Việt Nam Thư Quán - Thư viện Online

Ngay lúc Lương Tất Đạt, Trần Mặc Hàm cùng những người khác đang chạy trốn tứ tán, Trương Phổ Cảnh lại đang sống cuộc sống "cơm bưng nước rót" tại một bệnh viện quân đội ở vùng ngoại ô xa xôi của thành phố D - tay ông không thể cử động được, cánh tay trái bị liệt, cổ tay phải gãy nghiêm trọng.

Trương Phổ Cảnh chưa chết, nhưng đã trở thành một cái xác biết đi. Ngoại trừ bản thân ông và vài người cực kỳ ít ỏi như Giang Cổ Bi ra, trên thế giới này không còn ai biết tại một bệnh viện quân đội nào đó vẫn còn một cựu Phó Chính ủy thứ nhất của quân đoàn nọ thuộc Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc. Sống không thấy người, chết không thấy xác, vợ ông là Uông Thành Hoa và con gái Trương Nguyên Tắc đã đi nghe ngóng khắp nơi, nhưng vẫn bặt vô âm tín.

Sau lần đó, từ hiện trường buổi đấu tố trở về, Trương Phổ Cảnh đã bị "thanh lọc kiên cố", giấu kín trong một góc của bệnh viện cấp trung đoàn này. Ban đầu, ông có 9 mét vuông không gian tự do và 20 tiếng đồng hồ tự do, còn lại 4 tiếng không tự do - Giang Cổ Bi hầu như ngày nào cũng đích thân đến hoặc phái người đến thẩm vấn ông.

Giang Cổ Bi muốn thứ ông đang nắm giữ.

Thế nhưng, vào hôm nay, trong cuộc "Cách mạng Văn hóa" sôi nổi, Trương Phổ Cảnh lại phát hiện ra vấn đề của chính mình, hơn nữa lại có người nắm được bằng chứng về ông. Cuối cùng ông mới phát hiện ra, làm một người Bolshevik thuần túy không hề dễ dàng, cũng phát hiện ra mình không hề hiểu biết về Bolshevik, mà Bolshevik căn bản chẳng coi ông ra gì. Thế là ông không khỏi nghi ngờ, chẳng lẽ đồng chí Trương Phổ Cảnh đã làm sai? Chẳng lẽ đồng chí Trương Phổ Cảnh thực sự là phản cách mạng? Đồng chí Trương Phổ Cảnh bắt đầu làm phản cách mạng từ lúc nào? Câu trả lời rất nhanh đã có.

Trong các đợt thẩm vấn ban đầu, Giang Cổ Bi đã nói với ông như thế này: Trương Phổ Cảnh, ông là một tên phản cách mạng lịch sử trà trộn vào trong Đảng, trong quân đội, là kẻ thù không đội trời chung của giai cấp vô sản.

Thời kỳ trấn áp phản cách mạng, ông thực hiện đường lối sai lầm nọ, ở trong bộ đội đại náo bức cung, khiến không ít cán bộ Hồng quân bị ép cung nhận tội, mang oan mà chết. Đây là tội phản cách mạng thứ nhất. Đầu thời kỳ kháng chiến, ông bàn luận việc nọ dùng thủ đoạn không chính đáng làm suy yếu quyền chỉ huy của người kia, nói rằng bằng chứng về vấn đề của người nọ không đủ. Đây là tội phản cách mạng thứ hai. Thời kỳ chỉnh đốn đảng chỉnh phong, ông không chĩa hỏa lực vào tư tưởng sai lầm trong Đảng, mà lại chĩa mũi nhọn vào thủ trưởng nọ, mà thủ trưởng đó hiện nay là lãnh đạo cấp nọ. Đây là tội phản cách mạng thứ ba. Tại căn cứ địa núi Ao Tu, nhất là sau khi Lý Văn Bân bị bắt, ông đã sắp xếp nhân viên "bảo vệ" đặc biệt bên cạnh mỗi cán bộ cấp trung đoàn trở lên, giám sát chính đồng chí của mình. Đây là tội phản cách mạng thứ tư. Sau khi giải phóng toàn quốc, câu kết với Trần Mặc Hàm, Lương Tất Đạt và những người khác, phát động cuộc tấn công điên cuồng vào Đảng về vấn đề bồi thường chiến tranh của Nhật Bản. Đây là tội phản cách mạng thứ năm. Năm 1959, nói rằng người nọ lo nước lo dân, không đáng bị đối xử như vậy, kêu oan cho người nọ và Dương Đình Huy. Đây là tội phản cách mạng thứ sáu. Năm nọ, nói rằng việc toàn quốc học tập người nọ không cần thiết phải tạo thanh thế lớn như vậy, bộ đội vẫn nên dồn sức lực chính vào việc chuẩn bị chiến đấu, quả thực là công khai đối đầu với Đảng. Đây là tội phản cách mạng thứ bảy... còn có tội phản cách mạng thứ tám, thứ chín, thứ mười, vân vân và vân vân, không sao kể xiết.

Chỉ sau một đêm, Trương Phổ Cảnh trở thành tên phản cách mạng kép cả trong lịch sử lẫn thực tại.

"Trương Phổ Cảnh, ông đừng ngụy trang nữa, ông là tên phản cách mạng lịch sử cộng với phản cách mạng hiện hành, là kẻ đầu têu từ đầu đến cuối, trước sau như một. Màn kịch của ông đã đến lúc hạ màn rồi. Chính sách của Đảng là khoan hồng cho kẻ tự thú, nghiêm trị kẻ chống đối; kẻ cầm đầu phải bị trừng trị, kẻ bị ép buộc không hỏi tội. Tôi cho ông một cơ hội cuối cùng, chỉ cần ông phản chiến, giao nộp tài liệu mà ông nắm giữ về việc Vương Lan Điền, Lương Tất Đạt, Khương Gia Hồ giao dịch ám muội với Lưu Hán Anh và Hán gian ở núi Ao Tu, là có thể lấy công chuộc tội, có thể khôi phục tự do, có thể cải thiện điều kiện y tế, ít nhất có thể đảm bảo an toàn tính mạng cho ông."

Đúng vậy, ông từng điều tra tài liệu về việc Vương Lan Điền, Lương Tất Đạt và những người khác đi lại ám muội với Lưu Hán Anh cũng như giao dịch với Hán gian, nhưng vì cuối cùng không tìm được bằng chứng xác thực nên đành bỏ dở. Giang Cổ Bi muốn những tài liệu này làm gì? Đánh đổ Vương Lan Điền, Lương Tất Đạt thì ông không có ý kiến, miễn là chứng cứ xác thực. Thế nhưng, ông không thể dùng sự suy đoán chủ quan và phỏng đoán cá nhân của mình làm bằng chứng giao cho Giang Cổ Bi được.

Không được, tuyệt đối không được.

Trong hàng chục lần thẩm vấn và tra khảo, Trương Phổ Cảnh không nói một lời. Lần lượt bị đánh vỡ kính mắt, cổ tay, dây đồng hồ, ngón tay, xương mũi, xuất huyết dạ dày, thị lực mờ đi, một bên tai bị điếc, một cánh tay không thể giơ lên được nữa.

Nhưng, ông không chết.

Cùng với việc Vương Lan Điền, Lương Tất Đạt, Khương Gia Hồ và Trần Mặc Hàm và những người khác lần lượt bị phân tán đi nơi khác, cùng với việc xử lý một số người, và cũng cùng với việc phong trào ngày càng phát triển hơn nữa, Giang Cổ Bi lại có những mục tiêu quan trọng hơn, không thể đồng thời cũng không cần thiết phải thường xuyên đến "thăm" ông nữa, mà giao ông cho tổ chức tạo phản địa phương, từ đó ông bắt đầu cuộc sống tù nhân nhưng không phải tù nhân.

Giang Cổ Bi và cấp trên của hắn biết, người này không thể dễ dàng giết chết, đương nhiên cũng không thể tùy tiện thả ra, Trương Phổ Cảnh ngược lại trở thành một bài toán khó của cách mạng, vậy thì đành tiếp tục giam cầm ông bí mật ở đây, chờ đợi khi cần dùng đến. Sau đó, Trương Phổ Cảnh không chỉ có 9 mét vuông không gian tự do, mà còn có gần như 24 giờ tự do thời gian. Đãi ngộ ông được hưởng không thể nói là không cao, có người bưng cơm đút cơm, có người đổ bô, có người đọc báo, đọc tờ rơi cho ông nghe, có người ghi chép "hồi ký" ông đọc. Khi có ánh nắng ông đuổi theo ánh nắng, khi không có ánh nắng ông quay mặt vào tường nhập định.

Cuối cùng có một ngày, "người cảnh vệ" của ông phát hiện ánh mắt ông đờ đẫn, câu nói của ông xuất hiện nhiều câu bệnh lý hơn, mạch lạc không rõ ràng, nói năng lảm nhảm. "Người cảnh vệ" báo cáo phát hiện kỳ lạ này cho Giang Cổ Bi, Giang Cổ Bi phái bác sĩ đến xem, người này điên rồi.

Hai

Đây là một buổi sáng, trông thời tiết khá tốt. Qua khe cửa sổ hẹp, mấy tia nắng xiên xẹo lọt vào, tựa như những sợi chỉ nhỏ, một đầu treo trên cửa sổ, một đầu dính trên mặt nền xi măng thô ráp.

Sợi chỉ căng rất thẳng, giống như dây đàn tranh.

Trương Phổ Cảnh bèn nghiêng đầu, nheo mắt lại, đầy hứng thú ngắm nhìn những sợi dây đàn này. Càng nhìn càng cười, cười rất vui vẻ, mái tóc bạc trắng cũng rung rinh theo, khóe miệng còn chảy nước dãi. Sau đó bò xuống khỏi giường, di chuyển vào trong những tia nắng rớt xuống mặt đất, vóc dáng còng lưng gầy gò che khuất ánh nắng khiến chúng trở nên lởm chởm, những sợi dây đàn cũng rối tung lên. Ông muốn nhấc cánh tay phải lên, đi vặt những chiếc lá nắng rơi trên mặt đất, nhưng lại thấy không đúng, dường như có thứ gì đó đang kéo cánh tay ông, kéo cả xương trong cánh tay, đau nhói, liền dừng tay lại, ngồi xổm xuống, nhìn không chớp mắt vào những chiếc lá lốm đốm trên mặt đất. Ừm, rất tốt. Thứ này rất tốt. Hơi giống bản đồ. Hơi giống bản đồ thế giới. Mảng này giống Mũi Hảo Vọng, mảng kia giống Tanzania, mảng phía trên này giống ngọn hải đăng của chủ nghĩa xã hội Albania, mảng phía dưới này giống Việt Nam anh hùng bất khuất. Ừm, rất tốt. Bốn biển cuộn sóng mây nước giận, năm châu chấn động gió sấm vang. Có thể lên chín tầng trời bắt trăng, có thể xuống năm đại dương bắt rùa. Tử tại xuyên thượng viết, thệ giả như tư phù.

Thế nhưng... Lạc An Châu thì sao? Núi Ao Tu thì sao? Ồ, ở đây, hùng kê nhất xướng thiên hạ bạch, núi Ao Tu ở trong bụng của tổ quốc vĩ đại, bộ phận dạ dày, diều gà. Không, nên là ở bên cạnh lá phổi.

Yamano đại tá, đồ con rùa nhà mày chết chắc rồi, Lưu Hán Anh, đồ con rùa nhà mày chết chắc rồi, Khrushchev, đồ con rùa nhà mày chết chắc rồi, Lương Đại Nha, đồ con rùa nhà mày chết chắc rồi, Cao Cương, Nhiêu Thấu Thạch, đồ con rùa nhà mày chết chắc rồi, Lý Văn Bân, đồ con rùa nhà mày chết chắc rồi, Đậu Ngọc Tuyền, đồ con rùa nhà mày chết chắc rồi, Tưởng Văn Triệu, đồ con rùa nhà mày chết chắc rồi, Dương Đình Huy, đồ con rùa nhà mày chết chắc rồi, Tống Thượng Đại, đồ con rùa nhà mày chết chắc rồi, Cát Cáp Thiên, đồ con rùa nhà mày chết chắc rồi, Tọa Sơn Điêu, đồ con rùa nhà mày chết chắc rồi, Khương Gia Hồ, đồ con rùa nhà mày chết chắc rồi.

Phàm là những thứ phản động, ngươi không đánh thì nó không đổ. Chổi không đến, bụi bặm theo lệ thường sẽ không tự chạy mất. Các người tất cả đều chết chắc rồi, chỉ có ta, Trương Phổ Cảnh, người Bolshevik trung thành, một thân chính khí, hai tay thanh phong, ba tâm nhị ý, bốn chân chổng ngược, năm thể phục địa, sáu sáu đại thuận, thất thất sự biến, bát tiên quá hải, cửu châu phương viên, thập toàn thập mỹ. Ha ha, cách mạng không phải là mời khách ăn cơm, không phải là làm văn chương, không phải là vẽ tranh thêu hoa, không phải là rán quẩy. Giai cấp vô sản đã chuyên chính tất cả các loại ngưu quỷ xà thần các người rồi.

Ồ, còn ở đây nữa, Congo, Cuba, Algeria, Đông Dương, những người vô sản toàn thế giới đoàn kết lại, đứng lên, những người đói rét, đứng lên, đứng lên những người khổ đau trên toàn thế giới, phải đấu tranh vì chân lý... ha ha, Lương Đại Nha, đồ con rùa nhà mày chết chắc rồi, lão Marx sẽ không tin mày đâu, mày tính là cái thá gì? Cái tâm địa chó chết của mày đã làm hết mọi việc xấu, lão tử trong tay có tài liệu của mày, chứng cứ? Lão tử chính là chứng cứ. Mày đến Lam Kiều Phụ chúc thọ hội trưởng duy trì của Hán gian, còn ngủ với Thủy Xà Yêu nửa đêm. Cái gì? Mày nói mày không hãm hại Lý Văn Bân? Lý Văn Bân, tự mình nói đi, việc mày đến Thôi Gia Tập có những ai biết, Lương Đại Nha không phải nói muốn tiêu diệt mày sao? Chu Nhất Đao, đồ con rùa nhà mày, mày mang Triệu Kim Trụ của tao đi đâu rồi? Hy sinh rồi? Lừa quỷ à. Nó là đảng viên do tao phát triển, là tao bảo nó giám sát mày, cái loại đầu cơ này. Đồ chó chết nhà mày mượn dao giết người. Có bản lĩnh thì nhắm vào tao này. Vương Lan Điền, đồ con rùa nhà mày, tao tìm được chứng cứ rồi, Thái Hưng Võ không mất tích, nó vẫn còn sống. Đồ chó chết nhà mày nói để nó chạy, mày yểm hộ, nhưng mày thì hay rồi, một phát súng không bắn, để nó dẫn dụ địch đi, đồ chó chết nhà mày thật thâm hiểm. Lưu Hán Anh, đồ con rùa nhà mày, mày thông địch, mày khúm núm trước Yamano đại tá, mày cung cấp tình báo Bát Lộ Quân cho nó, đồ chó chết nhà mày tọa sơn quan hổ đấu, nhân dân sẽ không tha cho mày. Đào Tam Hà, đồ con rùa nhà mày, mày nói mày không mua dâm, nhưng mày đã ở trong Tiêu Dao Lâu nửa đêm, nửa đêm đó các người làm cái gì rồi? Lương Đại Nha, đồ con rùa nhà mày, mày nói tài liệu trong tay Cao Thu Giang có phải đang nằm trong tay mày không? Đồ chó chết nhà mày độc ác quá, đến đuôi sam của tao mày cũng nắm lấy, lịch sử thủ trưởng phân cục mày cũng điều tra. Thế nhưng đồ chó chết nhà mày có thể đánh đổ tao không? Việc đó không phải tao làm, mày không có chứng cứ. Lão tử quang minh chính đại không sợ ai cả. Ha ha, mày hút thuốc phiện, tao có chứng cứ. Mày bán rẻ dân tộc, để Yamano đại tá ăn mất hai đại đội của Lưu Hán Anh, tao cũng có chứng cứ. A, mưa tạnh rồi, trời sáng rồi, chúng ta phải làm chủ nhân của thiên hạ, đả đảo chủ nghĩa đế quốc Mỹ, đả đảo chủ nghĩa xét lại Liên Xô, đả đảo bọn phản động Quốc Dân Đảng, đả đảo chủ nghĩa đế quốc Nhật Bản, đả đảo Lương Đại Nha, đả đảo Giang Cổ Bi... Cuối cùng, Trương Phổ Cảnh lại cất tiếng hát vang - "Cựu thế giới đánh cho tan tác, hãy để chúng ta đứng lên đứng lên đứng lên, một khi tiêu diệt sạch bọn chúng, mặt trời đỏ rực chiếu khắp toàn cầu..."

Đã không thể thống kê đây là lần thứ mấy, thứ mấy chục ông lên cơn.

Giang Cổ Bi đến, cùng đến với hắn còn có Đậu Ngọc Tuyền.

Đậu Ngọc Tuyền vừa nhìn thấy dáng vẻ này của Trương Phổ Cảnh, sắc mặt vô cùng u ám: "Lão Giang, quá đáng rồi. Anh làm như vậy rất nguy hiểm."

Giang Cổ Bi cười lạnh một tiếng, nói: "Tôi nhớ có một năm, khi xử lý Lương Đại Nha, có một người vào thời điểm mấu chốt nhờ tôi nhận giúp một chữ, chữ hoạn trong hoạn nạn, cũng là hoạn trong hậu hoạn, hoạn trong họa hoạn. Chính ngày đó, tôi đã học được một kinh nghiệm đấu tranh, thả hổ về rừng cuối cùng sẽ thành họa, đánh rắn không chết sẽ bị gậy ông đập lưng ông."

Sắc mặt Đậu Ngọc Tuyền lập tức thay đổi, ngửa đầu lên, tránh ánh mắt của Giang Cổ Bi, đờ đẫn nhìn về phía Trương Phổ Cảnh.

Giang Cổ Bi cười cười, nụ cười đầy ẩn ý, lảng sang chuyện khác nói: "Cách mạng là như vậy, không phải anh chết thì là tôi sống. Trương Phổ Cảnh người này đã hoàn toàn tha hóa thành kẻ phản bội cách mạng, ngay cả tên phản cách mạng như Lương Tất Đạt hắn cũng bao che, hắn không còn lập trường nguyên tắc nữa, chết cũng không đáng tiếc."

Đậu Ngọc Tuyền ngẩn người hồi lâu, mắt nhìn Trương Phổ Cảnh đang bò dưới đất, đi bắt một con côn trùng, không kìm được hét lên một tiếng: "Lão Trương!"

Trương Phổ Cảnh ngẩng đầu lên, nhìn Đậu Ngọc Tuyền, lại nhìn Giang Cổ Bi, cười quái gở: "Giang Cổ Bi, mày tên nhát gan này, Khrushchev. Kẻ phản bội. Mày không chịu nổi ghế hổ của lũ quỷ, mày bán đứng tình báo, mày là con chó săn của Diêu Hồ Lô. Mắt quần chúng sáng như tuyết. Đậu Ngọc Tuyền, mày là đặc vụ trà trộn vào hàng ngũ cách mạng, tao có chứng cứ rồi, tài liệu của tao là do chính mày đưa cho Quân khu Giang Hoài, âm mưu hãm hại đồng chí. Lập kế trừ khử Lý Văn Bân, giết Lưu Thiết Tỏa, mày nói, có phải mày làm không? Dù sao tao cũng có chứng cứ rồi. Ha ha. Nhân dân sẽ không tha cho các người. Lương Đại Nha sẽ không tha cho các người. Lưu Hán Anh sẽ không tha cho các người."

Giang Cổ Bi đại nộ: "Trương Phổ Cảnh, mày ngang ngược cái gì? Còn muốn nếm thử nắm đấm thép của chuyên chính nhân dân à."

Sắc mặt Đậu Ngọc Tuyền lại thay đổi: "Lão Giang, không đúng nhỉ, hắn thực sự điên rồi à? Tôi thấy có vấn đề."

Giang Cổ Bi nói: "Điên, tôi thấy hắn điên thật rồi, nhưng lúc tốt lúc xấu. Cho dù hắn chưa điên, con chạch trong mương cũng khó mà làm mưa làm gió được. Thật chẳng có cách nào với hắn, dù có giết đi, cũng là một con chó điên, ăn cũng không ăn được."

Đậu Ngọc Tuyền ngẩn người hồi lâu, thở dài thườn thượt, nói: "Lão Giang, nghe tôi một câu, tích lũy hơn ba mươi năm kinh nghiệm đấu tranh cách mạng, phong trào kiểu này, tôi thấy chúng ta vẫn nên cẩn thận thì hơn."

Giang Cổ Bi nói: "Sao, anh nghi ngờ Cách mạng Văn hóa? Chúng ta phải tiến hành cuộc Cách mạng Văn hóa vô sản đến cùng. Tất cả bọn phản động đều là hổ giấy, chúng ta chính là muốn đánh đổ hắn xuống đất, khiến hắn đời đời kiếp kiếp không bao giờ ngóc đầu dậy được."

Bên này Giang Cổ Bi còn đang hùng hồn, bên kia Trương Phổ Cảnh lại cất tiếng hát vang: "Tên giặc Cưu Sơn, đòi mật kiện, mặc ngươi lục, mặc ngươi tra, ngươi dù có lên trời xuống đất lục soát khắp, mật điện mã cũng không rơi vào tay ngươi đâu. Người cách mạng... cam rắc máu nóng dâng hiến xuân thu... thề quét sạch bọn phản động đó..."

Đã không thể thống kê đây là lần thứ mấy chục ông lên cơn như vậy.

Giang Cổ Bi đến, cùng với hắn còn có Đậu Ngọc Tuyền.

Đậu Ngọc Tuyền vừa nhìn thấy dáng vẻ này của Trương Phổ Cảnh, sắc mặt vô cùng u ám: "Lão Giang, quá đáng rồi. Anh làm như vậy rất nguy hiểm."

Sắc mặt Đậu Ngọc Tuyền lập tức thay đổi, ngửa đầu lên, tránh ánh mắt của Giang Cổ Bi, đờ đẫn nhìn về phía Trương Phổ Cảnh.

Giang Cổ Bi đại nộ: "Trương Phổ Cảnh, mày ngang ngược cái gì? Còn muốn nếm thử nắm đấm thép của chuyên chính nhân dân à."

Sắc mặt Đậu Ngọc Tuyền lại thay đổi: "Lão Giang, không đúng nhỉ, hắn thực sự điên rồi à? Tôi thấy có vấn đề."

Đậu Ngọc Tuyền nhíu mày trầm tư hồi lâu, nói: "Lão Giang, tôi thấy anh cũng đừng phí tâm tư nữa, hắn không thể nào giao ra thứ anh muốn. Dù sao hắn cũng là kẻ vô dụng rồi, không bằng giao hắn cho tôi, đưa đến nông trường của tôi trị bệnh, cho hắn một đường sống, dù sao cũng từng là chiến hữu."

Giang Cổ Bi ngỡ ngàng. Nghĩ một hồi, nói: "Như vậy cũng được. Nhưng phải bảo mật. Tôi tìm anh lấy người bất cứ lúc nào. Nếu anh giở trò gì, thả hổ về rừng, đó chính là phá hoại Cách mạng Văn hóa."

Đậu Ngọc Tuyền cười khổ, nói: "Người đã bị làm thành bộ dạng này rồi, tôi có thả hắn cũng không còn là hổ nữa. Tôi nói lời gan ruột với anh, tôi thật sự không đành lòng."

Có tình hình! Tiếng súng đâu ra thế này? Là của Thôi Gia Tập hay Lạc An Châu?

Trương Phổ Cảnh giật bắn người, ngồi bật dậy từ trên giường - nói chính xác là lăn xuống đất, hét lớn: "Lương Đại Nha, lũ quỷ đến rồi! Cảnh vệ, lấy súng đến đây!" Hét một hồi, không có động tĩnh, Trương Phổ Cảnh muốn đứng dậy, nhưng làm thế nào cũng không được. Lúc này, một cánh tay đầy sức lực xuất hiện, đỡ lấy nách gầy trơ xương của ông, một cảm giác ấm áp truyền vào cơ thể ông.

"Lão Trương, ngồi dậy, chúng ta tắm nắng chút nào."

"Địch đâu? Cuộc tấn công mùa thu của Yamano đại tá đã bắt đầu rồi. Quân dân vũ trang toàn quốc, ngày kháng chiến đã đến rồi, ngày kháng chiến đã đến rồi, phía trước có con em công nông, phía sau có bách tính toàn quốc... Đậu Ngọc Tuyền, có phải mày dẫn lũ quỷ tới không?"

Đậu Ngọc Tuyền cười hiền hòa: "Không phải, là Lý Văn Bân. Đồng chí Lương Đại Nha dẫn quân chủ lực phân khu phục kích tại Hoàng Á Khẩu, tiêu diệt phần lớn quân địch, số còn lại bỏ chạy, quân dân núi Ao Tu chúng ta bình an vô sự. Ông yên tâm đi."

"Tại sao Lương Đại Nha không về? Tra hắn xem, có phải đến Tiêu Dao Lâu không?"

"Báo cáo Trương Chính ủy, qua điều tra, Lương Đại Nha không đi Tiêu Dao Lâu. Lương Đại Nha hiện đang uống rượu ăn thịt chó ở nhà Trương Nhị Căn."

"Đều là những ai đi? Có phải nhóm nhỏ không? Tra hắn xem, có phải Khương Gia Hồ, Chu Dự Đạo và Dương Đình Huy không."

"Báo cáo Trương Chính ủy, qua điều tra, những người kể trên đều không có mặt, Lương Đại Nha đang ở cùng Trương Nhị Căn."

"Ha ha, Lương Đại Nha hắn sợ rồi. Đảng Cộng sản chúng ta có thể luyện đá thành thép, chưa chắc không cải tạo được một Lương Đại Nha?" Trương Phổ Cảnh cười, là nụ cười của người chiến thắng, mái tóc bạc trắng rung rinh, ngây thơ mà rạng rỡ, như một thiếu niên.

"Chu Cương đâu, tra nó, có phải lại cấu kết với bọn cặn bã không?"

"Báo cáo Trương Chính ủy, qua điều tra, Chu Cương không cấu kết với bọn cặn bã. Đồng chí Chu Cương hy sinh trên chiến trường Triều Tiên rồi."

"Đậu Ngọc Tuyền đâu? Tra hắn, có phải hắn bắn lén Lý Văn Bân không?"

"Báo cáo Trương Chính ủy, qua điều tra, không phải Đậu Ngọc Tuyền bắn lén Lý Văn Bân, đồng chí Đậu Ngọc Tuyền là một đồng chí tốt. Là Cao Thu Giang phụng mệnh trừ gian đã tiêu diệt Lý Văn Bân."

"Trương Học Lương đến chưa? Tra hắn, tại sao thả Tưởng Giới Thạch?"

"Báo cáo Trương Chính ủy, qua điều tra, việc thả Tưởng Giới Thạch là Đảng ta vì đại cục kháng Nhật, đã ra sức khuyên Trương Học Lương làm vậy."

"Dương Đình Huy đi đâu rồi? Tra hắn, có phải chạy theo Trương Quốc Đảo không?"

"Báo cáo Trương Chính ủy, qua điều tra, Dương Đình Huy không chạy theo Trương Quốc Đảo, Dương Đình Huy đã đến nhà máy tuyến ba rồi."

"Đỗ Duật Minh đến chưa? Tra hắn, tại sao thực hiện chính sách không kháng cự?"

"Báo cáo Trương Chính ủy, Đỗ Duật Minh đã sửa chữa sai lầm, biểu hiện kháng Nhật không tệ."

"Khrushchev đến chưa? Tra hắn, tại sao rút chuyên gia viện trợ Trung Quốc về?"

"Báo cáo Trương Chính ủy, Khrushchev tội ác tày trời, Đảng ủy quyết định đánh đổ hắn."

Trương Phổ Cảnh nghiêm túc: "Đảng ủy quyết định từ khi nào? Sao tôi không biết? Không biểu quyết thì không được tính."

Đậu Ngọc Tuyền đành phải cười làm lành: "Phải phải phải, không được tính."

"Lưu Hán Anh đi đâu rồi? Tra hắn, có hóa công vi tư, tham ô tiền ăn của chiến sĩ không."

"Báo cáo Trương Chính ủy, qua điều tra, Lưu Hán Anh quả thực từng tham ô tiền ăn của chiến sĩ. Vụ án này đang được điều tra sâu hơn."

"Ừm, rất tốt, phải điều tra sâu hơn, nhân chứng vật chứng đầy đủ. Trần Mặc Hàm đến chưa? Tra hắn, có liên hệ với phía Đài Loan không?"

"Báo cáo Trương Chính ủy, qua điều tra, Trần Mặc Hàm có cấu kết với phía Đài Loan, lái máy bay bỏ trốn, đã bị ta bắn hạ."

"Nó lái máy bay gì, gây tổn thất bao nhiêu cho quốc gia? Giang Cổ Bi đâu? Tại sao không giám sát chặt chẽ? Giang Cổ Bi phải viết bản kiểm điểm. Vương Lan Điền đâu? Tra hắn xem, có phải đang làm nhóm nhỏ không."

"Báo cáo Trương Chính ủy, qua điều tra, Vương Lan Điền đang làm nhóm nhỏ, thành viên nhóm nhỏ có Dương Đình Huy, Yamano đại tá, Trương Phổ Cảnh, Lương Đại Nha, Phương Đông Văn Âm, Chu Dự Đạo, Lý Văn Bân, Khương Gia Hồ, Đậu Ngọc Tuyền, Lưu Hán Anh, Giang Cổ Bi, Chu Cương, Đào Tam Hà, Khúc Oai Chủy..."

Cứ như thế, thao thao bất tuyệt, dây dưa không dứt, không bao giờ kết thúc.

Hết một buổi sáng, Đậu Ngọc Tuyền mệt rã rời. Thế nhưng, không thể phiền, không thể nản chí, không thể giở thái độ, anh vẫn phải kiên nhẫn dây dưa với Trương Phổ Cảnh, trả lời những câu hỏi kỳ lạ, nói những lời kỳ lạ.

Đây là nông trường Bạch Hồ cách thành phố D 120 km. Nông trường nằm ở đồng bằng, vào đầu xuân, mạ lúa mạch mọc điên cuồng, cánh đồng xanh mướt một màu bằng phẳng. Hoa đào nở, cành liễu trổ chồi non. Nhìn qua lỗ nhỏ hình thoi trên tường rào, thế giới bên ngoài đã tràn đầy sắc xuân.

Thân phận hiện tại của Trương Phổ Cảnh là anh họ của nông trường trưởng Đậu Ngọc Tuyền, một thân trang phục nông dân trông rất tự nhiên. Ông sống trong một căn sân kín đáo, mọi thứ trong cuộc sống đều do Đậu Ngọc Tuyền đích thân lo liệu.

Đậu Ngọc Tuyền rất lấy làm may mắn về tình cảnh của mình, anh hoàn toàn hưởng lợi từ kinh nghiệm phong trào phong phú, khéo léo xoay xở, dù cũng bị hạ bệ, nhưng so với Lương Tất Đạt, Trương Phổ Cảnh và Trần Mặc Hàm và những người khác, ở đây coi như đã là thiên đường. Theo tư duy nhất quán của mình, lúc đắc ý nhất nghĩ tới lúc từng không đắc ý, lúc không đắc ý nhất nghĩ tới lúc từng đắc ý, tâm thái sẽ không bao giờ mất cân bằng. Trong đó chứa đựng trí tuệ chính trị và triết lý nhân sinh xuất sắc. Ngay cả khi đang ở cao trào của phong trào, Đậu Ngọc Tuyền anh cũng không dễ dàng bị kích động. Nguyên tắc của anh là bò sát đất tiến về phía trước, giữ trọng tâm hạ thấp, từ đó có thể đứng vững trong gió bão. Hiện nay, dù bị giáng chức, nhưng anh rốt cuộc vẫn sở hữu một nơi nương náu tương đối ổn định. Cán bộ chiến sĩ nông trường đều biết vị nông trường trưởng mới lớn tuổi này không phải nhân vật bình thường, chính là vị Phó quân trưởng Đậu lừng danh. Cộng thêm việc anh luôn có tính khí tốt, nhân duyên tốt, phương diện nào cũng có người chăm sóc, cuộc sống ở đây trôi qua nhàn nhã, quả thực là chốn đào nguyên.

Đậu Ngọc Tuyền bảo vệ Trương Phổ Cảnh ở đây, không thể không nói là một nước cờ cao thâm, dù công hay tư thì lợi nhiều hơn hại. Phong trào anh đã trải qua nhiều rồi, dù "Cách mạng Văn hóa" lần này quy mô lớn hơn bất kỳ phong trào nào trước đây, nhưng bằng kinh nghiệm anh đánh giá, phàm là phong trào, không thể mãi mãi làm tiếp được. Phong trào là vậy, làm lên thì ầm ĩ gà bay chó sủa, nhưng chẳng bao lâu sau, đâu lại vào đấy, chỗ cần yên tĩnh vẫn sẽ yên tĩnh, chỗ cần khôi phục trật tự vẫn sẽ khôi phục trật tự, chỗ cần sàng lọc vẫn sẽ sàng lọc. Anh đoán chắc Giang Cổ Bi cuối cùng sẽ gặp xui xẻo, dù Lương Tất Đạt, Trương Phổ Cảnh thực sự vĩnh viễn không thể ngóc đầu dậy, thì kết cục cuối cùng của Giang Cổ Bi cũng tất yếu là đống cứt chó bị nhân loại khinh bỉ. Cho nên anh phải bảo vệ Trương Phổ Cảnh. Trong đó không chỉ là vấn đề tình cảm, vấn đề đường lui. Trương Phổ Cảnh trông có vẻ điên điên khùng khùng, nhưng trong những lời điên điên khùng khùng đó, vẫn có thể nắm bắt được một vài dấu vết của sự thật, có lẽ, một số tình hình vẫn có thể dùng được, sông có khúc người có lúc, thế đạo này, ai có thể dự đoán còn có những thay đổi gì nữa?

Đậu Ngọc Tuyền đối với việc Trương Phổ Cảnh "điên rồi" luôn giữ sự nghi ngờ: Vấn đề e là không đơn giản như vậy, vì thế anh mới kiên nhẫn dây dưa không đầu không cuối với ông. Ví dụ như anh thêm Yamano đại tá, Lưu Hán Anh, Lý Văn Bân và Giang Cổ Bi vào thành viên "nhóm nhỏ của Vương Lan Điền", thậm chí còn có cả bản thân Trương Phổ Cảnh, chính là muốn xem Trương Phổ Cảnh có phản bác không. Thế nhưng Trương Phổ Cảnh lại tỏ ra thờ ơ, và còn nói, Lý Văn Bân là một đồng chí tốt, Lý Văn Bân là đồng chí có tinh thần đấu tranh nhất và kiên trì nguyên tắc nhất ở núi Ao Tu. Kết quả kiểm tra này khiến Đậu Ngọc Tuyền rất suy ngẫm. Nói ông không điên, ông một mình một bóng lảm nhảm, nghĩ đâu nói đó, nói năng lộn xộn tạp nham, khiến người ta dở khóc dở cười. Nói ông điên, đôi khi ông nói chuyện lại khiến người ta kinh hồn bạt vía. Ví dụ như ông đọc thuộc lòng lời dạy của Chủ tịch Mao, hoặc hát, nhất là khi vào trạng thái hạ lệnh hoặc họp báo cáo, có thể nói một hơi mười mấy phút, tư duy rõ ràng logic chặt chẽ, không nhìn ra sơ hở quá lớn.

Đậu Ngọc Tuyền nghĩ đi nghĩ lại, câu trả lời chỉ có hai, một là Trương Phổ Cảnh điên thật rồi, hai là người này giấu linh hồn mình sâu hơn. Vậy thì, dù câu trả lời nào thành lập, Đậu Ngọc Tuyền cũng thấy nên chăm sóc kỹ lưỡng Trương Phổ Cảnh.

Trương Phổ Cảnh lại đang hét lớn: "Bây giờ, tôi đọc lệnh, thứ nhất, thịt bò phải nấu chín mới ăn, bắt buộc phải cho muối. Thứ hai, mũ bắt buộc phải đội trên đầu, giày chỉ được phép đi dưới chân. Thứ ba, trước khi bắn bắt buộc phải lắp đạn, bắn xong bắt buộc phải lau súng. Thứ tư, sáng thức dậy bắt buộc phải rửa mặt đánh răng, không được dùng báo chùi đít. Thứ năm, nói Vương Lan Điền và Đậu Ngọc Tuyền tham sống sợ chết, đào ngũ trước trận tiền, bắt buộc phải có chứng cứ xác thực. Thứ sáu, sinh hoạt tổ chức bắt buộc phải kiên trì, triển khai phê bình và tự phê bình. Thông báo này gửi xuống toàn bộ các đơn vị cấp trung đoàn trong quân đoàn, quân trực, quân hậu, bệnh viện 765, đại đội giáo đạo, nông trường Lượng Mã Hà..."

Bốn

Có một ngày, Đậu Ngọc Tuyền đưa cho Trương Phổ Cảnh một xấp báo, trang nhất đều là chữ đen đỏ đậm, tỉnh nọ lại tóm được một mẻ phản bội đặc vụ phái đi đường lối tư bản, tình hình "Cách mạng Văn hóa" khu nọ rất tốt, người nọ phát biểu tuyên ngôn nghiêm chỉnh... đều là như vậy. Trương Phổ Cảnh đối với những tờ báo đó thờ ơ, một mình ngồi dưới nắng, vẫn như cũ miệng lẩm bẩm -

Các người phải quan tâm đến việc nước, phải tiến hành cuộc Cách mạng Văn hóa vô sản đến cùng. Cách mạng chính là đấu tranh, đấu tranh sống còn. Kiên quyết trấn áp điển hình giả. Tìm ra chứng cứ bán nước của Lương Đại Nha để bắn chết hắn. Đồ chó chết tiểu Nhật Bản chính là muốn đòi bồi thường. Trên thế giới có ba phần tư nhân dân đang ở trong cảnh nước sôi lửa nóng. Lương Đại Nha đầu cơ cách mạng. Lương Đại Nha là Hán gian. Lương Đại Nha mới là người cách mạng chân chính. Lương Đại Nha là kẻ xấu trong người tốt, người tốt trong kẻ xấu. Dương Đình Huy là đồng chí trong kẻ địch, kẻ địch trong đồng chí.

Sau đó lại hát - Tôi là một người lính, xuất thân từ bách tính, đánh bại chó cướp Nhật Bản, tôi trở thành phản cách mạng. Tôi là một người lính, xuất thân từ bách tính, ân tình của Đảng nuôi dưỡng tôi, chết rồi không ai hỏi - cái này thì không giống điên thật, hình như là đang rất tỉnh táo làm loạn những cảm xúc chân thực.

Đậu Ngọc Tuyền hai tay dâng lên một tờ báo nói: "Báo cáo Trương Chính ủy, cấp trên có mệnh lệnh, quân ta lập tức xuất phát, tiến về tiền tuyến kháng Nhật ở Giang Nam."

Trương Phổ Cảnh liếc nhìn tờ báo, cười: "Ha ha, Đậu Ngọc Tuyền, đồ phần tử Trotsky mày đừng tạo ra tình hình giả. Nhật hoàng tuyên bố đầu hàng vô điều kiện rồi, kháng chiến thắng lợi từ lâu rồi."

Đậu Ngọc Tuyền kinh hãi - trời ơi, ông anh này không điên?

Thế nhưng, việc tiếp theo lại khiến Đậu Ngọc Tuyền lần nữa bối rối.

"Cái gì Ủy ban Cách mạng xx ba, đây là nhóm nhỏ của nhà nào? Trương Phổ Cảnh đâu, Dương Đình Huy đâu, Lương Đại Nha đâu, Đậu Ngọc Tuyền đâu? Những tên khốn trên đài chủ tịch này từ đâu chui ra? Tra lịch sử của bọn chúng. Một, hai, ba... mười, hai mươi, năm mươi, bảy mươi sáu người, Lý Văn Bân đâu? Lý Văn Bân là đồng chí tốt, ồ, Lý Văn Bân bị bắt rồi. Đều nói tác giả si, ai hiểu được mùi vị trong đó, không tìm được chứng cứ, một nắm nước mắt cay đắng. Lý Văn Bân người này không có kinh nghiệm đấu tranh. Dám bỏ cả thân mình chém, dám lôi hoàng đế xuống ngựa. Lương Đại Nha người này có kinh nghiệm đấu tranh. Lương Đại Nha trưởng thành rồi. Thành thì là vua, bại thì là giặc. Cách mạng là phản hữu, cách mạng là phản tả, cách mạng là ăn no bụng, cách mạng là câu cá, cách mạng là cải cách ruộng đất. Cách mạng là hành động bạo lực. Cách mạng là nổi loạn, nổi loạn có lý. Có lý cái con khỉ. Đá bay Đảng ủy làm cách mạng tốt, tốt thật là tốt. Bí thư Đảng ủy Lương Đại Nha chó chết không chỉ huy được rồi. Cách mạng chính là muốn lôi những ngưu quỷ xà thần này xuống ngựa, muốn lôi ai xuống ngựa thì lôi ai xuống ngựa. Đánh thắng thì đánh, đánh không thắng thì chạy. Nhu cầu cao hơn tất cả. Hôm nay là sai, ngày mai là đúng. Lâm Đại Ngọc không phải giai cấp tư sản, là kẻ thù của cách mạng. Giả Bảo Ngọc là kẻ phản bội, đánh là khai. Giả Chính là kẻ đao phủ trấn áp cách mạng. Đậu Ngọc Tuyền cũng vậy. Lương Đại Nha là người cách mạng đánh bậy đánh bạ, cách mạng cần đánh bậy đánh bạ. Đánh đúng là thiện xạ. Lý Văn Bân không bị bắt, thì phải ngồi trên đài chủ tịch. Hàng thứ hai. Hàng trước không có chỗ cho hắn. Cách mạng là ủy ban. Lôi hết bảy mươi sáu người này xuống, tra lịch sử của bọn chúng, ngồi ghế hổ, dùng lửa đốt, xem hắn có thành khẩn không. Thành khẩn thì khoan hồng, chống đối thì nghiêm trị. Hàng trước là Trương Phổ Cảnh và Dương Đình Huy, Lương Đại Nha không tư cách, Đậu Ngọc Tuyền không tư cách, Vương Lan Điền không tư cách. Hôm nay là sai. Ngày mai là đúng. Của anh là sai. Của hắn là đúng. Phải học chiến tranh từ trong chiến tranh. Đậu Ngọc Tuyền người này là tay cờ tồi. Không thành khẩn thì có thể ngồi hàng trước đài chủ tịch. Tiến lên tiến lên, trách nhiệm chiến sĩ nặng nề, thù oán của phụ nữ sâu đậm. Cách mạng không thể quên phụ nữ, phụ nữ là một nửa bầu trời. Đói, tôi đói, cái đói của nạn đói. Đói, gạo kê gạo kê bí đỏ gạo kê, anh em tốt của tôi, tôi có lỗi với anh, tôi không biết túi lương của anh toàn giấy vụn, tôi thành khẩn, tôi có tội, tôi là kẻ phản bội, tôi là phản cách mạng, tôi là ngưu quỷ xà thần, đả đảo Trương Phổ Cảnh, đả đảo bọn phản động, đả đảo chủ nghĩa đế quốc Nhật Bản..."

Trương Phổ Cảnh vừa hát vừa hét, lúc thì cười lớn, lúc thì khóc ròng, khi cười thì nhe răng trợn mắt, khi khóc thì nước mắt đầm đìa.

Đậu Ngọc Tuyền lặng lẽ dõi theo chuỗi biểu diễn xấu xa của Trương Phổ Cảnh, vẫn không dám chắc, đồ chó chết này rốt cuộc là điên thật hay điên giả?

Năm

Cùng với sự phát triển sâu rộng hơn nữa của phong trào, ngay cả người trầm ổn như Đậu Ngọc Tuyền cũng không kìm được nghi ngờ. Phong trào lần này kéo dài mãi không suy, hơn nữa giọng điệu ngày càng cao, chẳng lẽ thực sự muốn làm mãi sao? Cái gì cũng loạn rồi, giao thông loạn, sản xuất loạn, giáo dục loạn, ngoại giao loạn, y tế loạn, ngay cả quân đội cũng loạn.

Đây gọi là cách mạng gì? Còn là đại cách mạng, đối với từ cách mạng dù có hàng ngàn hàng vạn cách hiểu, nhưng cũng không thể loạn được.

Đối với việc điều trị cho Trương Phổ Cảnh, Đậu Ngọc Tuyền có thể nói là tiêu tốn tâm huyết. Sau khi ở nông trường Bạch Hồ một thời gian, anh cảm thấy cứ để Trương Phổ Cảnh hét hò lảm nhảm như vậy không phải là cách, bất kể ông điên thật hay điên giả, đưa đến bệnh viện vẫn ổn thỏa hơn.

Thế là liên lạc với bệnh viện tâm thần địa phương. Thế nhưng bệnh viện cũng đang làm loạn cách mạng, các chuyên gia đều bị lôi đi làm ngưu quỷ xà thần, phe nổi dậy không chỉ cướp quyền lãnh đạo, còn cướp quyền kê đơn, quả thực là đùa giỡn với sinh mạng.

Bất đắc dĩ, Đậu Ngọc Tuyền quyết định mạo hiểm, lái xe 200 km, đến đội vệ sinh của đoàn nọ tìm vị cựu viện trưởng bệnh viện quân đội đang bị hạ phóng ở đây là An Tuyết Mai, mời bà tìm cách. An Tuyết Mai vừa nghe Trương Phổ Cảnh vẫn còn sống, mừng rỡ khôn xiết, phản ứng đầu tiên là muốn thông báo cho Lương Tất Đạt.

Đậu Ngọc Tuyền nói: "Việc này không cần vội, vẫn phải bảo mật. Phe nổi dậy hiện tại tạm thời quên lão Trương rồi, đừng để lộ tin tức gây thêm rắc rối. Việc cấp bách là tìm cách trị bệnh. Bà xem bộ dạng ông ấy, nói năng nhảm nhí, nếu rơi vào tay phe nổi dậy, thì không còn đường sống nữa."

An Tuyết Mai rầu rĩ suy nghĩ một hồi, nói: "Nếu thực sự là bệnh tâm thần, thì đúng là khó trị. Cách tốt nhất hiện nay là để ông ấy đoàn tụ với gia đình, trị liệu bằng tình cảm. Bé Nguyên Tắc và mẹ nó cũng không tin Trương Chính ủy đã chết, đi tìm khắp nơi, tâm can đều nát vụn rồi. Để vợ chồng cha con họ gặp nhau, kích thích một chút, biết đâu sợi dây thần kinh nào đó lại chuyển hướng. Tất nhiên, đây là cách chẳng còn cách nào khác."

Đậu Ngọc Tuyền cân nhắc đi cân nhắc lại, cảm thấy An Tuyết Mai nói có lý, quả thực là cách chẳng còn cách nào khác. Nếu việc này thành công, đó chính là công đức lớn vô cùng. Thế là, như thế này thế kia, làm theo kế hoạch.

Thế nhưng, khi vợ Trương Phổ Cảnh là Uông Thành Hoa và con gái Trương Nguyên Tắc xuất hiện trước mặt Trương Phổ Cảnh, hai mẹ con khóc lóc thảm thiết, Trương Phổ Cảnh lại dửng dưng, ngược lại còn ở đó lảm nhảm, nào là tổ tông bao đời đánh chó sói, đánh không hết chó sói quyết không xuống chiến trường, nào là thế giới là của các người, cũng là của chúng tôi, nào là bây giờ là của các người tương lai là của chúng tôi, nào là trên thế giới có ba phần tư nhân dân đang ở trong cảnh nước sôi lửa nóng ông có trách nhiệm, vân vân, bộ dạng điên dại của ông khiến người thân bạn bè không ai không đau lòng.

Uông Thành Hoa và Trương Nguyên Tắc mỗi người một bên đỡ lấy Trương Phổ Cảnh, một người nói: "Cha của con, sao anh lại thành ra nông nỗi này? Chúng ta không làm gì nữa, không đấu tranh nữa, không cách mạng nữa, chúng ta về nhà đi? Chúng ta sống đi?" Một người nói: "Cha, cha tỉnh táo lại đi, con là con gái của cha đây, cha đi theo chúng con, về nhà đi về nhà đi."

Ai cũng không ngờ, cánh tay không thể nhấc lên nổi của Trương Phổ Cảnh lại nhấc lên được, lại loạng choạng tát vợ một cái, và gầm lên: "Tôi không đi đâu cả. Đảng viên Đảng Cộng sản bốn biển là nhà, người cách mạng da ngựa bọc thây chí lớn tận mây xanh. Ai không cho tôi làm cách mạng kẻ đó là phản cách mạng. Người đâu, trói tên phản cách mạng này lại, bắn!"

Đậu Ngọc Tuyền ngoài việc đi theo rơi lệ, không còn sách lược nào khác.

Cuối cùng vẫn là An Tuyết Mai nảy ra ý hay: "Báo cáo Trương Chính ủy, Đảng ủy quân đoàn quyết định vào ngày 18 tháng 3 tổ chức đại hội tuyên thệ huấn luyện, đồng chí Lương Tất Đạt mời ông lập tức quay về quân bộ, chủ trì hội nghị."

Trương Phổ Cảnh dường như nghe hiểu, chậm rãi quay đầu lại, ngẩng mặt lên, mở đôi mắt hỗn độn, nghi hoặc nhìn An Tuyết Mai, lại nhìn Đậu Ngọc Tuyền, rồi nhìn vợ và con gái, đột nhiên thái độ vô cùng kiên quyết nói: "Không được, Lương Đại Nha hiếu đại hỉ công chủ trương xây dựng điển hình giả, lừa trên dối dưới, hại nước hại dân, bản kiểm điểm của hắn tránh nặng tìm nhẹ, không đạt yêu cầu, hắn không có tư cách tham gia hội nghị như vậy." Nói xong, lại hung hăng nhìn chằm chằm Đậu Ngọc Tuyền: "Cả mày nữa!"

Đậu Ngọc Tuyền vội vàng nói: "Phải phải phải, chúng tôi nhất định nghiêm túc phản tỉnh, kiểm điểm sâu sắc."

Sáu

Điều khiến An Tuyết Mai không ngờ tới là, ý hay của bà lại gây ra rắc rối lớn đến thế.

Tình hình xuất hiện sau đó là, Trương Phổ Cảnh phục tùng sự sắp xếp của Đậu Ngọc Tuyền và An Tuyết Mai, bí mật quay về thành phố D, tuy căn nhà cũ đã bị khám xét và dán niêm phong, tạm thời sống trong một xưởng bỏ hoang ở xưởng sửa chữa quân bộ, nhưng Trương Phổ Cảnh không để tâm. Chỉ là vấn đề trang phục lại xảy ra rắc rối. Trương Phổ Cảnh vừa về đến "nhà", việc đầu tiên là tìm quân phục, tìm đi tìm lại đều là một đống giẻ rách dùng để lau máy. Trương Phổ Cảnh như con thú bị nhốt, hét lớn.

Không còn cách nào, Trương Nguyên Tắc đành phải tìm chiến hữu mượn một bộ quân phục nam kiểu dáng gần giống, tháo phù hiệu cổ áo mũ của mình gắn lên cho cha.

Vấn đề cũ được giải quyết, vấn đề mới lại xuất hiện. Trương Phổ Cảnh mặc bộ quân phục miễn cưỡng vừa người đó, soi gương mấy lần, rồi lại ồn ào đòi xuống bộ đội, đòi họp. Mấy ngày đó An Tuyết Mai và Đậu Ngọc Tuyền cũng đều tìm cớ ở lại quân bộ, nghĩ mọi cách đối phó, đều không hiệu quả.

Đành phải tiếp tục lừa.

An Tuyết Mai nói: "Còn nửa tháng nữa mới tới ngày họp, Trương Chính ủy nghỉ ngơi chút đã rồi tính."

Trương Phổ Cảnh nổi trận lôi đình: "Hồ đồ, ngày 18 tháng 3, chính là ngày mai."

Đậu Ngọc Tuyền và An Tuyết Mai lập tức ngẩn người, lời nói dối này thật quá tệ hại, bảo ông không tỉnh táo, ông lại nhớ rõ ràng họp ngày 18 tháng 3, hơn nữa chính là ngày mai.

"Người ở Bộ Tư lệnh và Bộ Chính trị làm ăn cái gì vậy? Tại sao không chuẩn bị sẵn sàng! Tác phong làm việc gì thế này!" Trương Phổ Cảnh giận càng thêm giận, đá lật chiếc bàn nhỏ trước mặt, phích nước nóng và chén trà lăn lóc đầy đất.

Uông Thành Hoa không thể nhịn được nữa, ôm lấy An Tuyết Mai nước mắt ngắn nước mắt dài: "Đây là chuyện gì thế này? Bộ dạng thế này, người ta phải sống sao đây?"

Con gái vừa thu dọn đồ vỡ, vừa âm thầm rơi lệ. Bên này vừa dọn dẹp xong xuôi, bên kia Trương Phổ Cảnh lại đập gương: "Kẻ địch, Hán gian, giặc Nhật, tàn dư Tưởng, tất cả cút đi cho tao! Lũ các người là lũ ăn hại, tài liệu hội nghị đâu? Tại sao không bố trí hội trường? Tại sao không thể họp đúng giờ? Tôi bãi chức các người!"

Không còn ai nói chuyện nữa, mặc cho Trương Phổ Cảnh đại đao phủ phá hoại.

Ngày đó, Đậu Ngọc Tuyền ở nhà Trương Phổ Cảnh tổng cộng hút hết bốn điếu thuốc, cuối cùng anh quyết định tìm quyền quân trưởng Chu Dự Đạo đang chủ trì công việc để nói chuyện một lần.

Cuộc gặp mặt được tiến hành trong trạng thái tuyệt mật, vợ Trương Phổ Cảnh là Uông Thành Hoa, con gái Trương Nguyên Tắc và An Tuyết Mai cũng tham gia. Đầu tiên là Uông Thành Hoa nước mắt đầm đìa giới thiệu tình hình của Trương Phổ Cảnh, An Tuyết Mai bổ sung, Chu Dự Đạo mặt mày sầm sì, không nói một lời. Cuối cùng là Đậu Ngọc Tuyền phát biểu.

Đậu Ngọc Tuyền nói: "Mọi người đều là chiến hữu cũ, chúng ta đều bị ra rìa rồi, chỉ có ông mới giúp được thôi. Tôi thấy vấn đề của lão Trương nghiêm trọng rồi, hội nghị này không cho ông ấy họp, mọi người không thể yên ổn được. Có lẽ, đây là thời cơ, để ông ấy làm một bài báo cáo, biết đâu ông ấy có thể tỉnh táo lại."

Chu Dự Đạo nói: "Lão Đậu, xin ông hãy hiểu cho khó xử của tôi, bây giờ là Cách mạng Văn hóa, nếu tôi sắp xếp hội nghị này, ông ấy lảm nhảm tấn công Cách mạng Văn hóa, để cấp trên biết được, tôi tội chết khó tránh."

Đậu Ngọc Tuyền nói: "Chúng tôi muốn ông làm, chỉ là cho mượn hội trường lớn một buổi sáng."

Chu Dự Đạo nói: "Ông nói nghe nhẹ nhàng nhỉ, đã họp thì phía dưới cũng phải có người chứ? Cũng phải có đèn chứ? Cũng phải có micro chứ? Cũng phải bố trí đài chủ tịch chứ? Làm ầm ĩ thế này, chuyện ở đây chưa xong, phe nổi dậy bên kia đã đến lột da tôi rồi. Việc này tuyệt đối không làm được."

Đậu Ngọc Tuyền tự tin nói: "Lão Chu ông nghĩ phức tạp quá. Ông ấy là bệnh nhân tâm thần, họp hội nghị này chỉ là muốn ổn định cảm xúc của ông ấy, tất nhiên cũng không loại trừ hy vọng có kỳ tích xảy ra... Bây giờ, ngoài ra chúng ta còn cách nào khác không? Ông ấy đã thần kinh không bình thường, chúng ta cũng không cần tư duy theo lối bình thường. Hội trường có thể không có một khán giả nào, mắt ông ấy kém, không nhìn thấy, đèn chỉ chiếu trên đài chủ tịch, diễn vở không thành kế cho ông ấy. Micro có thể bày vài cái, có thể không cần cắm điện. Nhưng, phải có tiếng vỗ tay, cắt ghép từ băng ghi âm các cuộc họp đại hội trước đây, đến lúc đó nhìn ám hiệu tay của tôi, tôi giơ một ngón tay, vỗ tay, tôi giơ hai ngón tay, nhiệt liệt vỗ tay, tôi giơ ba ngón tay, nhiệt liệt vỗ tay kéo dài. Không được để đội phim can thiệp, người quản lý đèn và khuếch đại âm thanh, sắp xếp người khác. Lão Chu ông gọi điện sắp xếp Lương Thượng Võ, Trần Hiểu Du, Du Hiểu Trần, Đậu Đĩnh Tiến, Đậu Tiền Tiến, Nhạc Tử Ảnh bọn chúng mau chóng quay về thành phố D thăm người thân. Trương Nguyên Tắc đã ở nhà rồi, Phương Đông Hồng và Khương Hiểu Yến cũng cố gắngcản hồi lai, mọi hoạt động trong hội trường do chúng bảo đảm, thật không được nữa còn có thể ngồi ở hàng sau đài chủ tịch lừa lão Trương."

Danh sách Đậu Ngọc Tuyền liệt kê này, đều là con cái của các lãnh đạo chủ chốt của phân khu núi Ao Tu và sư đoàn hai trước đây, hiện nay đa số đang phục vụ trong quân đội K. Lương Thượng Võ và con trai Trần Mặc Hàm là Trần Hiểu Du, cặp con gái sinh đôi của Đậu Ngọc Tuyền là Đậu Đĩnh Tiến và Đậu Tiền Tiến tham gia quân đội vào cuối thập niên sáu mươi, hiện nay Trần Hiểu Du đã là đại đội trưởng rồi, Lương Thượng Võ làm tham mưu trong đoàn, Đậu Đĩnh Tiến làm bác sĩ quân y trong bệnh viện sư đoàn hai, Đậu Tiền Tiến làm kỹ thuật viên trong doanh trại thông tin sư đoàn hai. Em gái Lương Thượng Võ là Phương Đông Hồng và em trai Trần Hiểu Du là Du Hiểu Trần cùng Trương Nguyên Tắc - cô cuối cùng đã chọn cái tên chú Lương Tất Đạt đặt cho mình - cũng gia nhập quân đội vào đầu thập niên bảy mươi, Du Hiểu Trần làm phó chỉ đạo viên trong bộ đội bên dưới, Phương Đông Hồng và Trương Nguyên Tắc cùng con gái Khương Gia Hồ là Khương Hiểu Yến đều đang học tại một đại học quân y ở Thượng Hải. Nhạc Tử Ảnh là con gái Chu Dự Đạo, khi "Cách mạng Văn hóa" mới bắt đầu không lâu, vì nhiều lý do, Nhạc Tú Anh ly thân với Chu Dự Đạo, hơn nữa độc đoán đổi tên con gái từ Chu Tử Ảnh thành Nhạc Tử Ảnh. Hiện nay, người già thì đã già, người đổ thì đã đổ, người chạy thì đã chạy, còn vài người đang trên đài, cũng chỉ là thoi thóp, hành động lớn, đã đến lúc sử dụng những lực lượng dự bị này rồi.

Thế nhưng, Chu Dự Đạo lại kiên quyết không đồng ý, nói: "Bọn trẻ bản thân đã ngẩng đầu không lên rồi, mọi người đều đang bận rộn vạch rõ giới hạn nói cho rõ ràng, còn bắt chúng tham gia chuyện này, quá thiếu lý trí."

Đậu Ngọc Tuyền nói: "Lão Chu ông hiểu rõ đi, ở đây cũng có con tôi, hơn nữa là hai đứa. Vạch rõ giới hạn với ai? Vạch rõ giới hạn với những người như chúng ta là cách mạng à? Logic vớ vẩn. Chính là phải bảo chúng đến, xem phong trào làm thành cái gì rồi."

Chu Dự Đạo vẫn phản đối, nói: "Không được, như vậy quá mạo hiểm, tôi không thể vì lão Trương bị bệnh tâm thần, mà tôi cũng điên theo được. Đây quả thực là trò đùa."

Đậu Ngọc Tuyền nghiêm túc nói: "Đây không phải trò đùa, đây là cứu vãn đồng chí. Đồng chí Chu Dự Đạo, tôi nói với ông, ông đồng ý cũng phải đồng ý, không đồng ý cũng phải đồng ý. Dù sao chúng ta cũng là cán bộ hạ bệ rồi, kẻ đi chân đất không sợ kẻ mang giày, nếu ông không đồng ý, tôi cũng có thể lôi ông xuống, mọi người cùng làm phản cách mạng cho xong chuyện."

Chu Dự Đạo nổi nóng: "Ông có ý gì? Uy hiếp tôi? Đừng quên, trên người tôi cũng có năm vết sẹo. Tôi sợ cái gì?"

Đậu Ngọc Tuyền cười lạnh: "Thế nhưng ông hết đau lại quên đau."

An Tuyết Mai và Uông Thành Hoa vừa thấy hai người cãi nhau, nhanh chóng giảng hòa. Uông Thành Hoa nói: "Thôi thôi, lão Chu cũng có nỗi khó của ông ấy, lão Đậu ông đừng kiên trì nữa, đừng vì lời nói của kẻ điên mà hỏng việc lớn."

Đậu Ngọc Tuyền mặt mày u ám nói: "Các người tránh ra, tôi đơn độc đàm phán với Chu phó quân trưởng - Chu đại quân trưởng."

Uông Thành Hoa còn muốn nói gì đó, Đậu Ngọc Tuyền mất kiên nhẫn, phất tay nói: "Các người vào buồng trong đi, chúng tôi bàn công việc."

Những người phụ nữ đều rút lui.

Giằng co. Đối đầu.

"Lão Đậu, ông muốn thế nào?"

"Không gì khác, chính là muốn mượn hội trường lớn của ông - cũng là của chúng ta."

"Không thể khác sao?"

"Không thể khác."

"Ông cũng thần kinh rồi à?"

"Không, tôi rất tỉnh táo. Tôi tỉnh táo nhắc nhở cậu, phải có nhận thức đúng đắn về cục diện. Núi không chuyển thì nước chuyển mà."

"Lời này có ý gì?"

"Lão Chu," Đậu Ngọc Tuyền đứng dậy, chắp tay sau lưng, đi đi lại lại hai vòng, nhìn Chu Dự Đạo, "Lão Chu, chúng ta làm việc cùng nhau hơn ba mươi năm rồi, hôm nay tôi muốn nói với cậu vài lời gan ruột. Đối với phong trào này, cậu đã lún quá sâu rồi. Ba mươi mấy năm nay, tôi từng tham gia đủ loại phong trào, từng bị chỉnh, cũng từng chỉnh người khác, người ta chỉnh tôi có lần đúng, có lần sai. Tôi chỉnh người khác cũng có đúng có sai. Thế nhưng, phong trào không thể cứ mãi tiếp diễn được, qua hôm nay, còn có ngày mai. Nhớ thuở trước, lúc ở núi Ao Đột, cậu và Lương Tất Đạt cũng cửu tử nhất sinh, nhưng các cậu đã sống sót, Lý Văn Bân lại chết. Lý Văn Bân bị bắt như thế nào, trời biết đất biết, cậu biết tôi biết. Trời không biết đất không biết, thì vẫn là cậu biết tôi biết. Lão Trương điên rồi còn biết, thành vương bại khấu, hôm nay cao cao tại thượng, biết đâu ngày mai đã một bước rớt xuống vực sâu. Phàm việc gì cũng phải biết chừng mực, kinh nghiệm lịch sử rất đáng lưu tâm đấy..."

Những lời này nghe xong khiến Chu Dự Đạo toát mồ hôi lạnh: "Lão Đậu... cậu..."

Đậu Ngọc Tuyền xua tay, tiếp tục nói: "Trong vấn đề đối xử với đồng chí, cậu có hành vi không vẻ vang gì... Đừng kích động, tôi nói xong cậu có thể bác bỏ. Lương Tất Đạt và Trần Mặc Hàm bị phát vãng, Trương Phổ Cảnh điên rồi, mấy vị sư trưởng chính ủy tan tác, lúc này, chỉ còn một mình cậu là còn đang dương oai diễu võ. Cậu nói xem, bao nhiêu người cùng làm cách mạng, lẽ nào chỉ còn lại mình cậu là đại diện duy nhất cho đường lối đúng đắn? Thật nực cười nhất thiên hạ. Uống ngụm nước lạnh, bình tĩnh suy nghĩ một chút, những người này đều đổ rồi, giang sơn của cậu ngồi có vững không? Cậu đang ngồi trên miệng núi lửa đấy đồng chí ạ. Cậu không sợ ngày mai lại là một phong trào mới sao, cậu không sợ Lương Tất Đạt đông sơn tái khởi sao? Việc này tuyệt đối không phải không có khả năng. Chi bằng hà tất phải vậy, thay vì dây dưa với Giang Cổ Bi mà sống những ngày chúng bạn xa lánh, nơm nớp lo sợ thế này, chẳng thà về làm ruộng cho thảnh thơi. Tất nhiên, tôi không nói là bảo cậu ném gánh bỏ chạy. Hội trường lớn này hôm nay cậu cho mượn, tôi lấy ba mươi năm kinh nghiệm đấu tranh của mình đảm bảo, sẽ không gây ra tai họa gì. Nói một cách nông cạn đi, cho mượn, là cậu đã làm một việc tuyệt vời nhất vào lúc mọi người khó khăn nhất, ở chỗ Trương Phổ Cảnh, ở chỗ Lương Tất Đạt, trước mặt những lão đồng chí chúng ta, việc này chính là một khoản tích lũy của cậu. Không cho mượn, cậu chính là kẻ thù của tất cả chúng ta. Hôm nay tôi nói những lời này, là đã chuẩn bị tư tưởng đầy đủ rồi, cậu có thể hệ thống lại rồi giao cho Giang Cổ Bi, xem hắn có thể làm gì được tôi, tôi—không sao cả!"

Phòng tuyến của Chu Dự Đạo hoàn toàn sụp đổ. Trong khoảnh khắc này, ông ta nghĩ rất nhiều, ông ta nghĩ tới ánh trăng trên núi Ao Đột, nhìn thấy một vùng máu lửa khói súng, nghe thấy tiếng súng giữa đêm khuya. Hồi lâu, ông ta ngẩng đầu lên, đôi mắt mông lung: "Lão Đậu, cậu sắp xếp đi, tôi... tôi sẽ cố gắng hết sức để bảo vệ."

Bảy. "Đại hội tuyên thệ động viên huấn luyện" mà Trương Phổ Cảnh hằng mơ ước đã được tổ chức đúng hẹn.

Khi bước lên bục chủ tịch, Đậu Ngọc Tuyền theo phía sau đã để ý thấy, trong tiếng vỗ tay rầm rộ, Trương Phổ Cảnh mắt không nhìn ngang liếc dọc, đầu ngẩng cao, ngực ưỡn thẳng, bước đi như thường, chậm rãi trầm ổn, cánh tay phải còn làm ra vẻ kẹp một chiếc cặp tài liệu, hai bàn tay tuy đã không còn linh hoạt nhưng vẫn như thường lệ vỗ nhịp lên xuống nhẹ nhàng, nghiêng mặt quét nhìn hội trường, vẻ khiêm cung mà trang trọng, mặc dù ông ta chẳng nhìn thấy gì cả.

Mặc dù có Lương Thượng Võ và những người khác ngồi ở hàng ghế sau bục chủ tịch để cho đủ số lượng, nhưng Trương Phổ Cảnh căn bản không để tâm đến sự tồn tại của họ—đây là phong cách nhất quán của ông ta, trong những dịp như thế này ông ta tuyệt đối sẽ không nhìn đông ngó tây, càng không nói đến chuyện gật đầu khom lưng hàn huyên với bất cứ ai.

Điều đặc biệt gây kinh ngạc là Trương Phổ Cảnh bước đi chính xác đến vị trí thứ hai bên phải hàng ghế đầu, bình tĩnh ngồi xuống. Vị trí này trước đây luôn là của ông ta—vị trí thứ nhất bên trái phải là dành cho lãnh đạo quân khu và tổng bộ, nếu không có lãnh đạo cao hơn thì hai vị trí đó sẽ dời đi, để Lương Tất Đạt và người chủ trì công tác là phó chính ủy thứ nhất Trương Phổ Cảnh phân chiếm hai vị trí cốt lõi bên trái và phải.

Hiện tại, Đậu Ngọc Tuyền và Chu Dự Đạo chia nhau ngồi hai bên Trương Phổ Cảnh. Đậu Ngọc Tuyền như trước kia, nghiêng người về phía Trương Phổ Cảnh nói: "Người đã đến đủ rồi."

Trương Phổ Cảnh mặt không cảm xúc hỏi: "Đồng chí Lương Tất Đạt đâu?"

Đậu Ngọc Tuyền đáp: "Tổng bộ tạm thời có cuộc điện thoại, Lương quân trưởng đi nghe điện thoại rồi, do đồng chí Chu Dự Đạo chủ trì."

"Ồ," Trương Phổ Cảnh ồ một tiếng, hơi nghiêng mặt đi, nói: "Hắn không đủ tư cách."

Sau đó liền nhấn nhấn cổ chiếc micro trước mặt, theo thói quen giơ tay phải lên, dùng ngón trỏ và ngón giữa búng búng vào micro, rồi ghé tai nghe thử: "Ừm, sao không có tiếng? Đội chiếu phim!"

Đậu Ngọc Tuyền vội vàng ra hiệu về phía sau, Trương Phổ Cảnh lại gõ gõ, lần này nghe thấy tiếng vang rồi, liền nhổm mông một chút, đẩy đẩy cặp tài liệu, trước tiên hắng giọng một cách long trọng, sau đó đối diện với micro, trang nghiêm tuyên bố: "Các đồng chí, bây giờ bắt đầu họp..."

Quy trình này hoàn toàn là phong cách bình thường trước đây của Trương Phổ Cảnh, khiến ai nấy nhìn thấy đều kinh hồn bạt vía.

"Cuộc họp hôm nay, tôi muốn bàn một vấn đề, chính là vấn đề về Vô sản giai cấp Cách mạng Văn hóa. Cách mạng Văn hóa, rất cần thiết. Các đồng chí phải hiểu sâu sắc ý nghĩa của Cách mạng Văn hóa. Thứ nhất, nó là Cách mạng Văn hóa vô sản chứ không phải Cách mạng Văn hóa tư sản. Thế nào gọi là vô sản? Chính là giai cấp không có gì cả. Thế nhưng, không phải nói không có gì cả là vô sản. Vô sản có hai tầng hàm nghĩa. Một là về khách quan, không có tài sản, nghèo rớt mồng tơi. Hai là về chủ quan, không có tư tâm, có lý tưởng lớn lao của chủ nghĩa cộng sản. Chu Nguyên Chương là kẻ ăn mày, quần rách gió lùa, đi xin ăn đắp đổi qua ngày, nhưng cuối cùng hắn trở thành hoàng đế, cưỡi lên đầu nhân dân làm mưa làm gió, cho nên hắn không phải là vô sản. Trên thế giới này không có tình yêu vô duyên vô cớ, cũng không có hận thù vô duyên vô cớ. Tất nhiên cũng có tình yêu vô duyên vô cớ, cũng có hận thù vô duyên vô cớ, vô duyên vô cớ cũng là duyên cớ. Engels là xuất thân tư bản, nhưng ông ấy tin tưởng chủ nghĩa cộng sản, ông ấy làm cách mạng đối với giai cấp bóc lột, cho nên ông ấy là vô sản. Đội ngũ của chúng ta cũng vậy, có những đồng chí không hiểu đạo lý lớn của cách mạng, nhưng họ bước vào hàng ngũ cách mạng, cống hiến cho cách mạng, thì họ chính là người cách mạng. Đồng chí Lương Tất Đạt chính là đã trưởng thành như thế. Lương Đại Nha có đến không?"

Đậu Ngọc Tuyền lập tức trả lời: "Đồng chí Lương Tất Đạt đang nghe điện thoại."

"Ừm," Trương Phổ Cảnh không để ý đến Đậu Ngọc Tuyền nữa, tiếp tục mạch suy nghĩ của mình mà nói: "Lãnh tụ vĩ đại Chủ tịch Mao dạy chúng ta rằng, đọc sách là học tập, sử dụng cũng là học tập, hơn nữa còn là học tập quan trọng hơn. Học tập chiến tranh từ trong chiến tranh—đây là phương pháp quan trọng của chúng ta. Những người không có cơ hội vào trường học, vẫn có thể học tập chiến tranh, chính là học tập từ trong chiến tranh. Trong chiến tranh có những người đã trưởng thành lên, người không xuất thân từ vô sản cũng trở thành lực lượng nòng cốt của phong trào vô sản, chúng ta phải học tập các đồng chí này, không ngừng cải tạo thế giới quan của mình, đấu tranh quyết liệt với tư niệm ích kỷ thoáng qua, khiến bản thân trở thành một người vô sản tiên phong cao thượng, có ích cho nhân dân, thoát khỏi những thú vui thấp kém, thuần túy, đẩy sự nghiệp của chúng ta tiến lên phía trước."

Đậu Ngọc Tuyền giơ một ngón tay lên. Vỗ tay. Trong hội trường trống trải, tiếng vỗ tay vang lên.

Trương Phổ Cảnh nhấc cánh tay phải lên, giơ giữa không trung, vẫy vẫy về phía những cái đầu đen kịt trong ảo giác, ra hiệu yên lặng.

"Dưới đây nói đến vấn đề thứ hai, Vô sản giai cấp Cách mạng Văn hóa, mấu chốt chính là cách mạng văn hóa. Phải đập tan mọi văn hóa phong kiến hủ bại và văn hóa tư sản, phải xây dựng văn hóa vô sản. Thực thi vào quân đội chúng ta, chính là sẵn sàng chiến đấu bất cứ lúc nào. Quân đội không có văn hóa là quân đội ngu xuẩn, quân đội chỉ có văn hóa giai cấp phong kiến và văn hóa giai cấp tư sản lại càng ngu xuẩn hơn. Chúng ta phải học tập lý luận chiến tranh tiên tiến, học tập nguyên lý quân sự của Chủ tịch Mao, học tập "Luận chiến tranh trường kỳ", học tập "Về vấn đề chiến lược chiến tranh cách mạng Trung Quốc", học cho tinh, học cho thấu, dùng lý luận quân sự khoa học để vũ trang cho đầu óc chúng ta, khiến chúng ta từ trang bị đến chiến thuật kỹ thuật đều trở nên mạnh mẽ, sẵn sàng tiêu diệt mọi kẻ thù dám xâm phạm, đánh cho chúng tan tác tơi bời."

Đậu Ngọc Tuyền giơ hai ngón tay lên, sau đó lại thêm một ngón nữa. Vỗ tay nhiệt liệt. Vỗ tay nhiệt liệt trong thời gian dài.

"Dưới đây nói đến vấn đề thứ ba. Vô sản giai cấp Cách mạng Văn hóa, điểm đặt chân của nó vẫn là cách mạng. Thế nào là cách mạng, đối với vấn đề này, người khác nhau có nhận thức khác nhau, cùng một người vào thời gian khác nhau cũng sẽ có nhận thức khác nhau. Tôi cũng từng đi đường vòng. Đối với vấn đề này, nhất định phải có nhận thức đúng đắn, nếu không sẽ phạm sai lầm, phạm sai lầm lớn. Thế nào là cách mạng, hiểu biết của tôi chính là thực hiện chủ nghĩa cộng sản, chính là để bách tính có cuộc sống tốt đẹp. Không để bách tính có cuộc sống tốt đẹp, thì cuộc cách mạng đó là giả, là chủ nghĩa quan liêu, chủ nghĩa cơ hội, chủ nghĩa tư bản. Vô sản chỉ có giải phóng toàn nhân loại, mới có thể cuối cùng giải phóng bản thân. Để bách tính có cuộc sống tốt đẹp, nên là mục tiêu cơ bản nhất của cách mạng. Bách tính không có cuộc sống tốt đẹp, cách mạng không có ý nghĩa gì, không để bách tính có cuộc sống tốt đẹp, thì chủ nghĩa gì cũng là nhảm nhí cả. Cách mạng chính là phải làm cho kẻ thù rối loạn, làm cho hắn hoảng sợ bất an, làm cho hắn tè ra quần, làm cho hắn như chó tang nhà, làm cho hắn chết không chỗ chôn thây. Nhưng cách mạng không thể làm quân đội rối loạn, quân đội phải đánh giặc, đánh giặc cũng là cách mạng. Tâm địa muốn tiêu diệt chúng ta của đế quốc chủ nghĩa không chết. Chúng ta không thể thả ngựa núi Nam, cất kho dao súng, chúng ta phải đẩy mạnh phong trào luyện quân, bảo vệ quốc gia và nhân dân của chúng ta, để họ sống và lao động hạnh phúc dưới ánh mặt trời. Bảo vệ lợi ích của nhân dân là mục tiêu cao nhất của cách mạng chúng ta. Những điểm tôi vừa nói trên đây, mọi người phải nghiêm túc học tập, các cấp ủy đảng đều phải nghiêm túc học tập. Tất nhiên, chỗ nào không thỏa đáng, có thể thảo luận, có thể phản bác. Bài phát biểu của tôi kết thúc rồi."

Trương Phổ Cảnh nói xong, nhẹ nhàng quen tay đẩy micro sang một bên, bưng tách trà trước mặt lên, uống vài ngụm nước, sau đó, cầm bật lửa lên, bặt một tiếng bật sáng, châm một điếu thuốc lá.

Từ loạt bài diễn thuyết và cử chỉ này, mặc dù mùi vị của nội dung đã biến đổi, nhưng, ngoài một vài chỗ dị thường ra, nhìn tổng thể thì vẫn là nghiêm cẩn có trật tự, thậm chí còn có màu sắc tư biện nhất định. Nếu là lần đầu tiên nghe thấy bài diễn thuyết như vậy, chưa chắc đã có thể nhận ra ngay đây là những lời nói nhảm của một kẻ điên.

Đậu Ngọc Tuyền sững sờ ngẩn người hồi lâu mới hoàn hồn lại, lần này không phải giơ một ngón tay hay hai ngón tay, cũng không phải giơ ba ngón tay, mà là giơ cao lòng bàn tay, năm ngón tay cùng dựng lên không trung.

Băng ghi âm lại bắt đầu quay. Tức thì, tiếng vỗ tay ào ào nổi lên, kéo dài không dứt, như thủy triều từng đợt cao hơn một đợt, ùa tới mọi ngóc ngách của hội trường, va đập, vang vọng, xoay vần.

Vẫn là Đậu Ngọc Tuyền phát hiện ra sự bất thường đầu tiên—ngay trong tiếng vỗ tay này, cơ thể Trương Phổ Cảnh hơi ngả về phía sau, dựa vào lưng ghế, hoàn toàn thờ ơ trước những đợt nhiệt nóng bỏng ập tới, tĩnh lặng như tượng, bên khóe miệng đông cứng một nụ cười khổ nhẹ nhàng. Trên cơ thể này, thứ duy nhất còn có cảm giác chuyển động là điếu thuốc lá vừa mới châm và chỉ hút một hơi, nó bị kẹp chặt giữa ngón trỏ và ngón giữa bàn tay trái của Trương Phổ Cảnh, từng làn khói xanh mảnh nhẹ lượn lờ bay lên.