâu hơn vào chuyện tranh cử của Hillary, ngoài việc viết một tấm séc tài trợ cho chiến dịch tranh cử của bà. Mô hình kinh doanh của ông ta ở Teneo được xây dựng nhằm tiếp cận gia đình Clinton, vì thế thực tế này có vẻ nguy hiểm không chỉ với bản thân Band, mà với cả công việc kinh doanh của ông ta.
Một cộng sự cũ của Band ở Nhà Trắng kể với Alec MacGillis, tác giả cuốn sách rằng “có rất nhiều người chạy đua vào vị trí đó, và Doug chỉ là một trong những nhân vật phụ đứng ngoài thôi.”
Ở CGI, Band đã vòng đi vòng lại quanh sảnh của khách sạn, bắt chuyện với các phóng viên, những người bạn lâu năm của gia đình Clinton và những người có mặt tại hội nghị, trước khi tỏ ra mình còn bận việc ở nơi khác. Gần một giờ sau, ông ta lại xuất hiện, đi qua cánh cửa xoay lớn của khách sạn và lặp lại bài cũ. Một người tham dự cho biết, nếu Band còn gần gũi với quỹ đạo của Bill, thì hẳn “ông ta đã có một chỗ ngồi trong hội nghị, chứ không phải ở ngoài sảnh khách sạn.”
Nỗ lực tái hòa nhập của Band chỉ như một màn diễn bên lề, nhất là khi Hillary không có mặt ở đầu và giữa tuần đó. Đây là lần ra mắt của Hillary với tư cách là đối tác đầy đủ trong sự kiện chính thường niên của quỹ CGI. Bà chủ trì các sự kiện, điều hành các cuộc thảo luận và thậm chí thông báo một sáng kiến mới chống nạn săn bắt voi ở châu Phi – một vấn đề chắc sẽ không trở thành chủ đề nổi bật trong chiến dịch tranh cử năm 2016. Tại mỗi sự kiện, dường như gia đình Clinton đều đã sắp xếp cả một đội ngũ báo chí tuyên truyền cho chiến dịch tranh cử.
Hillary đi đến đâu, các phóng viên bám theo đến đó và hỏi những câu giống nhau. Trong một cuộc thảo luận ở tổ về vấn đề phụ nữ và bé gái, Hillary gần như nói suốt cả tiếng đồng hồ mà không thông báo về việc tranh cử. Nhưng sau đó phóng viên Sanjay Gupta của CNN đã bất ngờ đặt câu hỏi.
“Việc có một nữ tổng thống của nước Mỹ có tầm quan trọng như thế nào?” Câu hỏi của Gupta khiến mọi người trong khán phòng của khách sạn Sheraton vỗ tay và hoan hô.
Do đã chuẩn bị sẵn cho tất cả các kiểu câu hỏi, Hillary trả lời ngay, “Tôi sẽ không dựa trên quan điểm cá nhân mà trả lời câu hỏi này. Chúng ta đang phải đối mặt với nhiều thách thức. Bầu một người, một phụ nữ làm tổng thống, sẽ không chấm dứt những thách thức đó. Nhưng điều đó sẽ thúc đẩy các nỗ lực mà rất nhiều người trong chúng ta vốn thực hiện lâu nay.” Bà thêm vào câu trả lời ngắn gọn, “Tôi nghĩ điều này sẽ quan trọng... Tôi nghĩ đó sẽ là lời tuyên bố rất mạnh mẽ với nửa dân số ở đất nước chúng ta và nửa dân số của thế giới; và tôi hy vọng, một ngày nào đó điều này sẽ thành hiện thực.”
Trong cuộc thảo luận tương tự, Hillary cũng tạo sự chú ý. Bà chỉ trích công khai chính trị trong nước. Bà được hỏi về khả năng đóng cửa Chính phủ, điều mà chồng bà từng phải đối mặt khi ông nắm quyền cách đây gần 20 năm. Bà đã chỉ tay về phía các nghị sĩ thuộc Đảng Cộng hòa và nói họ “nên về nhà và đọc lại lịch sử, vì tôi chỉ muốn nói rằng đó không phải là điều tồi tệ nhất với Đảng Dân chủ, nếu họ cố tình đóng cửa Chính phủ. Điều này chẳng mang lại lợi ích gì cho những kẻ chuyên phá rối. Vì thế tôi hy vọng bạn bè của chúng ta ở phía đối lập – chỉ là số ít nhưng rất ồn ào – hiểu rằng đó không phải việc đúng đắn, mà là chính trị bẩn.”
Trong suốt ba ngày hội nghị, cả khi Hillary bàn về nạn săn trộm voi, việc bà có thể bước ra tranh cử thật sự là con voi trong phòng họp.[1] Trong bữa ăn tối tại phòng lớn của khách sạn, Hillary có thêm động lực lớn để tham gia tranh cử từ Malala Yousafzai, cô bé bị lực lượng Taliban bắn bị thương vào năm 2012. Yousafzai, lúc đó là ứng viên Giải Nobel Hòa bình, nói với khán giả là những chính khách và người nổi tiếng ngồi chật cứng căn phòng đang lắng nghe từng lời của cô, rằng “ngay ở nước Mỹ, mọi người đang mong đợi một phụ nữ lên làm tổng thống.” Những chiếc máy quay trong phòng lập tức chiếu thẳng vào Hillary đang cười thoải mái trong tiếng vỗ tay ngày càng lớn của các quan khách có mặt.
Các trợ lý của Hillary thất bại trong ý đồ triển khai chiến dịch tranh cử tổng thống ngay từ tuần đó. Bà chỉ đơn giản tạo ra một vai trò công khai lớn hơn cho quỹ mà thôi. Họ khẳng định Hillary chỉ tập trung vào những sáng kiến, như nạn săn bắt voi. Nhưng câu chuyện này vẫn được nhắc đi nhắc lại suốt cả tuần và không khí trở nên căng thẳng – có thể là do đội quân báo chí của Hillary – khi phó tổng thống và đệ nhị phu nhân Jill Biden tới dự bữa tối đó. Họ ngồi cạnh gia đình Clinton tại một chiếc bàn tròn đặt phía trước trong khán phòng lớn, cố lờ đi những tiếng rì rầm xung quanh mình.
Ngày 2 tháng Mười năm 2013, trường Đại học Quinnipiac công bố kết quả thăm dò ý kiến cho thấy, Hillary được 61% ý kiến ủng hộ, hơn Biden 11%, tính theo số bầu chọn của đảng viên Dân chủ, nếu cả hai tham gia cuộc bầu cử sơ bộ năm 2016. Theo những người ủng hộ Biden, những quan điểm cho rằng ông ta không thể làm được gì tốt hơn với sự ủng hộ của Đảng Dân chủ thật chẳng có ý nghĩa gì. Rốt cuộc, ông ta đã thoát khỏi vai trò nặng nề trong chính sách đối ngoại và đối nội, như giúp Obama hạ nhiệt các cuộc chiến tranh ở Iraq và Afghanistan, hay gánh vác việc bảo đảm rằng chính quyền có những tấm séc để mua vũ khí. Ông ta là người đầu tiên trong Chính phủ ủng hộ hôn nhân đồng giới, thậm chí trước cả khi Obama vui vẻ chấp thuận quan điểm đó. Ông ta có thể tự hào rằng mình có đóng góp quan trọng trong những thành tựu lớn của chính quyền Obama. Nói tóm lại, vẫn có nhiều điều để yêu thích một ứng viên trong vòng bỏ phiếu sơ bộ của Đảng Dân chủ như Joe Biden, nhưng dường như tất cả đều bị lu mờ trước sức mạnh của ngôi sao Hillary.
Phần lớn thời gian trong năm qua, Biden cố gắng tranh thủ bằng hữu trong Đảng Dân chủ tại cuộc họp kín lựa chọn các ứng viên tranh cử ở các bang tổ chức bầu cử sớm. Ông ta mời Thống đốc New Hampshire Maggie Hassan đến dự lễ nhậm chức phó tổng thống nhiệm kỳ thứ hai của mình vào tháng Một năm 2013 và dự tiệc của các đảng viên Dân chủ ở Iowa cũng tuần đó. Giữa tháng Chín, Biden đến thăm Charleston ở bang South Carolina với tư cách phó tổng thống và xuất hiện như là nhân vật nổi tiếng tại bữa tiệc thịt bò chiên hằng năm của Thượng Nghị sĩ Iowa Tom Harkin, một nghi thức dành cho các ứng viên Đảng Dân chủ tranh chức tổng thống. Do đã hứa đứng ngoài các sự kiện chính trị liên quan tới bầu cử năm 2013, nên Hillary không đến dự.
Những người thân cận với Biden cho biết, ông ta đã không đưa ra quyết định về việc tranh cử tại bữa tiệc đó. Nhóm của Biden khẳng định, ông ta sẽ đưa ra quyết định cùng gia đình, bất kể Hillary có tham gia cuộc đua hay không.
Ted Kaufman, từng là chánh văn phòng của Biden và sau này thay chỗ của ông ta ở Thượng viện nói, “Rõ ràng, người mà ông ấy sẽ phải cạnh tranh là một vấn đề lớn, nhưng một trong nhiều vấn đề lớn khác là bạn phải ngồi lại và vạch kế hoạch chi tiết trước khi bạn quyết định tranh cử tổng thống. Nếu Hillary tham gia tranh cử thì đó lại còn là một loạt các vấn đề khác.”
Trong khi Biden xây dựng hình ảnh là một người có tinh thần tiến bộ về các vấn đề trong nước và là một cánh chim hòa bình trong các vấn đề an ninh quốc gia trong nhiệm kỳ phó tổng thống của mình, ông ta cũng khiến các đảng viên Dân chủ tức giận vì đã cắt đứt các thỏa thuận với Mitch McConnell, tạo ra chính sách tịch thu tài sản tạm thời và ngăn chặn hầu hết các khoản cắt giảm thuế từ thời Bush. Lãnh đạo phe đa số tại Thượng viện Harry Reid cảm thấy Biden đã hạ thấp vị trí của Đảng Dân chủ khi Biden thuyết phục ông giải quyết trực tiếp với McConnell.
Nhiều đảng viên Dân chủ, trong đó có một số người gần gũi với Obama, cũng cho rằng, ở khía cạnh nào đó, Obama sẽ yêu cầu Biden không cạnh tranh với Hillary. Nhưng hai người từng đối đầu với nhau vào năm 2008, trước khi cả tình bạn và mối quan hệ trong Đảng Dân chủ giữa họ chấm dứt. Tại lễ tang của cố Thượng Nghị sĩ Frank Lautenberg hồi tháng Sáu năm 2013, Joe và Jill Biden ngồi cùng một hàng ghế với Hillary và Huma. Khi Hillary đứng dậy đọc diễn văn ca ngợi Lautenberg, Biden đã trêu chọc bà vì việc bà phải phát biểu sau khi ngôi sao Broadway là Brian Stokes Mitchell vừa hát xong. Biden nói đùa, “Chúc may mắn với việc theo sau kẻ khác.”
Hillary trở lại ánh đèn sân khấu chính trị giữa lúc bê bối của Weiner bị phanh phui. Bà cùng ăn trưa với Obama tại Nhà Trắng ngày 29 tháng Bảy và ăn sáng với Joe Biden tại Đài quan sát Hải quân ngày hôm sau.
Thư ký báo chí Nhà Trắng Josh Earnest nói với các phóng viên đang ép ông ta phải kể từng chi tiết về bữa ăn trưa của những nhân vật quyền lực, gồm cả hóa đơn tính tiền, “Đó là bữa ăn giữa những người bạn đã được sắp lịch.” Earnest cũng chuẩn bị nói với các phóng viên về các món ăn mà họ dùng, gồm gà nướng, mì ống jambalaya và salad.
Vào ngày có nhiệt độ 26,7 độ C, mát mẻ theo tiêu chuẩn của Washington trong những tháng hè, hai đối thủ cũ gặp nhau ở một sân nhỏ bên ngoài Phòng Bầu dục. Obama đã yêu cầu Alyssa Mastromonaco sắp xếp một bữa cơm trưa sau khi ông gặp Hillary tại Thư viện George W. Bush ở Dallas vài tuần trước đó. Khi bà trở về vào tháng Mười một năm 2008, Mastromonaco gửi e-mail cho bạn của Hillary là Huma để sắp xếp thời gian. Các quan chức Nhà Trắng cung cấp vài chi tiết về tính chất cuộc trò chuyện, đó là cuộc gặp “chủ yếu mang tính chất xã giao.”
Obama từng từ chối đưa gia đình Clinton vào Nhà Trắng trong những dịp xã giao khi ông mới nhậm chức tổng thống, giờ lại muốn dành thời gian với Hillary, theo lời của các trợ lý Nhà Trắng. “Những điều mà tổng thống thích nhất là khi ông có thể làm gì đó không phải là công việc nằm trong kế hoạch định sẵn. Theo cách nói của các cô bạn tôi thì họ chỉ ‘thăm hỏi nhau,’” một cố vấn của Obama, người đã theo dõi cuộc gặp kéo dài hai tiếng của họ, cho biết.
Ở một phía khác, nhiều người trong gia đình Clinton cũng nhìn nhận sự cố gắng của Obama theo quan điểm của Nhà Trắng – họ đang thăm hỏi nhau.
❀ ❀ ❀
[1] Ám chỉ một vấn đề quan trọng ai cũng biết, ai cũng quan tâm, nhưng đều tỏ ra không biết. (BT)