102.

Athelny bảo Philip rằng ông ta có thể dễ dàng tìm việc gì đó cho chàng ở một công ty bán vải lớn mà chính ông cũng làm việc tại đó. Nhiều nhân viên giúp việc đã ra chiến trường. Các hãng buôn Lynn và Sedley với nhiệt tâm yêu nước, đã hứa vẫn giữ chỗ làm cho họ. Công việc của những vị anh hùng này dồn lên vai những người ở lại và do không tăng lương cho những người này, người ta có thể biểu lộ cùng một lúc tinh thần vì việc chung và sự tiết kiệm tiền của, nhưng chiến tranh vẫn tiếp diễn, việc buôn bán không đình trệ bao nhiêu. Ngày nghỉ sắp đến, khi nhiều nhân viên vắng mặt hai tuần một lúc có nghĩa là nhất định người ta phải thuê mướn người làm nhiều hơn. Kinh nghiệm của Philip khiến chàng nghi ngờ không biết người ta có thuê mướn chàng không, nhưng Athelny cho mình là người có vai vế trong công ty khăng khăng là viên quản đốc không thể từ chối ông ta điều gì, Philip được đào tạo ở Pari có thể làm ăn được. Chỉ có vấn đề là phải chờ đợi một thời gian ngắn, thì nhất định chàng kiếm được việc làm có lương hậu là vẽ mẫu các trang phục và vẽ quảng cáo. Philip hoàn thành một tranh quảng cáo vẽ bán đấu giá mùa hè và Athelny lấy đem đi. Hai ngày sau, ông ta mang về, nói rằng viên quản đốc rất thán phục bức vẽ, nhưng hết sức lấy làm tiếc là đúng vào lúc gian hàng không còn chỗ trống. Philip hỏi liệu có còn việc gì khác chàng làm được chăng.

- Tôi e rằng không còn.

- Ông có chắc hoàn toàn không?

- Đấy, sự thật là ngày mai họ đăng báo tìm một người hướng dẫn khách - Athelny nói và nghi ngại nhìn chàng qua cặp kính.

- Ông có cho là tôi có cơ hội xin được việc đó không?

Athelny hơi bối rối, ông đã làm cho Philip trông mong một công việc gì tốt đẹp hơn nhiều, mặt khác ông nghèo quá, không thể cứ tiếp tục nuôi chàng mãi.

- Trong khi chờ đợi việc gì khá hơn, anh có thể nhận công việc này. Nếu anh được công ty tuyển dụng rồi thì lúc nào anh cũng có thể có cơ hội tốt hơn.

- Ông biết đấy, tôi không làm cao đâu. - Philip mỉm cười.

- Nếu anh quyết định chọn việc đó, sáng mai chín giờ kém mười lăm, anh nên có mặt ở đấy.

Mặc dù chiến tranh, việc tìm công ăn việc làm rõ ràng gặp nhiều khó khăn, bởi vì khi Philip đến cửa hàng này thì đã thấy nhiều người đang chờ ở đó rồi. Chàng nhận ra mấy người chàng đã gặp trong lúc đi tìm việc, và có một gã đã từng nằm nghỉ tại công viên vào một buổi chiều. Bây giờ điều đó chứng tỏ với Philip rằng gã cũng không cửa không nhà như chàng và phải sống qua đêm ở ngoài trời. Những kẻ đứng chờ ở đây, đủ các hạng già, trẻ, cao, thấp, ai cũng cố gắng ăn diện để gặp viên quản đốc, tóc chải chuốc cẩn thận, tay rửa sạch kỹ càng. Họ đứng đợi trong một hành lang, sau này Philip mới biết là nó thông đến nhà ăn và phòng làm việc, cứ cách mấy thước thì có năm hay sáu bậc lên xuống cắt quãng hành lang. Tuy trong cửa hàng có đèn điện, nhưng ở đây, chỉ thắp đèn khí đặt trong những rọ bảo vệ làm bằng dây thép, đang réo cháy phùn phụt. Philip đến đúng giờ, nhưng khi chàng được gọi và văn phòng thì đã gần mười giờ. Đó là một căn phòng ba góc giống như miếng thị phó mát đặt nằm, trên tường treo nhiều tranh phụ nữ mặc cooc-xê, và hai tấm mẫu quảng cáo, một tấm vẽ một người đàn ông mặc quần áo ngủ có đường sọc to xanh, trắng, còn tấm kia là một chiếc tàu với cánh buồm căn gió đang rẽ sóng biển trong xanh, trên cánh buồm có hàng chữ lớn: “Bán đấu giá đại quy mô quần áo trắng”. Phía rộng nhất của văn phòng là mặt sau của tủ kính được trang hoàng để bày hàng vào dịp này, một nhân viên giúp việc đi đi lại lại trong thời gian viên quản lý gặp gỡ người đến xin việc. Viên quản lý đang đọc một lá thư. Y là người hồng hào, tóc hung hung, ria mép rậm, giữa dây chuyền đồng hồ lòng thòng một chùm huy chương bóng đá, y mặc áo sơ mi trắng, ngồi bên một cái bàn rộng bên cạnh máy điện thoại, trước mặt y là những tờ quảng cáo trong ngày, sản phẩm của Athelny, và những bài báo tranh ảnh cắt ra dán trên một tấm bìa. Y liếc nhìn Philip nhưng không nói gì. Y đọc một bức thư cho cô gái đánh máy ngồi bên chiếc bàn con ở góc phòng, sau đó y hỏi tên, tuổi, nghề nghiệp của Philip. Y nói giọng mũi khu đông Luân Đôn cao sang sảng dường như lúc nào y cũng không kiềm chế được. Philip để ý thấy răng trên của y thô và nhô ra, khiến người ta có cảm tưởng là chúng lung lay và nếu bị giật mạnh đột ngột thì có thể rơi rụng.

- Tôi cho là ông Athelny đã nói chuyện với ông về tôi - Philip nói.

- Ồ, anh là anh chàng đã vẽ tranh quảng cáo này phải không?

- Thưa ông, vâng.

- Không có giá trị đối với chúng tôi, không có giá trị gì hết.

Y nhìn Philip từ đầu đến chân, y dường như chú ý Philip về phương diện nào đó có khác với những kẻ đến trước chàng.

- Anh biết đấy, anh phải mua một cái áo choàng. Tôi tin là anh chưa có cái nào. Anh coi bộ là chàng trai trẻ đứng đắn. Tôi cho rằng anh cũng hiểu mỹ thuật chẳng đem lại lợi lộc gì.

Philip không xác định được là y muốn hay không muốn thuê chàng. Y ném vào chàng những câu không thân thiện.

- Anh ở đâu?

- Bố mẹ tôi qua đời khi tôi còn bé.

- Tôi muốn tạo cơ hội cho lớp thanh niên trai trẻ. Tôi đã tạo cơ hội cho nhiều người và ngày nay họ là những quản đốc gian hàng. Họ biết ơn tôi. Tôi thay mặt họ tuyên bố điều này. Họ hiểu điều tôi làm cho họ. Hãy bắt đầu từ bậc thang dưới cùng, đó là con đường tốt nhất để học nghề, và lúc ấy nếu anh gắn bó với nghề, thì không ai biết được nó sẽ đưa anh tới đâu. Nếu anh thấy thích hợp, một ngày nào đó anh có thể thấy mình ở địa vị tôi hiện nay. Phải ghi nhớ lấy điều này, chàng thanh niên ạ.

- Thưa ông, tôi sẽ cố gắng làm hết sức mình - Philip nói.

Chàng hiểu, khi cần phải “thưa ông”, nhưng chàng nghe nó kỳ quặc, và chàng sợ dùng thái quá thành ra hỏng việc. Ông quản đốc này thích chuyện, nhờ đó ông vui sướng tỏ rõ được quyền thế của chính mình, và mãi cho tới sau khi đã tuôn ra nhiều lời lẽ hay ho, ông mới quyết định về trường hợp của Philip.

- Thôi được, tôi tin chắc anh sẽ làm hết mình - cuối cùng y phát biểu với vẻ tự cao tự đại - Dẫu sao chăng nữa, tôi cũng phải thử thách anh qua công việc.

- Xin cám ơn ông rất nhiều.

- Anh có thể bắt đầu ngay. Tôi sẽ trả anh sáu silinh một tuần, và chịu mọi sự ăn uống, mọi thứ đều cung cấp, anh hiểu chứ, còn số sáu silinh là tiền tiêu vặt mỗi tháng trả một lần, anh muốn tiêu gì tùy ý. Thứ hai anh bắt đầu làm việc nhé. Như vậy, tôi tin rằng anh không có gì phàn nàn cả chứ.

- Thưa ông, không.

- Phố Harrington - Anh biết là đâu chưa? - Đại lộ Shaftesbury. Anh sẽ ngủ ở đó. Nhà số mười, đúng thế. Anh có thể ngủ tối thứ bảy ở đó, nếu anh muốn, đấy, anh muốn thế nào cũng được, hoặc ngày thứ hai anh gửi hòm xiểng đến đấy.

Rồi viên quản đốc gật đầu: Thôi chào anh.