94.

Phi yêu cầu bác sĩ trợ tá phẫu thuật Jacobs mà chàng giúp việc băng bó, tiến hành phẫu thuật. Jacobs vui lòng nhận lời, vì đúng lúc ấy ông ta quan tâm với tật bàn chân vẹo bị mọi người coi thường và đang sưu tầm tài liệu cho một tờ báo. Ông cho Philip biết trước là không thể làm cho cái chân này của chàng giống hệt chân kia, nhưng có thể làm cho nó tốt hơn nhiều và dù phải luôn đi khập khiễng, chàng vẫn có thể mang được giày trông dễ coi hơn trước. Nhớ lại mình đã từng cầu Chúa là đấng toàn năng lấp biển dời non vì chàng là kẻ có được đức tin, chàng chua chát mỉm cười.

- Tôi không trông chờ vào một phép lạ - Chàng đáp.

- Tôi nghĩ rằng anh để tôi xem có thể làm được gì là một điều khôn ngoan. Anh sẽ thấy trong lúc hành nghề cái chân thọt là điều khá bất lợi. Những người không chuyên môn thường có nhiều thích thú kỳ cục, họ không muốn bác sĩ mang một thứ khuyết tật gì trên người.

Philip vào một căn phòng nhỏ dành riêng cho các con bệnh đặc biệt ở đầu cầu thang, bên ngoài mỗi phòng lớn. Chàng ở lại đó một tháng vì bác sĩ phẫu thuật bắt chàng phải nằm viện cho đến khi chàng có thể đi đứng được; chàng chịu đựng rất giỏi lần mổ xẻ này, nên chàng được hưởng một khoảng thời gian khá thú vị. Lawson và Athelny đến thăm chàng, và một hôm bà Athelny cũng cùng đi với hai con đến thăm; đám sinh viên quen biết thỉnh thoảng tạt vào tán gẫu. Mildred mỗi tuần đến hai lần. Mọi người đều rất ân cần với chàng. Vốn là người thường ngạc nhiên khi thấy có ai đó bận tâm vì mình, Philip rất cảm động và biết ơn. Chàng vui vẻ tận hưởng thời gian nghỉ ngơi không lo lắng gì. Ở đây chàng không cần nghĩ đến tương lai, không cần biết tiền bạc còn đủ hay không và cũng chẳng nghĩ đến chuyện có qua nổi kỳ thi tốt nghiệp hay không. Chàng tha hồ đọc sách báo. Gần đây chàng không được đọc khuya vì bị Mildred quấy rầy. Khi chàng đang cố tập trung tư tưởng thì ả thốt ra một lời nhận xét bâng quơ và nếu không trả lời thì ả không bằng lòng. Mỗi khi chàng ngồi thoải mái đọc sách thì ả sẽ có ngay việc này việc nọ phải nhờ làm, một cái nút chai ả không mở nổi, hoặc một cái đinh ả không đóng nổi.

Họ thu xếp đi Brighton vào tháng tám. Philip muốn thuê phòng có sẵn đồ đạc, nhưng Mildred bảo như thế thì ả sẽ phải đảm đương công việc nội trợ. Đối với ả, đây chỉ là những ngày nghỉ ngơi nên ả muốn một sự đổi thay hoàn toàn.

Philip đồng ý. Tình cờ Mildred biết một nhà thổi cơm trọ ở thành phố Kemp; ở đây mỗi tuần họ có thể trả không quá hai mươi lăm silinh một người. Ả đã thỏa thuận với Philip là sẽ viết thư đặt phòng trước, nhưng khi chàng trở lại Kensington chàng thấy ả không làm gì cả. Chàng nổi cáu.

- Tôi không nghĩ được rằng cô lại bận việc đến như vậy - Chàng nói.

- Thế đấy, làm sao em nhớ hết mọi việc được. Nếu em quên thì đó không phải lỗi ở em.

Philip khao khát đi biển quá đến nỗi chàng không đợi liên lạc được với bà chủ nhà trọ.

- Chúng ta để hành lý lại nhà ga, rồi đến nhà trọ xem còn phòng không, nếu còn chúng ta sẽ bảo một người phu khuân vác đến mang hành lý về.

- Anh cứ làm theo ý thích - Mildred bướng bỉnh nói.

Ả không ưa bị trách mắng nên ả làm cao ngồi dửng dưng trong một sự yên lặng ngạo mạn, trong khi anh chuẩn bị mọi việc cho chuyến đi. Dưới mặt trời tháng tám, căn phòng bé nhỏ nóng nực ngột ngạt và từ con đường xông lên một mùi oi bức nặng nề. Nằm trên giường trong căn phòng nhỏ bé với những bức tường đỏ quét thạch cao, chàng ao ước không khí mát mẻ và sóng bể tung tóe vào ngực chàng. Chàng thấy mình có thể điên nếu phải chờ lại một tối nữa ở Luân Đôn.

Mildred đã trở lại vui vẻ khi nhìn thấy phố xá Brighton tấp nập người đi nghỉ mát, cả hai người đều phấn khởi lúc đến thành phố Kemp. Philip vỗ nhẹ vào má cháu bé.

- Xuống ở đây mấy ngày rồi hai má này sẽ hồng lên cho mà xem - Chàng cười nói.

Họ đến nhà trọ và cho xe ngựa đi về. Một chị đầy tớ quần áo xốc xếch mở cửa. Khi Philip hỏi đã có buồng chưa, chị trả lời để chị còn hỏi. Rồi chị đi tìm bà chủ. Một bà tuổi trung niên béo mập, trông có vẻ thạo việc, bước xuống cầu thang chăm chú liếc nhìn họ với cặp mắt nhà nghề, và hỏi họ yêu cầu chỗ trọ như thế nào.

- Hai buồng riêng, và nếu có thể được chúng tôi cần một giường cũi cho trẻ con trong một buồng đó.

- Tôi e không có loại buồng đó. Tôi có một phòng đôi rộng rã xinh xắn, và có thể đặt thêm một cái giường cũi.

- Thế thì không ổn rồi - Philip nói.

- Tuần sau tôi có thể xếp cho ông một buồng khác. Vào dịp này, Brighton đông người lắm nên có được thế nào người ta cũng đành chấp nhận mà thôi.

- Anh Philip, nếu chỉ có mấy ngày thôi thì em nghĩ chúng mình có thể thu xếp được - Mildred nói.

- Tôi nghĩ rằng được hai buồng là tiện hơn cả. Bà có thể giới thiệu cho một nơi nào khác có thể nhận người ăn cơm tháng không?

- Được, nhưng tôi không tin rằng còn chỗ hơn tôi.

- Có lẽ xin bà vui lòng ghi cho tôi địa chỉ.

Quán trọ bà chủ béo mập này giới thiệu ở ngay bên cạnh nên họ đi bộ tới đó. Tuy phải tựa vào một chiếc gậy, và người còn hơi yếu, nhưng Philip có thể đi đứng hoàn toàn vững vàng, Mildred thì bế đứa bé. Họ đi im lặng một lúc, sau đó chàng thấy ả khóc, chàng cảm thấy khó chịu nhưng chàng không quan tâm, song ả cố làm cho chàng chú ý.

- Đưa em mượn cái khăn mùi xoa được không? - Ả nói giọng đứt quãng thổn thức quay đầu sang chỗ khác.

Chàng đưa khăn cho ả không nói gì. Ả lau nước mắt và chàng chưa kịp lên tiếng thì ả nói tiếp:

- Có lẽ em là người mắc bệnh hủi.

- Xin cô đừng có gây chuyện ngoài đường, ngoài phố. - Chàng bảo.

- Cứ nằng nặc đòi phòng riêng như vậy thì thật quá buồn cười. Thiên hạ sẽ nghĩ về chúng mình.

- Nếu thiên hạ hiểu cảnh ngộ của chúng ta thì tôi cho rằng họ sẽ nghĩ rằng chúng ta là những người có phẩm hạnh đáng khen.

Ả liếc mắt nhìn chàng.

- Anh không để lộ việc chúng ta không cưới nhau đấy chứ? Ả nói nhanh.

- Không.

- Vậy thì tại sao anh không muốn sống với em như là chúng mình đã lấy nhau?

- Cô em ạ, tôi không thể giải thích được. Tôi không có ý muốn làm nhục cô đâu. Nhưng không được, chỉ đơn giản thế thôi. Tôi chắc điều đó là ngớ ngẩn và vô lý, nhưng tôi không thể làm khác được. Trước đây, tôi yêu cô tha thiết đến nỗi bây giờ… Chàng bỗng ngừng lại - Nói cho cùng, những chuyện như vậy không thể giải thích được.

- Phải, anh đã từng yêu em ghê thật đấy! - Ả kêu lên.

Nhà trọ họ được giới thiệu tới do một người đàn bà không chồng, lăng xăng, cặp mắt sắc, nói năng lưu loát, quản lý. Họ có thể thuê một buồng đôi mỗi người hai mươi lăm silinh một tuần và trả thêm năm silinh cho đứa bé, hoặc thuê hai buồng chiếc mỗi tuần trả thêm một bảng nữa.

- Tôi buộc phải tính giá đắt hơn - Bà ta xin lỗi và giải thích - vì nếu như bí quá, tôi có thể kê thêm hai giường ngay trong những phòng đơn.

- Việc đó chẳng làm chúng tôi phá sản được. Mildred, cô nghĩ như thế nào?

- Ồ, em không phản đối. Đối với em, thế nào cũng xong - ả đáp.

Philip cười, phớt lờ câu trả lời hờn dỗi của ả. Bà chủ nhà trọ thu xếp cho người mang vác hành lý của họ đến, và họ ngồi nghỉ. Philip lấy làm sung sướng gác cái chân ít nhiều còn đau lên trên ghế.

- Em ngồi cùng phòng với anh được không, không phiền gì anh chứ? - Mildred khiêu khích.

- Đừng có cãi nhau Mildred ạ - Chàng nhẹ nhàng bảo.

- Em không biết anh sung túc quá đến mức có thể vứt đi mỗi tuần một bảng.

- Đừng giận tôi. Tôi cam đoan với cô rằng đó là cách duy nhất để chúng ta có thể sống chung với nhau.

- Em cho rằng anh khinh em, có thế thôi.

- Dĩ nhiên là không. Tại sao tôi lại khinh cô?

- Thật không bình thường chút nào!

- Không bình thường à? Nhưng nào cô có yêu tôi đâu, phải thế không?

- Em ấy à? Thế anh xem em là người thế nào?

- Cô không phải như một người đàn bà có thể yêu si mê, cô không phải như vậy.

- Thật nhục nhã quá - Ả kêu lên, mặt mày sưng sỉa.

- Ồ, nếu ở vào địa vị cô, tôi sẽ chẳng quan trọng hóa vấn đề làm gì.

Trong nhà trọ có khoảng hơn chục người. Họ ăn uống trong một căn phòng chật hẹp, tăm tối quanh một cái bàn dài. Bà chủ nhà trọ ngồi thái thịt ở đầu bàn. Thức ăn thì dở, bà chủ nói đó là cách nấu nướng của người Pháp, ý bà muốn nói món nước sốt chế biến tồi đã che giấu chất lượng kém cỏi của nguyên liệu: cá chim giả thành thịt cừu tơ. Nhà bếp thì nhỏ bé, thiếu tiện nghi, nên món nào cũng chỉ âm ấm. Khách trọ đần độn nhưng kiêu căng; các bà già với mấy cô gái luống tuổi ế chồng; vài gã độc thân già điệu bộ kiểu cách uốn éo, nhưng thần ký già đứng tuổi mặt mũi xanh xao đi với các bà huyên thuyên suốt về mấy cô gái của họ đã thành gia thất, và vài cậu con trai đang chiếm những địa vị rất sang ở các thuộc địa. Trong khi ngồi vào bàn ăn, họ bàn cãi về cuốn tiểu thuyết mới nhất của Corelli; vài người trong bọn họ thích ngài Leighton hơn ông Alma Tadema, còn mấy người khác thì lại thích Alma Tadema hơn ngài Leighton. Chẳng mấy chốc mà Mildred đã kể cho đám phụ nữ nghe chuyện hôn nhân lãng mạn của ả với Philip, lúc đó chàng là đối tượng quan trọng vì gia đình chàng, một gia đình khá giả, ông bà tổ tiên đã nhiều thế hệ sống ở hạt này, đã tước quyền thừa kế của chàng vì chàng lấy vợ khi còn là sinh viên; nào là bố Mildred có biệt thự to lớn ở tận gần vùng Devonshire, nhất định bỏ mặc họ vì ả lấy Philip. Vì thế họ phải đến nhà trọ và không có cả vú em cho con, nhưng buộc họ phải thuê hai phòng vì họ đã quen sống đầy đủ tiện nghi nên họ không chịu được cảnh sống gò bó. Những khách trọ khác cũng giải thích sự có mặt của họ, một trong số đàn ông sống độc thân thường đến nghỉ ở khách sạn Metropole, nhưng ý thích có bạn bè vui vẻ mà ở những khách sạn đắt tiền này người ta lại không tưởng được điều đó. Còn bà già nọ và cô con gái tuổi trung niên, có ngôi nhà đẹp đẽ ở Luân Đôn đang được sửa chữa lại nên bảo con gái: “Gwenie yêu quý của mẹ này, năm nay chúng ta phải đi nghỉ mát ở một nơi rẻ tiền”. Thế là họ đến đây. Tất nhiên đây không phải là những thứ mà họ vẫn quen. Mildred thấy họ hết thảy đều là người rất thượng lưu mà ả thì vốn ghét những kẻ tầm thường thô lỗ. Ả thích giới thượng lưu quý phái phải thực sự là thượng lưu quý phái.

- Khi đã là người quý phái, thì em muốn họ phải ra người quý phái - Ả nói.

Lời nhận xét này có vẻ khó hiểu đối với Philip, nhưng khi nghe ả nhắc lại như vậy hai ba lần với nhiều người khác và thấy điều này được đồng tình một cách rất thành thật, thì chàng đi đến kết luận rằng điều này chỉ tối nghĩa đối với trí thông minh của riêng chàng mà thôi. Đây là lần đầu tiên Philip à Mildred sống bên nhau gần gũi như thế này. Ở Luân Đôn, cả ngày chàng không gặp ả, và khi chàng về đến nhà thì bao giờ họ cũng có chuyện để nói về nhà cửa, về đứa bé và về hàng xóm láng giềng, mãi cho tới khi chàng ngồi vào bàn làm việc. Giờ đây suốt cả ngày chàng ở bên ả. Ăn sáng xong hai người ra bãi biển, buổi sáng êm ả qua sau một lần tắm lội và đi dạo chơi dọc bờ biển, buổi chiều cũng tạm được, sau khi cho đứa bé đi ngủ, họ lên cầu tàu nghe nhạc và ngắm nhìn dòng người qua lại liên tục không ngừng. Philip thích thú phán đoán họ là ai, và thêu dệt nhiều mẩu chuyện ngắn về họ; chàng đã quen chỉ đáp lại những lời nhận xét của Mildred bằng miệng nên những suy tư trong đầu chàng thì vẫn nguyên vẹn không hề bị quấy rầy; nhưng những buổi chiều thì dài lê thê, tẻ nhạt. Họ ngồi trên bãi biển. Mildred nói họ phải triệt để tranh thủ mọi điều lợi của “bác sĩ Brighton” và ả luôn mồm bình phẩm mọi chuyện trên đời khiến chàng không sao đọc nổi sách. Nếu hoặc chàng không để ý nghe thì ả phàn nàn.

- Ô, anh hãy vứt cái thứ sách dớ dẩn cổ lỗ ấy đi. Anh cứ đọc mãi nó chẳng tốt đâu. Anh Philip ạ, anh đến thối óc mất thôi, rồi anh xem.

- Ồ, vớ vẩn! - Chàng đáp.

- Vả lại như thế khó gần lắm!

Chàng nhận ra nói chuyện với ả thật khó. Ả thậm chí không có được cả khả năng chú tâm đến những điều mình nói; một con chó chạy ngang trước mặt, hoặc một người nào đó đi qua áo quần sặc sỡ lòe loẹt, cũng khiến ả chộp lấy bình luận và thế là ả quên khuấy điều mình vừa nói. Nhất là về tên người thì ả rất tồi, ả không thể nhớ nổi tên, ả lấy làm bực mình vì ả không sao nhớ nổi tên họ đến nỗi đang giữa câu chuyện, ả phải ngừng lại vắt óc suy nghĩ. Cũng có lúc ả nhớ ra nhưng khổ nỗi sau đó vào lúc Philip đang nói về một điều gì đó thì ả thường phá ngang.

- Collins, đúng rồi. Em biết thế nào cũng có lúc nào đó em nhớ ra mà. Collins, đúng là cái tên mà em đã không nhớ nổi.

Điều đó làm cho chàng bực tức vì như vậy chứng tỏ ả không hề nghe chàng nói về bất kỳ chuyện gì, vậy mà nếu chàng im lặng thì ả trách móc hờn dỗi. Đầu óc ả thuộc hạng không có khả năng tiếp xúc với những vấn đề trừu tượng trong năm phút và khi Philip đành phải nói chung chung thì ả lại nhanh chóng tỏ ra buồn chán. Mildred rất hay nằm mơ, và có trí nhớ chính xác về những giấc mơ của ả mà ngày nào ả cũng đem kể lại dài dòng.

Một buổi sáng Philip nhận được một bức thư dài của Thorpe Athelny. Những ngày này ông ta đang nghỉ hè, một cuộc nghỉ hè theo kiểu rất kịch, nhưng trong đó có nhiều chất huênh hoang vốn là đặc tính của ông. Đã từ mười năm nay ông vẫn làm như vậy. Ông đưa cả gia đình đến cánh đồng trồng cây hu-blông ở Kent cách quê bà Athelny không xa và cả nhà thu hái hu-blông trong ba tuần lễ. Công việc này cho họ sống ngoài trời, kiếm ra tiền, điều này làm bà Athelny hài lòng nhất, hơn nữa họ lại còn có dịp tiếp xúc với mảnh đất quê hương. Athelny nhấn mạnh điểm này. Những ngày sống trên đồng ruộng làm họ khỏe hẳn ra, giống như một nghỉ lễ có phép thần diệu làm cho họ trẻ lại, tay chân cường tráng, tâm hồn tươi mát. Về đề tài này Philip đã được nghe ông kể rất nhiều chuyện kỳ quái tô điểm thêm đẹp như tranh vẽ. Nay Athelny mời chàng bỏ một ngày sang chơi với họ, ông ta muốn chia sẻ với chàng một số suy ngẫm về Shakespeare cũng như về những dụng cụ âm nhạc, còn lũ trẻ thì đang hò hét đòi gặp chú Philip. Chiều đến, trên bãi biển với Mildred, chàng đọc lại bức thư. Chàng nhớ đến bà Athelny, một bà mẹ vui tính vốn có tấm lòng mến khách nhân hậu, tính tình xởi lởi; chàng nhớ đến Sally gì trước tuổi với bím tóc dài vàng hoe, vầng trán rộng, với cung cách ngồ ngộ, tỏ vẻ có uy quyền của một bà mẹ ít tuổi. Rồi chàng nhớ đến lũ trẻ vui tươi, huyên náo, khỏe mạnh, và xinh xắn. Tâm hồn chàng như bay về với họ. Ở gia đình này có một đức tính mà chàng không nhớ được trước đây chàng đã từng nhận thấy trong con người, đó là lòng nhân hậu. Cho tới nay chàng chưa hề nghĩ đến điều này, nhưng rõ ràng chính vẻ đẹp của lòng nhân hậu của họ đã hấp dẫn chàng. Về lý thuyết thì chàng không tin có lòng nhân hậu, nếu đạo đức chẳng qua chỉ là vấn đề lễ nghĩa thì thiện và ác liệu còn ý nghĩa gì. Chàng không muốn là con người phi lý nhưng đây chỉ là lòng hào hiệp giản đơn, tự nhiên không gượng gạo, mà chàng cho là đẹp đẽ. Vừa ngẫm nghĩ, chàng vừa từ từ xé vụn bức thư; chàng không biết làm thế nào để có thể đi một mình không có Mildred mà chàng thì không muốn đi với ả.

Trời oi ả, bầu trời không một gợn mây, nên họ đã đến một nơi râm mát. Đứa bé đang chăm chú chơi với mấy hòn sỏi trên bãi biển, thỉnh thoảng nó lại bò tới đưa cho chàng giữ một viên, rồi lại giật lấy và cẩn thận đặt xuống. Nó đang chơi một trò chơi bí ẩn, rắc rối chỉ mình nó hiểu. Mildred ngủ, ả nằm ngật đầu ra sau, miệng he hé, hai chân duỗi thẳng, đồi giầy thò ra ngoài váy lót một cách lố bịch. Chàng lơ đễnh nhìn ả, nhưng lúc này chàng bỗng đặc biệt chăm chú. Chàng nhớ lại chàng đã yêu ả tha thiết đến bao nhiêu và chàng tự hỏi vì sao bây giờ chàng hoàn toàn hững hờ với ả. Sự thay đổi bên trong này khiến chàng cảm thấy lòng tê tái. Dường như mọi điều chàng đã chịu đựng thế là hoàn toàn uổng công. Ngày xưa được chạm vào tay ả lòng chàng như mê mẩn, chàng đã từng khát khao hòa nhập được vào tâm hồn ả để có thể cùng nàng chia sẻ từng ý nghĩ, từng cảm xúc. Khi cả hai cũng lặng yên thì bỗng một lời nhận xét của ả khiến chàng liền hiểu ra những suy nghĩ miên man của họ sao mà cách xa nhau và lòng chàng nhói đau. Chàng đã chống lại bức tường không thể vượt qua đó, bức tường như đã chia cắt mỗi người một ngả. Xưa chàng đã yêu ả đến điên dại mà nay lòng chàng chẳng còn mảy may vương vấn, chàng thấy thật bi thảm lạ lùng. Lắm lúc chàng thấy ghét ả. Ả không có khả năng học tập, ả không học được gì trong kinh nghiệm cuộc đời, ả vẫn là con người vô giáo dục như xưa. Nghe ả đối xử láo xược với người đầy tớ gái lao động nặng nhọc ở nhà trọ, chàng cảm thấy ghê tởm.

Ngay sau đó, chàng suy nghĩ về các dự định riêng của mình. Đến cuối năm thứ tư, chàng sẽ thi kiểm tra môn phụ khoa và một năm nữa thì được cấp bằng. Lúc ấy, chàng có thể tính đến chuyện làm một chuyến đi Tây Ban Nha. Chàng muốn được tận mắt ngắm những bức tranh mà chàng chỉ biết qua tranh ảnh. Chàng cảm thấy sâu sắc rằng El Greco giữ một bí quyết có tầm quan trọng đặc biệt đối với chàng, và tới Taledo, chắc chàng sẽ phát hiện ra. Chàng không mong làm những gì to tát, nên với một trăm bảng, chàng có thể sống ở Tây Ban Nha được sáu tháng. Giá mà Macalister giúp tiếp cho chàng một vụ tốt lành nữa thì chàng có thể kiếm được số tiền đó dễ dàng. Nghĩ tới những đo thị cổ kính tráng lệ, những vùng đồng bằng đất nâu lòng chàng thấy ấm lại. Lúc này chàng tin chắc không thể rút ra hết thảy mọi cái cuộc đời hiến dâng, chàng nghĩ rằng ở Tây Ban Nha chàng có thể sống mãnh liệt hơn, có thể hành nghề trong một thành phố cổ kính nọ, ở đó có khá nhiều khách ngoại quốc, vãng lai hoặc thường trú và hẳn chàng có thể kiếm sống được. Nhưng chuyện này phải gác lại lâu hơn, trước mắt chàng phải được bổ nhiệm vào một vài bệnh viện đã, thu thập được kinh nghiệm ở đấy rồi chàng mới dễ tìm việc sau này. Chàng mong xin được một chân bác sĩ trên một chiếc tàu hạng lớn không chạy dọc theo đường nhất định, ở đấy công việc nhàn nhã đủ cho người ta có thể tham quan những nơi tàu cập bến. Chàng muốn đi về phía Đông, những cảnh đẹp ở Bankok, ở Thượng Hải, những hải cảng Nhật Bản hiện lên trong trí tưởng tượng phong phú của chàng. Chàng hình dung những cây cọ, bầu trời xanh, nóng bức, những con người da ngăm ngăm và chùa chiền; chàng như say sưa ngửi thấy mùi vị thơm tho của phương Đông. Tim chàng đập rộn ràng với lòng khao khát thiết tha cái đẹp, cái lạ của thế gian.

Mildred thức giấc.

- Có lẽ em đã ngủ được một lúc - ả nói - Này con bé hư đốn kia, mày lại đang làm gì đấy hử? Anh Philip này, hôm qua quần áo nó còn sạch sẽ là thế mà bây giờ anh thử nhìn nó mà xem!