86.

Vào mùa xuân, Philip thi đỗ, kết thúc thời kỳ thực tập băng bó ở khoa chữa bệnh ngoại trú, và anh trở thành nhân viên thư ký khoa chữa bệnh nội trú. Chức vụ này sẽ kéo dài sáu tháng. Mỗi buổi sáng, nhân viên này đi theo bác sĩ nội trú đến làm việc ở các khu bệnh nhân, trước hết ở khu vực đàn ông, rồi đến khu vực đàn bà; anh ta vào sổ các ca bệnh, tiến hành thử nghiệm và cả ngày sinh hoạt với các y tá. Mỗi tuần lễ, hai buổi chiều, bác sĩ trực đi khắp lượt với một nhóm nhỏ sinh viên, khám bệnh nhân, giúp đỡ sinh viên trao đổi kiến thức. Công việc này không nhộn nhịp, không thay đổi thường xuyên, không tiếp xúc mật thiết với thực tế như ở khu ngoại trú, nhưng Philip thu thập được nhiều kinh nghiệm. Quan hệ giữa anh và bệnh nhân rất tốt. Anh có phần hãnh diện thấy họ tỏ ra thích được anh chăm sóc. Anh không cảm thông được sâu sắc với nỗi đau khổ của họ, nhưng anh yêu mến họ và anh không tỏ vẻ lên mặt, nên anh được họ quý mến hơn những nhân viên khác. Anh vui vẻ, thân mật và động viên họ. Như mọi người đã sống quen trong bệnh viện, anh nhận thấy quan hệ với bệnh nhân nam dễ hơn với bệnh nhân nữ. Ðàn bà thường hay càu nhàu, gắt gỏng. Họ kêu ca oán trách cay đắng những cô y tá phải làm việc vất vả nặng nhọc, rằng các cô không tỏ ra quan tâm đến họ, điều mà họ cho là có quyền được hưởng; và họ hay gây chuyện rắc rối vô ơn và thô lỗ.

Ít lâu sau, Philip có dịp kiếm được một người bạn. Một buổi sáng, bác sĩ nội trú giao cho anh một ca bệnh mới, một bệnh nhân nam; Philip ngồi cạnh giường bệnh bắt đầu ghi chi tiết vào bản theo dõi bệnh án. Nhìn vào tờ khai của bệnh nhân, anh để ý thấy người bệnh là một nhà báo, tên là Thorpe Athelny, một cái tên khá lạ đối với một bệnh nhân nằm viện. Ông ta bốn mươi tám tuổi, bị bệnh vàng da do một cơn đau đột ngột và được đưa đến phòng khám vì những triệu chứng còn mập mờ, cần theo dõi. Bằng một giọng vui vẻ, có giáo dục, ông ta trả lời nhiều câu hỏi mà Philip có nhiệm vụ phải hỏi. Vì ông ta nằm trên giường nên khó biết ông ta cao hay thấp, nhưng nhìn đầu và hai bàn tay bé nhỏ của ông ta, có thể đoán được ông ta cao dưới mức trung bình. Philip có thói quen hay nhìn tay mọi người và tay của Athelny làm cho anh ngạc nhiêu: hai bàn tay rất nhỏ, ngón tay dài búp măng, móng tay đẹp hồng hào; tay ông ta hết sức mịn màng và nếu không bị chứng vàng da thì hẳn phải trắng trẻo lạ lùng. Người bệnh để tay ra ngoài chăn, một tay hơi duỗi ra, ngón trỏ và ngón giữa chắp lại; trong khi nói chuyện với Philip ông ta có vẻ hài lòng nhìn ngắm bàn tay mình. Mắt Philip long lanh liếc nhìn mặt ông ta. Tuy nước da vàng, nhưng gương mặt nom thanh nhã, cặp mắt xanh, mũi khoằm lộ rõ vẻ táo tợn, mà không khó coi, chòm râu ngắn tỉa nhọn lốm đốm bạc, đầu ông ta hơi hói nhưng tóc còn để dài, chứng tỏ xưa kia chúng rất mượt và quăn quăn rất đẹp.

- Tôi biết ông là nhà báo - Philip nói - ông viết cho những báo nào?

- Tôi viết cho tất cả các báo. Anh có thể mở bất cứ tờ báo nào cũng thấy một vài bài của tôi.

Cạnh giường có một tờ báo, ông ta với lấy và chỉ một chỗ đăng quảng cáo. Tên một hãng nổi tiếng mà Philip biết được in bằng chữ to: LYNN và SEDLEY phố Regent - Luân Ðôn. Phía dưới là lời tuyên bố võ đoán: “Trì hoãn chần chừ là ăn cắp thời gian” với những chữ in nhỏ hơn nhưng vẫn có tầm quan trọng nào đó. Rồi một câu hỏi làm người ta sửng sốt vì tính hợp lý của nó: “Sao không đặt hàng hôm nay”? Tiếp đến một câu nhắc lại, chữ in to hơn như tiếng búa lương tâm nện lên quả tim kẻ giết người: “Tại sao không”? Rồi táo tợn: “Hàng nghìn đôi găng tay của thị trường chính thế giới với giá cả làm người ta kinh hoàng; hàng nghìn đôi bít tất của những xí nghiệp đáng tin cậy nhất thế giới bán giá hạ không ngờ”. Cuối cùng vẫn câu hỏi ấy đặt trở lại, nhưng bây giờ được ném ra như sự thách thức của chiếc găng tay sắt trên vũ đài: “Tại sao không đặt mua hàng hôm nay?”.

- Tôi là đại biểu báo chí của Lynn và Sedley - ông ta vẫy nhẹ bàn tay đẹp đẽ của mình ra hiệu cho những nhu cầu tiêu dùng tầm thường nào đó…

Philip tiếp tục hỏi những câu hỏi qui định, một số chỉ là thủ tục, một số câu hỏi khác khéo léo đặt ra để người bệnh bộc lộ những điều còn muốn giấu giếm.

- Ông đã sống ở nước ngoài chưa? Philip hỏi.

- Tôi đã ở Tây Ban Nha mười một năm.

- Ông làm gì ở đó?

- Tôi làm thư ký cho một hãng tàu thủy của người Anh ở Toledo.

Philip nhớ ra là Cluton đã sống mấy tháng ở Toledo và câu trả lời của nhà báo này càng làm cho anh chú ý nhìn ông ta hơn; nhưng anh cảm thấy mình thể hiện điều đó không phải lúc; cần phải duy trì khoảng cách giữa người bệnh và nhân viên trong bệnh viện. Khi khám xong, anh tiếp tục đến các giường khác.

Bệnh Thorpe Athelny không nặng, tuy da vẫn còn rất vàng, chẳng bao lâu ông ta đã khá hơn, ông còn nằm lại chỉ vì bác sĩ cho rằng ông phải được theo dõi cho tới khi một số phản ứng nào đó trở nên bình thường. Một hôm, khi bước vào phòng bệnh nhân, Philip để ý thấy Athelny đang đọc sách, tay cầm bút chì. Lúc Philip đến giường ông ta, ông ta để sách xuống.

- Tôi có thể xem ông đang đọc gì được không? Philip hỏi. Anh không thể không nhìn khi thấy một cuốn sách.

Philip cầm sách lên, thì ra đây là một tập thơ Tây Ban Nha, thơ của San Juan de la Cruz, khi anh giở sách, một tờ giấy rơi ra. Philip nhặt tờ giấy lên thì thấy có một bài thơ viết trên đó.

- Ông đang dùng thì giờ nhàn rỗi để làm thơ đấy ư? Ðó là công việc không phải phép đối với một người ốm đang nằm bệnh viện đâu nhé!

- Tôi đang thử dịch vài bài. Anh có biết tiếng Tây Ban Nha không?

- Không.

- Thế anh biết lịch sử San Juan de la Cruz chứ?

- Quả thực tôi không biết.

- Ông ấy là một trong số người theo thuyết thần bí của Tây Ban Nha, là một trong số nhà thơ hay nhất mà thiên hạ từng nhớ đến. Tôi nghĩ thơ của ông ta đáng được dịch ra tiếng Anh.

- Tôi có thể xem bản dịch của ông không?

- Nó còn thô lắm. Athelny nói, nhưng vẫn nhanh nhảu đưa cho Philip xem, chứng tỏ ông ta đang háo húc muốn anh đọc.

Bài dịch viết bằng bút chì, nét chữ viết đẹp nhưng rất khác thường, khó đọc: giống như lối chữ Gô tích.

- Viết được như thế này, ông mất thời gian kinh khủng lắm phải không? Thật phi thường.

- Tôi không hiểu vì sao chữ viết tay không được đẹp

Philip đọc khổ thơ đầu tiên:

Trong đêm tối mịt mùng

Lòng nóng bừng

Khao khát tình yêu

Ôi số phận may mắn thay!

Tôi đã tới

Chẳng ai hay

Trong giây phút này

Gia đình tôi đang yên giấc

Philip tò mò nhìn Thorpe Athelny. Anh không hiểu được mình còn hơi dè dặt với ông ta hoặc đã bị ông ta lôi cuốn. Chợt nhận ra mình có thái độ hơi kẻ cả bề trên, mặt anh đỏ bừng như sợ Athelny có thể cho mình là lố bịch.

- Ông có cái tên thật khác người. Anh nhận xét để nói cho có chuyện.

- Đấy là cái tên rất cổ ở vùng Yorkshire. Ngày xưa cụ tổ gia đình tôi phải đi mất một ngày ngựa mới vòng hết cả ngôi nhà của mình, nhưng bây giờ thì gia đình tôi sa sút rồi. Đàn bà thì ăn chơi, ngựa thì chậm chạp.

- Anh nên học tiếng Tây Ban Nha - ông ta nói - đó là thứ tiếng cao quý. Nó không ngọt ngào như tiếng Ý. Tiếng Ý là ngôn ngữ của những danh ca giọng nam cao và những người hát rong. Còn tiếng Tây Ban Nha có cái cao quý của nó, nó không rì rầm như suối reo trong vườn cây, mà nó cuồn cuộn dâng lên như nước lũ trên dòng sông lớn.

Lời lẽ khoa trương của ông ta làm cho Philip buồn cười, nhưng anh nhạy cảm với thuật hùng biện nên anh vui vẻ lắng nghe. Athelny nhiệt tình thực sự, say sưa mô tả với anh bằng những lời lẽ sinh động, niềm vui phong phú, khi đọc nguyên tác truyện Don Quixote và chất nhạc, chất thơ, cái trong sáng, cái thiết tha của Calderon.

- Tôi phải làm tiếp công việc - sau đó Philip nói.

- Ồ, xin anh tha lỗi cho. Tôi quên mất. Tôi sẽ bảo nhà tôi đem bức ảnh thành phố cảng Toledo cho anh xem khi nào có dịp, xin mời anh đến trò chuyện cùng tôi. Anh không biết được điều đó đem lại vui thú cho tôi thế nào đâu.

Trong mấy ngày sau đó, hễ có dịp là Philip lại đến tìm hiểu thêm về nhà báo Thorpe Athelny. Ðó là người nói chuyện có duyên. Ông không nói những điều to tát, nhưng ông có cách nói hào hứng sôi nổi một cách sinh động khiến trí tưởng tượng của người nghe như bốc lửa. Philip sống nhiều trong thế giới ảo tưởng như thế mà vẫn thấy tâm trí mình tràn đầy những hình ảnh mới lạ. Athelny phong thái rất lịch sự. Ông ta hiểu biết nhiều hơn Philip, nhưng trong bệnh viện này ông là kẻ nhận của cứu tế, phải lệ thuộc vào những quy tắc nghiêm ngặt; nên ông đã chọn cho mình một chỗ giữa hai vị trí một cách thoải mái và hóm hỉnh. Một lần Philip hỏi tại sao ông ta lại đến bệnh viện.

- Ồ, tôi có nguyên tắc là phải tôn trọng và tận dụng mọi phúc lợi mà xã hội này cung cấp. Tôi lợi dụng thời đại tôi đang sống. Khi ốm đau, tôi tạm thời thu xếp vào nằm bệnh viện, chẳng phải xấu hổ giả dối làm gì, và tôi gửi các con tôi vào học trường công.

- Thực thế à? Philip hỏi.

- Và chúng nó cũng được giáo dục cơ bản còn tốt hơn khi tôi học ở Winchester nhiều. Anh thử nghĩ xem tôi còn có thể dạy dỗ các cháu cách nào khác được? Tôi có chín đứa. Khi nào tôi về mà, anh nên đến xem tất cả chúng nó. Anh bằng lòng chứ?

- Tôi hết sức vui lòng - Philip đáp.