Sau khi Bát Tung của Dương Đình Huy rút khỏi núi Ao Đột, đã tham gia chiến dịch Lư Uyển, bao vây tập đoàn quân của Tưởng Văn Triệu. Lúc này, Tưởng Văn Triệu đã là rùa trong hũ. Do tình hình nội chiến thay đổi chóng mặt, quân Quốc dân đảng rơi vào cảnh cứu đầu này mất đầu kia, tàn quân của Tưởng Văn Triệu với quân số hơn hai vạn đã bị ba tung đội của Giải phóng quân cùng gần bốn vạn quân vũ trang địa phương chia cắt, vây khốn trong hơn mười cứ điểm. Tổng chỉ huy chiến dịch Lư Uyển của Giải phóng quân, tư lệnh một binh đoàn là Trình Độ, với ưu thế binh lực tuyệt đối đã giăng lưới khắp trời, bình tĩnh chỉ huy quân đội vây mà không đánh, từng bước tằm ăn dâu. Quân của Tưởng Văn Triệu giống như bị bọc trong một tấm da bò ướt, mặt trời vừa chiếu vào, da bò co lại, càng lúc càng siết chặt. Thêm vào đó, các đơn vị như Lương Tất Đạt thi thoảng lại lẻn vào thành tập kích, tổ chức ngầm ở Lư Châu và Uyển Thành lại phá hoại đánh lén, khiến sĩ khí quân Tưởng mất sạch, gió thổi hạc kêu, nhìn cây cỏ cũng tưởng là địch, quan binh gan mật đều lạnh ngắt.

Trong tình cảnh trong không lương thảo, ngoài không cứu binh, Tưởng Văn Triệu đành mạo hiểm phá vòng vây. Quân đội tấn công của Giải phóng quân "bát tiên quá hải, mỗi người một tài", kẻ vây Ngụy cứu Triệu, kẻ dẫn xà xuất động, kẻ công điểm đả viện, kẻ trong ứng ngoài hợp. Chỉ trong vòng ba năm ngày, quân đội của Tưởng Văn Triệu đã trở thành cát chảy nước tan, chỉ còn vài nghìn người liều mạng tháo chạy, cuộc truy kích ngàn dặm về phía Nam vì thế lại bắt đầu.

Sau khi đại quân vượt sông, Bát Tung được biên chế thành quân số... dã chiến quân, Dương Đình Huy và Vương Lan Điền lần lượt giữ chức quân trưởng và chính ủy, lữ đoàn hai được biên chế thành sư đoàn hai của quân đoàn này, Lương Tất Đạt và Trương Phổ Cảnh lần lượt giữ chức sư trưởng và chính ủy.

Trong lúc giang sơn tan tác này, quân Tưởng càng thêm mất hồn mất vía, toàn bộ ý chí chỉ tập trung vào một chữ, đó là: "Chạy".

Gió mưa tiêu điều, xe cộ rầm rập, tàn binh bại tướng nhìn thấy đội quân truy kích liền tranh nhau giơ tay đầu hàng. Ngay cả những đơn vị còn giữ được biên chế, chỉ cần bị đuổi kịp là đứng yên tại chỗ, không bắn một phát súng, chỉ cần hô vài tiếng là cả trung đoàn, cả tiểu đoàn đều hô khẩu hiệu đi tới đầu hàng. Đúng là binh bại như núi lở, đi đến đâu quét sạch đến đó, không gì cản nổi.

Văn Trạch Viễn và Siegfried chính là đầu hàng quân của Lương Tất Đạt ngay trong địa phận Phúc Kiến. Đơn vị tiên phong tiếp nhận đầu hàng là trung đoàn hai của Trần Mặc Hàm. Đồng đội cũ, đối thủ mới gặp nhau trong hoàn cảnh như vậy, cũng không có gì quá gượng gạo. Trên mặt Văn Trạch Viễn không thấy vẻ nhục nhã của kẻ trở thành tù nhân, mà hiện lên vẻ tham lam bị cơn đói và mệt mỏi giày vò.

Văn Trạch Viễn cười khổ nói với Trần Mặc Hàm: "Người anh em, tôi đã sớm đoán được sẽ có ngày này rồi. Lúc trước mấy hành động của cậu gạt được người khác nhưng không gạt được tôi. Tôi đã tha cho cậu một mạng, chẳng vì gì khác, chỉ vì hôm nay gặp lại trên đường hẹp, mong cậu đổi cho tôi bộ quần áo sạch, cho tôi bữa cơm no."

Siegfried lại càng cảm thấy an tâm hợp lý, còn ra vẻ quan trên cũ, nói với Trần Mặc Hàm: "Người anh em, tay này của cậu quả là có tầm nhìn xa. Hay lắm, ba mươi năm Hà Đông, ba mươi năm Hà Tây, chúng ta thành chó nhà có tang, còn cậu thì một bước lên mây, lại thành công thần của người ta rồi. Cũng tốt, thức thời mới là trang tuấn kiệt. Còn không mau chuẩn bị rượu cho Văn trường quan và anh Siegfried đây trấn kinh, coi như đền ơn cái lần ở Hoa Dung Đạo không đuổi cùng giết tận năm xưa đi."

Trần Mặc Hàm cười nói: "Chuyện này tôi đã báo cáo với Lương Tất Đạt và các thủ trưởng Dương, Vương rồi. Hai vị thủ trưởng cũ yên tâm, các vị cũng có nghĩa cử, đầu thành không phân trước sau,thù đồ đồng quy (đường khác nhau cùng chung đích đến) chỉ là vấn đề thời gian, quân ta đương nhiên sẽ đối đãi tử tế."

Ngay trong ngày, Trần Mặc Hàm quả nhiên bày một bàn tiệc rượu tại thành Nam Bình, đồng thời phái người đón sư trưởng Lương Tất Đạt và chính ủy Trương Phổ Cảnh đến. Mọi người không bàn chuyện xích mích nội chiến, chỉ nhắc lại lịch sử kề vai sát cánh trong thời kỳ kháng chiến, trong bữa tiệc nói cười vui vẻ, không khí vô cùng hòa thuận. Sau đó không lâu, Văn Trạch Viễn và Siegfried được hộ tống đến một thành phố thủ phủ tỉnh ở miền Nam, bắt đầu một bước ngoặt mới trong cuộc đời họ.

Trần Mặc Hàm kết hôn với Du Chân là do An Tuyết Mai và Nhạc Tú Anh tác thành. Năm ấy Trần Mặc Hàm ba mươi tuổi, Du Chân kém anh năm tuổi. Hai người vốn dĩ đều có cảm tình với nhau, tâm đầu ý hợp nhưng chưa từng nói ra. Vậy mà vợ của Chu Dự Đạo là Nhạc Tú Anh lại nhìn ra manh mối, bàn bạc với bộ trưởng y tế sư đoàn An Tuyết Mai. An Tuyết Mai cũng hiểu ý, lại báo cáo với Lương Tất Đạt. Lương Tất Đạt nói: "Trai lớn dựng vợ, gái lớn gả chồng, mấy chuyện lặt vặt kiểu đàn bà này, các cô cứ xúm vào làm là xong."

Lương Tất Đạt nói nghe thì dễ, nhưng ông không hiểu được tầng ý nghĩa khác của An Tuyết Mai.

An Tuyết Mai cũng là một cô gái quá lứa lỡ thì đã ngoài ba mươi, do chiến tranh liên miên nên chuyện cá nhân không được giải quyết. Mấy năm gần đây làm việc cùng Lương Tất Đạt, sớm tối có nhau, cô cảm thấy đây là một người đàn ông rất có sức hút, ngay cả tiểu thư khuê các như Phương Đông Văn Âm cũng bị ông làm tan chảy, thì đương nhiên không phải nhiệt độ bình thường rồi. An Tuyết Mai tuy có ý với Lương Tất Đạt, nếu là trường hợp bình thường cũng có thể thoải mái bày tỏ, nhưng tình cảnh của Lương Tất Đạt lại đặc biệt. Người đàn ông từng bị chỉ trích là "háo sắc" này, thực tế lại là một người trọng tình nghĩa tựa núi cao.

Năm kia đại quân vào một thành phố lớn ở miền Nam, một loạt nữ thanh niên nhiệt huyết cảm kích sự dũng cảm thiện chiến của Giải phóng quân, thi nhau ném cầu chọn chồng cho các sĩ quan Giải phóng quân. Ngay cả người đã có gia đình như Chu Dự Đạo cũng mất phương hướng trong cơn sốt yêu đương mãnh liệt, cặp kè với một cô tiểu thư cách mạng xuất thân tư bản. Nếu không phải Chu Dự Đạo khóc lóc thảm thiết hối lỗi và chính ủy Trương Phổ Cảnh kịp thời có mặt, thì cô nữ sinh trẻ tuổi kia suýt chút nữa đã bị Nhạc Tú Anh bắn chết — tuy cuối cùng không bắn, nhưng Nhạc Tú Anh vẫn nổ vài phát súng dưới chân cô nữ sinh đó, dọa cô nàng sợ đến mức mềm nhũn như bún.

Trong cao trào ủng quân như vậy, các cô nữ sinh trẻ tuổi đối với vị sư trưởng Lương Tất Đạt tuổi vừa ngoài ba mươi, chiến công hiển hách, trẻ tuổi tài cao, đương nhiên càng như thiêu thân lao đầu vào lửa. Hoa tươi, phấn thơm đổ ập về phía Lương Tất Đạt. Điều khó tin là, trước những chuyện tốt như vậy, Lương Tất Đạt lại coi như không có người, ra lệnh cho cảnh vệ, bất cứ học sinh trẻ tuổi nào xin gặp, chỉ cần là nữ thì đều từ chối hết. Ngay cả cô nữ sinh đại học, con gái của một lão đảng viên ngầm, một trong những hoa khôi đại học liên hiệp miền Nam mà Vương Lan Điền đích thân đứng ra làm mai, cũng bị Lương Tất Đạt khéo léo từ chối. Vị "hoa khôi" đó cũng nghe danh Lương Tất Đạt, từng thấy phong thái thô kệch nhưng kiên nghị, sáng suốt của ông, không chê ông quê mùa, hoang dã, ngượng ngùng bày tỏ "muốn tiếp xúc với thủ trưởng", nhưng Lương Tất Đạt ngay cả mặt cũng không cho gặp, kiên quyết từ chối.

Như vậy, An Tuyết Mai lại càng thêm kính trọng Lương Tất Đạt một tầng, cũng thêm một tầng tâm tư. Đến khi Trần Mặc Hàm tổ chức hôn lễ ở thành Phủ Tuyên, trong quân đội của Lương Tất Đạt, cán bộ nam từ cấp trung đoàn trở lên, người duy nhất còn độc thân chính là ông, quả thật có chút hương vị "đao thương bất nhập, không ăn khói lửa nhân gian". Tất nhiên, trong số cán bộ nữ từ cấp trung đoàn trở lên, cũng còn một người phụ nữ độc thân đang đồng hành cùng ông, vừa gần vừa xa, lại không lúc nào không chú ý, quan sát ông. Còn ông, đối với cô dường như cũng rất kính trọng, thường nhắc với cô về Phương Đông Văn Âm, nói đến chỗ cảm động, người đàn ông hơn ba mươi tuổi, cao to vạm vỡ, vị thủ trưởng dưới quyền có thiên quân vạn mã, vậy mà nước mắt đầy mặt. Cô vì thế lại càng có một cảm giác không nói nên lời, người đàn ông tốt quả thật là ngàn năm có một, chỉ tiếc Phương Đông Văn Âm may mắn gặp được, lại sớm lìa xa. Dù là vì chính mình hay vì Lương Tất Đạt, hay vì Phương Đông Văn Âm, còn vì sự nghiệp chung của họ, An Tuyết Mai đều cảm thấy mình có trách nhiệm đồng hành cùng Lương Tất Đạt thoát khỏi nỗi nhớ nhung đến mức biển cạn đá mòn. Thế nhưng, tư duy của Lương Tất Đạt không đi theo hướng này, cô phải làm sao đây? Không nắm chắc mười phần, tầng ý nghĩa đó cô tuyệt đối sẽ không nói toạc ra. Cô có thể chờ, dù cuối cùng chờ được chỉ là một khoảng không.

Nửa năm sau, chiến tranh Triều Tiên bùng nổ. Không lâu sau, Dương Đình Huy dẫn quân Bắc tiến, hùng dũng vượt sông Áp Lục, tham gia chiến dịch thứ năm. Lúc này, cơ cấu sư đoàn hai đã có thay đổi lớn, Khương Gia Hồ được điều đi làm sư trưởng sư đoàn ba, Chu Dự Đạo được thăng làm phó sư trưởng, trung đoàn trưởng trung đoàn một do Khúc Hướng Càn đảm nhiệm; Trần Mặc Hàm thăng làm tham mưu trưởng sư đoàn, trung đoàn trưởng trung đoàn hai do Dư Thảo Kim đảm nhiệm; Triệu Vô Phường thăng làm phó chính ủy sư đoàn, chính ủy trung đoàn hai do Mã Tây Bình đảm nhiệm. Nhạc Tú Anh và Du Chân cùng mấy đồng chí nữ đều được điều về sư đoàn, làm việc tại bộ phận y tế của An Tuyết Mai. Sư đoàn hai trong giai đoạn cuối của chiến dịch thứ năm đã tham gia trận đánh chặn Kinh Tân Giang để yểm hộ cho binh đoàn... triệt thoái ở mặt trận phía Đông, nhiệm vụ cụ thể là bố trí trên mặt trận rộng hai mươi cây số quanh khu vực Thanh Hóa Lý, chặn đứng đợt tấn công của hai sư đoàn quân Liên Hợp Quốc và hai trung đoàn quân của Đinh Nhất Quyền.

Lần này, kế hoạch phòng thủ là do Trần Mặc Hàm xây dựng.

Thời gian gấp rút, nhiệm vụ vội vàng, nhưng Trần Mặc Hàm vẫn nghĩ đến tất cả các tình huống. Dựa trên việc phân tích tình hình chiến trường và thói quen dụng binh trước nay của Lương Tất Đạt, Trần Mặc Hàm trong kế hoạch đã bố trí đơn vị cũ của mình là trung đoàn hai ở tuyến Sở Đắc Kham, nơi tình hình nghiêm trọng nhất, trung đoàn ba của Đào Tam Hà thiếu một tiểu đoàn phòng thủ ở cánh phải. Ở đây tương đối bằng phẳng, phía sau là đồng bằng một dải, đường từ Hán Thành đến Bình Nhưỡng chạy qua đó, thuận tiện cho hành động cơ giới hóa. Sau khi địch tấn công, tuyến này sẽ là mục tiêu oanh tạc chính của máy bay và pháo binh, trung đoàn hai phải cắn răng chịu đựng mấy đợt tấn công đầu, đợi chủ lực đứng vững chân ở tuyến phòng thủ thứ hai, mới tùy cơ rút về. Trần Mặc Hàm kế hoạch dùng trung đoàn một của Khúc Hướng Càn tăng cường cho một tiểu đoàn của trung đoàn ba phòng thủ khu vực Đài Sơn Giản, đây là những dãy núi cao, đỉnh núi hiểm trở, rừng rậm thế hiểm, đường xá gập ghềnh, dễ thủ khó công. Các đơn vị trực thuộc còn lại làm lực lượng dự bị sẵn sàng cơ động chi viện.

Nói cách khác, kế hoạch tác chiến này của Trần Mặc Hàm là đặt đơn vị cũ của mình là trung đoàn hai vào vị thế phải đánh đến kiệt quệ, còn nhiệm vụ giao cho trung đoàn một vốn là thuộc hạ cũ của Lương Tất Đạt thì áp lực tương đối nhỏ hơn.

Lý do Trần Mặc Hàm làm như vậy, tự nhiên có đạo lý của mình, cũng có thể nói là có nỗi khổ tâm không nói ra.

Mấy năm trước khi hành quân về Nam đánh thành và tiễu phỉ, dưới sự chỉ huy của Lương Tất Đạt, lần nào cũng là trung đoàn một đảm nhận chủ công, trung đoàn hai đảm nhận nhiệm vụ quét sạch vòng ngoài. Tuy nhìn bề ngoài nhiệm vụ của trung đoàn hai là thứ yếu, nhưng vì là đơn vị tiếp xúc chiến đấu sớm nhất, đi sâu vào quân địch, mỗi trận đánh xuống đều tổn thất quân binh, bị đánh cho sứt đầu mẻ trán, mà lúc này thực lực của địch đã bị trung đoàn hai thăm dò rõ mồn một, đồng thời cũng bị trung đoàn hai dây dưa đến mức quân địch mệt mỏi, tiêu hao nặng nề. Lúc này mới điều động trung đoàn một của Chu Dự Đạo, binh hùng tướng mạnh, sĩ khí đang hăng, đánh một trận là giành thắng lợi cuối cùng.

Sau chiến tranh bình công luận thưởng, trung đoàn một đương nhiên là công đầu, còn trung đoàn hai dù thương vong lớn hơn trung đoàn một rất nhiều, nhưng vì không phải là đơn vị chủ công, vĩnh viễn chỉ là vai phụ.

Trần Mặc Hàm dự đoán, trận đánh chặn lần này là một trận ác chiến, vòng đầu tiên Lương Tất Đạt e rằng vẫn sẽ để trung đoàn hai đánh tiên phong, đợi trung đoàn hai kéo quân địch mệt nhoài, kéo cho sụp đổ, kéo cho quân không còn sĩ khí, quan không còn quyết tâm, mới để trung đoàn một từ cánh sườn như hổ xuống núi, giành thắng lợi cuối cùng của trận phòng thủ.

Nhưng lần này Trần Mặc Hàm đã nghĩ sai.

Đợi Trần Mặc Hàm gửi phương án tác chiến lên, Lương Tất Đạt chui vào hầm chỉ huy của mình, nghiền ngẫm kỹ lưỡng hơn mười phút, rồi chuyển phương án trở lại tay Trần Mặc Hàm. Các bố trí khác đều không thay đổi, ví dụ như việc sử dụng hỏa lực pháo binh, xây dựng công sự công binh, vị trí phòng không của pháo cao xạ, bố trí tầng nấc binh lực chiều sâu phòng thủ và chướng ngại vật trước trận địa, khu vực chờ cơ động của lực lượng dự bị, cho đến phương án tiếp tế đạn dược hậu phương, Lương Tất Đạt đều không đưa ra ý kiến khác. Đối với thủ đoạn mưu lược bày trận đánh trận địa chiến của Trần Mặc Hàm, Lương Tất Đạt hoàn toàn tin tưởng.

Tuy nhiên, Lương Tất Đạt lại thực hiện một thay đổi nhỏ ở chỗ mấu chốt của kế hoạch này. Ông lấy cục tẩy nhẹ nhàng tẩy đi, xóa một gạch trên chữ "hai" của trung đoàn hai, rồi lại thêm một gạch vào chữ "một" của trung đoàn một. Như vậy, nhiệm vụ của trung đoàn một và trung đoàn hai đã thay đổi về căn bản. Trong trận phòng thủ sắp bắt đầu, người đầu tiên phải đánh đấm tử chiến sẽ là trung đoàn một, còn trung đoàn hai có khả năng trở thành đơn vị công thần giành thắng lợi cuối cùng — Trần Mặc Hàm vô cùng bất ngờ về điều này.

Kế hoạch tác chiến được báo cáo qua đài phát thanh lên quân đoàn và binh đoàn, đã được phê chuẩn. Ngay lập tức, bắt đầu triển khai chuẩn bị.

Bộ tư lệnh quân đoàn và binh đoàn trong vòng nửa ngày liên tiếp ban hành mấy thông báo, toàn là về tình hình nguy hiểm của các đơn vị bạn và ý nghĩa quan trọng sống còn của tuyến phòng thủ Thanh Hóa Lý đối với việc ổn định tình hình chiến sự, cùng với thái độ nhất định phải chiếm bằng được tuyến phòng thủ Thanh Hóa Lý của kẻ địch. Cấp trên ra lệnh cho bộ đội Lương Tất Đạt nhất định phải tử thủ: "Ít nhất phải kiên trì ba ngày, dù chỉ còn lại người cuối cùng, cũng kiên quyết không được lùi bước."

Đến lúc này, Trần Mặc Hàm mới chợt hiểu ra — đây không phải là công thành tiễu phỉ trong nước, hôm nay không đánh xuống được thì còn ngày mai. Nhiệm vụ lần này là tử thủ, tuyến phòng thủ thứ hai vẫn chưa hình thành, một khi tuyến phòng thủ Thanh Hóa Lý bị chọc thủng, quân đoàn ở hướng này sẽ toàn tuyến tan rã, mấy sư đoàn quân đều có khả năng bị quân địch đánh tan. Đối mặt với nhiệm vụ trọng đại liên quan đến toàn cục như vậy, Lương Tất Đạt không thể làm theo tư duy cũ nữa. Ông vẫn không tin tưởng trung đoàn hai, sợ trung đoàn hai không trụ vững, gây ra cục diện bị động.

Hiểu được điểm này, Trần Mặc Hàm trong khi cảm thấy bi ai lại cũng cảm thấy an ủi. Anh nghĩ có lẽ trước đây mình có nhiều hiểu lầm đối với Lương Tất Đạt, nói đơn vị của ai là đơn vị gốc gác, đơn vị của ai là đơn vị không phải chủ lực, thiên vị bên này bên kia có lẽ cũng có chút ít, nhưng nếu nói ai đó có tâm địa khó lường, cố ý bảo tồn thực lực của mình, cố ý để đơn vị của ai đó đụng tường chịu tổn hao, thì là lời nói vô căn cứ. Theo lời của Lương Tất Đạt, đều là quân đội của Đảng Cộng sản, đều nghe theo sự chỉ huy của Chủ tịch Mao, quân đội chỉ có trình tự biên chế khác nhau, không có phân biệt thân sơ.

Trước đây Trần Mặc Hàm đối với lời này của Lương Tất Đạt không phải là không tin, cũng không phải là hoàn toàn tin.

Bây giờ anh đối với lời này cũng không phải là không tin, cũng vẫn không phải hoàn toàn tin. Nhưng giờ cảm xúc khác rồi, đứng trước đại cục, Lương Tất Đạt đặt nắm đấm thép của mình lên lưỡi dao, là đã chuẩn bị sẵn sàng cho việc đánh đến kiệt quệ, điều này cho thấy tấm lòng của một người chỉ huy cao cấp.

Quân của Lương Tất Đạt chỉ có một ngày chuẩn bị, tranh thủ sửa sang trận địa, xây dựng công sự. Đến rạng sáng đêm đó, tiền phong của quân địch truy kích đã đến nơi, nhưng kết quả lại làm Trần Mặc Hàm và Lương Tất Đạt hoàn toàn bất ngờ — mục tiêu tấn công của địch không chọn Sở Đắc Kham nơi dễ thủ khó công, mà lại dốc toàn lực tấn công Đài Sơn Giản nơi dễ thủ khó công. Trong vòng hai tiếng đồng hồ, trận địa của trung đoàn hai đã phải chịu mấy vạn tấn thuốc nổ của thép. Trên trời có máy bay, dưới đất có xe tăng pháo binh, luân phiên oanh tạc bổ nhào, không chỉ Lương Tất Đạt và Trần Mặc Hàm ngơ ngác, mà ngay cả binh đoàn và quân đoàn cũng nhất thời không nắm bắt được ý đồ thực sự của địch.

Đến bình minh ngày hôm sau, trận địa của trung đoàn hai đã là một vùng đất cháy, nhân viên thương vong quá nửa, mà lúc này trên trận địa của trung đoàn một hoàn toàn không có dấu hiệu quân địch tấn công.

Trần Mặc Hàm nói với Lương Tất Đạt, bây giờ ý đồ của địch đã rõ ràng, hắn chính là định liệu ta lấy khu vực Sở Đắc Kham làm trọng điểm phòng thủ, tránh nặng tìm nhẹ, đánh Đài Sơn Giản là đánh ta một cú bất ngờ không kịp đề phòng. Có thể cân nhắc điều chỉnh binh lực, phải tăng cường cho Đài Sơn Giản.

Lương Tất Đạt đứng trên sườn núi ngoài hầm chỉ huy, hai tay cầm ống nhòm, nhìn xa xăm về hướng Đài Sơn Giản lửa cháy ngút trời, hồi lâu không nói.

Trần Mặc Hàm thấy Lương Tất Đạt không biểu thái, đành phải tiếp tục hạ lệnh tử lệnh cho Dư Thảo Kim và Mã Tây Bình: "Đánh đến người cuối cùng, cũng quyết không được lùi nửa bước."

Đến chiều ngày hôm đó, quân Mỹ Hàn đã phát động 16 đợt tấn công quy mô cấp tiểu đoàn, trung đoàn vào Đài Sơn Giản, một số trận địa rơi vào tay địch, Dư Thảo Kim và đa số cán bộ tiểu đoàn, đại đội tử trận, Mã Tây Bình tập hợp số quân chưa đầy một tiểu đoàn cùng địch lặp đi lặp lại tranh giành trận địa, hai bên triển khai chiến đấu giáp lá cà.

Quân địch tấn công dưới sự yểm hộ của hỏa lực mạnh, dựa vào ưu thế tuyệt đối, ban ngày còn dũng mãnh, nhưng khi bước vào ban đêm, lại là đối mặt cận chiến, chém giết, thì không phải đối thủ nữa.

Sau khi chiến đấu đẫm máu, trận địa lại giành giật lại được.

Ngay trong lúc đang diễn ra trận huyết chiến gian khổ tột cùng ở hướng Đài Sơn Giản, bộ tư lệnh quân đoàn khẩn cấp điều đến một trung đoàn của đơn vị bạn. Ngay cả trung đoàn trưởng cũ của trung đoàn một, phó sư trưởng Chu Dự Đạo cũng không nhìn nổi tình thế ở Đài Sơn Giản nữa, chủ động xin lệnh, yêu cầu dẫn theo trung đoàn được tăng cường này và lực lượng dự bị tiến ra Đài Sơn Giản, chi viện cho trung đoàn hai.

Yêu cầu này bị Lương Tất Đạt bác bỏ một cách không thể nghi ngờ.

Trung đoàn trưởng trung đoàn một Khúc Hướng Càn ở Sở Đắc Kham không có việc gì làm, cũng liên tục báo cáo không phát hiện quân địch tấn công trước mặt, yêu cầu chuyển hướng hỏa lực pháo binh đang phối thuộc cho trung đoàn một, từ hỏa lực giảm bớt áp lực cho trung đoàn hai, cũng bị Lương Tất Đạt bác bỏ.

Trần Mặc Hàm thấy Lương Tất Đạt một mực cố chấp, đau lòng, túm lấy chính ủy Trương Phổ Cảnh khảng khái trần từ (biện luận hùng hồn), yêu cầu tăng viện cho trung đoàn hai. Trong sư đoàn này, hiện tại cũng chỉ có Trương Phổ Cảnh mới có thể đối kháng với Lương Tất Đạt. Trương Phổ Cảnh kể từ khi kết hợp với Lương Tất Đạt, hai người không biết đã cãi nhau bao nhiêu lần. Cũng lạ, Lương Tất Đạt có thể không coi ai ra gì, nhưng riêng đối với Trương Phổ Cảnh thì không còn cách nào, thường xuyên phải nhượng bộ. "Người này lúc nào cũng tự coi mình là nhà chủ nghĩa Mác chính tông, không còn cách nào, về lý thuyết thì không nói lại được ông ta, ai bảo chúng ta là cán bộ công nông chứ?" Lương Tất Đạt từng nghiêm chỉnh dặn dò Chu Dự Đạo và Khúc Hướng Càn những người khác, lệnh của "Trương Mác" (Trương Phổ Cảnh), tuyệt đối không được hàm hồ — Lương Tất Đạt trong một số dịp còn gọi Trương Phổ Cảnh là "Trương Mác".

"Trương Mác" xem xét tình hình, cũng cho rằng hành vi bất động của Lương Tất Đạt là đáng ngờ, vào phòng tác chiến tranh luận đến cùng. Lương Tất Đạt ban đầu mặt mày ảm đạm không thèm đếm xỉa, Trương Phổ Cảnh nén giận nói: "Lão Lương anh có ý gì? Không tăng viện cho Đài Sơn Giản nữa, trung đoàn hai có khả năng bị tiêu diệt hoàn toàn, đây sẽ trở thành trận thua lớn nhất kể từ khi thành lập sư đoàn hai. Anh có chịu trách nhiệm nổi không?"

Lương Tất Đạt lông mày nhíu chặt, hai mắt vẫn lưu luyến trên bàn cát, suy nghĩ một lúc lâu mới ngẩng đầu lên, nhìn Trương Phổ Cảnh không âm không dương, nghển cổ nói: "Thua trận? Lão Trương tôi nói thẳng với anh, tác chiến anh còn kém một chút hỏa hầu. Anh làm sao biết được áp lực của tôi chứ?" Lại nói: "Thua trận thì sao nào? Tôi Lương Tất Đạt đánh bao nhiêu trận thắng, lẽ nào không thể thua một lần? Cho dù là thua, tôi cũng đánh như thế, lần này tôi cố tình muốn đánh một trận thua cho các anh xem."

Trương Phổ Cảnh nổi trận lôi đình, đập cả đài phát thanh, nói: "Lương Đại Nha, nếu anh còn không tăng viện cho Đài Sơn Giản, tôi sẽ báo cáo lên binh đoàn, tước quyền chỉ huy của anh. Anh giỡn mặt cái gì hả? Anh là loại 'con buôn bán ruộng ông cha không biết xót' phải không?"

Lương Tất Đạt vẫn không kinh không hãi, nói: "Lão Trương anh đừng kích động. Trận thua tôi nói là trận thua của sư đoàn hai. Vì đại cục, đừng nói là trung đoàn hai, dù là sư đoàn hai chúng ta, là một quân đoàn, đánh sạch cũng không tiếc. Tôi nhắc nhở các thủ trưởng chú ý, hướng Sở Đắc Kham dù có trời quang mây tạnh, tôi cũng không thể động đến một binh một tốt ở đó."

Lời của Lương Tất Đạt nói rất bình tĩnh, nhưng ý nghĩa lại kiên quyết, vẫn không chịu điều chỉnh bố trí binh lực.

Mấy tiếng đồng hồ sau, trung đoàn do binh đoàn phái đến đã đến nơi, cho đến lúc này, Lương Tất Đạt cân nhắc thiệt hơn, mới miễn cưỡng đồng ý để phó chính ủy Triệu Vô Phường và Đào Tam Hà dẫn theo hai tiểu đoàn của trung đoàn ba làm lực lượng dự bị đến Đài Sơn Giản tăng viện cho trung đoàn hai. Đồng thời lệnh cho Chu Dự Đạo dẫn theo trung đoàn tinh nhuệ binh hùng tướng mạnh được đơn vị bạn phối thuộc tiến vào Sở Đắc Kham, và dặn đi dặn lại, nói: "Sở Đắc Kham vẫn là khâu yếu, tuyệt đối không được lơ là."

Trần Mặc Hàm nhìn thấy trung đoàn hai đã tiêu hao phần lớn, hai tiểu đoàn tăng viện chẳng khác nào muối bỏ bể, e rằng cũng là một đi không trở lại, quay đầu đi nước mắt đầy mặt, quay mặt lại mạch máu phồng lên, gần như gầm thét phát ra tiếng giận dữ với Lương Tất Đạt, yêu cầu tiếp tục dùng trọng binh tăng viện. Nhưng Lương Tất Đạt vẫn mặt xanh mét, kiên trì bất động. Không chỉ vậy, ông còn bảo Trần Mặc Hàm lệnh cho các trận địa phòng thủ, mỗi người làm tốt nhiệm vụ của mình, không được khinh cử vọng động. Hướng Đài Sơn Giản dù xuất hiện tình huống gì, đều do bộ chỉ huy sư đoàn xử lý, người chỉ huy các trận địa không được phép yêu cầu nhiệm vụ khác lên sư đoàn, không được phép can thiệp quyết tâm của thủ trưởng sư đoàn.

Trận chiến hướng Đài Sơn Giản kiên trì suốt hai ngày hai đêm, cho đến sáng ngày thứ ba, Dương Đình Huy điều sư đoàn ba của Khương Gia Hồ vào trận địa, số già yếu bệnh tật tàn quân của trung đoàn hai mới rút xuống. Qua một trận đánh, trải nghiệm của trung đoàn hai như mộng như huyễn, người tay chân lành lặn chỉ còn lại không đầy hai đại đội, tử trận hơn bốn trăm, bị thương nhẹ thương nặng hơn năm trăm, trong số sĩ quan tử trận còn có phó chính ủy sư đoàn Triệu Vô Phường và trung đoàn trưởng Dư Thảo Kim, những người đã đích thân đến trung đoàn hai chỉ huy.

Không lâu sau khi trận chiến Đài Sơn Giản kết thúc, sư đoàn hai của Lương Tất Đạt phụng mệnh di chuyển đến khu vực Kim Cương Đạo để nghỉ ngơi chỉnh đốn.

Dù đối với Lương Tất Đạt hay Trần Mặc Hàm, đó đều là những ngày tháng khó quên. Một vài cán bộ còn sống sót của trung đoàn hai, bao gồm trung đoàn trưởng mới Trần Sĩ Nguyên, chính ủy Mã Tây Bình và một tiểu đoàn trưởng, hai đại đội trưởng, thậm chí còn có mấy tiểu đội trưởng, bí mật tìm Trần Mặc Hàm, yêu cầu Trần Mặc Hàm đứng đầu đi kiện Lương Tất Đạt. Lý do kiện là, sự thật sau đó chứng minh hướng Sở Đắc Kham không xảy ra bất kỳ trận chiến nào, mà trong lúc hướng Đài Sơn Giản thương vong nặng nề, sư trưởng Lương vẫn luôn bất động, không tăng viện, suýt chút nữa dẫn đến cục diện bi thảm là trung đoàn hai bị tiêu diệt toàn bộ, khiến người ta nghi ngờ phẩm chất của sư trưởng Lương, phân biệt thân sơ đã đến mức không thể nào cộng thêm được nữa.

Đêm đó, Trần Mặc Hàm đuổi hết đám cán bộ trung đoàn hai đang xúi giục đi, một mình đóng cửa trước bàn cát suy ngẫm suốt một đêm, không biết anh suy ngẫm ra kết quả gì, nhưng từ đó về sau không nhắc đến trận chiến Đài Sơn Giản nữa.

Không lâu sau, đàm phán Bàn Môn Điếm bắt đầu, tình hình chiến tranh nới lỏng ra, Lương Tất Đạt và Chu Dự Đạo cùng những người khác đến một thành phố ở Đông Bắc để an dưỡng. Trần Mặc Hàm thông qua một người quen làm việc ở binh đoàn lấy được tài liệu bố trí binh lực của địch ở Đài Sơn Giản và Sở Đắc Kham trước và sau trận chiến đó, càng chôn chặt việc này trong đáy lòng.

Sau khi quay về biên chế, do thời kỳ chiến tranh cán bộ đầy đủ, trên dưới đều chật kín, hơn nữa mọi người đều trẻ như nhau, có quân đoàn trưởng và trung đoàn trưởng cũng gần cùng một tầng tuổi, ngoài một số ít đi làm việc ở địa phương, mọi người không có nơi nào khác để đi, cho nên bộ máy của sư đoàn hai hơn mười năm cơ bản không động đậy.

Bước vào thời kỳ hòa bình, mối quan hệ giữa Trương Phổ Cảnh và Lương Tất Đạt lúc tốt lúc xấu. Trong thời kỳ chiến tranh, Lương Tất Đạt cậy công kiêu ngạo là điều ai cũng thấy, mà Trương Phổ Cảnh không nhường tấc đất nào cũng là điều ai cũng thấy.

Lương Tất Đạt châm chọc Trương Phổ Cảnh là "Trương Mác", ý nói ông ta lúc nào cũng tự coi mình là đại biểu cho đường lối đúng đắn. Trương Phổ Cảnh ngoài những lúc không chính thức gọi ông là Lương Đại Nha, còn thường xuyên châm chọc ông là "Lương Đại Nã" (Lương Cầm Cả).

Ý ngoài lời của Trương Phổ Cảnh khi đặt biệt danh này cho Lương Tất Đạt là, răng cửa lớn của Lương Tất Đạt tuy không còn nữa, nhưng tay lại vươn dài hơn, toàn tâm toàn ý nắm quyền. Quân sự và hành chính cái gì ông cũng phải quản, tất nhiên, đây không phải là chuyện xấu. Cơ quan lên lớp đảng, vốn dĩ nên do chính ủy phụ trách giảng chính, nhưng Lương Tất Đạt lần nào cũng phải "bổ sung", thời gian ông bổ sung còn dài hơn thời gian Trương Phổ Cảnh dùng cho bài giảng chính, vậy mà còn văn vẻ giảng cho quan binh về tư tưởng chính trị trong Binh pháp Tôn Tử, giảng về lý thuyết huấn luyện của Thích Kế Quang, hình như cứ lên làm sư trưởng, văn hóa của ông tự nhiên cao lên một đoạn, khi làm bí thư đảng ủy, công tác tư tưởng chính trị thì không thầy cũng tự hiểu.

Tất nhiên, những điều này chưa cấu thành mâu thuẫn chính, hơn nữa trong công việc hai người không dây dưa, cũng không làm trò đấu đá ngầm, có ý kiến thì tranh luận trực tiếp, cãi nhau ở hội nghị đảng ủy.

Nhưng có một điểm khiến Trương Phổ Cảnh không thể dung nhẫn nhất là, theo thông lệ đã thành quy ước, bí thư đảng ủy trong quân đội đa phần do chính ủy đảm nhiệm, nhưng Lương Tất Đạt lại chết không buông, quân chính nắm cả. Công việc hàng ngày cũng rất bá đạo, hiện tượng "nhất ngôn đường" (một mình một lời) rất nghiêm trọng. Điều này cần Trương Phổ Cảnh phải đấu tranh không mệt mỏi.

Sau khi lập quốc, cuộc giao phong nghiêm trọng nhất giữa Trương Phổ Cảnh và Lương Tất Đạt là vào giữa thập niên năm mươi, tức là không lâu sau khi từ chiến trường Triều Tiên quay về biên chế. Lúc đó, Đậu Ngọc Tuyền đã quay lại làm việc trong quân đội, làm phó sư trưởng trong sư đoàn.

Nguyên nhân sự việc là, một trung đoàn có một tiểu đội trưởng, để biểu hiện tiến bộ, đạt được mục đích đề bạt, ban đêm lẻn vào nhà bếp của đơn vị hậu cần, đốt đống củi mồi, đợi lửa cháy đến mức độ nhất định, vừa báo động, vừa xông pha cứu hỏa.

Lúc đó, Lương Tất Đạt và Trần Mặc Hàm đang học tập tại Học viện Quân sự Nam Kinh, Lương Tất Đạt còn đảm nhiệm lớp trưởng học viên, thân làm gương mẫu, ăn bánh mì Tây uống sữa, học cách cặp cặp công văn và đi giày da, làm cho nách và chân đều bị cọ xát rách nát.

Người chủ trì công việc ở nhà là chính ủy Trương Phổ Cảnh và quyền sư trưởng Đậu Ngọc Tuyền.

"Ngọn lửa bùng cháy cuối cùng đã được dập tắt, đồng chí... đáng mến của chúng ta toàn thân đầy thương tích. Câu nói đầu tiên sau khi anh ấy tỉnh lại là: Lửa tắt chưa? Đừng quan tâm đến tôi, bảo vệ tài sản của nhà nước quan trọng hơn." — Tài liệu điển hình được báo cáo từ trung đoàn lên sư đoàn, rồi lại báo cáo lên quân đoàn thậm chí là quân khu, trang nhất báo quân khu chính là tuyên truyền như vậy.

Lương Tất Đạt cách xa ngàn dặm nhìn thấy tờ báo này, rất xúc động, cầm báo đi dạo quanh phòng các học viên, rất oai phong nói với người ta: "Biết quân đội của đồng chí... là quân đội của ai không? Chính là quân của lớp trưởng này đây."

Trái lại là Trần Mặc Hàm, sau khi đọc báo, nhíu mày suy nghĩ hồi lâu, không lạnh không nhạt nói: "Tại sao không báo cáo nguyên nhân tai nạn? Điều này cho thấy phòng chống tai nạn vẫn còn góc chết, nên gọi một cuộc điện thoại về nhà, đừng chỉ lo thổi phồng, chuyện kiểu này thổi nhiều, điển hình và số lần hỏa hoạn e rằng đều sẽ tăng lên."

Mấy năm nay, hai người Lương, Trần trong công việc không xích mích nhiều, giữ thể diện cho nhau, nhưng ngoài công việc thì không qua lại nhiều, luôn như ngăn cách một cái gì đó. Sau khi đến đây học tập, trong những ngày nghỉ lễ, Trần Mặc Hàm thà giao lưu chiến lệ với những giáo viên xuất thân từ quân đội Quốc dân đảng bị Lương Tất Đạt gọi là "kẻ bại trận dạy kẻ thắng trận", cũng kiên quyết từ chối cùng Lương Tất Đạt đi dạo phố.

Thân phận của Trần Mặc Hàm lúc đó là phó sư trưởng phụ trách hành chính, anh không hứng thú với "điển hình", anh trước tiên quan tâm hơn vẫn là nắm bắt mầm mống tai nạn, phải "bóp chết từ trong trứng nước".

Thế nhưng Lương Tất Đạt lúc đó có chút mê muội, cộng thêm rời quân đội đã có thời gian, bánh mì Tây và sữa cũng dần thích nghi, đôi giày da sáng bóng tuy hơi đau chân, nhưng đi trên mặt đường ở thành phố Nam Kinh, vẫn là thể diện hơn so với đi giày vải và giày cỏ.

Lương Tất Đạt lúc đó rất coi trọng thể diện, dưới quyền mình xuất hiện một điển hình, đương nhiên cũng có thể tăng thêm vài phần thể diện cho ông, nên không để lời của Trần Mặc Hàm vào tai.

Không lâu sau, chính ủy Trương Phổ Cảnh gọi điện thoại tới, Lương Tất Đạt lúc đầu còn tưởng ông ta gọi báo tin vui, Trương Phổ Cảnh lại hậm hực nói: "Giả, điển hình giả. Tôi lúc đó đã cảm thấy có nghi vấn, nhưng tổ công tác hai cấp quân đoàn và quân khu cố đấm ăn xôi, tạo ra điển hình giả này. Bây giờ chúng ta điều tra rõ ràng rồi, lửa là do tự hắn đốt, bằng chứng xác thực."

Lương Tất Đạt giật mình kinh hãi, ngẩn người hồi lâu mới nói: "Vậy phải làm sao đây, đây chẳng phải là vụ bê bối tày đình sao? Đám khốn nạn ở phòng bảo vệ đều làm cái gì vậy?"

Trương Phổ Cảnh nói: "Bây giờ là cưỡi hổ khó xuống, tôi gọi điện cho anh là muốn bàn bạc xem làm thế nào."

Lương Tất Đạt hỏi: "Lão Đậu ý thế nào?"

Trương Phổ Cảnh nói: "Lão Đậu là người thế nào anh còn không hiểu sao? Trước vinh dự thì có chút được mất, hàm hồ."

Trương Phổ Cảnh còn một tầng ý nghĩa chưa nói ra, Lương Tất Đạt rời chức đi học, Đậu Ngọc Tuyền quyền sư trưởng chủ trì công việc, ngay trong giai đoạn này, xuất hiện một điển hình tiên tiến, đương nhiên là chuyện tốt tày đình, nhờ vậy mà bỏ chữ "quyền" đi cũng là có khả năng. Nhưng nếu lại lật ngược lại, tình hình lập tức sẽ chuyển biến xấu ngay, tạm thời chưa nói đến việc bỏ chữ "quyền", thậm chí ngay cả phẩm chất cá nhân cũng sẽ bị cấp trên nghi ngờ, ngược lại còn phải chịu thiệt vì điển hình này — ông ta tự nhiên là dốc sức muốn giữ lại.

Lương Tất Đạt lại hỏi: "Ý anh thì sao?"

Trương Phổ Cảnh nói: "Thế còn gì để nói nữa? Làm giả, lừa dối cấp trên, suýt nữa còn thực sự tạo ra một trận hỏa hoạn. Ý của tôi là, báo cáo sự thật cho cấp trên, đảng ủy sư đoàn viết kiểm điểm, tiểu đội trưởng này phẩm chất tồi tệ, khai trừ quân tịch, áp giải về quê."

Trương Phổ Cảnh vốn tưởng Lương Tất Đạt sẽ minh bạch ủng hộ thái độ của mình, nhưng ông nghĩ sai rồi.

Lương Tất Đạt hồi lâu không lên tiếng, lại hỏi: "Còn ai biết sự thật?"

Trương Phổ Cảnh nói: "Ngoài trưởng phòng bảo vệ và Tiểu Thái ra, chính là trung đoàn trưởng và chính ủy liên đội, trong thường vụ hiện tại cũng chỉ có tôi và lão Đậu biết."

Lương Tất Đạt lại im lặng hồi lâu, một lúc sau mới nói: "Lão Trương, gạo đã nấu thành cơm, chuyện này ảnh hưởng quá lớn, tôi thấy, hay là cứ duy trì hiện trạng đi?"

Trương Phổ Cảnh ban đầu tưởng mình nghe nhầm, lần này đến lượt ông không lên tiếng, ở đầu dây bên kia lơ mơ nghe Lương Tất Đạt giải thích: "Việc làm của tiểu đội trưởng này là sai, nhưng dù sao hắn cũng là chiến sĩ, còn trẻ. Nếu phanh phui sự thật ra ngoài, sư đoàn làm kiểm điểm là xong chuyện, cùng lắm thì xử lý vài người, nhưng chiến sĩ này coi như tiêu tùng hẳn, xử lý không khéo tự sát cũng có khả năng. Vả lại, hắn làm vậy, tuy động cơ không thể lộ ra ngoài, nhưng cũng có điểm đáng thông cảm, hắn là muốn cầu tiến mà. Ý của tôi là, chuyện này đừng mở rộng nữa, nắm bắt nội bộ, hạ thấp giọng điệu tuyên truyền, cuối năm cho chiến sĩ này xuất ngũ bình thường."

Trương Phổ Cảnh vội vàng nói: "Lão Lương, làm như vậy là không có trách nhiệm, sao có thể xử lý vấn đề như thế? Giả thì là giả, ngụy trang cần phải lột bỏ. Hành vi hèn hạ như vậy, linh hồn xấu xa như vậy, không xử lý, ngược lại còn dung túng kẻ gian, đây đâu phải là nguyên tắc đảng viên cộng sản chúng ta nên có chứ?"

Trương Phổ Cảnh nói càng nói càng cáu.

Lương Tất Đạt lại không nổi cáu, nói: "Lão Trương, vấn đề đều có hai mặt, cho dù là giả, nhưng đã tuyên truyền ra ngoài rồi, đã là điển hình rồi, là tấm gương để học tập rồi. Chúng ta tạm thời nhượng bộ một chút, tặng cho toàn quân khu một điển hình, đóng góp lớn hơn sai lầm. Vả lại, hiện tại toàn quân đều đang học tập mấy điển hình đó, anh có thể đảm bảo đều là thật? Anh có thể đảm bảo tất cả chiến tích của họ đều là thật?..."

Lời này bên kia còn chưa nói xong, bên kia Trương Phổ Cảnh đã đập điện thoại rồi.

Lương Tất Đạt ngẩn người một lát, cảm thấy vấn đề không giải quyết được, quả thật khó xử, đang suy nghĩ đối sách, điện thoại lại gọi đến, vẫn là Trương Phổ Cảnh.

Lương Tất Đạt cũng cáu, nói: "Tôi đã thoát ly sản xuất rồi, sư trưởng là lão Đậu quyền, bí thư đảng ủy là anh Trương Mác quyền, các anh tự xem xét mà làm đi?"

Trương Phổ Cảnh nói: "Tôi là thông khí với anh trước, anh đồng ý thì đồng ý, không đồng ý cũng phải đồng ý. Tôi vẫn kiên trì, một, công khai sự thật. Hai, đảng ủy sư đoàn tập thể kiểm điểm. Việc giấu trên lừa dưới, tôi Trương Phổ Cảnh không biết thì thôi, đã biết rồi, thì mắt tôi không dung được cát. Tôi không sợ mất mặt, cũng không sợ bị cách chức, kiên trì chân lý, nghĩa bất dung từ." Nói xong, nghe Lương Tất Đạt lâu không phản ứng, lại nói: "Lão Lương, anh không nên là người như thế, tôi hy vọng anh có thể ủng hộ tôi. Anh là đã thoát ly sản xuất rồi, nếu có gánh trách nhiệm, cũng là tôi gánh trách nhiệm chính, nhưng tôi cần sự ủng hộ của anh."

Lương Tất Đạt đương nhiên sẽ không biểu thái ngay, suy nghĩ một lúc, hỏi: "Việc này là ai khởi xướng điều tra lại?"

Trương Phổ Cảnh nói: "Đương nhiên là tôi."

Lương Tất Đạt trong điện thoại hừ mấy tiếng như đau răng, lại hỏi: "Cuộc điều tra này đã qua tập thể đảng ủy nghiên cứu chưa?"

Trương Phổ Cảnh lập tức cứng họng, trong lòng thầm mắng, không ngờ con chó Lương Đại Nha bây giờ lại gian xảo như vậy, sự việc chưa làm rõ ràng, có thể đưa ra hội nghị đảng ủy nghiên cứu sao? Nhưng không nghiên cứu, tự ý điều tra một điển hình đã được quân đoàn và quân khu hai cấp công nhận, dường như lại có hiềm nghi làm khác đi.

Quả nhiên, Lương Tất Đạt bắt đầu tấn công, nói: "Lão Trương tôi thấy anh là đấu tranh đấu đến nghiện rồi, bây giờ lại đánh vào nội bộ sư đoàn hai rồi. Anh làm trò này có kinh nghiệm, vậy thì anh cứ làm theo chiến thuật của anh đi. Tôi không biểu thị bất kỳ thái độ nào. Cuộc điện thoại hôm nay coi như chưa gọi. Sau này có người hỏi tôi, tôi sẽ phủ nhận." Nói xong, ngay cả tạm biệt cũng không nói một câu, liền cúp điện thoại.

Trương Phổ Cảnh lúc đó giận đến mặt tái mét.

Việc này cuối cùng vẫn là ý kiến của Trương Phổ Cảnh chiếm ưu thế. Trương Phổ Cảnh không làm thì thôi, đã làm thì làm đến cùng, dứt khoát triệu tập hội nghị đảng ủy, công bố tài liệu điều tra lại của phòng bảo vệ, mọi người đều ngớ người, sự đã công khai hóa, nóng bỏng hóa rồi, ai cũng không dám nói chuyện bảo vệ điển hình nữa, một vụ bê bối chưa từng có tiền lệ kể từ khi thành lập sư đoàn hai cuối cùng đã lộ ra dưới ánh sáng ban ngày.

Sau đó Lương Tất Đạt và Trần Mặc Hàm học tập xong quay về, bộ máy dưới quân đoàn điều chỉnh, Đậu Ngọc Tuyền đi quân đoàn làm phó tham mưu trưởng, đảng ủy quân đoàn cân nhắc mâu thuẫn giữa Lương Tất Đạt và Trương Phổ Cảnh khá lớn, không đái cùng một bô, có động ý điều Trương Phổ Cảnh sang sư đoàn khác làm việc. Lại một tình huống nằm ngoài dự kiến của Trương Phổ Cảnh là, Lương Tất Đạt chủ động tìm quân đoàn trưởng Dương Đình Huy và chính ủy Vương Lan Điền, báo cáo cuộc điện thoại mà Trương Phổ Cảnh từng gọi cho ông, cũng thừa nhận tư tưởng cục bộ và "ý đồ không lành mạnh" của mình, thành khẩn nói: "Tuy sư đoàn hai phạm sai lầm, nhưng lão Trương không phạm sai lầm. Nếu không phải đồng chí Trương Phổ Cảnh kiên trì nguyên tắc, không chừng sư đoàn hai vẫn còn mù quáng trong sai lầm. Bản thân tôi yêu cầu tiếp tục cùng đồng chí Trương Phổ Cảnh làm việc."

Theo lẽ mà nói, sự việc đến bước này, mọi người cũng đều tâm địa thẳng thắn rồi, nhưng, Giang Cổ Bi đã chuyển ngành về làm cục trưởng cục nông nghiệp thành phố D nơi đóng quân của quân đoàn, có một lần đến sư đoàn hai thăm Trương Phổ Cảnh, lại khơi lại đống phân gà này.

Khi nói về mối quan hệ giữa các đồng chí cũ, Trương Phổ Cảnh vui vẻ nói: "Mẹ kiếp, Lương Tất Đạt người này, bây giờ cũng học được cách nhìn gió lái thuyền rồi. Bộ não con chó nhanh thật, tiến bộ rất lớn."

Giang Cổ Bi nói: "Người này thô trong có tế, dùng cái thô che cái tế. Ở núi Ao Đột, chúng ta đều bị nó chơi rồi. Chỉ riêng nói một việc, lần Lý Văn Bân bị bắt, lão Đậu để quân đội lắp pháo lên rồi, nó cứ không cho đánh. Tôi không tin nó là vì bảo toàn sinh mạng của đồng chí, tôi thấy nó là tâm địa khó lường, nó liệu trước Lý Văn Bân không chịu nổi ghế cọp, cố ý để hắn làm kẻ phản bội, gây khó dễ cho những người như chúng ta, làm chúng ta xấu mặt, quét sạch chướng ngại."

Trương Phổ Cảnh nghe lời này, lúc đó ngẩn người. Ông biết Giang Cổ Bi ở núi Ao Đột bị Lương Tất Đạt làm cho mềm xương, bây giờ đến địa phương làm việc rồi, xương sống cứng cáp hơn một chút, thi thoảng lại bàn luận về cách nhìn đối với đồng chí Lương Tất Đạt trước mặt chiến hữu cũ. Năm xưa, Lương Tất Đạt không cho nổ súng, Trương Phổ Cảnh lúc đó không kịp suy nghĩ nhiều, cho rằng Lương Tất Đạt làm thế cũng không có gì đáng trách, thậm chí thể hiện tấm lòng. Đúng vậy, đồng chí của mình vẫn còn trong tay địch, sao có thể nóng đầu lên mà để hắn cùng địch đồng quy vu tận chứ? Nhưng, việc qua đi rồi, vô vàn nghi điểm lại hiện ra, nhưng mấy chục năm qua không tìm thấy bằng chứng. Vả lại, Lương Tất Đạt lúc đó nói là vì bảo toàn sinh mạng đồng chí, anh cũng không có bằng chứng nói hắn có ý đồ riêng, chỉ trách Lý Văn Bân là đống phân chó không đáng để nhân loại xem thường.

Trương Phổ Cảnh nói với Giang Cổ Bi: "Việc này đừng nhắc nữa, nói kiểu gì cũng không nói ra vấn đề của Lương Tất Đạt. Bây giờ mọi người cùng làm việc với nhau, lời nói không có lợi cho đoàn kết thì nói ít đi là tốt nhất. Đừng nghĩ đồng chí của mình xấu xa đến thế."

Giang Cổ Bi nói: "Cũng đừng nghĩ nó tốt đẹp đến thế. Ở núi Ao Đột, nó nói chúng ta chỉnh nó. Chúng ta đúng là từng chỉnh nó, nhưng chúng ta chỉnh nó là do cấp trên bố trí. Nó đã chỉnh chúng ta chưa? Nó chỉnh người là dùng dao cùn, giết người không thấy máu."

Trương Phổ Cảnh không vui nói: "Cái gì mà chúng ta các anh chứ? Đều là đồng chí. Lão Giang anh tư duy có chút không đúng, hẹp hòi. Giữa đồng chí với nhau không thể ghen ghét chuyện lông gà vỏ tỏi, công việc là trọng, đại cục là trọng."

Giang Cổ Bi thấy lời không hợp, biết Trương Phổ Cảnh đấu đá ngầm với Lương Tất Đạt, khá là cẩn thận, cười cười, liền không nói nhiều nữa.

Lương Tất Đạt kết hôn với An Tuyết Mai trước khi chiến tranh Triều Tiên bùng nổ, sau khi cưới sinh được một cậu con trai, trong tã lót đã có dáng vẻ bệ vệ, còn mọc một đôi tai vểnh khá dễ nhìn.

Ngày đầy tháng, lúc đặt tên cho con trai, các chiến hữu cũ tụ tập lại, đề nghị không ít, có văn có nhã. Lương Tất Đạt nhìn con trai trái xem phải xem, nói: "Xây dựng với phát triển gì, anh gọi nó là xây dựng thì nó xây dựng giỏi sao, anh gọi nó là phát triển thì nó phát triển được sao? Duy tâm chủ nghĩa. Tôi thấy cứ thực sự cầu thị một chút, thằng này tai to, cứ gọi là tai to đi, Lương Đại Nhĩ. Rồng sinh rồng phượng sinh phượng, con chuột hậu duệ sẽ biết đào hang. Mắt to quan sát sáu hướng, tai to nghe tám phương, tôi là Lương Đại Nha, cả đời làm không tệ. Con trai gọi Lương Đại Nhĩ, cũng coi như con nối nghiệp cha."

An Tuyết Mai đã quen với sự độc đoán của Lương Tất Đạt rồi, nhưng những đồng nghiệp cũ chiến hữu cũ đến chúc mừng lại thi nhau phản đối, cho rằng cái tên này thực sự không ra thể thống gì. Trong số khách, Trương Phổ Cảnh là có tư cách lâu nhất, lớn hơn Lương Tất Đạt vài tuổi, tham gia công việc còn sớm hơn, có thể dựa già bán già, thường xuyên đối chọi với Lương Tất Đạt. Những năm này Trương Phổ Cảnh già đi khá nhanh, trên đầu tóc hoa râm, trên mắt cặp kính lão, người đã hơn bốn mươi tuổi, cộng thêm chiều cao không cao, dáng vẻ gầy gò, ngược lại có hình ảnh của người năm sáu mươi tuổi — ông tự đùa nói, cùng Lương Đại Nha cặp kè, tuổi trẻ của tôi đều bị ông ta tiêu hao hết rồi. Nhưng, nói đi cũng phải nói lại, ông dường như lại không muốn chia tay Lương Tất Đạt, hai người cãi nhau qua lại, vẫn đưa một đơn vị quân đội đi lên khí thế ngút trời.

Trương Phổ Cảnh nói chuyện trước nay không khách khí, nói: "Thật là vô lý! Cái gì mà Lương Đại Nhĩ, giống tên người sao? Anh có cái răng cửa lớn đó là do xã hội cũ gây ra. Bây giờ là xã hội mới rồi, sao có thể gọi là Lương Đại Nhĩ, còn muốn làm sơn đại vương à? Hậu duệ của chúng ta vác súng ăn lương, vẫn phải đi con đường cách mạng, tôi thấy thế này, gọi là Thượng Võ, đây mới là con nối nghiệp cha."

Lương Tất Đạt gãi gãi đầu, cảm thấy cái tên Trương Phổ Cảnh đặt nghe đúng vị hơn những người khác đặt, liền nói: "Được, nghe theo chính ủy, cứ gọi là Lương Thượng Võ. Nhưng tên ở nhà vẫn gọi là Lương Đại Nhĩ."

Khoảng thời gian đó, do các mối quan hệ các phương diện đều khá thuận lợi, không khí xây dựng kinh tế đậm đặc, cán bộ cũng an cư lạc nghiệp, yêu đương kết hôn sinh con đẻ cái các công việc đều tràn đầy sức sống. Những ngày đó, cũng là thời kỳ hoàng kim kể từ khi Trương Phổ Cảnh và Lương Tất Đạt kết hợp với nhau đến nay.

Đặt tên cho đứa con đầu, Lương Tất Đạt nghe theo Trương Phổ Cảnh, đến khi quân đội quay về biên chế từ Triều Tiên, lại sinh đứa con thứ hai, là một cô con gái, Lương Tất Đạt liền không nghe ý kiến của ai nữa, tự quyết định và không cho phép nghi ngờ đặt cho con gái cái tên là Đông Phương Hồng.

Lúc đó mặt An Tuyết Mai có chút khó coi, nhưng lại không dám phản đối, riêng tư phản ánh với Trương Phổ Cảnh, nói sư trưởng nhớ Phương Đông Văn Âm, là có thể hiểu được, vấn đề là trực tiếp lấy tên con là Đông Phương Hồng thì không phù hợp, giống như đứa bé không phải do tôi sinh, mà là do Phương Đông Văn Âm sinh vậy.

Trương Phổ Cảnh liền đi tìm Lương Tất Đạt, nói: "Lão Lương, tâm trạng của anh chúng tôi đều hiểu, nhưng anh cũng phải nghĩ cho An Tuyết Mai, người ta là một đồng chí nữ, rất coi trọng lòng tự trọng. Anh không thể đặt tên con như vậy."

Lương Tất Đạt lại không hề thỏa hiệp, trừng mắt, nói: "Anh Trương Mác quản cũng quá rộng rồi, người ta nói quản trời quản đất còn không quản người ta ăn uống đánh rắm đâu, tôi đặt tên cho con anh cũng quản. Lần trước tôi đều nghe anh rồi, anh muốn thế nào? Có phải mỗi đứa con của tôi đều phải mời anh đặt tên không, là con của tôi hay là con của anh?"

Trương Phổ Cảnh nói: "Trong quân đội tôi là chính ủy, giữa đồng chí tôi là anh trai, việc gia đình cán bộ cách mạng cũng không hoàn toàn là việc tư, việc tư xử lý không tốt, cũng ảnh hưởng đến công việc. Không chỉ cái tên này phải sửa lại, tôi còn phải nhắc nhở anh, phải tôn trọng đồng chí An Tuyết Mai, người ta cũng là cán bộ cấp trung đoàn, còn là lão cách mạng núi Ao Đột, tư cách còn lâu hơn anh, anh lại quy định bà ấy gọi anh là sư trưởng, có người đối xử với vợ như vậy không?"

Lương Tất Đạt nói: "Ai nói với anh bà ấy gọi tôi sư trưởng là do tôi quy định? Bà ấy gọi như vậy là thói quen của bà ấy."

Trương Phổ Cảnh nói: "Bà ấy quen rồi anh cũng quen sao? Trên giường bà ấy có gọi anh là sư trưởng không? Nói ra đều là chuyện cười! Tại sao bà ấy gọi như vậy, còn không phải là do anh cứ bày cái dáng vẻ sư trưởng trước mặt người ta?"

Lương Tất Đạt nói: "Thứ nhất, về vấn đề đồng chí An Tuyết Mai gọi tôi là sư trưởng, tôi có thể làm công tác tư tưởng với cô ấy, nhưng trước mặt bộ đội, cô ấy vẫn nên gọi là sư trưởng. Cô ấy gọi tôi là Lão Lương, Lương Tất Đạt, Lương Đại Nha thì có phù hợp không? Ở nhà cô ấy có thể gọi kiểu khác, nhưng nếu cô ấy cứ khăng khăng gọi như vậy, tôi cũng tôn trọng thói quen của cô ấy. Thứ hai, về việc đặt tên cho con, cứ quyết định thế đi, nếu anh không đồng ý, có thể đưa ra trong cuộc họp Đảng ủy."

Trương Phổ Cảnh dở khóc dở cười - Làm gì có chuyện đem việc đặt tên cho con ra bàn trong Đảng ủy sư đoàn cơ chứ? Nhưng vấn đề này nếu không giải quyết thì hình như cũng không ổn lắm, người biết đoạn quá khứ đó thì có thể thông cảm và thấu hiểu, còn người không biết thì sẽ nghĩ thế nào? Hơn nữa, sau này con cái lớn lên biết chuyện thì sẽ nghĩ sao? Nhưng về vấn đề này, Lương Tất Đạt không nhường một tấc đất nào.

Lương Tất Đạt nói: "Tương lai nếu sinh thêm đứa nữa, thì đặt tên là An Đại Đầu, từ nội dung đến hình thức đều kế thừa mạch máu của vợ tôi. Con của quân nhân cách mạng là của cách mạng, không phải tài sản riêng. Tôi đặt tên con bé là Đông Phương Hồng, không chỉ có ý tưởng kỷ niệm Phương Đông Văn Âm, mà còn có ý nghĩa kỷ niệm ngày thành lập nước Trung Hoa mới."

Cuộc tranh luận lần này cứ thế mà bỏ dở.

Một thời gian sau, An Tuyết Mai lại tìm đến Trương Phổ Cảnh, chủ động rút đơn kiện, nói: "Thôi bỏ đi, đã là sư trưởng kiên quyết đặt như vậy thì cứ gọi là Đông Phương Hồng đi, cái tên này nghe cũng khá hay. Hơn nữa, tôi và Phương Đông Văn Âm tình như chị em, con bé theo họ cô ấy cũng coi như là một cách gửi gắm tình cảm, động cơ của sư trưởng là tốt, tôi ủng hộ."

Như vậy, "Trương Khắc Tư" hết cách.

Đến khi con gái Trương Phổ Cảnh chào đời, Lương Tất Đạt xách một chai rượu đến, nói với Trương Phổ Cảnh: "Phiền ngài hạ cố đặt cho Lương Đại Nhĩ cái tên Lương Thượng Võ, không tệ, có khí thế. Nhưng tôi càng nghĩ càng thấy không đúng, bản thân Lương Tất Đạt tôi lại không biết đặt tên hay sao? Thế thì thiếu văn hóa quá. Không được, tên của tiểu tử nhà anh phải do tôi đặt, nếu không tôi thiệt thòi quá."

Trương Phổ Cảnh nói: "Sao dám nói anh thiếu văn hóa chứ? Chẳng phải anh từng nói, Phương Đông Văn Âm đánh giá anh là người có tri thức văn hóa trên cấp tiểu học, có tố chất văn hóa trên cấp trung học cơ sở, có tiền đồ văn hóa trên cấp trung học phổ thông sao. Thêm vào đó lại từng học tại Học viện Quân sự Nam Kinh, đến Tôn Tử Binh Pháp còn giảng giải đâu ra đấy, ai dám bảo anh không có văn hóa nào?"

Lương Tất Đạt cười lớn: "Được thôi, tên của đứa bé này tôi đặt, gọi là Trương Nguyên Tắc."

Trương Phổ Cảnh không vui, sắc mặt cực kỳ khó coi: "Lão Lương, anh trước mặt sau lưng gọi tôi là Trương Khắc Tư, có ý châm chọc, tôi không thèm tranh luận với anh, Trương Khắc Tư thì Trương Khắc Tư, anh không châm chọc nổi tôi đâu. Đằng này là con gái tôi, một cô bé gái, gọi là Trương Nguyên Tắc thì ra cái thể thống gì?"

Lương Tất Đạt không hoảng không loạn, gõ gõ chai Ngũ Lương Dịch đặt trên bàn, nói: "Anh đấy, thật là không có khí lượng, tôi đến là để đặt tên cho cháu, chứ không phải đến để đôi co với anh, anh nổi nóng cái gì? Tôi gọi anh là Trương Khắc Tư là đề cao anh đấy, tôi gọi anh là Trương Hán Gian thì anh làm gì được tôi? Hơn nữa, chẳng phải anh cũng gọi tôi là Lương Đại Nã đấy sao? So với Lương Đại Nã, Trương Khắc Tư vẫn cao thượng hơn chứ nhỉ? Tôi hỏi anh, tôi đã lấy của anh cái gì?"

Trương Phổ Cảnh nghĩ lại, lời của Lương Tất Đạt nghe qua thì có vẻ có lý, nhưng thực chất là đang cường từ đoạt lý. Còn về việc lấy cái gì, trong lòng Lương Tất Đạt anh còn không rõ sao? Vai trò Bí thư Đảng ủy đều bị anh lấy đi mất, lấy một cái là mười mấy năm, còn chưa đủ sao? Nhưng lời này rõ ràng không phải lúc để nói.

Trương Phổ Cảnh nói: "Được rồi được rồi, không cãi với anh nữa. Nhưng, con gái tôi không thể gọi là Trương Nguyên Tắc, đây quả thực là sự châm chọc thêm nữa đối với tôi. Nếu anh không phải đến để quấy rối, thì động não nghĩ cái tên nào cho ra hồn chút đi."

Lương Tất Đạt nói: "Tôi đã động não rồi mới đến đấy, cứ gọi là Trương Nguyên Tắc. Nếu tôi cố tình quấy rối châm chọc anh, tôi là đồ khốn."

Trương Phổ Cảnh thấy Lương Tất Đạt lại biến thành Lương Đại Nha, hồ đồ ngang ngược, cảm thấy vì chuyện này mà mất mặt thì không hay, bèn lùi một bước, nói: "Cũng hiếm khi chú sư trưởng đây coi trọng con gái tôi như vậy, thế này được không, trung dung một chút, gọi là Trương Nguyên, được không?"

Lương Tất Đạt cũng nhận ra trò đùa vừa rồi có nguy cơ biến giả thành thật, quan hệ hai người vốn dĩ đã tế nhị, gần đây khó khăn lắm mới hòa hoãn được, chừng mực vẫn phải nắm cho tốt, thế là mượn đà xuống dốc, cũng lùi một bước, nói: "Được thôi, các người gọi con bé là Trương Nguyên, tôi vẫn gọi là Trương Nguyên Tắc. Đợi con bé lớn lên, để nó tự lựa chọn."

Trương Phổ Cảnh suy nghĩ một chút, cảm thấy cách này khả thi, liền đồng ý. Như vậy xem ra, quan hệ vẫn là hòa thuận.

Tám

Sư đoàn 2 đóng quân tại một thành phố ở Trung Nguyên, doanh trại là do người Liên Xô thiết kế cho quân Quốc Dân Đảng trước đây, nhà ở của sĩ quan cao ráo rộng rãi, sư trưởng và chính ủy ở chung một tòa nhà nhưng ngăn cách ở giữa, mỗi nhà một sân nhỏ độc lập, nhà Lương ở phía Đông, nhà Trương ở phía Tây, mỗi bên chiếm diện tích hơn hai trăm mét vuông, trong sân còn có cả vườn rau.

Lúc mới chuyển vào nơi ở mới, Lương Tất Đạt thấy quá trống trải, cũng quá lạnh lẽo, bèn bàn bạc với Trương Phổ Cảnh, phá bức tường ở giữa ra, giống như điều mà sau này trong các vở kịch mẫu mực vẫn hát, dỡ tường ra là thành một nhà.

Trương Phổ Cảnh nhìn một cái là thấu suốt âm mưu của Lương Tất Đạt, bởi vì An Tuyết Mai làm lãnh đạo ở bệnh viện quân đội, bận muốn chết, lại không biết điều tiết cuộc sống, mà vợ của Trương Phổ Cảnh là Uông Thành Hoa lại là nội trợ, tương đối nhàn rỗi, hơn nữa còn nấu ăn rất ngon, Lương Tất Đạt bèn thường xuyên đến nhà Trương Phổ Cảnh "kiểm tra cơm nước", chê đường vòng gõ cửa gọi cửa không tiện, cho nên mới muốn "hai nhà nhập làm một".

Trương Phổ Cảnh nói: "Anh bớt trò đó đi, nếu tình cảm sâu đậm, không cần phá tường cũng là một nhà. Đồ chết tiệt, anh toàn tính kế tôi, nhập thành một nhà rồi anh có đóng tiền ăn không? Tôi không quấn lại được anh đâu, kiên quyết không đồng ý phá tường."

Thế nhưng Trương Phổ Cảnh kiên quyết không đồng ý cũng vô ích.

Lần này mặc dù không đạt được thỏa thuận, nhưng Lương Tất Đạt tuyệt đối không có thói quen bỏ dở giữa chừng.

Có một lần Trương Phổ Cảnh xuống đơn vị mấy ngày, quay về nhìn, bức tường ở giữa vẫn bị đại đội công binh đục thủng, còn xây cả một cái cửa tròn nhỏ. Trương Phổ Cảnh tức không chỗ nào xả, ông đứng bên này chửi, Lương Tất Đạt đứng bên kia cười, cũng không cãi lại, nhưng sự thật là bức tường đã bị phá thì không thể thay đổi được nữa.

Sau này khi có con, Trương Phổ Cảnh mới phát hiện Lương Tất Đạt cái đồ chết tiệt này quả nhiên thâm hiểm, có tầm nhìn xa trông rộng.

Lúc đó nhà trẻ chưa được xây dựng, trong bối cảnh chính trị thời bấy giờ cũng không dám thuê bảo mẫu. Ban ngày đi làm, Lương Tất Đạt liền xúi giục bọn trẻ chui lỗ, "Sang sân phía Tây đi, dì Uông biết kể chuyện đấy." Bọn trẻ tự nhiên vui mừng khôn xiết. Lần đầu tiên, Trương Phổ Cảnh đã cảnh giác lên - cái tiền lệ này không được mở, thế là đích thân đuổi hai đứa nhỏ sang sân phía Đông, nhưng đuổi đến sân phía Đông, bên trong không còn ai nữa, hai vợ chồng đều đi làm rồi, đành phải dẫn về nhà, giao cho vợ mình.

Sau đó thì hỏng bét, hình thành thông lệ, mỗi ngày đi làm, bọn trẻ đúng giờ lại chui lỗ sang, đuổi cũng không đi, hơn nữa vợ ông cũng không cho đuổi nữa, bảo rằng lũ mèo lũ chó này, trông một đứa hai đứa là trông, trông hai đứa bốn đứa cũng là trông - trông ra tình cảm rồi, đến mức sau này khi nhà trẻ xây xong, Lương Đại Nhĩ và Đông Phương Hồng đi học về, vẫn cứ đến sân nhà Trương trước, làm nũng thỏa thích với dì Thành Hoa, cùng hai đứa con của Trương Phổ Cảnh là Trương Văn Thao và Trương Nguyên Tắc chơi đùa thỏa thích, ăn cơm tối xong ở nhà họ Trương, lúc này mới rề rà chui lỗ về nhà - việc này đã hình thành một thói quen, trước mười hai tuổi, không phải trường hợp đặc biệt, Lương Thượng Võ và Đông Phương Hồng rất ít khi ăn cơm tối ở nhà mình, bởi vì cơm tối nhà họ Lương không thơm bằng cơm tối nhà họ Trương.

Có một lần họp về mối quan hệ quân dân, thành phố nơi đóng quân có vài phóng viên đến, trước và sau buổi họp chụp rất nhiều ảnh. Không lâu sau đó vào một ngày, Trương Phổ Cảnh sang sân phía Đông tìm Lương Tất Đạt có việc, vừa vào phòng khách, liền nhìn thấy trên bức tường lớn treo đầy những khung ảnh mới, ảnh trên đó đều là Lương Tất Đạt đang vênh váo tự đắc. May là có một tấm chụp chung với Trương Phổ Cảnh, nhưng Trương Phổ Cảnh vừa nhìn thấy đã nổi giận.

Trong bức ảnh đó, Trương Phổ Cảnh trông vô cùng nhỏ bé, đầu chỉ ngang ngực Lương Tất Đạt, đang ngẩng đầu nói gì đó một cách nghiêm túc với Lương Tất Đạt, còn Lương Tất Đạt thì trông cao lớn vạm vỡ, một tay nắm đấm chống vào cằm, mỉm cười nhìn xuống Trương Phổ Cảnh, cái thế đứng bề trên đó, nhìn một cái là nhận ra ngay, cứ như là Chủ tịch Mao tiếp kiến tiểu Bát Lộ vậy.

Thực ra, Trương Phổ Cảnh tuy thấp hơn một chút, cũng chỉ là tương đối so với Lương Tất Đạt mà thôi, chiều cao của ông chỉ kém Lương Tất Đạt chưa đầy mười phân, vậy mà bức ảnh này lại chênh lệch cao thấp lớn đến thế, rõ ràng là vấn đề góc chụp.

Trương Phổ Cảnh sầm mặt nói: "Lương Đại Nha, anh có tâm địa gì vậy, tại sao lại chỉ treo mỗi bức ảnh này lên, lại còn treo nổi bật như thế. Đây chẳng phải là nâng mình lên hạ thấp người khác sao?"

Lương Tất Đạt nói: "Nhảm nhí, đây là để thể hiện sự đoàn kết chặt chẽ giữa quân và chính chúng ta thôi mà."

Trương Phổ Cảnh nói: "Gỡ xuống, không gỡ tôi đập nát cho anh xem."

Lương Tất Đạt nói: "Anh dám? Đây là nhà tôi, tôi muốn treo thế nào thì treo, anh quản cũng rộng quá rồi đấy."

Cãi qua cãi lại, Lương Tất Đạt kiên quyết không gỡ bức ảnh đó. Trương Phổ Cảnh bất lực, thật sự đập đi thì đúng là không hay, hơn nữa vì một tấm ảnh mà làm ầm ĩ lên cũng không ra dáng khí lượng của một chính ủy sư đoàn, Lương Tất Đạt có thể chơi trò tiểu xảo này, chứ ông thì không. Nhưng lại cảm thấy ấm ức, hậm hực quay về nhà, lục lọi tủ tìm ảnh, cũng muốn tìm một tấm mình cao lớn còn Lương Tất Đạt nhỏ bé, nhưng thế nào cũng không tìm được tấm nào ưng ý, đành phải chửi đồ chết tiệt Lương Đại Nha tâm địa bất lương, tính toán mọi mưu mô cặn kẽ hết cả rồi.