92.
Hôm sau là ngày thứ ba. Như thường lệ, Philip ăn vội bữa điểm tâm rồi phóng nhanh đi nghe giảng bài lúc chín giờ. Chàng chỉ còn trao đổi mấy lời với Mildred. Đến tối về chàng thấy ả ngồi cạnh cửa sổ mạng bít tất cho chàng.
- Này, cô siêng năng quá đấy - Chàng mỉm cười - Cả ngày cô loay hoay những việc gì?
- Ồ, em quét dọn nhà cửa, sau đó đưa cháu ra ngoài chơi.
Ả mặc chiếc áo dài đen đã cũ, vẫn cái áo kiểu đồng phục mà ả đã mặc hồi còn phục vụ ở cửa hàng trà; áo đã sờn rách, nhưng ả vẫn mặc và trông khá hơn là khi ả mặc áo lụa đen hôm trước. Đứa bé đang ngồi trên sàn nhà, nó giương đôi mắt to nhìn lên Philip, cái nhìn khó hiểu, và cười khanh khách khi chàng ngồi xuống cạnh, bắt đầu đùa nghịch với những ngón chân trần của nó.
Nắng chiều dìu dịu lan đầy phòng, bước chân về nhà mà nhìn thấy một ai đó thì thật là thú vị. Một người đàn bà và một trẻ thơ trang trí rất đẹp cho một căn phòng.
Chàng đã đến phòng khám và phát thuốc cho bệnh viện, mua được một lọ thuốc viên Blaud. Chàng đưa cho Mildred và bảo ả nên uống sau bữa ăn. Đó là loại thuốc ả quen dùng xưa nay từ hồi ả mới mười sáu tuổi.
- Tôi chắc Lawson thích nước da xanh xao kia của cô - Philip nói - Anh ta bảo nước da ấy rất thèm vẽ, nhưng bây giờ thì tôi rất thực tế, tôi chỉ vui sướng khi nào cô trở nên hồng hào trắng trẻo như một cô gái vắt sữa.
- Em đã cảm thấy khỏe hơn rồi.
Sau bữa cơm tối thanh đạm, Philip nhét đầy thuốc lá vào túi đựng thuốc và đội mũ. Thường vào những ngày thứ ba hàng tuần, chàng vẫn đến quán rượu phố Beak; sau khi Mildred đến ở, chàng muốn quan hệ với ả rõ ràng minh bạch, nên chàng thấy vui mừng ngày này tới sớm như vậy.
- Anh đi ra ngoài sao? - ả hỏi.
- Vâng, những ngày thứ ba, tôi cho phép nghỉ một đêm. Mai tôi gặp lại cô. Chúc cô ngủ ngon.
Philip đến quán bao giờ cũng ở trong tâm trạng thích thú. Macalister, một người mua bán chứng khoán hay triết lý cũng thường đến đó và vui vẻ tranh luận về mọi thứ chuyện trên đời. Khi còn ở Luân Đôn, Hayward vẫn lui tới đều đặn dù anh ta và Macalister không ưa nhau, nhưng do thói quen, tuần nào họ cũng gặp nhau vào một tối như vậy. Macalister cho Hayward là một kẻ đáng thương, y xem thường tình cảm yếu đuối của anh ta, hỏi về tác phẩm văn học của Hayward bằng một giọng châm biếm và với nụ cười đầy khinh miệt, y tiếp nhận những ý kiến mơ hồ của anh ta về những tác phẩm tương lai; họ thường tranh luận sôi nổi; nhưng rượu “pân” thì ngon mà cả hai người đều ưa thích; nói chung như những người bạn tuyệt diệu. Tối hôm ấy, Philip thấy cả hai người ở đó, có cả Lawson. Lawson ít lui tới đây hơn, anh ta đã bắt đầu làm quen với người Luân Đôn nên đi hiệu ăn cơm luôn. Tất cả bọn họ quan hệ rất tốt với nhau, bởi vì Macalister đem lại cho họ một công việc có lợi về Sở giao dịch chứng khoán Luân Đôn, Hayward và Lawson mỗi người vừa mới kiếm được năm chục bảng. Đó là một việc lớn lao đối với Lawson là con người vốn hay phung phí mà lại kiếm được ít tiền. Anh đạt tới giai đoạn này của nghề họa chân dung từ khi các nhà phê bình rất chú ý và có một số phụ nữ quý tộc tự nguyện làm mẫu không lấy tiền công để anh họa chân dung họ. Hai bên đều hiểu chuyện này, và quý bà cao thượng nọ lấy đó để lên mặt là những quý phụ nữ bảo trợ nghệ thuật, nhưng rất hiếm khi anh gặp được một kẻ vô học chính hiệu lại sẵn sàng trả tiền hậu hĩnh cho một bức chân dung của vợ họ. Lawson tràn đầy thỏa mãn.
- Đó là cách kiếm tiền tuyệt hay từ trước đến giờ tôi chưa bao giờ nghĩ ra được - Anh kêu lên - Tôi chẳng phải móc túi mình lấy ra đến sáu xu.
- Này anh bạn, từ hôm thứ ba vừa rồi, anh không có mặt ở đây thế là anh đã bỏ lỡ dịp may - Macalister nói với Philip.
- Trời ơi, sao anh không viết thư cho tôi? - Philip nói - Giá mà anh biết được lúc này một trăm bảng có ích cho tôi biết chừng nào.
- Ồ, đâu có thì giờ làm việc ấy. Phải có mặt tại chỗ mới được. Thứ ba vừa rồi, tôi nhận được tin một món có lợi, thế là tôi hỏi mấy cha này có muốn đầu cơ vặt không, rồi sáng thứ tư tôi mua cho họ một nghìn cổ phần, đến chiều thì giá tăng lên, tôi bán ngay. Mỗi tướng được năm chục bảng và riêng tôi vớ được vài trăm.
Philip thấy thèm đến đứt ruột. Chàng vừa phải bán văn tự cầm cố cái gia sản nhỏ bé mà chàng đã đầu tư vào đó và nay chỉ còn có sáu trăm bảng. Lắm lúc nghĩ đến tương lai chàng hoang mang sợ hãi. Trước khi tốt nghiệp chàng vẫn có thể tự nuôi thân trong hai năm, hơn nữa chàng có ý định tìm cách được bổ nhiệm vào làm công việc tại bệnh viện, như vậy, ít nhất là trong ba năm, chàng không trông mong kiếm được gì. Cho dù có tiết kiệm hết mức chàng cũng còn không được hơn một trăm bảng. Số tiền này thật quá ít ỏi để tồn tại trong trường hợp bị đau ốm hoặc bị thất nghiệp không kiếm ra tiền bạc để nuôi thân. Một canh bạc may sẽ thay đổi được tình cảnh của chàng.
- Ồ thôi được, điều đó không quan trọng, Macalister nói - chẳng bao lâu nữa sẽ có dịp thôi mà. Một ngày gần đây, Nam Phi sẽ lại có chuyện giá cả tăng vọt, lúc ấy tôi sẽ xem có thể làm gì được cho cậu.
Macalister làm ăn ở thị trường Kaffir; y thường kể cho họ nghe những chuyện nhờ giá cả tăng vọt mà có những vụ giàu có bất ngờ trong một hoặc hai năm về trước.
- Thôi, lần sau đừng có quên nhé!
Họ lại ngồi chuyện trò đến gần nửa đêm; Philip ở xa hơn hết, là người về đầu tiên. Nếu không kịp chuyến tàu cuối cùng, thì phải đi bộ và như vậy phải về rất muộn. Và cũng vì thế nên đến mười hai giờ rưỡi khuya chàng mới về đến nhà. Bước lên thang gác, chàng lấy làm ngạc nhiên thấy Mildred vẫn còn ngồi trong chiếc ghế bành của chàng.
- Thế quái nào mà cô chưa đi ngủ? - Chàng kêu lên.
- Em không buồn ngủ.
- Dù sao cô cũng phải đi ngủ. Ngủ được cho đỡ mệt.
Ả ngồi yên. Từ lúc ăn tối, chàng để ý thấy ả đã thay áo dài lụa đen.
- Em nghĩ rằng em nên ngồi đợi anh để xem nhỡ anh có cần gì.
Ả nhìn chàng và một nụ cười thoáng hiện trên cặp môi mỏng tái nhợt. Philip không chắc mình có hiểu không. Chàng có phần lúng túng làm ra bộ thực sự vui vẻ.
- Cô chu đáo quá, nhưng như thế cũng rất sai. Đi ngủ nhanh lên, nếu không sáng mai cô không dậy sớm được.
- Em thấy không buồn ngủ.
- Ngớ ngẩn - Chàng lạnh lùng nói.
Ả đứng lên đi về phòng mình, mặt có vẻ giận. Nghe ả khóa cửa ầm ĩ chàng mỉm cười.
Những ngày tiếp theo không có chuyện gì xảy ra. Mildred đã ổn định trong môi trường mới. Ăn điểm tâm xong, khi Philip vội vã đi làm thì cả buổi sáng, ả đảm đương công việc nội trợ. Họ ăn uống rất đơn giản, nhưng ả thích bỏ ra nhiều thì giờ để mua bán một vài thứ cần thiết. Ả không muốn phiền phức nấu nướng bữa trưa, nên chỉ uống một cốc ca cao và ăn bánh mì với bơ; sau đó, ả đẩy xe đưa con đi chơi rồi trở về nhà ngồi không suốt cả buổi chiều. Ả luôn mệt mỏi nên không phải làm nhiều, như vậy rất hợp với ả. Philip giao phó cho Mildred trả tiền thuê nhà cho bà chủ mặt mày gớm ghiếc mà ả đã kết bạn, và chỉ trong một tuần lễ ả có thể kể cho chàng nghe chuyện hàng xóm láng giềng nhiều hơn điều chàng đã nghe được trong một năm.
- Bà ta rất tử tế - Mildred nói - Đúng là một bà chủ quý phái. Em nói với bà ta chúng mình đã cưới nhau.
- Cô có thấy cần phải nói thế không?
- Thì cũng phải nói với bà ta một cái gì chứ. Em ở đây mà lại không phải là vợ anh thì buồn cười quá. Em không hiểu bà ta sẽ nghĩ về em thế nào.
- Tôi cho rằng bà ấy chẳng bao giờ tin cô đâu.
- Thế mà bà ta tin em đấy, em cuộc với anh nào. Em nói với bà ta là chúng mình lấy nhau đã hai năm nay. Anh biết không, me phải nói như vậy, vì có đứa bé. Chỉ có điều là gia đình anh không đồng ý, vì anh chỉ là một sinh viên - ả phát âm thành sinh vên - vì thế chúng mình phải giữ kín chuyện này. Nhưng bây giờ thì gia đình đã nhượng bộ nên chúng mình sẽ về ở với gia đình trong dịp hè này.
- Cô bịa chuyện vào bậc thầy - Philip nói. Chàng cảm thấy Mildred vẫn còn thích những chuyện dối trá. Trong hai năm vừa qua, ả chẳng học được gì. Nhưng chàng nhún vai.
“Xét cho cùng cô ấy chẳng may mắn lắm” - Chàng ngẫm nghĩ.
Đêm ấy là một đêm ấm áp, đẹp trời không một gợn mây. Dân Luân Đôn như đổ ra hết ngoài đường. Lắm lúc thời tiết thay đổi làm cho người ta thao thức không ngủ và thôi thúc họ ra ngoài trời. Sau khi thu dọn bữa ăn tối, Mildred đến đứng bên cửa sổ. Tiếng huyên náo của kẻ qua người lại, tiếng í ới gọi nhau, tiếng đàn thùng từ xa vọng lại, tất cả những âm thanh đó dội lên tận phòng.
- Anh Philip, tối nay anh có phải làm việc không? Ả hỏi chàng với vẻ thèm muốn khao khát.
- Tôi phải làm việc, nhưng tôi không biết là có nên không? Sao, cô muốn tôi làm việc gì khác ư?
- Em muốn ra ngoài một tí. Chúng mình đi chơi bằng xe điện hạng nhất được chứ?
- Nếu cô muốn.
- Để em đi lấy mũ đã. - Ả mừng rỡ nói.
Một đêm như thế, gần như không ai có thể cứ ru rú ở trong nhà. Mildred bảo để mặc đứa bé đang nằm ngủ cũng chẳng sao; ban đêm, khi đi đâu ả thường bỏ con ở nhà một mình, mà nó chẳng hề thức giấc. Ả trở ra, phấn khởi với chiếc mũ trên đầu, ả tranh thủ dịp này để thoa một ít phấn hồng. Philip nghĩ rằng tình trạng phấn khích làm cho hai má tái nhợt của ả ửng đỏ; niềm vui trẻ con của ả làm chàng cảm động. Chàng tự trách mình đã khắt khe với ả. Ả cười vui vẻ khi bước ra ngoài giữa bầu không khí thoáng đãng. Hai người lên chuyến tàu điện đầu tiên đi tới Wesminster Bridge. Philip ngậm tẩu thuốc. Họ ngắm nhìn đường phố đông nghẹt những người. Các cửa hiệu đều mở cửa, đèn đuốc sáng choang vui nhộn, thiên hạ đang mua sắm đồ đạc cho ngày mai. Khi đi qua nhà hát ca múa nhạc Canterbury, Mildred kêu lên:
- Ồ, anh Philip, ta vào đi, đã nhiều tháng nay em chưa đi xem nhạc.
- Cô biết đấy, chúng ta không đủ khả năng lấy vé hạng nhất đâu.
- Ồ, không sao, ngồi ở chuồng gà em cũng sung sướng lắm rồi.
Họ xuống xe, đi lộn lại khoảng một trăm thước đến cửa nhà hát. Họ mua được vé tốt, sáu xu một vé, ngồi ở chỗ cao nhưng không phải chuồng gà. Và vì hôm nay rất đẹp trời, nên còn thừa nhiều chỗ. Mắt Mildred long lanh, ả sung sướng hết mình. Sự hồn nhiên của ả làm cho Philip cảm động. Ả là một vấn đề khó xử đối với chàng. Ở ả vẫn còn một số điểm chàng ưa thích và chàng cho rằng ả có nhiều điểm rất tốt, nhưng đã được nuôi dưỡng tồi tệ, cuộc đời ả vất vả; chàng đã trách mắng ả nhiều đến nỗi ả không chịu được; nếu chàng đòi hỏi ả có những đức tính mà ả không thể có được thì đó là lỗi của chính chàng. Ở vào hoàn cảnh khác có thể ả đã là một cô gái duyên dáng. Con người của ả không sao có thể thích ứng được với một cuộc sống phải đấu tranh để tồn tại. Lúc này, nhìn nghiêng miệng hé mở, với một thoáng ửng hồng trên gò má trông ả có vẻ trinh bạch lạ thường. Nỗi niềm trắc ẩn bỗng tràn ngập lòng chàng, và từ trong thâm tâm chàng tha thứ cho ả đã làm cho chàng đau khổ. Mắt chàng cay xè vì không khí ngột ngạt khói thuốc, nhưng khi chàng ngỏ ý muốn về thì ả quay sang với vẻ mặt cầu khẩn đề nghị ở lại xem cho hết buổi. Chàng mỉm cười đồng ý. Ả nắm lấy tay chàng cho đến lúc kết thúc đêm trình diễn. Khi cùng đám khán giả ùa ra ngoài đường đông nghẹt những người, ả không muốn về nhà. Hai người thủng thẳng đi lên phía Wesmingser Bride Road ngắm nhìn dòng người.
- Từ bao tháng nay, em không hưởng một thời gian vui thích như thế này - Ả nói.
Philip vô cùng xúc động, chàng cảm ơn định mệnh, nhờ cơn bốc đồng đột ngột, chàng đã dắt mẹ con Mildred về nhà mình. Thật là dễ chịu thấy ả vui sướng hàm ơn.
Cuối cùng ả thấm mệt và hai người lên tàu điện trở về nhà. Lúc này trời đã khuya, khi họ xuống xe rẽ vào phố của mình thì đường không còn một bóng người, Mildred luồn tay khoác tay chàng.
- Thật giống như ngày xưa, anh Philip nhỉ - ả nói.
Trước kia, ả chưa bao giờ gọi thẳng chàng là anh Philip như Griffths vẫn gọi chàng và thậm chí trong giây phút này cách xưng hô ấy cũng đâm nhói lòng chàng. Chàng nhớ lại thuở ấy chàng chỉ muốn chết đi cho xong. Cơn đau đớn đến nỗi chàng rất nghiêm chỉnh tính đến chuyện tự sát. Hết thảy những chuyện đó dường như đã từ một thời xa xôi lắm. Chàng mỉm cười về con người mình thời đã qua. Giờ đây đối với Mildred chàng không còn cảm thấy gì ngoài một sự thương hai vô bờ bến. Hai người đã về đến nhà và khi họ vào phòng khách, Philip châm đèn.
- Cháu bé thế nào? - Philip hỏi.
- Em vào xem ngay đây.
Ả quay ra nói rằng con bé không hề cựa quậy từ lúc mẹ đặt nằm. Thật là một đứa trẻ tuyệt vời. Philip chìa tay ra.
- Thôi nhé, chúc cô ngủ ngon.
- Anh đã muốn đi ngủ rồi ư?
- Đã gần một giờ rồi. Dạo này tôi không quen thức khuya - Philip đáp.
Ả nắm tay chàng rồi nhìn thẳng vào mắt chàng mỉm cười.
- Anh Philip này, tối hôm nọ tại căn phòng này khi anh yêu cầu em đến đây, lúc nào anh bảo rằng anh không muốn em phải làm điều gì cho anh trừ công việc nấu nướng và những việc tương tự, em chẳng tin vào điều anh nghĩ đâu.
- Đúng thế mà - Philip rút tay lại đáp. - Tôi không muốn gì hơn.
- Đừng có ngớ ngẩn như thế - Ả cười nói.
Chàng lắc đầu.
- Tôi nói điều đó hoàn toàn nghiêm chỉnh. Tôi sẽ không bảo cô ở đây với bất kỳ điều kiện nào khác.
- Tại sao không?
- Tôi cảm thấy là không thể được. Tôi không giải thích nổi, nhưng nếu không thế thì mọi sự sẽ hỏng hết.
Ả nhún vai.
- Ồ được, anh muốn làm gì tùy thích, tôi chẳng phải là kẻ đi quỵ lụy van xin vì chuyện đó.
Rồi ả đi ra, đóng sầm cánh cửa sau lưng mình.
