Mùa thu chuyển sang mùa đông. Philip đã để lại địa chỉ cho bà quản gia của người bác là bà Foster để bà có thể liên lạc, nhưng anh vẫn đến bệnh viện mỗi tuần một lần với hy vọng có thư.
Một buổi tối, anh nhìn thấy tên mình trên một phong bì với nét chữ mà anh từng hy vọng sẽ không bao giờ phải thấy lại nữa. Nó gợi lên trong anh một cảm giác kỳ lạ. Trong chốc lát, anh không sao giơ tay cầm lấy nó. Nó kéo về cả một trời ký ức đầy căm ghét. Nhưng rồi, thấy bực bội chính mình, anh xé toạc phong bì.
7 Phố William, Quảng trường Fitzroy.
Phil thân mến,
Em có thể gặp anh một lát càng sớm càng tốt không? Em đang gặp rắc rối khủng khiếp và không biết phải làm sao cả. Không phải chuyện tiền bạc đâu.
Thân,
Mildred.
Anh xé nát bức thư thành từng mảnh nhỏ rồi bước ra đường, vứt tung chúng vào bóng đêm.
“Cứ để cho ức quỷ tha ma bắt cô ta đi,” anh lầm bầm.
Một cảm giác ghê tởm trào lên trong lòng khi nghĩ đến việc phải gặp lại cô ta. Anh chẳng bận tâm việc cô ta có đang khốn khổ hay không, dù là chuyện gì đi nữa thì cô ta cũng đáng đời lắm; anh nghĩ về cô ta với lòng căm hận, và tình yêu anh từng dành cho cô nay biến thành sự ghê tởm. Những ký ức ấy khiến anh buồn nôn, và khi bước qua sông Thames, anh rụt người lại như một phản xạ tự nhiên để trốn chạy khỏi ý nghĩ về cô. Anh lên giường nhưng không sao chợp mắt được; anh tự hỏi không biết cô đang gặp rắc rối gì, và nỗi sợ hãi rằng cô đang ốm đau, đói khát cứ bám riết lấy tâm trí anh; cô sẽ chẳng bao giờ viết thư cho anh trừ khi đã đường cùng. Anh giận sự yếu mềm của chính mình, nhưng biết rằng mình sẽ chẳng thể yên lòng nếu không gặp cô. Sáng hôm sau, anh mua một tấm bưu thiếp và gửi đi trên đường đến cửa hàng. Anh cố viết thật lạnh lùng, chỉ nói rằng anh rất tiếc khi biết cô đang gặp khó khăn và sẽ đến địa chỉ cô đã cho vào lúc bảy giờ tối hôm đó.
Đó là một nhà trọ tồi tàn nằm trên một con phố xập xệ; và khi anh cất lời hỏi xem cô có ở nhà không, lòng mang nỗi chán ngán đến tận cổ, một tia hy vọng mong manh vụt qua rằng cô đã chuyển đi. Nơi này trông có vẻ là kiểu người ta liên tục dọn đến rồi dọn đi. Anh đã quên không xem dấu bưu điện trên lá thư của cô nên chẳng biết nó đã nằm trên kệ từ mấy ngày nay. Người phụ nữ ra mở cửa không đáp lời, lặng lẽ đi trước anh dọc theo hành lang và gõ vào một cánh cửa ở phía cuối nhà.
“Bà Miller, có khách tìm đây,” bà ta gọi.
Cánh cửa hé mở, Mildred nhìn ra với vẻ dò xét.
“Ồ, anh đấy ư,” cô ta nói. “Vào đi.”
Anh bước vào và cô ta khép cửa lại. Đó là một phòng ngủ rất nhỏ, bề bộn đúng như mọi nơi cô ta từng sống; một đôi giày nằm lăn lóc dưới sàn, chiếc nọ cách chiếc kia một quãng và chưa được đánh bóng; một chiếc mũ đặt trên tủ ngăn kéo, bên cạnh là mớ tóc giả; và có cả một chiếc áo cánh nằm trên bàn. Philip tìm chỗ để treo mũ. Những chiếc móc sau cửa vất đầy váy, và anh để ý thấy gấu váy còn dính đầy bùn.
“Ngồi xuống đi chứ?” cô ta nói. Rồi cô ta cười ngượng nghịu. “Chắc anh ngạc nhiên lắm khi lại nhận được tin của em.”
“Giọng em khàn quá,” anh đáp. “Em bị đau họng à?”
“Vâng, em bị thế từ lâu rồi.”
Anh không nói gì thêm. Anh chờ cô giải thích lý do vì sao muốn gặp mình. Căn phòng bày bừa đã nói lên tất cả, cho thấy cô đã quay lại cái cuộc sống mà anh từng kéo cô ra khỏi đó. Anh tự hỏi đứa con bé bỏng đã ra sao; có một bức ảnh của nó trên lò sưởi, nhưng trong phòng chẳng có dấu hiệu nào cho thấy từng có một đứa trẻ ở đây. Mildred đang cầm chiếc khăn tay. Cô ta vo tròn nó lại, rồi chuyển từ tay này sang tay khác. Anh thấy cô ta đang rất hồi hộp. Cô ta cứ nhìn chằm chằm vào đống lửa, nhờ thế anh có thể nhìn cô mà không phải chạm mắt. Cô ta gầy hơn nhiều so với hồi rời xa anh; làn da vàng vợt và khô khốc, căng chặt hơn trên gò má. Cô ta đã nhuộm tóc thành màu vàng hoe: trông khác hẳn trước và có phần dung tục hơn.
“Phải nói là em rất nhẹ nhõm khi nhận được thư anh,” cuối cùng cô ta cũng cất lời. “Em cứ tưởng có khi anh không còn làm ở bệnh viện nữa ấy chứ.”
Philip giữ im lặng.
“Chắc bây giờ anh ra trường rồi nhỉ?”
“Chưa.”
“Sao thế?”
“Tôi không còn làm ở bệnh viện nữa. Tôi phải bỏ từ mười tám tháng trước rồi.”
“Anh cả thèm chóng chán thật đấy. Trông anh chẳng có vẻ gì là bám trụ nổi với cái gì lâu dài.”
Philip im lặng thêm một lúc, rồi khi lên tiếng, giọng anh lạnh băng.
“Tôi mất hết số tiền ít ỏi trong một vụ đầu cơ xui xẻo nên không kham nổi việc học y nữa. Tôi đành phải xoay sở kiếm sống qua ngày bằng bất cứ cách nào có thể.”
“Thế giờ anh làm gì?”
“Tôi làm nhân viên cửa hàng.”
“Ồ!”
Cô ta liếc nhanh anh một cái rồi quay đi ngay lập tức. Anh thoáng thấy mặt cô ta đỏ lên. Cô ta bứt rứt dùng chiếc khăn tay chấm chấm vào lòng bàn tay.
“Anh vẫn chưa quên hết nghề bác sĩ đấy chứ?” Cô ta thốt lên những lời có vẻ khá kỳ cục.
“Không hẳn.”
“Bởi vì đó là lý do em muốn gặp anh.” Giọng cô ta chùng xuống thành một tiếng thì thào khàn đặc. “Em không biết mình đang bị cái quái gì nữa.”
“Sao cô không đến bệnh viện?”
“Em không thích thế, để lũ sinh viên cứ trố mắt nhìn, với lại em sợ họ sẽ giữ em lại điều trị.”
“Cô thấy trong người thế nào?” Philip lạnh lùng hỏi, dùng đúng câu cửa miệng vẫn hay dùng ở phòng khám ngoại trú.
“Chà, người em nổi mẩn đỏ khắp lên, mà mãi không sao hết được.”
Philip cảm thấy lòng mình thắt lại vì kinh hoàng. Mồ hôi túa ra trên trán anh.
“Để tôi xem họng cô xem nào.”
Anh kéo cô ta ra phía cửa sổ và tiến hành khám qua một lượt. Bất chợt anh bắt gặp ánh mắt cô. Chứa đựng trong đó là nỗi sợ hãi tột cùng. Trông thật kinh khủng. Cô ta đang hoảng loạn. Cô ta muốn anh trấn an mình; cô ta nhìn anh van nài, không dám cất lời cầu xin sự an ủi nhưng mọi dây thần kinh đều căng lên để đón chờ nó: ngặt một nỗi anh chẳng có gì để cho cô cả.
“Tôi e là cô đang rất ốm đấy,” anh nói.
“Anh nghĩ em bị làm sao?”
Khi anh nói cho cô ta biết, mặt cô cắt không còn giọt máu, thậm chí môi cũng chuyển sang màu vàng nhợt. Cô ta bắt đầu khóc, tuyệt vọng, thoạt đầu chỉ nức nở lặng lẽ rồi sau đó nghẹn ngào bật tiếng.
“Tôi rất tiếc,” cuối cùng anh nói. “Nhưng tôi buộc phải nói cho cô biết.”
“Thế thì thà em tự sát quách đi cho rồi chuyện.”
Anh phớt lờ lời đe dọa đó.
“Cô có đồng nào không?” anh hỏi.
“Sáu, bảy bảng gì đó.”
“Cô phải bỏ cái lối sống này đi, biết không. Cô không nghĩ là mình có thể tìm việc gì mà làm à? Tôi e là mình chẳng giúp gì được nhiều đâu. Tôi chỉ kiếm được mười hai si-ling một tuần thôi.”
“Bây giờ thì em làm được cái quái gì cơ chứ?” cô ta bực bội kêu lên.
“Mặc kệ cô, cô PHẢI tìm việc gì mà làm chứ.”
Anh nói với cô ta bằng giọng rất nghiêm nghị, cảnh báo về mối nguy hiểm của chính cô cũng như hiểm họa cô có thể gieo rắc cho người khác, và cô ta phụng phịu lắng nghe. Anh cố gắng an ủi cô. Cuối cùng anh cũng khiến cô ta hậm hực đồng ý và hứa sẽ làm theo mọi điều anh khuyên bảo. Anh viết một kẹp đơn thuốc, nói rằng sẽ ghé qua hiệu thuốc gần nhất để lấy, và nhấn mạnh với cô về sự cần thiết phải uống thuốc thật đều đặn. Đứng dậy chuẩn bị ra về, anh đưa tay ra.
“Đừng nản lòng, cổ họng cô sẽ sớm khỏi thôi.”
Nhưng vừa lúc anh bước đi, khuôn mặt cô ta bỗng biến dạng, cô ta chồm lên tóm chặt lấy vạt áo anh.
“Ôi, đừng bỏ em,” cô ta khàn giọng kêu lên. “Em sợ lắm, đừng bỏ em ở lại một mình lúc này. Phil, xin anh đấy. Em chẳng còn ai để nương tựa ngoài anh, anh là người bạn duy nhất mà em từng có.”
Anh cảm nhận được sự hoảng sợ tột độ trong tâm hồn cô ta, và nó thật kỳ lạ, giống hệt nỗi sợ hãi mà anh từng bắt gặp trong ánh mắt người bác khi ông đối mặt với tử thần. Philip nhìn xuống. Đã hai lần người phụ nữ này bước vào đời anh và mang lại cho cô quạnh; cô ta chẳng có quyền gì đòi hỏi ở anh cả; thế nhưng, chẳng hiểu vì sao, tận sâu trong tim anh lại nhói lên một nỗi đau âm ỉ; chính điều đó, khi nhận được lá thư của cô, đã khiến anh chẳng thể yên lòng cho đến khi chịu tuân theo tiếng gọi của cô.
“Chắc là tôi chẳng bao giờ có thể hoàn toàn dứt bỏ được con người này,” anh tự nhủ.
Điều làm anh thấy khó hiểu là anh lại mang một cảm giác ghê tởm rất buồn cười về thể xác, khiến anh thấy khó chịu khi phải ở gần cô ta.
“Cô muốn tôi làm gì nào?” anh hỏi.
“Hay chúng ta đi ăn tối cùng nhau đi. Em trả tiền cho.”
Anh chần chừ. Anh có cảm giác cô ta đang len lỏi trở lại cuộc đời anh ngay khi anh tưởng cô đã biến mất vĩnh viễn. Cô ta nhìn anh với sự lo lắng đến phát ói.
“Ồ, em biết mình từng đối xử với anh tồi tệ thế nào rồi, nhưng xin đừng bỏ rơi em một mình lúc này. Anh đã trả thù xong rồi cơ mà. Nếu bây giờ anh cứ thế bỏ đi một mình, em chẳng biết mình sẽ làm gì mất.”
“Thôi được, tôi chiều cô,” anh nói, “nhưng chúng ta phải ăn món gì rẻ tiền thôi, dạo này tôi chẳng có tiền mà vung tay quá trán đâu.”
Cô ta ngồi xuống xỏ giày, rồi thay váy và đội mũ; họ cùng nhau đi dạo cho đến khi tìm thấy một nhà hàng trên đường Tottenham Court. Philip đã bỏ thói quen ăn uống đúng giờ giấc ấy, và cổ họng của Mildred thì đau đến mức chẳng nuốt nổi thứ gì. Họ gọi một ít thịt giăm bông nguội và Philip uống một cốc bia. Họ ngồi đối diện nhau, như đã từng ngồi biết bao lần trước đây; anh tự hỏi không biết cô ta có nhớ không; họ chẳng có chuyện gì để nói với nhau và cứ thế ngồi im lặng nếu Philip không cố ép mình trò chuyện. Dưới ánh đèn sáng rực của nhà hàng, phản chiếu qua những chiếc gương hào nhoáng rẻ tiền kéo dài đến vô tận, trông cô ta già nua và phờ phạc. Philip rất muốn hỏi thăm về đứa con, nhưng lại không đủ dũng khí. Cuối cùng cô ta lên tiếng:
“Anh biết là em bé đã mất mùa hè năm ngoái rồi chứ.”
“Ồ!” anh kêu lên.
“Ít ra anh cũng phải tỏ ra tiếc nuối chứ.”
“Tôi không buồn,” anh đáp, “tôi còn thấy mừng là đằng khác.”
Cô ta liếc nhìn anh và, hiểu ra ý anh, liền quay mặt đi.
“Có dạo anh mê mẩn nó lắm cơ mà, phải không? Em vẫn luôn thấy buồn cười kiểu như sao anh có thể bỏ nhiều tâm sức đến thế cho con của một thằng đàn ông khác.”
Sau khi ăn xong, họ ghé qua hiệu thuốc để lấy đơn thuốc mà Philip đã dặn, rồi trở về căn phòng tồi tàn để cô ta uống một liều. Sau đó họ ngồi bên nhau cho đến giờ Philip phải quay lại phố Harrington. Anh thấy chán ngắt đến phát điên.
Philip đến thăm cô mỗi ngày. Cô ta uống thứ thuốc anh kê đơn và làm theo mọi chỉ dẫn của anh, chẳng mấy chốc kết quả rõ rệt đến mức cô đặt trọn niềm tin vào tay nghề của Philip. Khi bệnh tình khá lên, cô ta cũng bớt chán nản hơn. Cô bắt đầu nói chuyện cởi mở hơn.
“Ngay khi kiếm được việc làm là em sẽ ổn thôi,” cô ta nói. “Em đã nhận được bài học cho đời mình rồi và sẽ tận dụng nó. Sẽ không còn cái cảnh ăn chơi lêu lổng đối với đứa nào đó như em nữa đâu.”
Mỗi lần gặp, Philip đều gặng hỏi xem cô đã tìm được việc chưa. Cô ta bảo anh đừng lo, cô sẽ tìm được việc ngay khi muốn; cô có rất nhiều mối quan hệ; tốt hơn hết là cứ nghỉ ngơi một hai tuần đã. Philip không thể bác bỏ điều đó, nhưng khi thời gian ấy trôi qua, anh bắt đầu giục giã nhiều hơn. Cô ta cười trừ, dạo này cô ta vui vẻ hơn nhiều và bảo anh là một ông cụ rách việc. Cô ta kể cho anh nghe những câu chuyện dài dòng về các bà quản lý mà cô ta đến phỏng vấn, vì ý định của cô là tìm việc ở một quán ăn nào đó; họ đã nói gì và cô ta đáp lại ra sao. Vẫn chưa có gì chắc chắn cả, nhưng cô ta chắc mẩm sẽ chốt được việc vào đầu tuần tới: vội vàng làm gì, chọn nhầm việc không phù hợp thì lại hỏng bét.
“Nói năng kiểu đó thật vớ vẩn,” anh bực bội đáp. “Cô phải nhận bất cứ việc gì kiếm được chứ. Tôi không giúp gì được cho cô đâu, mà tiền của cô thì có hạn, làm sao tiêu hoài được.”
“Ồ, thì, em đã tiêu hết tiền đâu mà lo, cứ liều đi chứ.”
Anh nhìn chằm chằm cô ta. Đã ba tuần trôi qua kể từ lần ghé thăm đầu tiên, và khi ấy cô ta còn chưa tới bảy bảng trong tay. Sự nghi ngờ trỗi dậy trong anh. Anh nhớ lại một số điều cô ta từng nói. Anh chắp nối các sự việc lại với nhau. Anh tự hỏi không biết cô ta có chút cố gắng nào trong việc tìm việc không. Biết đâu cô ta đã lừa dối anh từ trước tới nay. Thật quá kỳ lạ khi số tiền ấy lại có thể trụ được lâu đến thế.
“Tiền nhà ở đây của cô thế nào?”
“À, bà chủ nhà tốt tính lắm, khác hẳn mấy kẻ khác; bà ấy sẵn sàng đợi cho đến khi nào em tiện trả tiền thì thôi.”
Anh im lặng. Điều anh nghi kỵ quá ư khủng khiếp khiến anh chần chừ. Có hỏi cũng vô ích, cô ta sẽ chối bay chối biến; nếu muốn biết sự thật thì anh phải tự đi mà tìm hiểu. Anh vẫn có thói quen rời đi lúc tám giờ mỗi tối, và khi đồng hồ điểm chuông, anh đứng dậy; nhưng thay vì quay về phố Harrington, anh đứng phục sẵn ở góc quảng trường Fitzroy để có thể nhìn thấy bất kỳ ai đi qua phố William. Anh có cảm giác mình đã chờ đợi đến mòn mỏi, và khi anh định bỏ đi vì nghĩ rằng phán đoán của mình đã sai, thì cánh cửa số 7 bật mở và Mildred bước ra. Anh lùi sâu vào bóng tối và dõi theo bước chân cô ta đang tiến về phía mình. Cô ta đội chiếc mũ đính đầy lông vũ mà anh từng thấy trong phòng, và mặc một chiếc váy mà anh cũng nhận ra, quá loè loẹt cho việc đi đường và không phù hợp với thời tiết lúc này. Anh lững thững đi theo cho đến khi cô ta rẽ vào đường Tottenham Court, nơi cô ta bước chậm lại; ở góc phố Oxford, cô ta dừng lại, ngoái nhìn xung quanh rồi băng qua đường để vào một rạp hát tạp kỹ. Anh rảo bước đến gần và chạm vào tay cô ta. Anh thấy cô ta đã dán phấn hồng lên má và tô son môi đỏ chót.
“Mildred, cô định đi đâu thế?”
Cô ta giật mình khi nghe tiếng anh gọi và đỏ bừng mặt như mọi lần bị bắt quả tang dối trá; rồi tia giận dữ quen thuộc lóe lên trong mắt khi cô ta theo bản năng tìm cách tự vệ bằng những lời lăng mạ. Nhưng cô ta đã kìm không thốt ra những lời đang chực chờ ở cửa miệng.
“Ôi, em chỉ định vào xem biểu diễn thôi. Cứ ngồi thui thủi một mình mỗi tối chán chết đi được.”
Anh không buồn giả vờ tin lời cô ta.
“Cô không được phép làm thế. Trời đất ơi, tôi đã bảo cô đến năm mươi lần là việc đó nguy hiểm thế nào rồi cơ mà. Cô phải chấm dứt ngay cái thể loại này đi.”
“Thôi ngậm cái mồm lại đi,” cô ta cộc cằn quát lên. “Anh tưởng em lấy gì mà sống hả?”
Anh chộp lấy tay cô ta và chẳng màng suy nghĩ xem mình đang làm gì, cố kéo cô đi.
“Làm ơn vì Chúa hãy đi theo tôi. Để tôi đưa cô về nhà. Cô không biết mình đang làm gì đâu. Đó là tội ác đấy.”
“Em quan tâm làm gì? Mặc kệ bọn họ tự chịu đi. Đàn ông đối xử với em có tốt đẹp gì đâu mà em phải bận tâm lo nghĩ cho họ.”
Cô ta hất tay anh ra, bước thẳng đến quầy vé và đặt tiền xuống. Philip trong túi chỉ còn đúng ba xu. Anh không thể đi theo được nữa. Anh quay lưng bước chậm rãi dọc theo con phố Oxford.
“Tôi chẳng thể làm gì hơn được nữa,” anh tự nhủ.
Thế là hết. Anh không bao giờ gặp lại cô ta thêm lần nào nữa.