MỘT BÀI HỌC
VỀ SỰ OÁN CỪU
Tôi ngẫm nghĩ một lát, sau hỏi Kỳ Phát:
- Nhưng anh vẫn chưa cho tôi biết Nhung làm cách nào mà có thể ra khỏi buồng rồi mà vẫn có thể khóa trái cửa lại trong khi chìa khóa vẫn cắm ở bên trong?
Kỳ Phát gật đầu:
- Điều ấy cũng không khó khăn gì lắm, có điều càng giản dị thì ta lại càng không nghĩ tới! Đây, anh hãy xem chiếc chìa khóa này, sẽ hiểu ngay!
Vừa nói, Kỳ Phát vừa rút trong túi ra một chiếc chìa khóa sắt. Tôi thoáng nhìn không thấy gì cả, nhưng sau tôi bỗng chú ý đến chỗ đầu chìa khóa lại có một lỗ rỗng vuông. Tôi ngẫm nghĩ, sau đành phải hỏi:
- Tại sao lại có lỗ vuông này nhỉ?
Kỳ Phát mỉm cười:
- Tôi thực không ngờ Nhung lại có óc về cơ khí đến thế! Anh hãy tưởng tượng mà xem, có gì là khó đâu! Sau khi Hoàn bị mê đi rồi, Nhung đặt Hoàn nằm lên giường cẩn thận, giấu chùm chìa khóa két của ông Ký Hồng xuống dưới nệm, rồi đứng ở bên trong, tra chìa khóa vào cửa buồng như ta muốn khóa buồng ở phía trong vậy. Sau đó, Nhung ra khỏi buồng, lấy ra một thứ chìa khóa khác. Chiếc chìa này chỉ là một thanh sắt vuông, lắp vào đúng với lỗ vuông ở chiếc chìa khóa để sẵn ở bên trong. Bây giờ Nhung chỉ còn việc cầm chiếc chìa khóa ngoài vặn, chìa khóa bên trong cũng quay, thế là cửa đóng. Nhung rút chìa ngoài ra, thế là chìa khóa trong vẫn ở nguyên chỗ cũ làm cho người vô tình phải yên trí rằng chính người bên trong khóa vậy.
Trúc Tâm gật gù:
- Nhung nghĩ ra kế che mắt các nhà chuyên trách ranh mãnh thực. Chúng ta phải biết Nhung đã rắp tâm từ lâu lắm, mọi việc đều chuẩn bị sẵn sàng nên mới bầy cảnh được hoàn toàn đẹp đẽ như vậy!
Kỳ Phát cười:
- Anh khen Nhung là phải, vì anh vẫn còn chưa khỏi cái bệnh thông thường là đứng trước một việc gì mà có chứng cớ rõ rệt rồi, các anh lập tức yên trí ngay, chỉ nghĩ đến việc buộc tội thủ phạm, chứ không nghĩ đến cách gỡ tội nữa!
Ngừng lại một lát, Kỳ Phát tiếp:
- Cứ nguyên một điều anh nói Hoàn vì phạm tội, trong lòng hoảng hốt, mọi việc hành động đều lúng túng không đâu ra đâu cả, như vậy sao lúc anh đến gõ cửa phòng, Hoàn lại ngủ say, mãi mới trở dậy.
Tôi gật gù:
- Phải, nguyên một điều ấy đã vô lý rồi.
Hoàn bây giờ mới chầm chậm ngẩng đầu lên, nhìn chúng tôi, rồi hỏi Kỳ Phát:
- Những điều anh luận lý đều đúng và rõ ràng quá, nhưng anh còn quên một điều chưa nói cho em rõ là vì cớ gì mà Nhung lại thù em đến bực tốn công bầy ra cái kế thâm độc ấy.
Tôi và Trúc Tâm đều yên lặng đợi Kỳ Phát trả lời, vì nhận thấy lời nói của Hoàn quả có lý.
Nhưng Kỳ Phát mãi mãi vẫn không trả lời, sau cùng mới nhún vai mà nói:
- Điều ấy, thuộc vào phạm vi tình cảm. Hoàn và Nhung trong cuộc tình duyên, có điều gì xích mích mà Hoàn không để ý nhưng Nhung thì hết sức chú ý đến.
Và Phát quay lại phía chúng tôi như để phân bua:
- Các anh hẳn đã từng thấy rằng người đàn bà thực khó hiểu, có khi chỉ vì một câu chuyện nhỏ mọn, người đàn ông chúng ta không để ý mà đàn bà họ bị chạm lòng tự ái, liệt ta vào hạng tử thù ngay!
Hoàn vừa toan nói gì thì tên bồi bỗng ở ngoài lễ phép vào thưa:
- Thưa, ở ngoài có người nói muốn hỏi ông Hoàn có tí việc.
Hoàn lập tức đứng dậy, nói:
- Quái lạ, không biết ai, để em ra xem.
Hoàn đi rồi, tôi mỉm cười bảo Phát:
- Nếu tôi không lầm thì cách anh lý luận vừa rồi, tiếng nôm thường vẫn gọi là… cãi bừa.
Kỳ Phát cũng cười, không nói gì, một phần cũng là vì Hoàn ở ngoài đã đi vào. Tôi hỏi:
- Ai hỏi gì Hoàn đấy?
Hoàn lắc đầu:
- Không, có mấy người bạn thấy tin em bị nạn lại hỏi thăm, họ cố nài mời dự tiệc mừng, khi em nói đương ăn, họ lại mời tiệc trà tối nay.
Kỳ Phát gật đầu:
- Anh em họ có lòng mến mình như vậy, cũng nên đi, đừng từ chối mà phụ lòng người!
Câu chuyện đến đây đã xoay ra hướng khác. Không khí trong bàn tiệc đã thành nhẹ nhàng vui vẻ vì không một ai nhắc đến những vụ bắt cóc và án mạng nữa.
Một lát, Kỳ Phát bỗng vươn vai, rồi cười mà bảo tôi rằng:
- Anh ạ, tôi độ này có lẽ già đi rồi hay sao mà mới ngồi có một tí đã mỏi lưng quá, các anh cứ ăn uống đi, tôi đứng dậy đi lại mấy bước cho nó khỏi mỏi đã. Nhân thể để hút mấy hơi thuốc lá cho giã rượu.
Nói xong, chàng đứng dậy, ra quầy hàng lấy thuốc lá châm hút, rồi lại trở vào mà đứng chống tay vào ghế của tôi, nói chuyện. Vô ý, một lần gạt tàn thuốc lá trên tay, Kỳ Phát đã để bụi bay vào vai áo Hoàn. Tôi định giơ tay phủi bụi cho Hoàn thì Kỳ Phát đã phẩy hộ. Chàng gật gù:
- Trời chớm rét, uống rượu, hơi say say, hút mấy hơi thuốc lá thơm ngon, quả có thú thật.
Trúc Tâm cũng gật đầu nói:
- Chẳng mấy khi anh em có dịp thong thả ngồi ăn uống với nhau như thế này, tôi muốn rằng anh em đều uống thực say mới hả.
Và để làm khuôn mẫu, Trúc Tâm rót đầy chén rượu của mình, uống một hơi cạn hết. Mặc dầu tôi từ chối vì tửu lượng rất kém, Trúc Tâm cũng ép uống nửa cốc. Riêng có chàng thì mỗi cốc đầy đều uống một hơi cả, chẳng mấy chốc mà mặt đã đỏ bừng, chuếnh choáng, cười nói rầm rĩ. Và lúc tiệc tan, Trúc Tâm lảo đảo chân nam đá chân chiêu, phải bám vào Kỳ Phát mới khỏi ngã khuỵu.
Tiệc tan, Hoàn về nhà ngủ một giấc rồi xin phép đi chơi, dặn sẽ không về ăn cơm chiều. Còn Kỳ Phát thì dặn tôi:
- Anh để tôi ngủ yên giấc nhé, đúng 7 giờ sẽ gọi. Rồi chúng ta đi ăn cơm!
Và trong lúc tôi làm việc thì Kỳ Phát ngủ ngáy o o, tỏ ra rằng trong mấy ngày hôm nay, có lẽ anh đã phải thiếu ngủ nhiều quá! 7 giờ 15, Kỳ Phát mở choàng mắt nhìn tôi, rồi nói:
- Chết chửa, mấy giờ rồi?
-7 giờ 15!
Kỳ Phát choàng dậy, càu nhàu:
- Tý nữa thì nhỡ việc, sao tôi dặn anh đánh thức tôi 7 giờ đúng cơ mà!
Tôi cười:
- Tại tôi thấy anh ngủ ngon giấc quá nên không nỡ đánh thức.
Kỳ Phát giục tôi:
- Thôi, anh đứng dậy sửa soạn đi, kẻo muộn rồi! Anh cứ thương hại tôi như thế vài lần thì… rồi tôi đến phải tuyệt giao với anh mất!
Tôi mặc quần áo, vừa cười mà bảo:
- Gớm, đi ăn cơm mà như đi việc quan vậy!
Kỳ Phát vội rửa mặt, chải đầu, nghiêm sắc mặt bảo tôi:
- Anh tưởng chỉ có việc đi ăn cơm thôi sao?
Tôi giật mình, hỏi lại:
- Thế còn việc gì quan trọng khác nữa? Sao anh không bảo tôi biết trước!
Kỳ Phát không nói gì, chỉ nhanh nhẹn đi giầy mặc áo. Một lát sau, chúng tôi đã ra khỏi nhà. Kỳ Phát chép miệng bảo tôi:
- Anh hay nói thừa nhiều quá và nói không đúng lúc một chút nào cả!
Thấy tôi toan hỏi lại, Kỳ Phát đã chẹn lời, bảo:
- Không, bây giờ chúng ta đi ăn, thì hãy ăn cho xong bữa đã, sau chuyện trò gì, hãy hay!
Và đến lúc ăn uống xong xuôi, xem đồng hồ mới 8 giờ 10, Kỳ Phát mới ung dung châm thuốc lá, bảo tôi rằng:
- Chúng ta hãy còn sớm giờ một chút, nào, anh muốn hỏi han gì thì hỏi đi?
- Tôi muốn biết chúng ta sẽ đi đâu bây giờ, và có việc gì?
Kỳ Phát thở khói thuốc, mỉm cười, trả lời:
- Chúng ta đi về chùa Láng! Để xem cái tình của Nhung đối với Hoàn có thể tin cậy được không?
Thấy tôi lộ vẻ không hiểu, Kỳ Phát cắt nghĩa:
- Anh hẳn nhớ lúc ăn cơm trưa, Hoàn có người đến hỏi. Lúc vào, trông bộ điệu, tôi thấy anh chàng lúng túng mà tay vừa mới từ túi áo trên bỏ xuống. Tôi nghi ngờ ngay nên vờ đánh rơi tàn thuốc lá vào áo Hoàn, phủi hộ hắn và dùng tài mọn móc túi, lấy được mảnh giấy để trong…
- Chắc là thư của Nhung?
- Anh đoán đúng, trong thư Nhung nói: Hoàn dù thế nào cũng hãy thương Nhung, cho Nhung gặp lần cuối cùng để bộc bạch tấm lòng. Họ hẹn nhau ở chùa Láng hồi 9 giờ 15 tối nay!
Rồi Kỳ Phát đứng dậy ra trả tiền nhà hàng, khi ra tới đường thì chép miệng bảo tôi:
- Tôi bảo những kẻ yêu say mê chẳng khác gì mù, thực đúng! Đó anh xem, mình hết lời cắt nghĩa cho Hoàn nghe, mà nào nó có chịu tin! Chính vì thế mà tôi cứ để yên thử xem cô ả còn những mưu kế gì định thi thố ra cho hết. Và may ra, do đó, tôi có thể biết được cái cớ Nhung thù Hoàn!
Rồi Kỳ Phát thú thực:
- Chính về chỗ này, tôi chưa biết rõ nên lúc Hoàn hỏi vặn, tôi không biết nói năng làm sao cả, sau đành phải cãi xúy xóa!
… Chừng nửa giờ sau, chúng tôi đã từ con đường Ô Cầu Giấy rẽ vào chùa Láng. Chung quanh đều vắng ngắt, con đường đất trước mặt chỉ lờ mờ do ánh trăng cuối tháng.
Kỳ Phát dừng bước nhìn quanh, rồi khẽ bảo tôi:
- Anh và tôi phải khéo khéo lẩn sau những gốc cây nhé, họ ngồi kia!
Tôi nhìn theo tay chỉ, thấy quả nhiên ở vệ đường, có bóng hai người ngồi. Chúng tôi tiến lên chừng 10 thước nữa thì dừng lại và cùng nép vào sau một thân cây vì hai bóng đen kia đã đứng đấy. Họ đi sát cạnh nhau, thủ thỉ có lẽ toàn là những lời âu yếm. Chúng tôi cũng lần lần đi theo… Bỗng tôi thấy cái bóng nhỏ quay lại nhìn quanh như xem có ai là người lạ, làm cho Kỳ Phát vội kéo tay tôi tiến nhanh lên và bảo khẽ:
- Nhung sắp hành động cái gì, chúng ta đến gần họ hơn chút nữa mới được.
Và quả nhiên, Phát đoán đúng. Trong lúc Hoàn không để ý, Nhung từ từ thò tay rút trong người ra một con dao nhọn, sáng loáng, rồi giơ cao, định đâm chéo vào phía sau lưng Hoàn. Nhưng Kỳ Phát đã kêu thét:
- Hoàn!
Hoàn giật mình quay lại, vừa kịp tránh khỏi mũi dao, nhưng Nhung như một con hổ dữ, đã sấn sổ bước đến, đâm chém lia lịa. May mà Hoàn cũng nhanh nhẹn, lại được Phát dạy cho dăm ba miếng võ nên những nhát dao chí mạng, Hoàn chỉ bị sượt vào vai vào tay mà thôi!
Phát và tôi đều cắm cổ chạy lên tiếp cứu. Nhưng đến nơi thì vừa lúc Hoàn đã giằng được dao của Nhung, đẩy ngã xuống, túm lấy tóc, giơ dao lên toan đâm xuống. Nhưng Kỳ Phát đã tới kịp giữ lấy dao. Hoàn như điên cuồng nói:
- Anh để em cho nó một nhát, nó thực là giống yêu tinh, vừa rồi hãy còn thơn thớt thề giời thề đất.
Nhung nghe Hoàn mắng nhiếc, chỉ cười nhạt. Rồi Nhung gật gù bảo Kỳ Phát rằng:
- À, ông Kỳ Phát đấy à? Ông quả có tài thực. Nhưng đứa em ông thì ngu dốt quá lắm! Này Hoàn, mi tưởng ta yêu mi thực sự? Đừng có nhầm thế, trái lại ta chỉ muốn moi gan mổ ruột mi thôi!
Rồi quay lại phía Kỳ Phát, Nhung rít lên:
- Còn mi nữa! Mi hãy giết chết ta ngay đi, ta có sợ gì đâu! Ta chỉ tiếc kế của ta không thành! Nhưng ta có chết cũng hả lòng, vì đã hết sức báo thù!
Kỳ Phát dịu dàng bảo:
- Nhung nói tôi không hiểu, tôi với Nhung nào có thù gì?
Nhung gầm lên:
- À, mi nói mi không thù, vậy kẻ nào đã dang tay bóp cổ chết ông phán già ở Tân Mai! Ông già ấy chính là cha đẻ ra ta!
Nhung cười như một kẻ điên dại:
- Ta có hai kẻ thù: lão Ký Hồng đã hại cha ta và bắt ta về. Còn mi thì đã vì Cúc mà giết cha ta. Nhờ có tập nhật ký của Ký Hồng, ta đã biết rõ uẩn khúc và sau khi tìm tòi dò hỏi, ta biết được cha ta là ai nhưng ta lại cũng biết luôn cha ta đã bị mi giết rồi. Chính vì thế mà ta phải bầy mưu lập kế giết được Ký Hồng và buộc tội cho Hoàn. Hoàn là con của Cúc, Hoàn lên đoạn đầu đài mới thực làm cho mi phải đau đớn, xót xa hơn là chính mi bị giết!
Kỳ Phát thở dài… Chầm chậm, chàng gỡ con dao ở tay Hoàn ra, rồi khẽ bảo:
- Thôi, con đứng dậy! Tha cho Nhung! Cổ nhân có nói: oán cừu nên cởi chứ không nên buộc! Nếu cứ oan oan tương báo mãi thì biết bao giờ cho xong được.
Rồi Kỳ Phát kéo Hoàn cùng tôi đi về lối đường cái, trong khi Nhung mắt vẫn gườm, đứng dậy, rồi đi lùi lại phía sau, tắt qua đồng ruộng. Nhưng một hồi còi dài đã rít lên trong đêm tối. Tôi nghe rõ tiếng Trúc Tâm quát:
- Nhung, hãy đứng lại!
Kỳ Phát giậm chân kêu:
- Thôi chết Nhung rồi, Trúc Tâm tại sao lại biết mà rình bắt ở đây!
Nhung lúc này đã cắm đầu chạy, Trúc Tâm quát:
- Đứng lại ngay, không có ta bắn chết.
Nhung vẫn chạy. Một tiếng nổ, một làn ánh sáng loé ra. Như một con vật bị đạn, Nhung cố chạy thêm mấy bước, rồi ngã gục. Cả bọn chúng tôi và Trúc Tâm cùng hai người mật thám phụ đã ùa chạy tới. Dưới ánh đèn pin chúng tôi đã thấy rõ Nhung rên rỉ trong vũng máu, viên đạn của Trúc Tâm đã ác nghiệt trúng bụng, làm loang đỏ hẳn một vạt áo dài mầu tím. Trúc Tâm tỏ vẻ hối hận:
- Tôi nhằm chân, không ngờ trúng bụng…
Nhưng Hoàn đã cúi xuống, ôm Nhung lên, để dựa đầu vào ngực mình:
- Nhung ơi, em thấy thế nào?
Nhung chỉ nhăn mặt, không trả lời và nhìn Kỳ Phát bằng một cái nhìn vô cùng khinh bỉ. Phát như hiểu ý, vội bảo Trúc Tâm:
- Anh hãy nói cho Nhung biết không phải tôi đã nói cho anh biết đến đây vây bắt nàng! Tôi không đến nỗi hèn như vậy.
Trúc Tâm gật đầu:
- Tôi xin lấy danh dự ra mà công nhận điều đó. Nguyên buổi sáng, lúc Phát vờ đánh rơi tàn thuốc vào áo Hoàn để lấy trộm được mảnh giấy Nhung viết hẹn Hoàn, tôi có để ý thấy nên đợi cho Phát xem xong, bỏ vào túi áo mới lại vờ say, ngã xiêu cho Phát đỡ, rồi nhân lúc bất ý mà đoạt mảnh giấy kia. Vì thế mà tôi mới biết chỗ hẹn mà đón bắt Nhung ở đây.
Kỳ Phát vỗ vai Trúc Tâm bảo:
- Thực là kẻ cắp gặp bà già, tôi chịu anh đấy!
Trúc Tâm mỉm cười bảo:
- Điều đó không lấy gì làm lạ, vì như anh đã nói: việc bắt Nhung là bổn phận của tôi!
Nhưng Hoàn bỗng kêu thất thanh:
- Các anh ơi, Nhung làm sao thế này!
Vì dưới ánh đèn điện sáng trắng, mặt Nhung đã bềnh bệch dần dần… Đôi mắt tinh nhanh trong sáng, đẹp một cách huyền ảo đâu còn nữa. Tử thần đã thế vào đôi mắt lờ đờ đùng đục!
Hoàn lấy tay kéo má Nhung để quay mặt nàng nhìn về phía mình:
- Nhung ơi, chết Hoàn mất thôi! Em làm sao thế?
Nhưng Nhung không còn nói được nữa. Tuy nhiên, có lẽ nàng vẫn còn nghe hiểu, nên cố giương cặp mắt sáng lại một lần cuối cùng nhìn Hoàn, mỉm cười, rồi cố thu hết tàn lực để bàn tay lạnh của mình vào trong tay Hoàn, giữa lúc Trúc Tâm và hai người phụ việc kính cẩn ngả mũ chào linh hồn một người bắt đầu bước sang thế giới khác!
Hoàn đã bỏ về đồn điền để cố lãng quên đoạn đời tình đau đớn.
Một buổi tối, Kỳ Phát, Trúc Tâm và tôi cùng ngồi hút thuốc lá và nhấp chè. Chúng tôi cùng ngồi im lặng đã lâu vì mỗi người cũng theo một ý nghĩ riêng. Bỗng Kỳ Phát dằn mạnh chén nước xuống khay, làm cho chúng tôi cùng giật mình ngẩng nhìn. Kỳ Phát có vẻ suy nghĩ, chầm chậm bảo:
- Các anh ạ, có lẽ Hoàn minh mẫn hơn tôi! Nhung quả thực có yêu Hoàn.
Cánh cửa sổ bên ngoài đập mạnh, kêu rầm. Thu đã qua. Gió đông đã bắt đầu thổi.
