Một

Núi Aotu vào mùa hạ mang muôn màu muôn vẻ. Sườn núi hướng về phía Nam không biết từ lúc nào đã mọc lên một loài hoa nhỏ tên là sơn lý hồng, nở rộ san sát vô cùng sinh động. Mặt trời mọc lên từ sau dãy núi phía đông xa xôi, tựa như vẫn còn rất nhiều rễ tơ vương lại bên kia núi, nhuộm nửa bầu trời phía đông đỏ rực như đóa hồng. Ở gần lại sinh ra rất nhiều vầng thái dương nhỏ bằng hạt, trên đầu lá đọng sương sớm, trong giọt sương bao bọc lấy bóng người, từng hạt từng hạt rơi tí tách. Cây tre trúc ở khu rừng khúc sông dưới chân núi lại có màu xanh tươi giòn giã, phảng phất chút vàng nhạt, nhìn từ xa trông như khói như sương.

Trên sườn dốc Cương Lĩnh ở góc phía đông nam trấn Bành Lợp thuộc địa phận Trần Bạng Phố, một nhóm cán bộ Bát Lộ Quân đang ngồi ngay ngắn. Phương Đông Văn Âm nét mặt mỉm cười, đứng trước chiếc bảng đen, nghiêm túc giảng giải về vấn đề tính linh hoạt trong "Luận trường kỳ chiến".

Ngồi bên dưới nghe giảng là Lương Đại Nha, Tống Thượng Đại, Mã Tây Bình cùng mấy vị đại đội trưởng.

Mấy tháng trước, Lương Đại Nha và Chu Dự Đạo vướng phải một "vận động thuần khiết" khó hiểu, suýt chút nữa thì rơi đầu. May nhờ Dương Đình Huy kịp thời từ Tây Bắc quay về, không những minh oan triệt để cho họ, mà từ đó cũng càng thêm tín nhiệm Lương Đại Nha. Dương Đình Huy cùng các lãnh đạo chủ chốt của đặc ủy còn tổ chức một cuộc vận động "thanh toán" nghiêm khắc, tiến hành phê bình giáo dục đối với Giang Cổ Bi, Đậu Ngọc Tuyền, Lý Văn Bân và Trương Phổ Cảnh cùng những người khác vì đã thi hành đường lối sai lầm, mù quáng tiến hành "vận động thuần khiết" và làm cho nó bị mở rộng hóa, đồng thời bắt họ phải cúi đầu xin lỗi những đồng chí đã bị đả kích bức hại.

Ngày thứ bảy sau khi được thả ra, Lương Đại Nha liền dẫn dắt bộ đội đánh đồn Phùng Trại của người Nhật, dồn nén một cục tức nghẹn ngào, đánh cho trận chiến trời long đất lở. Tiếp đó, lại tham gia chiến dịch phản "càn quét" lần thứ bảy, tự mình ôm một khẩu súng máy, kiên quyết tử chiến, trong trận chiến trúng liền ba phát đạn, suýt chút nữa thì thọt một chân. Sau trận chiến, anh được đưa đến bệnh viện phân khu để dưỡng thương. Trong thời gian điều trị, Dương Đình Huy và Vương Lan Điền đã đến thăm nhiều lần. Khi vết thương đã lành, trước khi trở về huyện Trần Bạng Phố, Dương Đình Huy đã cùng Lương Đại Nha thức trắng đêm tâm sự, từ lịch sử núi Aotu đến những vấn đề tồn tại hiện nay của căn cứ địa núi Aotu, từ phương lược trị quân từ xưa đến nay cho đến đạo lý làm tướng của cá nhân, biết gì nói nấy, nói không giấu giếm, khiến Lương Đại Nha vỡ lẽ ra, tầm nhìn mở rộng.

Trong chiến trận phản "càn quét" lần thứ bảy, những người bị thương còn có Trương Phổ Cảnh và Chu Dự Đạo.

Những ngày tháng tiến hành thanh toán "vận động thuần khiết" sai lầm ấy, Trương Phổ Cảnh, Đậu Ngọc Tuyền, Giang Cổ Bi và Lý Văn Bân đã có một khoảng thời gian vô cùng thê thảm, không dám ngẩng đầu lên, may nhờ có chiến dịch phản "càn quét" lần thứ bảy, Đậu Ngọc Tuyền và Trương Phổ Cảnh cùng những người khác chủ động yêu cầu ra tuyến đầu dẫn binh chỉ huy tác chiến, đặc biệt là hướng do Trương Phổ Cảnh chỉ huy là kiên trì thời gian lâu nhất, cuối cùng còn triển khai chiến đấu giáp lá cà, đánh cho quỷ thần cũng phải kinh động, bản thân Trương Phổ Cảnh xông pha đi đầu, với tư cách là một trí thức và thủ trưởng phân khu, tay cầm một khẩu súng Tam Tám, vậy mà lại tiêu diệt gọn hai tên lính Nhật và một tên ngụy quân, có thể nói đã tạo nên kỳ tích. Trương Phổ Cảnh trong trận chiến này bị thương tổng cộng năm vết nặng nhẹ khác nhau, dùng hành động anh dũng của mình để bù đắp cho sai lầm của bản thân, đồng thời cũng giành lại được sự thông cảm và tôn trọng của Lương Đại Nha.

Lương Đại Nha hiện tại đã không còn là Lương Đại Nha của ngày trước nữa. Lương Đại Nha – đại đội trưởng đại đội huyện Trần Bạng Phố của Bát Lộ Quân đang ngồi trên Cương Lĩnh, quả nhiên giống như một học sinh khiêm tốn cẩn trọng, học tập rất chăm chỉ, cũng rất biết động não.

Phương Đông Văn Âm đóng vai trò giáo viên cũng có một số thay đổi, qua thực tiễn chiến đấu, đặc biệt là qua "vận động thuần khiết" lần đó, đã khiến cô gái chưa trải sự đời này trưởng thành hơn rất nhiều. Cũng chính trong giai đoạn này, cách nhìn của cô về Lương Đại Nha lại nâng lên một tầm cao mới.

Lương Đại Nha học văn hóa rất thành kính, sự nhiệt tình của anh có thể nói là cao hơn bất kỳ học viên nào. Mặc dù chữ viết vẫn có phần nanh vuốt giơ ra múa máy, nhưng đã thu liễm hơn nhiều. Lúc mới bắt đầu học văn hóa, một tờ giấy nháp khổ sáu mươi tư anh chỉ viết có bảy tám chữ, bây giờ đã có thể viết được mấy chục chữ rồi. Điều càng đáng mừng hơn là Lương Đại Nha không chỉ biết nhận mặt chữ, mà còn biết suy nghĩ. Ví dụ như khi nhắc đến tính linh hoạt, Lương Đại Nha rất có cảm nhận của riêng mình.

Lương Đại Nha nói: "Thế nào là tính linh hoạt? Mắt quan sát sáu hướng, tai nghe tám phương, lúc tấn công phải chừa lại đường lui, đánh thắng được thì đánh, đánh không thắng thì chạy. Lúc chạy cũng đừng có cắm cổ chạy không, mà còn phải ngó xem có cơ hội nào để ngáng chân nó cho nó một vố không. Tóm lại một câu, gió chiều nào che chiều nấy chính là tính linh hoạt." Cao luận của Lương Đại Nha chưa chắc đã hoàn toàn chính xác, nhưng đối với một người chưa từng bước chân vào cửa học đường mà nói, nhận thức vấn đề đến độ sâu như thế này cũng đã được coi là rất đáng quý rồi.

Học giỏi thì tự nhiên phải được biểu dương. Phương Đông Văn Âm có cách làm khác người, hễ ai mà cô cho là có tiến bộ lớn, cô liền dùng bút sáp vẽ một quả mơ đỏ lên tập bài tập. Mỗi lần phát bài tập xuống, Lương Đại Nha lập tức ôm chặt lấy tập của mình, sống chết không cho người ta xem, thế nhưng bản thân anh lại bất ngờ đi cướp tập của người khác. Làm xong mấy cái hành động nhỏ ấy, trong lòng đã nắm chắc, sắc mặt của Lương Đại Nha liền khác hẳn, vui sướng hớn hở như một đứa trẻ.

Có một lần Tống Thượng Đại cũng chơi một chiêu du kích với Lương Đại Nha, giật lấy tập bài tập của anh, vừa đếm vừa la lối: "Mẹ kiếp, Lương Đại Nha con mẹ nó chứ đúng là không vừa đâu nha, mười mấy người bọn ta cộng lại chưa được chục quả mơ, tao còn được tận hai quả xanh, thế mà một mình Lương Đại Nha đã giật được mười hai quả. Trong này bộ có gian lận gì không đây?"

Phương Đông Văn Âm ở bên cạnh nghe thấy, sắc mặt liền đỏ lên, vội vàng ra vẻ tức giận, bày ra uy nghiêm của giáo viên, sầm mặt lại mắng: "Đồng chí Lương Đại Nha chính là chăm chỉ hơn các anh, anh Tống ở đó lải nhải cái gì hả? Anh xem đồng chí Lương Đại Nha trả lời câu hỏi thế nào kìa, lý thuyết thông suốt, lại còn có cả cảm nhận thực tế của bản thân. Anh có biết tại sao lại phát cho anh quả mơ xanh không? Trong bài tập vẫn còn chửi thề, tôi còn ngại không muốn phê bình anh đấy."

Tống Thượng Đại nghe những lời này, rụt cổ lại không dám ho hoe gì nữa. Lão huynh này quả thực là lý cùng từ quẫn, lúc viết bài tập nhắc đến Đông Kiểu Anh Cơ, anh ta lại ngông cuồng tự ý thêm hai chữ "mẹ kiếp" vào đằng trước, đương nhiên là không được Phương Đông Văn Âm ưa rồi.

Hai

Một buổi sáng ướt át, Phương Đông Văn Âm gọi Lương Đại Nha lên Cương Lĩnh. Phương Đông Văn Âm đến phân khu họp khẩn cấp từ tối hôm qua, trước lúc rạng đông thì vừa vặn chạy về.

Hai người đi thẳng lên đỉnh núi, chọn một phiến đá sạch sẽ, đứng quay mặt về hướng đông.

Tâm trạng của Lương Đại Nha tốt vô cùng. Buổi sáng tinh mơ này, Lương Đại Nha mặc một bộ quân phục Bát Lộ Quân tự may sạch sẽ vừa vặn, trông vô cùng trưởng thành và phong độ, đứng trên đỉnh núi, thân hình cao lớn vạm vỡ tỏa ra một thứ sức mạnh làm chấn động lòng người.

Trong lòng Phương Đông Văn Âm không khỏi lướt qua một nỗi cảm thán – quả thực thời thế tạo anh hùng mà. Cô nhớ đến một vị lãnh tụ, nhớ đến một luận định anh minh của lãnh tụ ấy – đọc sách là học tập, vận dụng cũng là học tập, hơn nữa lại là học tập quan trọng hơn. Học chiến tranh từ trong chiến tranh – đây là phương pháp quan trọng của chúng ta.

Lời của vĩ nhân chính là chân lý vĩ đại. Phương Đông Văn Âm nhìn từ người Lương Đại Nha ra được một chân lý. Chiến tranh có thể hủy hoại con người, cũng có thể rèn giũa con người. Một kẻ mãng phu thôn dã như Lương Đại Nha trở thành một người chỉ huy Bát Lộ Quân, quả thực còn một khoảng cách khá dài, nhưng khoảng cách này không phải là Vạn Lý Trường Thành, lại càng không phải là không thể vượt qua. Sự khảo nghiệm thực tế của chiến tranh và sự dẫn dắt chính xác có thể nhanh chóng thu ngắn khoảng cách ấy. Đúng như lời tư lệnh Dương Đình Huy đã nói, người cộng sản chúng ta đá còn luyện thành thép được, chẳng lẽ lại không cải tạo nổi một Lương Đại Nha hay sao?

Lòng tôn kính của Phương Đông Văn Âm dành cho Dương Đình Huy là xuất phát từ đáy lòng. Thực tế phát triển của căn cứ địa núi Aotu cho thấy, Dương Đình Huy không chỉ là một nhà tổ chức và lãnh đạo quân sự xuất sắc, mà còn là một công tác viên chính trị có cái nhìn thấu đáo và tầm nhìn xa trông rộng, trong việc làm công tác con người, có thể gọi là đạt đến trình độ lư-hỏa-thuần-thanh. Giỏi phát hiện con người, là cần phải có nhãn quan; còn có thể mạnh dạn sử dụng con người, thì lại càng cần phải có dũng khí. Quan trọng hơn nữa là, Dương Đình Huy không phải là thụ động sử dụng con người, mà là có thể theo đúng đường lối đã định để cải tạo con người trong quá trình sử dụng, từng bước đưa họ vào con đường quy củ, điều này không chỉ là vấn đề nhãn quan và dũng khí, mà còn cần phải có nguyên tắc kiên định cùng chiến lược cao siêu cũng như sự vận dụng linh hoạt đối với nguyên tắc và chiến lược ấy.

Ngày nay, tình hình của căn cứ địa núi Aotu đã có sự thay đổi lớn, Dương Đình Huy và Vương Lan Điền đã được xác định điều động lên quân khu Giang Hoài, dưới sự đề cử mạnh mẽ của Dương Đình Huy và Vương Lan Điền, chức vụ tư lệnh phân khu núi Aotu dự định do Lương Đại Nha tiếp quản, còn Đậu Ngọc Tuyền – kẻ vẫn luôn hừng hực khí thế muốn thử sức mấy năm nay – vẫn tiếp tục đảm nhiệm chức vụ phó tư lệnh, đây không nghi ngờ gì nữa lại là một sự lựa chọn gây bất ngờ.

Phóng tầm mắt từ Cương Lĩnh hướng về phía đông, bầu trời khoáng đạt mây vờn nắng rực, những dãy núi chập chùng hiện lên đường nét cứng cỏi trong ánh chiều rực rỡ, Thúc Hoắc Bạng Phố ở chân núi góc tây bắc cũng thấp thoáng nhìn thấy, làn khói bếp dịu dàng từ từ bay lên trong sương sớm.

– Đồng chí Đại Nha... – Không rõ là bắt đầu từ lúc nào, cách gọi của Phương Đông Văn Âm đối với Lương Đại Nha đã có sự thay đổi nhỏ, từ đồng chí Lương Đại Nha đã biến thành "đồng chí Đại Nha". Lọt vào tai Lương Đại Nha, cảm giác hoàn toàn khác biệt, tất nhiên là cũng xuôi tai hơn nhiều.

Sau khi gọi một tiếng "đồng chí Đại Nha", Phương Đông Văn Âm lại thấy trong lòng có chút rối bời, nhất thời không biết tiếp theo nên nói gì cho phải.

Cô hẹn Lương Đại Nha lên núi ngắm bình minh lần này, không phải là lãng mạn, mà là theo chỉ thị của Dương Đình Huy, thổi gió trước cho Lương Đại Nha để Lương Đại Nha có sự chuẩn bị về tư tưởng trước lần bổ nhiệm quan trọng này. Thế nhưng cô lại không biết nên thổi ngọn gió này thế nào.

Đối với Lương Đại Nha, nhận thức của Phương Đông Văn Âm cũng đã trải qua một chặng đường dài. Lúc ban đầu phái cô đến huyện Trần Bạng Phố công tác cùng Lương Đại Nha, trong lúc cô kiên quyết chấp hành mệnh lệnh, cũng khó tránh khỏi trong lòng ôm một chút hoang mang, điều này chủ yếu xuất phát từ sự lo lắng cho năng lực của bản thân. Cô không phải là một công tác viên chính trị trưởng thành đã qua tôi luyện lâu năm, cô không biết đánh trận, cũng không tinh thông công tác con người, khi vấn đề trọng đại xuất hiện thậm chí cô còn hoảng loạn mất phương hướng. Bằng trí tuệ và năng lực chính trị của bản thân, rất khó để khống chế và thuần hóa cái tên thổ phỉ Bát Lộ như Lương Đại Nha. Vậy thì, thứ cô dựa vào là gì? Cô không biết. Lời của Dương Đình Huy là, nước muối chấm đậu phụ, vỏ quýt dày có móng tay nhọn. Thế nhưng nhọn theo cách nào, thì từ đầu đến cuối cô vẫn không tài nào hiểu rõ. Thế nhưng cô vẫn cứ đến, một đi không ngoảnh lại, thậm chí còn mang theo vài phần bi tráng. Hành động lần này cũng là để "khắc phục tính mềm yếu của trí thức tiểu tư sản".

Giang Cổ Bi lại có một cách nói khác, nói cô là "vào hang cọp".

Bây giờ quay đầu nhìn lại, Phương Đông Văn Âm thậm chí còn cảm thấy, cô nào đâu phải đến để "giám sát và cải tạo" Lương Đại Nha, mà ngược lại cô mới là người tiếp nhận sự mưa dầm thấm lâu và cải tạo của Lương Đại Nha thì đúng hơn. Cô đã quen với phong cách của Lương Đại Nha, công nhận phẩm đức của Lương Đại Nha, thậm chí còn cảm ngộ được tinh thần của người chiến đấu thực thụ từ trên người Lương Đại Nha. Nói theo một ý nghĩa nhất định, quá trình cô cải tạo và giúp đỡ Lương Đại Nha, cũng chính là quá trình Lương Đại Nha cải tạo và giúp đỡ cô, là quá trình cô thông qua Lương Đại Nha để học tập chiến tranh nông dân từ những người tham gia kháng chiến sinh ra và lớn lên trên mảnh đất này.

Mấy năm nay ở cùng nhau, mặc dù Lương Đại Nha vẫn kiên quyết bày tỏ ý nghĩa "tình yêu" đối với cô, thế nhưng lại không hề có hành động thô lỗ nào, mà tài năng cùng sự tiến bộ từng ngày từng giờ mà anh thể hiện ra trong công tác chính trị và chỉ huy chiến thuật lại khiến Phương Đông Văn Âm phải nhìn bằng con mắt khác. Phương Đông Văn Âm không chỉ một lần cân nhắc trong lòng, Lương Đại Nha quả thực có rất nhiều khuyết điểm, nhưng Lương Đại Nha cũng có rất nhiều ưu điểm, anh bộc trực phóng khoáng, dũng cảm không sợ hãi, dám nghĩ dám làm, đúng là cái gọi là thấy rõ mười mươi từ trong ra ngoài. Có đôi khi cô thậm chí còn hiểu lầm anh là một người có học thức. Mặc dù anh chưa từng bước chân vào cửa học đường, thế nhưng lại có ý thức văn hóa khá mạnh mẽ, anh cần cù hiếu học, kể từ sau khi Phương Đông Văn Âm giúp anh sửa qua mấy bài nhật ký, thói quen viết nhật ký của anh chưa từng bị gián đoạn lần nào nữa. Bộ đội tác chiến, mỗi khi thu được một món vũ khí kiểu mới nào, Lương Đại Nha đều tràn đầy nhiệt tình tự mình mày mò, từ các thông số tính năng cho đến mức độ trang bị của kẻ địch, đều cố gắng nắm rõ trong lòng bàn tay. Về mặt văn nghệ thể thao, Lương Đại Nha cũng là một phần tử vô cùng năng nổ, trên sân bóng rổ anh vẫn luôn chiếm giữ vai trò đội trưởng, lại còn đảm nhiệm vị trí trung phong, mấy bước dẫn bóng lên rổ kia, chơi thực sự rất phóng khoáng và đẹp mắt.

Cảnh giới này rõ ràng không phải ai cũng có thể đạt tới. Chính vì nhìn chuẩn điểm này, Dương Đình Huy mới phán đoán Lương Đại Nha có "tiền đồ chính trị". Dự ngôn của Dương Đình Huy đang từng bước từng bước trở thành hiện thực.

Vào thời điểm Phương Đông Văn Âm mới đến huyện Trần Bạng Phố công tác, Giang Cổ Bi cũng đã mấy lần sai người mang đến cho cô một số món đồ chơi kỳ lạ lấy từ Lạc An Châu, có cả đồ ăn lẫn đồ chơi, cô rất cảm kích nhưng cũng vô cùng hoang mang, thậm chí còn nói với Lương Đại Nha. Lương Đại Nha ra điều đại độ nói, tốt chứ sao, phó bí thư Giang quan tâm quần chúng mà, cô cứ việc tận hưởng là được. Thực ra cô biết, cái ý đồ lén lút mờ ám đó của Giang Cổ Bi đối với cô, Lương Đại Nha hình như cũng đã láng máng nhận ra, nhưng Lương Đại Nha không thèm để vào mắt, trong mắt Lương Đại Nha, Giang Cổ Bi hoàn toàn không phải là đối thủ, căn bản là không chịu nổi một đòn.

Hôm nay, đứng trên Cương Lĩnh, nhìn cái tên đại đội trưởng Lương người đầy vẻ hoang dã mà lại ẩn chứa sự tinh ranh đang ở ngay trước mắt này, Phương Đông Văn Âm cảm thấy có một thứ cảm giác rất kỳ lạ sinh ra từ trong đáy lòng. Cảm giác này khiến cô vô cùng bất an. Tự hỏi bản thân: Xem ra cậu càng ngày càngthưởng thức Lương Đại Nha rồi đấy, chẳng lẽ cậu đã đem lòng yêu anh ta rồi sao? Cô lại tự hỏi bản thân: Sống trọn đời với một người như Lương Đại Nha, sẽ thành cái dạng gì đây? Hỏi tới hỏi lui, đáp án chỉ có một, cô cười khổ phủ nhận chính mình: Điều này là không thể.

Sự thưởng thức và tình yêu không phải là một chuyện.

Thế nhưng cô lại tự hỏi bản thân, sự thưởng thức và tình yêu tại sao lại không thể là một chuyện chứ? Thứ gì cũng có một giới hạn, vượt qua giới hạn này, thì có thể sẽ xảy ra thay đổi. Sự thưởng thức đến một mức độ nhất định, không phải tình yêu thì là cái gì? Giả sử trong một hoàn cảnh đặc biệt nào đó, Lương Đại Nha kẹp cô xông ra khỏi vòng vây nặng nề của quân Nhật, ném cô vào trong rừng cây, rút súng lục ra gầm lên với cô: "Bây giờ cô chính là người của lão tử rồi, lão tử cứ muốn cô đấy!" Vậy thì, cô sẽ có phản ứng thế nào?

Sẽ, hay là không?

Cô không thể tưởng tượng nổi đó sẽ là một kết quả như thế nào. Mối quan hệ giữa người với người vốn dĩ không có tính chất và mô hình cố định, có lẽ đến lúc đó, mọi chuyện sẽ tự nhiên thành nước chảy thành sông. Sẽ hay không sẽ, đều là nhu cầu của cách mạng.

Ba

Đã đến lúc bàn chuyện chính rồi.

– Đồng chí Đại Nha, tình hình chiến tranh chống Nhật thay đổi rất lớn, có lẽ rất nhanh thôi sẽ giành được thắng lợi, đến lúc đó, tình hình trong nước có thể sẽ xuất hiện cục diện càng thêm phức tạp, anh đã nghĩ tới vấn đề này chưa?

Lúc Phương Đông Văn Âm hỏi câu này, Lương Đại Nha đang cúi đầu hút một điếu thuốc lá sợi tự quấn, hút đến mức đốm lửa kêu lách tách. Nghe hỏi, anh gật đầu nói: "Tư lệnh Dương đã nói rồi."

– Tình hình của các thủ trưởng quân khu cũng có một số thay đổi, anh đã nghe nói chưa?

Lương Đại Nha dứt khoát đáp: "Chưa nghe nói." Tiếp theo đó lại trợn tròn mắt hỏi: "Tư lệnh Dương và phó chính ủy Vương có thay đổi gì à?"

Phương Đông Văn Âm mỉm cười, nói: "Có chứ, họ đều được thăng chức rồi, tư lệnh Dương được điều đến quân khu Giang Hoài làm tư lệnh, phó chính ủy Vương được điều đến quân khu Giang Hoài làm chủ nhiệm cục chính trị, mệnh lệnh đã đến phân khu rồi. Nhưng trước khi nhân sự thủ trưởng phân khu chưa được xác định, mệnh lệnh này tạm thời chưa công bố, tôi là chiếu theo yêu cầu của cục chính trị phân khu để thông báo riêng cho anh thôi."

Lương Đại Nha ngẩn ngơ nhìn Phương Đông Văn Âm, đột nhiên cao giọng cười lớn: "Tốt, làm tốt lắm. Tư lệnh Dương và phó chính ủy Vương là lão cách mạng của núi Aotu rồi, không có họ, thì không có căn cứ địa núi Aotu. Họ sớm nên được trọng dụng rồi."

Rồi phịch một cái ngồi bệt xuống thảm cỏ nói: "Trưa nay bảo trung đội hai đưa đến một con heo, để mọi người bồi bổ cải thiện, ăn mừng một phen."

Phương Đông Văn Âm cũng ngồi xuống, nhưng lại chẳng mấy quan tâm đến chuyện mổ heo bồi bổ, cô lại hỏi: "Đồng chí Đại Nha, anh đã nghĩ chưa, gánh nặng trên vai anh có lẽ sắp nặng thêm rồi đấy."

Lương Đại Nha gãi gãi đầu nói: "...Cái này thì tôi chưa nghĩ tới. Nhưng mà có thể giao cho tôi gánh nặng gì chứ, chẳng lẽ bảo tôi đi làm tư lệnh phân khu chắc?... Hè hè, chuyện này là không thể đâu."

Phương Đông Văn Âm thu lại nụ cười hỏi: "Tại sao lại không thể?"

Lương Đại Nha nói: "Thứ nhất, tôi không có văn hóa, đám tham mưu cán sự ở phân khu tôi không quản nổi. Thứ hai, tôi đánh trận dựa vào dũng khí cộng thêm mấy trò quỷ quái, chiêu trò này đem ra dẫn dắt đại đội huyện đánh du kích thì còn tạm chấp nhận được, chứ mà đi chỉ huy một cái phân khu lớn như thế thì không linh nữa rồi. Thứ ba, Đậu Ngọc Tuyền từ lâu đã muốn làm tư lệnh, làm quyền tư lệnh mấy lần mà không thành, hắn ta không dung nổi tôi đâu."

Phương Đông Văn Âm nói: "Bật mí cho anh một bí mật, anh biết là được rồi. Phó tư lệnh Đậu Ngọc Tuyền bởi vì phạm sai lầm trong 'vận động thuần khiết', cấp trên vốn dĩ muốn điều hắn đi, là hắn ta tự mình đề nghị ngã ở đâu đứng lên ở đấy, hơn nữa còn chủ động xin nhận kỷ luật giáng chức. Tư lệnh Dương và phó chính ủy Vương đã bảo vệ hắn, phản ánh lên trên rằng hắn biết sai sửa sai thái độ thành khẩn, hơn nữa lại khá quen thuộc với tình hình núi Aotu, cho nên vẫn giữ lại, cũng không giáng chức, vẫn làm phó tư lệnh."

Lương Đại Nha nói: "Đừng vội, tôi còn có điều thứ tư. Cho dù Đậu Ngọc Tuyền không thăng không giáng, thì vẫn còn đoàn trưởng Triệu của đoàn độc lập. Tôi có để ý rồi, tư lệnh của phân khu đại đa số đều là đoàn trưởng đoàn độc lập lên thay, rất ít khi có chuyện trực tiếp cất nhắc từ đại đội trưởng huyện lên."

Phương Đông Văn Âm cười nhạt một tiếng, lộ ra hai hàng răng đều đặn nhỏ nhắn trắng ngọc như hạt châu, đồng thời trên gò má hiện lên một cặp lúm đồng tiền nhạt, nói: "Theo tôi được biết, đoàn trưởng Triệu đã được điều đến phân khu hai làm tư lệnh rồi."

Lương Đại Nha không cười nữa, nghiêng đầu nhìn Phương Đông Văn Âm, giống như đang nhìn một người qua đường xa lạ, nhìn một lúc, mới toét miệng cười: "Ấy – chà, theo cô nói thế thì cái chức tư lệnh này xem ra đúng là phải để tôi – đồng chí Lương Đại Nha lên làm rồi nhỉ. Nhưng mà chuyện này gay cấn phết nhỉ. Cô có phải là nghe ngóng được gió tanh mưa máu gì rồi không?"

Phương Đông Văn Âm mỉm cười nói: "Đây là sự phân tích của cá nhân tôi thôi. Tôi lại hỏi anh, nếu như bảo anh đi làm phó tư lệnh, anh có làm không?"

Lương Đại Nha lần này không chút chần chừ, vô cùng dứt khoát đáp: "Không làm."

Phương Đông Văn Âm tỏ vẻ khó hiểu trước sự dứt khoát của Lương Đại Nha: "Tại sao?"

Lương Đại Nha chép chép miệng, hút nốt chỗ thuốc sợi cuối cùng, vung tay ném mẩu giấy rách còn sót lại xuống sườn dốc, sau đó nháy mắt với Phương Đông Văn Âm rồi nói: "Sao lại không làm á? Cô thử nghĩ xem, phó tư lệnh là cái vai trò gì chứ? Phó tư lệnh không phải là tư lệnh, đánh trận có chiêu thức khiến người ta tâm phục khẩu phục, thì không phải tư lệnh cũng chính là tư lệnh. Đánh trận mà không có chiêu, người ta không phục anh, thì tư lệnh bay màu, chỉ còn lại cái đuôi 'phó' thôi. Hơn nữa, phó tư lệnh có chiêu gì cao siêu đi nữa, thì vẫn phải được tư lệnh gật đầu mới mang ra dùng được. Tư lệnh không gật đầu, chiêu có cao đến mấy thì cũng chỉ là chiêu mà thôi, mặc kệ người ta thấy chiêu đó có ra gì hay không, thì vẫn cứ phải làm theo ý người ta. Tôi không có văn hóa, chính là dù có chủ trương gì đi nữa, thì ấn tượng để lại cho người ta cũng chẳng phải hàng cao cấp gì. Đậu Ngọc Tuyền cứ coi thường tôi, nói tôi không có lý thuyết chiến thuật, đánh trận chỉ dựa vào đường ma lối quỷ. Thực ra đường ma lối quỷ của tôi mới là chiến thuật thực tế nhất, chỉ là bọn họ không hiểu, hiểu rồi cũng không chịu nhận. Tôi là kẻ quen làm chủ gia đình rồi, sống chung dưới mái hiên nhà người ta, e là không chịu nổi cái bầu không khí hờn dỗi đó đâu. Đến lúc đó, với chiếc ghế đứng đầu mà xảy ra mâu thuẫn, thì chính là tự tìm chuốc lấy phiền phức. Cho nên tôi không làm."

Phương Đông Văn Âm nói: "Tư tưởng này của anh e là không được đâu. Chức vụ gì không quan trọng, quan trọng là kháng chiến. Dưới đại cục kháng chiến, trí tuệ cá nhân vẫn phải kết hợp lại với trí tuệ tập thể, thì sức mạnh mới lớn. Nghe ý của anh, anh quả nhiên vẫn là kiểu lãnh đạo gia trưởng, anh phải sửa cái tác phong này đi."

Lương Đại Nha xua tay nói: "Đạo lý thì tôi đều hiểu, nhưng mà chính là không sửa được. Có sửa thì cũng là chuyện sau này."

Phương Đông Văn Âm nghĩ ngợi, cảm thấy cũng đúng, băng dày ba thước, không phải cái lạnh một ngày. Cô bèn chuyển chủ đề nói: "Đồng chí Đại Nha, tôi còn phải đưa ra một kiến nghị cho anh nữa, anh có thể tiếp nhận không?"

Lương Đại Nha sảng khoái nói: "Được chứ, kiến nghị của cô là tôi tiếp nhận nhiều nhất đấy. Chỉ cần hợp lý, thì đến bao nhiêu cũng nhận hết."

Phương Đông Văn Âm nói: "Bây giờ anh cũng coi như là một vị chỉ huy cấp tương đương rồi, thế nhưng cái tên này của anh lại có vẻ hơi... thế nào ấy nhỉ, vả lại anh cũng không còn răng nanh nữa rồi, còn tính là đại nha cái gì nữa chứ? Tôi thấy thế này, bỏ đi một chữ 'Nha', chữ 'Đại' bên dưới thêm bộ 'sâm quải' vào, cứ gọi là Lương Tất Đạt đi. Cổ huấn có câu muốn nhanh thì không đạt, chúng ta không hoảng không loạn không nóng không lạnh, học một bước tiến một bước, cảnh giới tự khắc sẽ đạt tới. Tất Đạt, anh thấy thế nào?"

Lương Đại Nha cau mày suy nghĩ một lát, bất ngờ vỗ tay kêu lên: "Được, rốt cuộc là kẻ từng du học nước ngoài có khác, cái tên này sửa nghe có chiều sâu đấy, tôi kiên quyết tiếp nhận."

Từ đó về sau Lương Đại Nha đổi tên thành Lương Tất Đạt.

Bốn

Lúc ban đầu nghe được tin Lương Đại Nha sắp đến phân khu làm tư lệnh, Lý Văn Bân hoài nghi mình nghe nhầm, hoài nghi là Đậu Ngọc Tuyền đang trêu chọc mình. Anh ngồi trên chiếc ghế mây đối diện với Đậu Ngọc Tuyền, uống ngụm trà lớn núi do chủ nhà mang tới, cảm thấy nhạt nhẽo vô vị.

Thế nhưng vẻ mặt nghiêm nghị và nặng nề của Đậu Ngọc Tuyền, lại rành rành chứng minh đây là sự thật.

Lý Văn Bân rõ ràng đã gầy đi rất nhiều, chiến sĩ cách mạng trẻ tuổi này trong mấy năm gần đây tâm lực lao tụy, những cuộc đấu tranh phức tạp gần như đã vắt kiệt sự nhiệt tình của anh, mà các cuộc vận động nội bộ lại thường khiến anh sau khi sự nhiệt tình qua đi, lại rơi vào sự bị động và hoang mang. Trong "vận động thuần khiết" đợt trước, anh từng có một khoảng thời gian huy hoàng ngắn ngủi, anh thậm chí đã đưa một nhân vật một tay che trời như Lương Đại Nha vào "viện cải tạo" bí mật, nếu như anh kiên định thêm chút nữa, làm theo ám hiệu của Đậu Ngọc Tuyền, thì Lương Đại Nha e là sớm đã hồn bay phách lạc rồi.

Thế nhưng ngay sau đó anh liền phát hiện ra, rời khỏi Lương Đại Nha rồi, anh vẫn không thể nào thuần hóa nổi cuộc đấu tranh vũ trang của huyện Trần Bạng Phố. Điều mà anh càng không ngờ tới chính là, cuộc vận động đó đến cũng vội vàng, đi cũng vội vàng, Giang Cổ Bi, Đậu Ngọc Tuyền và Trương Phổ Cảnh cùng những người khác lần lượt chịu phê bình và xử lý tổ chức, hoàn cảnh của anh ở huyện Trần Bạng Phố từ đó cũng trở nên vi tế hơn.

Thế nhưng... Lương Đại Nha càng làm như vậy, trong lòng Lý Văn Bân lại càng bất an. Sự rộng lượng của Lương Đại Nha mang lại cho anh sự an ủi, nhưng đồng thời cũng đâm sâu vào lòng tự trọng của anh. So sánh lại, Lương Đại Nha ngược lại giống như một nhà cách mạng chuyên nghiệp chính thống được giáo dục bài bản, còn anh Lý Văn Bân lại trở thành một kẻ tiểu nhân đầu cơ cách mạng hãm hại đồng chí, một kẻ đáng thương được người ta tha thứ và chiếu cố. Lương Đại Nha càng khách khí với anh bao nhiêu, anh lại càng cảm thấy ánh mắt của các đồng chí nhìn mình có chút khác thường, thế nên trong lòng thường xuyên dâng lên một thứ chua chát khó tả, sự nhục nhã nặng nề tựa như một hồn ma xua mãi không đi, cứ bay lượn mãi trong tim anh.

Giờ đây, Lương Đại Nha lại được thăng chức lần nữa, vậy mà lại sắp trở thành tư lệnh phân khu núi Aotu, đối với Lý Văn Bân mà nói, không nghi ngờ gì nữa đây là một tin tức chẳng mấy vui vẻ gì.

Sau khi nghe tin do Đậu Ngọc Tuyền tiết lộ, Lý Văn Bân giận dữ nói: "Đây đơn giản là hồ nháo. Lương Đại Nha là cái thá gì chứ? Cùng lắm cũng chỉ là một trang anh hùng cỏ dã, đánh du kích kiểu nay đánh một gậy mai đập một phát thì còn tạm được, chứ đem phân khu núi Aotu giao cho hắn, đem cả một căn cứ địa lớn thế này giao cho hắn, đây không phải là trò đùa thì là gì?"

Đậu Ngọc Tuyền ngồi dưới cửa sổ, toàn tâm toàn ý lau chùi khẩu súng lục Browning của mình, lau sạch rồi, giơ lên soi dưới ánh nắng ngoài cửa sổ, mặt gương lớn màu xanh thẫm lập tức lóe lên một vầng sáng tựa như mặt hồ. Đậu Ngọc Tuyền tháo khẩu súng lục ra một lần nữa, lại thọc cây thông nòng vào nòng súng, từ từ xoay tròn, rồi rút ra, lại từ từ xoay tròn, dường như muốn thăm dò cho bằng được cả những ngóc ngách bí mật nhất ở trong đó.

Lý Văn Bân hỏi: "Tại sao đảng ủy phân khu và đặc ủy lại không phản đối?"

Đậu Ngọc Tuyền cười nhạt một tiếng nói: "Phản đối? Phản đối ai? Xu thế chung là thế, ai đi phản đối thì kẻ đó chính là chó điên sủa mặt trời. Đảng ủy phân khu do những ai hợp thành? Đặc ủy lại do những ai hợp thành? Phân khu thì chỉ có tôi và Trương Phổ Cảnh dám phát biểu quan điểm của mình, những người khác đều là kẻ ủng hộ Dương Đình Huy và Vương Lan Điền. Còn bên phía đặc ủy, mặc dù là lão Giang chủ trì công tác, nhưng đồng chí này cậu cũng biết rồi đấy, thuộc giống chó, có thế lực để dựa dẫm thì hắn dũng cảm hơn bất kỳ ai, thấy tình thế không ổn, liền ba chân bốn cẳng chuồn thẳng. Trong 'vận động thuần khiết', chúng ta ai cũng có sai sót, mọi người đều có thể kiểm điểm một cách đường đường chính chính, nên công tác thì vẫn cứ công tác tiếp, trong lòng vô tư thì trời đất rộng mở mà, ai chẳng có lúc phạm sai lầm? Thế nhưng đồng chí Giang Cổ Bi này thì không được, cứ như một con chó nhà có tang, hoảng hốt lo sợ suốt cả ngày, bám theo sau đuôi lão Dương lão Vương để kiểm điểm, nghe nói còn viết cả bản kiểm điểm gửi cho Lương Đại Nha, vấn đề nhân cách cũng lòi ra luôn rồi. Được rồi, không nhắc đến hắn nữa. Việc bổ nhiệm đồng chí Lương Đại Nha đảm nhiệm chức vụ tư lệnh phân khu là do lão Dương và lão Vương đề cử lên cấp trên, là quyết định của quân khu Giang Hoài, đây là điều không thể thay đổi. Tôi hôm nay nói cho cậu biết, chính là muốn nhắc nhở cậu một tiếng, đồng chí Lương Đại Nha vẫn có ưu điểm, có rất nhiều điểm đáng học hỏi. Trong khoảng thời gian hắn chưa đến phân khu báo cáo này, cậu phải quan hệ cho thật tốt với hắn."

Lý Văn Bân cười lạnh nói: "Nghe ý của phó tư lệnh Đậu đây, có phải là bảo tôi nhân lúc tư lệnh phân khu Lương Đại Nha tạm thời vẫn chưa nhậm chức, đi tỏ vẻ nịnh hót khom lưng uốn gối không? Kiểu chuyện này các anh có thể làm được, chứ tôi thì không đời nào làm đâu."

Đậu Ngọc Tuyền lại chẳng hề lúng túng mất tự nhiên chút nào, tỏ ra vô cùng có hàm dưỡng, cười nói: "Cậu Lý, lời này của cậu hơi phiến diện rồi. Mọi người đều là đồng chí cả, không dính dáng gì đến vấn đề khom lưng uốn gối ở đây cả. Trong 'vận động thuần khiết', chúng ta ai cũng có chỗ có lỗi với đồng chí Lương Đại Nha, chúng ta nhún nhường một chút về thái độ, cũng là điều nên làm."

Lý Văn Bân nói: "Càng nhìn người này tôi càng thấy không giống người tốt, trên người nồng nặc mùi thổ phỉ, để hắn đến làm tư lệnh phân khu, e là lại mang cái tác phong quân phiệt của hắn truyền bá ra khắp cả căn cứ địa núi Aotu mất thôi. Cách mạng, thường thì chính là bị chôn vùi trong tay những kẻ này đấy."

Đậu Ngọc Tuyền cười nói: "Cậu cho rằng Lương Đại Nha là phản cách mạng à?"

Lý Văn Bân nói: "Hắn hiện tại đang ở trong môi trường cách mạng, thì chính là cách mạng, nếu như đặt hắn vào môi trường phản cách mạng, rất có khả năng hắn chính là phản cách mạng."

Đậu Ngọc Tuyền cười ha hả, nói: "Những lời này sau này không được nói linh tinh nữa nhé, đây là vu khống đồng chí đấy."

Lý Văn Bân nói: "Lão Đậu anh cũng đừng có giả vờ cao thượng với tôi, chức tư lệnh phân khu không để anh làm, tôi biết trong lòng anh có tư vị gì mà. Thực ra cũng trách chúng ta mềm yếu lúc ban đầu, thứ nhất là lúc cử hắn làm đại đội trưởng đại đội huyện Trần Bạng Phố, các anh kiên trì thêm chút nữa, cho dù không giết hắn, thì cũng không đến mức phóng túng hắn thế này. Thứ hai là trong 'vận động thuần khiết', tôi vẫn không thể ra tay độc ác được, giá như lúc đó nghe theo chỉ thị của anh, thì hắn sớm đã mất mạng rồi."

Đậu Ngọc Tuyền nghiêm mặt nói: "Cậu Lý, tình hình lúc đó đặc biệt, cái gọi là chỉ thị của tôi đối với cậu... không thể gọi là chỉ thị được, chỉ có thể hiểu là một loại kiến nghị áp dụng biện pháp khẩn cấp trong tình huống khẩn cấp mà thôi. Lời này sau này tốt nhất đừng nhắc lại nữa."

Lý Văn Bân lại không biết điều, nghênh cổ nói: "Lão Đậu anh cũng chột dạ quá rồi đấy. Anh sợ cái gì chứ? Lúc đó người muốn giết Lương Đại Nha đâu chỉ có một mình anh, là nhu cầu của cách mạng mà. Lúc đó nếu như xử tử hắn bí mật, thì cái ghế tư lệnh này thế nào cũng là của anh, chúng ta cũng không phải đứng đây oán trách số phận nữa."

Cái gọi là "lúc đó" mà Lý Văn Bân nhắc tới, chính là lúc bắt giữ Lương Đại Nha ban đầu, Đậu Ngọc Tuyền ngoài việc thỉnh giáo Giang Cổ Bi một chữ "hoạn", lúc ở riêng với Lý Văn Bân, thì đã nói ra một tràng lời lẽ khá công khai – sự tín nhiệm của hắn đối với Lý Văn Bân lớn hơn sự tín nhiệm đối với Giang Cổ Bi, – Đậu Ngọc Tuyền nói: "Bắt giữ Lương Đại Nha không phải chuyện đùa, e là đêm dài lắm mộng. Vận động nếu như xuất hiện sự lặp lại, lão Dương mà về, lại thả Lương Đại Nha ra, thì chính là thả hổ về rừng. Chuyện này không làm thì thôi, đã làm thì phải làm cho đến chốn, không thể để lại hậu họa."

Lý Văn Bân tất nhiên biết "làm cho đến chốn" mà Đậu Ngọc Tuyền nói có ý nghĩa gì, Đậu Ngọc Tuyền còn ám chỉ với anh, có thể động tay động chân vào cơm nước đưa cho Lương Đại Nha và Chu Dự Đạo, dù sao bộ xã hội đặc ủy cũng do Giang Cổ Bi nắm giữ, báo cáo là đột bệnh mà chết là chuyện đường hoàng hợp lý.

Nhưng Lý Văn Bân lúc đó lại nương tay, cho rằng Lương Đại Nha và Chu Dự Đạo đằng nào cũng là cá trong rọ rồi, "vận động thuần khiết" là do cấp trên bố trí, khí thế rất hung hãn, phân khu hai chỉ riêng phần tử tình nghi thôi đã giết hơn bảy mươi người, có những kẻ chỉ vì nói vài câu oán giận thôi là đã có thể định tội chết rồi. Chiếu theo khí thế của "vận động thuần khiết" lúc đó, cho dù Lương Đại Nha không có vấn đề gì khác đi nữa, thì chỉ riêng việc hắn đến chúc thọ hội trưởng duy trì hội Hán gian và tặng một cây đại dương thôi, cũng đủ để khép tội chết mấy lần rồi. Cách mạng là một việc đường đường chính chính, mà cái cách đó của Đậu Ngọc Tuyền thì lại quá mạo hiểm. Hơn nữa, lúc đó chưa phán tội chết cho Lương Đại Nha và Chu Dự Đạo, chuyện lớn thế này, Lý Văn Bân làm thì trong lòng vẫn chưa đủ vững dạ.

Ngoài ra, Lý Văn Bân mấy lần thăm dò đáy lòng của Trương Phổ Cảnh, Trương Phổ Cảnh đều giữ một thái độ, nói: "Không thể làm theo kiểu của phân khu hai được, phải theo chính sách, thẩm vấn nghiêm ngặt, nhưng không được tra tấn tàn nhẫn thể xác." Cứ như vậy, Lý Văn Bân liền không tiếp nhận kiến nghị của Đậu Ngọc Tuyền.

Bây giờ, Lương Đại Nha không những không trở thành "phần tử không thuần khiết" mà bị tiêu dùng, ngược lại ngày càng lớn mạnh, đến cả Đậu Ngọc Tuyền cũng không khỏi cảm thấy sợ hãi trước "kiến nghị" lúc trước của chính mình.

Đậu Ngọc Tuyền cuối cùng nói với Lý Văn Bân rằng: "Cậu Lý, tôi vẫn muốn khuyên cậu, phải quan hệ đoàn kết cho thật tốt với đồng chí Lương Đại Nha. Sau này, tất cả chúng ta đều phải công tác dưới sự lãnh đạo của đồng chí Lương Đại Nha, phải ủng hộ cậu ấy. Còn về việc trong 'vận động thuần khiết' giữa các đồng chí có chút ma sát, thậm chí có những lời nói hành động quá khích, thì đều có thể hiểu được, chúng ta là đang thi hành đường lối sai lầm. Thế nhưng, tôi nhắc nhở cậu, những món nợ cũ lịch sử này sau này tốt nhất nên bớt nhắc lại đi, tránh tạo ra mâu thuẫn mới giữa các đồng chí với nhau."

Lý Văn Bân kích động nói: "Xem ra, cục diện căn cứ địa núi Aotu e là thực sự phải để Lương Đại Nha khống chế rồi. Tôi biết các anh... ý tôi là anh lão Đậu và Giang Cổ Bi, đối với Lương Đại Nha có thể nói là vừa hận vừa sợ. Chỉ có đồng chí Trương Phổ Cảnh, đối với Lương Đại Nha là không ủng hộ cũng không thỏa hiệp, dám phê bình, dám chống đối. Tôi cho rằng thái độ của đồng chí Trương Phổ Cảnh mới là thái độ mà một nhà cách mạng nên có. Tôi cũng là thái độ này. Lương Đại Nha nếu như thực sự có thể dẫn dắt tình hình căn cứ địa núi Aotu tiến về ánh sáng, tôi sẽ không giữ lại chút nào mà ủng hộ cậu ta. Còn các anh, thứ lỗi cho tôi nói thẳng, đối với cách mạng ít nhiều gì cũng có chút đứng núi này trông núi nọ, gió chiều nào che chiều nấy, có thành phần đầu cơ cách mạng."

Đậu Ngọc Tuyền không kinh không ngạc, cười ha hả nói: "Được được được, chúng ta đều là phần tử đầu cơ cả, chỉ có đồng chí Lý Văn Bân cậu là nhà cách mạng triệt để nhất, không sợ hãi nhất, trung trinh nhất được chưa? Tôi hôm nay mời cậu đến, không phải để tranh cãi với cậu, tôi chỉ có một câu, mọi người phải đoàn kết cho thật tốt. Chuyện phái Giang Hoài phái Aotu gì đó, sau này chúng ta tuyệt đối không được nói nữa, ai nói, chính là chia rẽ, chính là phạm tội."

Lý Văn Bân cười nhạt một tiếng nói: "Lão Đậu anh không cần phải sợ, tôi sẽ không đi mách lẻo anh với Lương Đại Nha đâu. Tôi cho dù không phải là bích-sê-vích triệt để, nhưng kinh nghiệm cách mạng ít nhiều gì cũng tích lũy được một ít. Thế nhưng, bảo tôi ủng hộ và tán thành Lương Đại Nha, tôi còn phải xem biểu hiện của cậu ta đã."

Năm

Đêm hôm nay, chùa Thanh Lương không thanh lương chút nào.

Bữa tối cuối cùng trước khi Dương Đình Huy và Vương Lan Điền rời khỏi phân khu quân sự núi Aotu đã được dọn rượu lên. Rượu là rượu đốt khoai lang do bách tính núi Aotu tự nấu, vị rất thuần và cũng rất đậm, lúc nuốt xuống có thể làm cay rát một đường trong ruột. Mồi nhậu tất nhiên rất đơn giản, là đậu đũa và bầu do chính đội ngũ trồng, tiếp đến là lươn và cá diếc do các chiến sĩ mò dưới sông lên. Đại đội huyện Trần Bạng Phố đưa tới nửa con thịt heo, Dương Đình Huy bảo chặt một nửa cho đoàn độc lập, lại chặt một nửa của một nửa cho cơ quan đặc ủy, phần còn lại bảo nhà bếp phân khu hầm một nồi củ cải, cán bộ chiến sĩ cơ quan phân khu chia đều theo đầu người, mỗi người được hơn nửa bát lớn. Mấy vị thủ trưởng gom lại với nhau, cũng có bốn cái bát sứ to đực, đương nhiên là phần lớn vẫn là củ cải.

Món ăn bắt mắt nhất trong bữa tiệc phải kể đến chiếc đùi chó muối do Đậu Ngọc Tuyền chủ động đóng góp. Đây là vật phẩm úy lao do Lưu Hán Anh bên kia núi đưa tới vào mùa đông, đoàn trưởng Triệu của đoàn độc lập giữ lại một chút hàng tư trang, mãi không nỡ ăn một mình, trước khi đến phân khu hai nhậm chức, lại chuyển tặng cho Đậu Ngọc Tuyền, hôm nay coi như phát huy tác dụng lớn rồi, dùng ớt khô xào lên, bỏ thêm chút bún tàu vào, làm tăng thêm không ít màu sắc cho bữa tối vừa được tính là tiễn biệt vừa được tính là cởi mở tấm lòng này.

Món ăn thì hơi kém một chút, nhưng có rượu vào, bầu không khí liền trở nên náo nhiệt hẳn lên.

Những người tham gia tiễn biệt, ngoài hai người họ Dương, họ Vương ra, còn có Đậu Ngọc Tuyền, Trương Phổ Cảnh, tham mưu trưởng Khương Gia Hồ, cùng với bộ trưởng hậu cần quân khu Trương Tú Hải, phó bí thư đặc ủy kiêm phó chính ủy phân khu Giang Cổ Bi, phó tham mưu trưởng Chu Cương. Lại có một số tham mưu cán sự ra ra vào vào, nói là đến vớt váng húp nước thịt ăn thịt chia rượu, nhưng đại đa số đều rất biết điều, không hề có ai thực sự đi chọc vào cái chậu bún tàu xào thịt chó có quy chuẩn cực cao đó, chỉ là xuất phát từ sự tôn kính đối với thủ trưởng, qua đây kính rượu nói lời chia tay, còn có người rơi cả nước mắt.

Ăn một lát, các tham mưu cán sự không vào nữa, các thủ trưởng liền bước vào giai đoạn cởi mở tấm lòng.

Dương Đình Huy nói: "Tôi công tác ở núi Aotu mấy năm nay, có một cảm nhận lớn nhất, chính là đoàn kết tạo ra sức chiến đấu. Công tác của đặc ủy và phân khu quân sự núi Aotu cùng thành tích đấu tranh chống địch xếp ở tốp đầu trong phạm vi quân khu, dựa vào cái gì nào, dựa vào chính là việc các đồng chí ngồi đây đồng tâm hiệp lực. Người cộng sản chúng ta dựa vào chính là sức mạnh tập thể. Tôi Dương Đình Huy không có ba đầu sáu tay, tôi cộng với lão Vương vào, thì cũng chỉ là hai cái đầu bốn cánh tay. Thế nhưng những người chúng ta gom tấm lòng lại với nhau, một người liền có thể phát huy tác dụng của mười người trăm người. Tôi cảm ơn sự ủng hộ của các đồng chí dành cho tôi. Tất nhiên, điều này không có nghĩa là giữa chúng ta hoàn toàn không có sự bất đồng, nhưng những sự bất đồng này đều nằm dưới tiền đề bảo vệ lợi ích cách mạng, đều nằm trên cơ sở đoàn kết."

Lời của Dương Đình Huy vô cùng thẳng thắn, đầu tiên liền chạm đúng vào một sợi thần kinh nhạy cảm.

Đậu Ngọc Tuyền lập tức biểu thái: "Tư lệnh cứ yên tâm, lần này bổ nhiệm đồng chí Lương Đại Nha làm tư lệnh phân khu, cá nhân tôi cho rằng là vô cùng thích hợp. Mặc dù cậu ấy là cán bộ công nông, nhưng sự tiến bộ của cậu ấy trong mấy năm nay ai cũng thấy rõ, về mặt chính trị cũng đã cơ bản trưởng thành. Hơn nữa, cậu ấy thể hiện rất có thành tựu trong thực tiễn chiến đấu, cuộc đấu tranh kháng Nhật của núi Aotu rất cần những đồng chí như vậy."

Dương Đình Huy nói: "Tôi tin lời của lão Đậu là lời từ tận đáy lòng. Lão Đậu và tôi cũng là bạn cũ lâu năm rồi. Mặc dù cậu cũng có một số khuyết điểm, nhưng đối với tính đảng và nhân cách của cậu thì tôi không nghi ngờ gì. Nói về tình cảm cá nhân, cậu còn từng cứu mạng tôi, lần gặp hiểm họa ở Tam Hà Điếm đó, phát súng ấy của cậu là đỡ thay cho tôi. Không phải quan hệ đồng chí thân thiết, thì chẳng ai đời lại đi chết thay cho người khác. Một người đến sinh mạng vì chiến sĩ vì cách mạng mà còn hiến dâng được, thì còn có cái gì là không thể hiến dâng nữa chứ? Lần này tại sao lại cất nhắc Lương Đại Nha mà không để cậu làm tư lệnh phân khu, nói thật thì chủ yếu là ý kiến của tôi. Tôi và lão Vương lúc báo cáo lên đảng ủy cấp trên, trong tư tưởng không phải là không có sự giằng xé lặp đi lặp lại, nhưng cuối cùng chúng tôi vẫn đề cử Lương Đại Nha. Một là bởi vì cuộc vận động đó vừa mới qua đi, ảnh hưởng xấu của mấy đồng chí các cậu quả thực vẫn còn tồn tại, lúc này để lão Đậu cậu làm tư lệnh thì không thích hợp. Hai là bởi vì Lương Đại Nha hai năm nay làm việc quả thực không tệ, đặc biệt là có uy lực chấn nhiếp rất lớn trong lòng quân địch ngụy. Ban lãnh đạo phân khu giao thời cũ mới, để Lương Đại Nha tới làm tư lệnh, có lợi cho việc ổn định cục diện của núi Aotu. Lý do chính là hai điều này. Nếu gạt bỏ hai điều này đi, bất kể là tố chất chính trị, tu dưỡng quân sự, hay là phẩm đức cá nhân và năng lực chỉ huy, mà nói về lão Đậu cậu, tôi có thể nói là Lương Đại Nha không thể so sánh với bất kỳ đồng chí nào ngồi đây cả. Việc trọng dụng Lương Đại Nha, có thể nói là sự lựa chọn đặc biệt trong điều kiện đặc biệt. Cho nên hôm nay tôi vẫn phải đặt câu nói này ở đây, các đồng chí ngồi đây đều là lão cách mạng cả, tham gia cách mạng đều sớm hơn Lương Đại Nha, ngoại trừ đồng chí Trương Tú Hải ra, tuổi đảng đều dài hơn Lương Đại Nha. Thế nào gọi là lão cách mạng? Người mới lên rồi, dìu họ lên ngựa, tiễn họ một đoạn đường, đây mới là tấm lòng của lão cách mạng."

Vương Lan Điền nói: "Lời của lão Dương và lão Đậu đều là lời từ đáy lòng, đều là thái độ của người cách mạng. Nào, chúng ta cũng đừng chỉ lo nói chuyện, rượu vẫn phải uống, thịt chó sắp nguội rồi, mọi người mau động đũa đi."

Trương Phổ Cảnh nâng bát rượu nói: "Tôi có cái nhìn đối với đồng chí Lương Đại Nha, người cộng sản không nói lời trái lương tâm. Nhưng trong hội nghị của đảng, tôi đã giơ tay. Đã giơ tay rồi, thì nguyên tắc tổ chức tôi tuyệt đối sẽ không vi phạm. Nhưng điều này không có nghĩa là tôi không có ý kiến. Thói hư tật xấu và tác phong quân phiệt của Lương Đại Nha, tôi vẫn sẽ chống đối. Nào, tư lệnh, nếu anh đồng ý với thái độ của tôi, thì chúng ta cạn bát rượu này."

Dương Đình Huy lập tức đứng dậy, nói: "Tôi uống rượu trước rồi phát biểu sau." Nói xong, giơ cao bát lên, chạm keng một tiếng với Trương Phổ Cảnh, ngửa cổ uống một hơi cạn sạch.

Uống rượu xong, Dương Đình Huy ném mạnh bát lên bàn, nói: "Lão Trương cậu nói cậu muốn chống đối thói hư tật xấu và tác phong quân phiệt của Lương Đại Nha, tại sao tôi lại không đồng ý? Lão Trương cậu nói đúng vào tâm can tôi rồi. Chúng tôi đề cử Lương Đại Nha làm tư lệnh phân khu, không phải là không có chút lo lắng nào, lo lắng lớn nhất chính là không có ai dám sờ mông cọp của hắn. Con đường tiến bộ của một người là rất dài đằng đẵng, cần phải có người không ngừng phê bình, có người tranh luận. Phải có một người luôn xuất hiện ở đối diện của hắn, không chỉ là lúc hắn có khuyết điểm thì chỉ ra cho hắn, quan trọng hơn là lúc hắn đạt được thành tích, lúc hắn đắc ý vênh váo, có người dám cho hắn một gậy hét lớn bên tai, để hắn thức tỉnh. Lương Đại Nha về tính cách thì có nhược điểm, hơn nữa một số nhược điểm còn là chí mạng. Đầu tiên là phải trị cái tính kiêu ngạo của hắn, trị chủ nghĩa anh hùng cá nhân của hắn, trị thói quân phiệt của hắn, phải tăng cường quan niệm tính đảng cho hắn. Sứ mệnh này do ai hoàn thành? Vẫn phải dựa vào công tác viên chính trị chúng ta. Chính ủy phân khu tạm thời chưa xác định rõ, lão Trương cậu là biết nguyên nhân rồi đấy."

Trương Phổ Cảnh vốn không chịu nổi men rượu, cộng thêm việc bị thương mấy chỗ trong trận phản "càn quét" lần thứ bảy, vết thương mới cách đây không lâu vừa mới khép miệng, hôm nay dám uống cạn ly lớn thế này, hoàn toàn là do cảm xúc chi phối. Một bát rượu trôi xuống bụng, sắc mặt liền hơi tái đi, tiếp lời của Dương Đình Huy nói: "Đối với sai lầm mà tôi đã phạm phải, tôi có sự nhận thức của riêng mình. Tiến lui cá nhân thì tính là gì? Đại trượng phu tiến không cầu danh, lùi không tránh tội. Tôi tham gia Đảng Cộng sản, là để làm cách mạng, chứ không phải để làm quan làmlão gia. Tôi cũng xin biểu thái, tôi hiện tại là phó chính ủy kiêm chủ nhiệm cục chính trị, chỉ cần tôi vẫn là một công tác viên chính trị, vẫn là một người cộng sản, thì tôi sẽ không từ bỏ nguyên tắc của mình. Điểm này, có thể để sự thật lên tiếng."

Hơi có chút men say, lời nói liền đanh thép. Ngồi quây quần gọi nhau toàn lão Dương lão Vương lão Đậu lão Trương, thực ra cũng mới chỉ là những người ở độ tuổi hai mươi mấy ba mươi tuổi, cuộc đấu tranh gian khổ và phức tạp đã khiến những nhà cách mạng trẻ tuổi này trưởng thành trước tuổi.

Trong số những người này, Vương Lan Điền lớn tuổi hơn một chút, lời nói vì thế cũng ôn hòa hơn rất nhiều. Ông ta lại giơ đũa lên, gọi mọi người ăn thịt chó. Mặc dù là thịt chó để từ năm ngoái, nhưng may là người núi Aotu có tuyệt chiêu muối những thứ này, đầu tiên là nấu nửa chín trong nồi sắt, sau đó dùng hoa tiêu và nước muối ngâm, vớt ra rồi bóp với gừng băm và nước tương ngâm tiếp, lại vớt ra phơi khô gió, thế là dần chuyển sang màu đỏ. Lúc chế biến, nêm thêm ớt đỏ xào khô qua dầu, hương vị liền được xào ra. Bày lên mặt bàn, màu sắc tươi tắn, hương thơm nức mũi.

Mọi người cũng cảm thấy đề tài có vẻ hơi trầm lắng quá, nhưng phần lớn mọi người trong bầu không khí thế này thì không tiện chêm lời. Có chủ nhiệm Vương dẫn đầu, mọi người liền lần lượt giơ đũa gắp thịt. Quả nhiên là món ngon, dai giòn nhai rất bùi, thơm nức kẽ răng.

Vương Lan Điền mỉm cười nhìn Dương Đình Huy, nói: "Lão Dương, ý định của chúng ta có phải có thể tiết lộ ra ở đây với mọi người không?"

Dương Đình Huy nói: "Đương nhiên là có thể chứ, đều là đồng chí cũ cả rồi."

Vương Lan Điền bèn đẩy bát rượu đến trước mặt Trương Phổ Cảnh, ân cần nói: "Lão Trương, đường dài mới biết sức ngựa, thời gian lâu dài mới thấu lòng người. Chúng ta làm đồng chí cũng phải bốn năm rồi chứ nhỉ? Đối với một số vấn đề, chúng ta có ý kiến khác nhau, cũng không ảnh hưởng đến quan hệ đồng chí chân thành giữa chúng ta. Cậu đồng chí này tính đấu tranh mạnh, tính nguyên tắc mạnh, đều vô cùng đáng quý. Đồng chí lão Dương và tôi đều cho rằng, 'vận động thuần khiết' của núi Aotu làm hơi quá đà, cũng không phải là trách nhiệm của riêng một cá nhân nào. Tổ chức đảng lớn như thế, bao nhiêu lão hồng quân lão bát lộ được đảng giáo dục nhiều năm như vậy đã đi đâu hết rồi? Lại không có năng lực phân biệt đến thế cơ à? Lại mù quáng đến thế cơ à? E là cũng không hoàn toàn như vậy. Chúng ta cũng có hoang mang, nhưng nhiệm vụ là do cấp trên bố trí, nguyên tắc tổ chức lại không cho phép chúng ta chống đối. Cho nên nói, trách nhiệm ai cũng có, chỉ là có nặng có nhẹ thôi. Cho dù thi hành có hơi quá đà đi chăng nữa, thì vẫn là vấn đề nhận thức, chứ không phải vấn đề phẩm chất cá nhân. Lão Dương và tôi hai người bàn bạc với nhau, chính trị quân sự phân khu núi Aotu vẫn phiền cậu tạm quyền đảm nhiệm nhé. Chúng ta đến quân khu rồi, phải đem ý kiến của mình báo cáo với đảng ủy quân khu, còn bước điều chỉnh tiếp theo thế nào, tổ chức sẽ cân nhắc cho thỏa đáng."

Dương Đình Huy nâng bát rượu lên, đảo mắt nhìn quanh một vòng, đột nhiên cười nói: "Bữa cơm hôm nay ăn ra được cái đạo lý rồi, đã bàn là mọi người cùng nhau góp tiền ăn chung bồi bổ cái bụng, thế mà ăn hồi nào hóa ra lại biến thành cuộc họp rồi. Thế này cũng tốt, ngồi đây đều là lãnh đạo phân khu và đặc ủy cả, hôm nay chúng ta coi như mở một cuộc họp đảng tạm thời đi. Chỉ có điều cuộc họp hôm nay có chút đặc biệt, không chỉ là anh nói tôi giảng, trên bàn không chỉ có rượu có món nhậu, mà còn có cả một chậu thịt chó muối ớt đỏ cay xé lưỡi thế này. Thịt chó thơm nức, tình nghĩa thắm thiết, tôi thấy bữa tối hôm nay cứ gọi là hội nghị thịt chó đi, các đồng chí ý kiến thế nào nào?"

Các đồng chí đều cười, bảo chủ ý này của tư lệnh rất hay, bữa cơm này ăn thật có ý nghĩa.

Không khí lại trở nên sôi nổi, Trương Tú Hải - bộ trưởng hậu cần - cảm thấy cái người làm công tác hậu cần như mình cũng phải có hành động đảm bảo hậu phương rồi, bèn ngẩng cổ đứng phắt dậy, ôm vò rượu rót một vòng, sau đó lớn tiếng hò hét muốn cạn chén với mọi người. Chớp mắt một cái, nửa vò rượu đã trút hết vào bụng các đồng chí.

Ngoài cửa lại có mấy cán bộ cơ quan thò đầu ngó ngoáy, bị Dương Đình Huy nhìn thấy, bèn gọi vào nói: "Tư lệnh với chính ủy sắp đi rồi, mấy đồng chí khác trong cơ quan đều đến chúc rượu, sao lại không thấy mấy cậu, tôi còn tưởng là người đi trà lạnh rồi chứ, cuối cùng vẫn đến đấy chứ."

Mấy người cùng nhau biện bạch, nói là vừa ở trung đoàn độc lập về, không biết tối nay tiễn đưa tư lệnh và chính ủy.

Cừu cán bộ của khoa tổ chức nói: "Đâu dám trà lạnh chứ, đừng nói tư lệnh và chính ủy được điều về quân khu để gánh vác trách nhiệm lớn hơn, cho dù có thực sự điều đi nơi khác, chúng tôi cũng không thể quên lão thủ trưởng đã vun trồng chúng ta trưởng thành chứ."

Dương Đình Huy cười ha hả nói: "Quả nhiên là bậc văn nhân của phân khu, ngòi bút cứng cỏi cái miệng ngọt ngào. Được, không biết không có tội, mỗi người ăn một miếng thịt chó trước, ăn xong thì nâng ly chúc rượu tôi và chủ nhiệm Vương."

Lần này náo nhiệt rồi, các tham mưu cán bộ cùng xông lên, có người uống với tư lệnh, có người uống với chủ nhiệm Vương, các thủ trưởng cạn xong lại cạn với các thủ trưởng cơ quan.

Nhân lúc hỗn độn này, Vương Lan Điền nháy mắt một cái, gọi Đậu Ngọc Tuyền và Trương Phổ Cảnh vào phòng trong, đóng cửa lại nói: "Mặc cho bọn họ uống với tư lệnh đi, tôi thì không chịu nổi nữa rồi. Bọn họ uống cứ uống, chúng ta tiếp tục mở hội nghị thịt chó của chúng ta."

Trương Phổ Cảnh nói: "Thịt chó đã hết rồi, chỉ còn lại hội nghị thôi."

Đậu Ngọc Tuyền nói: "Cậu đúng là người cố chấp, thịt chó đều nhét vào bụng cậu cả rồi, sao lại hết được?"

Vương Lan Điền nói: "Ngày mai tôi và tư lệnh Dương sẽ đi huyện Trần Bếp tìm Lương Đại Nha nói chuyện, nhưng có một số lời vẫn phải nói trước với hai vị. Về việc bổ nhiệm Lương Đại Nha, tuy ý kiến của tư lệnh Dương và tôi chiếm chủ đạo, nhưng chúng tôi quả thực cũng không yên tâm lắm, giống như tư lệnh vừa nói, đó là lựa chọn đặc biệt trong điều kiện đặc biệt. Ý của tư lệnh Dương là, công tác chính trị vẫn để lão Trương phụ trách toàn diện, còn về phương diện tác chiến, lão Đậu quản lý nhiều hơn một chút. Những ai tham gia đảng ủy phân khu, hai vị bàn bạc trước một đại khái đi. Phân công đảng ủy, lão Trương trực tiếp đảm nhận bí thư, lão Đậu đảm nhận phó bí thư. Đồng chí Lương Đại Nha gia nhập đảng chưa lâu, làm ủy viên là được rồi."

Trương Phổ Cảnh thản nhiên nói: "Tôi đây chính ủy chỉ là quyền chức, bí thư đảng ủy tôi thấy vẫn nên để người làm phó thì thích hợp hơn, bằng không, khi chính ủy mới nhậm chức, đổi lại sẽ không mấy thuận tiện."

Vương Lan Điền cười, nói: "Cậu lão Trương là thật sự không hiểu hay giả vờ hồ đồ thế? Chính ủy mới là ai? Rành rành ra đó rồi, ghế trống vẫn để đó, chẳng qua chỉ là vấn đề thời gian thôi."

Trương Phổ Cảnh hừ lạnh một tiếng hỏi: "Lão Vương, lời này là cậu nói, hay là lão Dương nói?"

Vương Lan Điền nói: "Cậu tự suy ngẫm đi, nếu sự thật không phải thế, vậy thì không phải tôi nói, cũng không phải lão Dương nói, mà là thịt chó nói. Nói một câu thật lòng, gánh nặng trên vai hai vị không nhẹ, công tác ở phân khu này chủ yếu dựa vào hai vị gánh vác. Vấn đề trọng đại nhất định phải mở hội nghị đảng để nghiên cứu, kiên quyết phản đối chủ nghĩa anh hùng cá nhân. Chúng ta vẫn phải kiên trì nguyên tắc đảng chỉ huy súng, kiên trì chính ủy thực hiện quyền quyết định cuối cùng. Điểm này, chúng ta cũng sẽ nói rõ với đồng chí Lương Đại Nha."

Đậu Ngọc Tuyền nói: "Cấp trên suy tính rất chu đáo, một lòng rộng mở hướng về đảng, tôi tin rằng chúng ta sẽ phối hợp thật tốt với đồng chí Lương Đại Nha. Đồng chí Lương Đại Nha mới tiếp nhận, tình hình có lẽ chưa quen, tôi có thể làm nhiều hơn một chút. Đợi cậu ấy nắm bắt toàn diện tình hình rồi, lại từng bước buông tay."

Vương Lan Điền phấn khởi nói: "Tôi và lão Dương cần chính là câu nói này của lão Đậu anh. Tôi cũng nói thật với anh luôn, phân khu sáu thiếu tư lệnh, người chúng tôi đề cử là anh, nhưng hiện tại anh không thể đi, anh phải dẫn dắt Lương Đại Nha một đoạn đường, có thể buông tay rồi, khi đó căn cứ vào suy nghĩ của chính anh mới quyết định điều động hay không điều động. Hai vị thấy sao, còn vấn đề gì nữa không?"

Trương Phổ Cảnh đứng dậy, liếc nhìn Đậu Ngọc Tuyền một cái, không mặn không nhạt nói: "Tôi thì không có vấn đề gì nữa. Nhậm chức vụ gì không quan trọng, quan trọng là cách mạng."

Đậu Ngọc Tuyền nói: "Những gì nên nói đều đã nói rồi, quy lại cũng vẫn là câu nói cũ đó, lão Vương lão Dương hai người cứ yên tâm đi, nhẹ nhàng lên đường, tôi lão Đậu mà làm ra chút việc nào vi phạm nguyên tắc tổ chức, các anh cứ lấy súng bắn chết tôi."

---❊ ❖ ❊---

Trong toàn bộ khung cảnh tiễn đưa chia tay, chỉ có một mình Giang Cổ Bi là từ đầu đến cuối trầm mặc không nói, ra vẻ đầy tâm sự.

Giang Cổ Bi không có cái vẻ hào khí và quật cường của Trương Phổ Cảnh, cũng không có cái tầm nhìn suy xét chu đáo của Đậu Ngọc Tuyền. Trong "vận động thuần khiết", hắn là kẻ biểu hiện tích cực nhất, hắn thậm chí còn dùng hình thức trái phép với Lương Đại Nha và Chu Dự Đạo, nay Lương Đại Nha đến làm tư lệnh phân khu, hắn tuy tinh lực chủ yếu đặt ở phía đặc ủy, nhưng lại kiêm nhiệm phó chính ủy phân khu, rời khỏi bộ đội phân khu, đặc ủy sẽ khó bước đi tấc nào. Lương Đại Nha có cho hắn sắc mặt tốt hay không, thì chỉ có trời mới biết.

Sáu

Dương Đình Huy và Vương Lan Điền phi ngựa như bay trên đường núi. Khi đến nơi đóng quân của đại đội huyện Trần Bếp, Phương Đông Văn Âm đang tổ chức quan binh đại đội bộ học hát "Tam đại kỷ luật chú ý tám điều". Chiến sĩ đa số văn hóa không cao, dĩ nhiên càng không bàn tới cảm giác âm nhạc gì sất, phát âm không rõ lại còn lạc điệu, nhưng tính tích cực không có ngoại lệ đều rất cao, từng người khuôn mặt đỏ bừng, rướn cổ lên gò lưng hô hét, những âm điệu lệch pha tranh nhau chen chúc nhảy ra so cao thấp.

Khuôn mặt Phương Đông Văn Âm ửng hồng, một lọn tóc mai ướt sũng dưới vành mũ rũ xuống, dán vào má lấm tấm mồ hôi. Theo nhịp tay vung lên, một cặp lúm đồng tiền tự nhiên gợn lên sức sống thanh xuân phơi phới. Bộ quân phục vải thô tự may mặc trên người rất vừa vặn, vòng eo thắt một dải băng vũ trang bằng da bò, dáng người cao ráo lại càng tô điểm thêm một vẻ anh khí đặc biệt khác lạ. Thấy các thủ trưởng đến, Phương Đông Văn Âm bèn ra hiệu tạm dừng, sau đó chạy ra ngoài bãi tập để chào.

Dương Đình Huy liếc nhìn Vương Lan Điền, cười hì hì nói: "Hô, chính ủy nhỏ của chúng ta lớn thật rồi, sai khiến đám nhà quê này phục răm rắp, không đơn giản đâu. Hình như cũng cao lên một chút rồi. Xem ra đất nước huyện Trần Bếp đúng là nuôi dưỡng người ta thật."

Phương Đông Văn Âm có chút ngại ngùng, cười thẹn thùng nói: "Đất nước huyện Trần Bếp cũng là đất nước núi Ao Cụ mà thôi. Đất nước núi Ao Cụ nuôi dưỡng hai vị thủ trưởng cao hơn, đều cao tận ra ngoài núi Ao Cụ rồi."

Dương Đình Huy nhìn Vương Lan Điền, hai người tâm ý tương thông, đồng thời cười rộ lên.

“Ầy, Lương Đại Nha đâu?” Dương Đình Huy hỏi.

Phương Đông Văn Âm giơ tay chỉ: “Nhìn kìa, ở đằng kia.”

Theo hướng ngón tay Phương Đông Văn Âm chỉ, Dương Đình Huy và Vương Lan Điền nhìn thấy một ngôi nhà tranh, liên tục có người ra ra vào vào, hình như là Lương Đại Nha cùng Tống Thượng Đại, Mã Tây Bình và một nhúm người.

“Bọn họ đang làm gì thế?”

Phương Đông Văn Âm cười ranh mãnh nói: “Các thủ trưởng đến xem là biết ngay thôi.”

Dương Đình Huy vung tay phất một cái: “Đi, qua xem thế nào.”

Còn chưa đi đến cửa, đã nhìn thấy một người, rụt cổ còng lưng, vội vã cắm cổ chạy ra ngoài cửa, trong ngực còn ôm một vật, dáng vẻ vô cùng mờ ám. Tên này chạy thục mạng ra chỗ có ánh nắng, dời cái bàn tay đang che trên đồ vật kia ra, miệng lẩm bẩm niệm chú. Qua một lát, lại che tay lên như cũ, rồi quay người chạy ngược trở lại.

Dương Đình Huy quát lớn một tiếng: “Lương Đại Nha!”

Lương Đại Nha toàn tâm toàn ý đều chìm đắm trong bận rộn của mình, bất thình lình bị ai đó gọi, giật mình thót tim rồi đứng khựng lại. Nhìn rõ người tới, liền nhe răng trợn mắt la oai oái lên: “Trời ạ, sao các thủ trưởng lại đến mà không báo trước tiếng nào thế.” Quay mặt sang trừng mắt nhìn Phương Đông Văn Âm: “Cái cô nàng hư hỏng này, thủ trưởng đến rồi mà cũng không báo trước một tiếng, cứ thế dẫn thẳng đến đây, đây chẳng phải cố ý hại tôi ăn chửi à?”

Dương Đình Huy sầm mặt hỏi: “Cậu đang làm trò quỷ gì ở đây thế?”

Lương Đại Nha nói: “Hì hì, tôi có làm trò quỷ gì đâu, tôi đang tráng ảnh mà.”

Dương Đình Huy tưởng mình nghe nhầm, kéo dài giọng hỏi lại: “Cá——i gì, cậu nói cậu đang làm gì cơ?”

Lương Đại Nha cắn răng, đành phải trả lời lại một lần nữa: “Tôi đang tráng ảnh.”

“Ha ha——” Dương Đình Huy cười quái dị một tiếng, nhìn cái hộp trong ngực Lương Đại Nha, lại trừng to mắt nhìn ngắm Lương Đại Nha từ trên xuống dưới, giống như đang nhìn một con khỉ lạ hoắc, nhìn đến mức trong lòng Lương Đại Nha chột dạ nổi cả da gà. Dương Đình Huy nói: “Ha ha, cậu Lương Đại Nha được đấy chứ, sao tôi lại không nhìn ra nhỉ, cái đồ nhà quê rớt mồng tơi núi Ao Cụ như cậu, vậy mà còn có thể ấp ra trứng ngỗng phương Tây cơ đấy. Dựa vào cái thứ đồ rách nát này của cậu, mà cũng tráng ra được ảnh á? Cậu giở trò hề gì thế hả?”

Lương Đại Nha không dám phẫn nộ chỉ dám ấm uất, lẩm bẩm nói: “Tư lệnh Dương ngài đừng có coi thường người ta chứ. Cái món đồ rách này của tôi không phải món đồ bình thường đâu, cái này gọi là gì ấy nhỉ?… Ồ đúng rồi, gọi là hộp phơi nắng. Đây còn là do tôi tự mình phát minh ra nữa đấy.”

Dương Đình Huy nói: “Bổn tư lệnh ngược lại rất muốn mở rộng tầm mắt với tuyệt chiêu của cậu xem sao, nói nghe xem nào.”

Lương Đại Nha lập tức khôi phục sự tự tin, xốc lại tinh thần nói: “Tư lệnh Dương ngài xem, thứ tôi đang che là một tấm thủy tinh, bên trên thủy tinh là cuộn phim đã chụp ảnh lấy ra từ máy chụp ảnh, bên dưới cuộn phim dán một tờ giấy in ảnh. Bàn tay này của tôi mà vừa dời ra, ánh sáng mặt trời liền chiếu vào. Phơi trong khoảng thời gian bao lâu ư, tôi đếm một, hai, ba, bốn, được rồi, phơi xong xuôi. Sau đó, tôi có thể dùng nước thuốc để rửa rồi. Các thủ trưởng nếu không tin, cứ vào trong xem cùng tôi là biết ngay thôi.”

Dương Đình Huy quay đầu sang hỏi: “Thế nào chủ nhiệm Vương, chúng ta có đi mở mang tầm mắt với tuyệt chiêu của đồng chí Lương Đại Nha không đây?”

Vương Lan Điền cười nói: “Rất có cần thiết.”

Thế là, mấy người đi theo Lương Đại Nha nối đuôi nhau bước vào ngôi nhà tranh, lúc này mới phát hiện ra, Tống Thượng Đại và Mã Tây Bình cũng trốn ở bên trong, tự nguyện đóng vai trò là trợ thủ của Lương Đại Nha.

Bước vào phòng trong, Lương Đại Nha liền ra dáng oai phong, chỉ tay múa chân, cái vẻ ta đây học thức đầy mình. Đầu tiên bảo Tống Thượng Đại buông tấm rèm vải bông dày xuống, lại bảo Mã Tây Bình người này nhét chỗ này người kia chặn chỗ kia, căn phòng lập tức tối sầm lại, chỉ có thể lờ mờ nhìn thấy dưới đất đặt hai chiếc mũ sắt của quân Nhật.

Thời tiết vốn dĩ đã nóng chết đi được, trong phòng lại bị đám người Lương Đại Nha chặn kín mít không lọt một giọt gió, Dương Đình Huy liền có chút không chịu nổi, liên tục giục giã: “Lương Đại Nha cậu làm nhanh lên chút đi, tôi không chịu nổi cái tội này của cậu đâu đấy.”

Lương Đại Nha ra điều kiện nghiêm túc nói: “Đây là việc kỹ thuật, vội là vội không được đâu.”

Phương Đông Văn Âm đứng một bên chỉ chực buồn cười, cuối cùng thì phì cười thành tiếng. Lương Đại Nha nói: “Đừng cười, cứ cười là trong lòng tôi lại hoảng, coi chừng hỏng mất thời gian.”

Phương Đông Văn Âm lúc này mới không phát ra tiếng nữa, chỉ thầm vui trong lòng.

Bước vào giai đoạn kỹ thuật đỉnh cao rồi, lúc này người khác đều không nhúng tay vào được, chỉ một mình Lương Đại Nha làm ra vẻ bận rộn. Chỉ thấy hai tay hắn phối hợp nhịp nhàng, đầu tiên ném tờ giấy ảnh vào một chiếc mũ sắt, dùng gậy khua khoắn vài cái, miệng vẫn cứ lẩm bẩm không ngừng. Chốc lát sau lại vớt tờ giấy ảnh lên, ném vào chiếc mũ sắt khác. Lương Đại Nhaểnh mông lên nhìn một lúc, đến khi thẳng lưng dậy thì cái sống lưng cũng trở nên cứng cáp hơn, cười hì hì nói với Dương Đình Huy và Vương Lan Điền: “Các thủ trưởng có thể xem được rồi.” Sau đó liền gọi Tống Thượng Đại: “Lão Tống cậu bưng cái thứ này ra ngoài đi, để các thủ trưởng nhìn cho rõ ràng, chúng ta không hề khoác lác đâu nhé.”

Chiếc mũ sắt được bưng ra ngoài, quả nhiên nhìn thấy trên tờ giấy ảnh đã hiện lên hình ảnh con người, tuy có hơi trắng bệch, nhưng dẫu sao vẫn có thể phân biệt được bóng người, trên đó là mấy chiến sĩ đại đội huyện Trần Bếp, đang khom lưng cúi gập, tay cầm súng mông chổng lên trời, làm tư thế bò trườn xung phong.

“Bức ảnh này cũng là do tôi chụp đấy.” Lương Đại Nha đắc ý nói.

Dương Đình Huy trút ra một hơi bực bội thật dài, bồi cho Lương Đại Nha một đấm vào mạn sườn, đấm cho Lương Đại Nha hít vào toàn hơi lạnh.

“Á chà, Lương Đại Nha cậu thật sự có hai tay đấy nhỉ, học thức lớn thế này mà cậu cũng học được cơ à. Cậu học ở đâu thế?”

Lương Đại Nha mặt dày mày dạn nói: “Học của Hán gian ạ.” Sau đó liền đem đầu đuôi câu chuyện thu giữ được máy ảnh của quân Nhật như thế nào, phái người đến Lạc An Châu mua nước thuốc và giấy ảnh ra sao, rồi ép buộc phiên dịch viên bị bắt làm tù binh dạy hắn cách tráng phim rửa ảnh kể lại một lượt, hơn nữa còn nói: “Người ta dùng đèn điện, chúng ta không có đèn điện, tôi liền vắt óc suy nghĩ, làm ra cái hộp này, mượn ánh sáng mặt trời. Hôm qua mới thử nghiệm, hôm nay đã thành công rồi.”

Màn này nghe khiến Dương Đình Huy liên tục chớp mắt, khen ngợi một câu: "Mẹ kiếp Lương Đại Nha, mưu mẹo quỷ quái đúng là lắm thật."

Lương Đại Nha lúc này mới nhớ ra mình không còn gọi là Lương Đại Nha nữa mà gọi là Lương Tất Đạt rồi, bèn nghiêm túc nói: "Báo cáo tư lệnh Dương, từ nay về sau tôi không gọi là Lương Đại Nha nữa, tôi đổi tên thành Lương Tất Đạt rồi."

Dương Đình Huy ngẩn người ra: "Ừ hử, cái tên Lương Đại Nha của cậu gọi nghe thuận miệng thế cơ mà, sao nói đổi là đổi thế? Ai đổi cho đấy?"

Lương Đại Nha nói: "Là chính ủy Phương Đông."

Dương Đình Huy quay ngoắt đầu lại, nhìn chằm chằm Phương Đông Văn Âm nói: "Lương Tất Đạt Lương Tất Đạt, tất nào, đạt nào?"

Phương Đông Văn Âm đáp: "Tất yếu trong tất định, đạt được trong đạt tới."

Dương Đình Huy lại hỏi Vương Lan Điền: "Chủ nhiệm Vương thấy thế nào?"

Vương Lan Điền nói: "Rất hay, tôi thấy cứ gọi cậu ấy là Lương Tất Đạt đi."

Dương Đình Huy cười nói: "Hay thì hay, chỉ là quá mức cuồng vọng. Sự cuồng vọng của Lương Đại Nha là mang từ trong bụng mẹ ra, tiểu Văn Âm sao cháu lại còn hùa theo làm ác nữa hả? Thưa với cháu, sự tiến bộ của Lương Đại Nha, có một phần công lao của cháu. Nhưng sau này, tên này mà còn cuồng lại càng thêm cuồng, thì cháu cũng không thoát khỏi liên can đâu."

Phương Đông Văn Âm cười thẹn thùng, nói: "Em là giáo viên văn hóa của anh ấy mà, em dùng thân phận người thầy nói giúp học sinh của mình một câu, Lương Tất Đạt không còn là Lương Đại Nha nữa rồi, anh ấy bây giờ đã có tiến bộ rất lớn, sẽ không cuồng lại càng thêm cuồng nữa đâu."

Bảy

Cuộc nói chuyện được tiến hành riêng. Đầu tiên là Dương Đình Huy nói chuyện với Lương Đại Nha - Lương Tất Đạt, Vương Lan Điền nói chuyện với Phương Đông Văn Âm.

Cứ như vậy, khiến cho cuộc nói chuyện lần này trở nên vô cùng quan trọng và thần bí. Đương nhiên, quan trọng và thần bí chỉ là cuộc nói chuyện giữa Dương Đình Huy và Lương Tất Đạt, trò chuyện suốt ba tiếng đồng hồ, hơn nữa hoàn toàn không có ai biết nội dung cuộc nói chuyện này.

Cuộc nói chuyện của Vương Lan Điền với Phương Đông Văn Âm lại rất thoải mái, giống như bậc trưởng bối đến thăm hậu bối, lại giống như sự trao đổi học vấn giữa thầy và trò. Vương Lan Điền trước tiên khẳng định đầy đủ sự tiến bộ của Phương Đông Văn Âm, rồi lại ân cần hỏi han: "Dạo này cháu đọc những sách gì rồi?"

Phương Đông Văn Âm đáp: "Ngoài việc học tập "Luận chiến tranh trường kỳ", còn đọc một số sách nhàn đàm, ví dụ như "Thi Vận Tích Tập" và "Nhàn Tình Ngẫu Ký"."

Vương Lan Điền khá bất ngờ nói: "Hai loại sách này đều là bàn về văn chương nghệ thuật, chẳng lẽ đồng chí Phương có chí hướng ở điểm này sao?"

Phương Đông Văn Âm ngượng ngùng cười nói: "Cũng chưa hẳn thế, chẳng qua cháu đến núi Ao Cụ, vội vã vội vàng, rất nhiều sách đều bị thất lạc, chỉ còn lại mấy cuốn. Lại còn một cuốn "Sonnet Shakespeare" của người Anh, những lúc rảnh rỗi thỉnh thoảng giở ra xem, không hiểu sâu lắm, chỉ cảm thấy thú vị rất khác biệt. Thủ trưởng có học vấn uyên thâm, kính xin chỉ giáo."

Vương Lan Điền nói: "Dám đâu nhận hai chữ chỉ giáo, tôi vốn dĩ xuất thân từ thầy giáo, ngẫm lại thực ra cũng có chút thể hội. Tôi cho rằng, "Thi Vận Tích Tập" tuy chỉ là học về vần điệu, nhưng chữ "vần" lại có sự nghiên cứu rất sâu sắc. Cùng là nhặt vần, có người tuy chỉnh tề nhưng lại không thấy linh khí, có người tuy thấy linh khí lại không thấy cảnh giới, có người có linh khí lại có cả cảnh giới, nhưng lại thiếu đi mỹ cảm. Tam muội của cao thủ nhặt vần, thường là vần nằm ngoài vần, thấy âm thấy hình thấy thần. Chân vần tựa như núi, thần hình tựa như nước, nước không núi không tồn tại, núi không nước không tươi đẹp. Chữ Hán không giống với phương Tây, chữ Tây phương chính là chữ, trong chữ không có linh hồn. Bản thân chữ Hán lại dây dưa tơ tưởng cùng lịch sử. Thậm chí có thể nói, chữ Hán chính là một mạch ngầm khác của lịch sử Trung Quốc, cho nên trong hình thái ẩn chứa rất nhiều điều, giữa các nét bút ngầm chứa tình cảnh.

Vì sao nói thơ ca Trung Quốc khó làm vậy, làm xong cũng khó thưởng thức, càng khó dịch hơn. Người phương Tây rất khó thể nghiệm được điểm hay của thơ ca từ vựng Trung Quốc. Ngược lại mà nói, thơ ca phương Tây mà chúng ta đọc được, đều là qua bản dịch, điều này tất yếu sẽ phải giảm sút đi rất nhiều. Thơ ca không giống tiểu thuyết, câu chuyện có lẽ có thể dịch được đại khái ý nghĩa, còn cảnh giới thì hoàn toàn không thể sao chép lại bản sao được. Không hiểu tiếng Tây mà đi đọc thơ ca của người phương Tây, thực tế là một việc làm vừa tốn sức lại vừa hoang đường không mang lại kết quả gì. Tôi khuyên cháu ít đọc thơ ca phương Tây lại, chỉ riêng một cuốn "Thi Vận Tích Tập", thuần túy nhìn thơ qua vần, thôi đã đủ bác đại tinh thâm rồi. Cháu quay đầu lại, tìm thơ từ trong con chữ xem sao, có lẽ sẽ có những điểm hay mới mẻ."

Phương Đông Văn Âm nghe xong như được điểm hóa suối nguồn tri thức, vừa kinh vừa hỉ, không kiềm chế được mà kêu lên một tiếng thầy, nói: "Nghe một lời của thầy, quả thực có cảm giác vỡ vác thông suốt. Cách giảng giải của thầy về sự khác biệt giữa văn từ Trung và Tây, đây là lần đầu tiên em được nghe, quả thực là đổi mới cả tai lẫn mắt."

Vương Lan Điền cười nói: "Đồng chí Phương đây là đang khen tôi rồi, tôi đây chẳng qua chỉ là ý kiến của một người. Tôi cái đồ thầy giáo này, không dạy học nữa nhưng vẫn thích làm thầy người ta, có tính là thói hư tật xấu không cơ chứ?" Nói xong lại đổi chủ đề, vỗ vỗ khẩu trang bên hông, lại chỉ vào khẩu trang bên hông Phương Đông Văn Âm nói: "Cháu xem, người ta đều nói, hai Võ Song bàn chuyện hổ, hai người đồ tể bàn chuyện lợn, hai kẻ vác súng như chúng ta vậy mà lại ở chỗ này bàn chuyện sách vở, quả thực có chút ý vị siêu phàm thoát tục đấy chứ. Cháu nói có phải không?"

Phương Đông Văn Âm cũng cười, nói: "Thật sự hiếm có được chút tâm trạng nhàn nhã này, bài giảng này của thầy, đủ cho em ngẫm nghĩ một trận rồi."

Vương Lan Điền nói: "Vậy tốt lắm, tiết học thứ nhất kết thúc rồi, chúng ta bây giờ bắt đầu học tiết học thứ hai, nhưng tiết học này cháu và tôi đổi vị trí cho nhau. Cháu làm thầy, tôi làm học sinh."

Phương Đông Văn Âm lập tức đỏ bừng mặt, nói: "Thủ trưởng dọa em đấy à, chút vốn liếng ít ỏi của em thế này, làm sao có thể làm thầy của thủ trưởng được chứ?"

Vương Lan Điền nói: "Tôi không bắt cháu giảng về vần thơ đâu, cháu giảng cho tôi nghe suy nghĩ của cháu về sự biến động lãnh đạo phân khu lần này, đặc biệt là suy nghĩ về việc đồng chí Lương Đại... Lương Tất Đạt nhậm chức tư lệnh phân khu."

Phương Đông Văn Âm hơi sững sờ: "… Vấn đề này quả thực em vẫn chưa nghĩ kỹ. Ván cờ của cấp trên, không phải đôi mắt phàm tròng thịt của những người như chúng ta có thể nhìn thấu manh mối được."

Vương Lan Điền cười, cười vô cùng có ý vị sâu xa: "Cái cô nàng này, cũng bắt đầu có tâm cơ rồi đấy. Thấy cũng được, như thế có thể tránh phạm phải chủ nghĩa tự do. Vậy thì, cháu cứ bàn về cái nhìn của cháu đối với đồng chí Lương Đại Nha xem sao."

Phương Đông Văn Âm suy nghĩ một lúc, ngẩng đầu lên nói: "Nói chung mà nói, Lương Đại Nha - Lương Tất Đạt là một người tốt."

Vương Lan Điền nói: "Đây là lời gì thế? Lương Đại Nha đương nhiên là người tốt, nếu không thì sao lại để cậu ấy làm tư lệnh phân khu chứ. Lương Đại Nha không những là một người tốt, mà còn là một người tốt xuất chúng."

Phương Đông Văn Âm mím môi cười nói: "Ý em là đồng chí Lương... Tất Đạt tiến bộ rất nhanh. Kỳ thực Lương Tất Đạt là một người rất có tư tưởng, đầu óc không hề ngốc, cũng rất biết suy tính sự việc. Nhìn từ góc độ chiến đấu, đại đội trưởng huyện đã làm khá chín chắn rồi, nhưng bây giờ mà đi làm tư lệnh phân khu, em vẫn có chút lo lắng về năng lực tổ chức của anh ấy, đặc biệt là vấn đề đoàn kết."

Vương Lan Điền nói: "Đúng thế, đây cũng là điểm mà tôi và lão Dương không yên tâm nhất. Để giải quyết vấn đề này, có thể nói là cái gì chúng tôi cũng nghĩ đến rồi, những việc có thể làm cũng đều đã làm cả rồi. Ngoài ra, chúng tôi còn muốn phái cho Lương Đại... Cháu xem, cái tên này gọi vẫn không thuận miệng bằng Lương Đại Nha - chúng tôi còn muốn phối cho đồng chí Lương Tất Đạt một trợ thủ đáng tin cậy, làm việc ở bên cạnh cậu ấy, vào thời điểm quan trọng đưa ra chủ ý nhắc nhở một tiếng. Đồng chí này nên ở một vị trí thích hợp tương đối, vừa có thể thường xuyên tiếp xúc với đồng chí Lương Tất Đạt, vừa có thể nắm bắt chặt chẽ bộ đội."

Phương Đông Văn Âm có chút căng thẳng, cô lo lắng lần này lại giống như lần trước đến huyện Trần Bếp, lại bắt cô "trấn giữ" Lương Tất Đạt. Nhưng nghĩ lại, lại cảm thấy không phải. Lần trước phái cô đến, là lựa chọn đặc biệt trong điều kiện đặc biệt, khi đó là vì không yên tâm về Lương Đại Nha, mà lần này lại là thật lòng thật dạ muốn bảo vệ Lương Tất Đạt. Vừa mới đến huyện Trần Bếp cô có cảm giác mình giống như một con tin bị kẹp trong tay Lương Đại Nha, mà bây giờ người này không nghi ngờ gì chính là quân sư thực sự của Lương Tất Đạt. Lúc khác thời khác, hoàn toàn đã là hai bản chất rồi.

Phương Đông Văn Âm cười hỏi: "Nhiệm vụ quan trọng như vậy, chắc là không giao cho em chứ?"

Vương Lan Điền nhìn Phương Đông Văn Âm, điềm tĩnh hỏi: "Tại sao lại không chứ?"

Phương Đông Văn Âm đầy tự tin nói: "Lương Đại Nha đã là Lương Tất Đạt rồi, nhưng Phương Đông Văn Âm vẫn cứ là Phương Đông Văn Âm, đây chính là lý do sẽ không như thế."

Vương Lan Điền ngẩn người, ngay sau đó cười lớn sảng khoái: "Hay, trả lời rất khéo." Lại nói: "Cháu nói đúng đấy. Lần này phải tìm kiếm một cán bộ quân sự cứng cả quân sự lẫn chính trị, đảm nhận chức vụ phó tham mưu trưởng phân khu kiêm đoàn trưởng đoàn độc lập. Cháu thấy Chu Dự Đạo có thích hợp không?"

Phương Đông Văn Âm không chút do dự đáp: "Không thích hợp."

Vương Lan Điền hình như có chút bất ngờ, rất chú ý nhìn Phương Đông Văn Âm một cái, rất lâu sau mới hỏi: "Tại sao?"

Phương Đông Văn Âm nói: "Thứ nhất, căn cứ địa núi Ao Cụ của chúng ta không phải là một mảnh đất tịnh độ, đấu tranh tư tưởng vẫn luôn tồn tại, trước đây vẫn luôn nói có chủ nghĩa tông phái, Chu Dự Đạo là cán bộ được Lương Tất Đạt sử dụng đắc lực nhất, lần này nếu chơi trò nước lên thuyền lên, không phải chủ nghĩa tông phái thì cũng là chủ nghĩa tông phái rồi. Thứ hai, đoàn độc lập là lực lượng chủ lực duy nhất của phân khu, nếu để Chu Dự Đạo đi đảm nhận đoàn trưởng, phó tư lệnh Đậu bọn họ sẽ càng cảm thấy áp lực, không có lợi cho sự đoàn kết. Thứ ba, Lương Tất Đạt từ đại đội trưởng một bước vọt lên làm tư lệnh phân khu, đề bạt quá nhanh, chuẩn bị tư tưởng không đầy đủ, lúc này cũng chính là lúc bồi dưỡng tố chất chính trị cho anh ấy, có Chu Dự Đạo bảo giá hộ tống ở cự ly gần, anh ấy rất có khả năng sẽ dựa vào đó mà sinh lòng kiêu ngạo, nuôi dưỡng tâm lý tự phụ khoa trương, không có lợi cho sự tiến bộ."

Vương Lan Điền nghe xong, không kìm được đập bàn khen ngợi: "Hay, hay lắm. Tiểu Phương của chúng ta quả nhiên đã lớn rồi, trưởng thành rồi, có nhãn quang. Quả thực thời thế tạo anh hùng mà."

Phương Đông Văn Âm nói: "Em tính là anh hùng gì chứ? Chẳng phải là học được từ các bác các chú đấy thôi."

Vương Lan Điền phấn khởi lên, đứng dậy nói tiếp: "Tôi cũng nói thật với cháu luôn, hiện tại đấu tranh phản phát xít quốc tế đã giành được thắng lợi mang tính quyết định, tình hình chiến trường trong nước cũng có sự thay đổi lớn. Phân khu núi Ao Cụ sẽ là trọng tâm công tác bước tiếp theo của chúng ta. Sự biến động tầng lớp lãnh đạo phân khu lần này, rất là then chốt. Cháu cũng phải quay về, đảm nhận chức vụ phó chủ nhiệm bộ chính trị. Phân khu núi Ao Cụ còn muốn tổ chức một đoàn độc lập thứ hai, do Tống Thượng Đại đảm nhận đoàn trưởng, cháu đồng thời kiêm nhiệm chính ủy đoàn độc lập thứ hai."

Phương Đông Văn Âm kinh ngạc không nhỏ: "Em... em được không?"

Vương Lan Điền mỉm cười không nói.

“Thế nhưng, em… vẫn cảm thấy em không được.”

“Sao lại không được? Tính cả đầu lẫn đuôi, cháu cũng là Lão Bát Lộ bảy năm rồi đấy, nếu tính cả thời gian cháu tham gia hoạt động ở trường học, cháu tham gia cách mạng có thể tính là tám năm rồi. Đừng có sợ trận, cháu không phải là một cô gái nhỏ nữa rồi, hơn nữa còn có kinh nghiệm công tác thực tế. Chỉ cần cháu chịu học tập, dám lao mình xuống cơ sở nắm bắt công tác, thì không có gì là không được cả. Nhìn xem Lương Đại Nha… Lương Tất Đạt trưởng thành như thế nào nào? Gấm gương ở ngay bên cạnh, tại sao cháu lại không được chứ?”

Phương Đông Văn Âm vẫn trầm mặc. Cô cảm thấy lúc đó ra đường cái phát truyền đơn, và bây giờ đi đảm nhận chính ủy một trung đoàn, lãnh đạo công tác tư tưởng chính trị của hàng nghìn hàng vạn chiến sĩ Bát Lộ Quân, là có sự khác biệt. Lúc đó tuổi còn nhỏ, mới mười ba mươi bốn tuổi, có thể nói là nghé con không sợ cọp, các anh lớn cổ vũ một tiếng, đầu óc nóng lên là liều lĩnh lao ra luôn. Thế nhưng bây giờ, đó là một trung đoàn dã chiến đường hoàng chính thống đấy nhé, không giống với đội du kích, cũng không giống như sống qua ngày dưới nách Lương Đại Nha, đó là phải gánh vác một một góc trời đấy, cô có làm được không?

Vương Lan Điền rõ ràng đã kích động rồi, bước vào trạng thái của một người làm công tác chính trị tư tưởng chuyên nghiệp: "Sóng cả gió lớn, mới thấy rõ bản sắc anh hùng. Máu nóng của cháu không vãi xuống con đường tuổi trẻ, thì còn đợi đến bao giờ nữa chứ? Lúc đó tham gia phong trào học sinh cháu có nghĩ tới, nếu bị kẻ thù bắt đi, sẽ là kết quả gì không? Cháu chắc chắn là đã nghĩ tới rồi. Thế nhưng cháu không hề dao động, không hề được mất tính toán, đây chính là tinh thần dũng cảm của người làm cách mạng. Chính loại tinh thần không sợ hãi này, đã dẫn dắt cháu bước đi hướng tới cuộc đấu tranh tàn khốc hơn, dẫn dắt cháu không một chút do dự bước vào núi Ao Cụ. Thực tiễn chứng minh, cháu là một cán bộ công tác chính trị xuất sắc. Sự trưởng thành của cháu khiến chúng ta cảm thấy được an ủi, cũng để chúng ta nhìn thấy hy vọng mà thế hệ trẻ mang lại cho chúng ta. Cháu không có và cũng không nên có biểu hiện lùi bước, cháu không thể có lựa chọn nào khác. Cháu nên tung ra tư thế mới mẻ, dũng cảm xông lên phía trước cùng của đấu tranh, tiếp thu sự ban tặng và khảo nghiệm mà thời đại dành cho cháu."

Vương Lan Điền hào hứng sục sôi nói một thôi một hồi như vậy, khiến ngay cả bản thân Phương Đông Văn Âm cũng không kìm được mà tự có nhận thức mới về bản thân. Phải rồi, lúc ban đầu khi đọc sách ở trường học, bất chấp khủng bố trắng đi phát truyền đơn, quả thực đã thể hiện dũng khí rất lớn. Đương nhiên, sợ thì vẫn là sợ, thế nhưng không hề lùi bước. Bây giờ đã trải qua rèn luyện thực tế bảy tám năm rồi, về mặt lý mà nói, chỉ có thể càng thêm dũng cảm hơn, hình như không có lý do gì để chùn bước trước sau cả. Nghĩ đến đây, Phương Đông Văn Âm bèn ngẩng đầu lên, nói với Vương Lan Điền: "Em chấp nhận sự sắp xếp của cấp trên."

Vương Lan Điền nói: "Đây mới là thái độ chính xác của một cán bộ công tác chính trị." Dừng lại một lúc rồi lại nói: "Những cuốn sách nhàn đàm kia tạm thời đọc ít lại, đọc nhiều hơn "Vấn đề chiến lược chiến tranh cách mạng Trung Quốc" và "Về việc chỉnh đốn tư tưởng sai lầm trong Đảng". Đương nhiên, những cuốn sách đó cũng đừng vứt đi, cứ giữ lại, đợi chiến tranh kết thúc rồi hãy xem."

Tám

Dương Đình Huy và Vương Lan Điền ăn tối xong ở trấn Trần Bếp, liền trực tiếp tiến vào huyện Thọ Xuân, dưới sự hộ tống của đại đội huyện do huyện trưởng huyện Thọ Xuân An Tuyết Mai dẫn đầu, sẽ đi qua phân khu ba khi màn đêm buông xuống, trực tiếp đến quân khu Giang Hải báo cáo. Có thể thấy, tâm trạng của hai vị thủ trưởng đều rất tốt, những gì nên bố trí đều đã bố trí rồi, những gì nên bàn giao đều đã bàn giao rồi, ra đi hình như vô cùng yên tâm.

Dương Đình Huy không nói chuyện riêng với Phương Đông Văn Âm, sau khi trò chuyện xong với Lương Tất Đạt, hai vị thủ trưởng lại lần lượt tìm Tống Thượng Đại và Mã Tây Bình. Như vậy, mỗi người đều nắm rõ hướng đi của mình, thế nhưng lại không biết các thủ trưởng đã trò chuyện những gì với các đồng chí khác.

Tiễn bước thủ trưởng Dương, Vương, Phương Đông Văn Âm cứ đinh ninh Lương Tất Đạt sẽ trao đổi ý kiến với mình, nào ngờ chớp mắt một cái đã không thấy bóng dáng Lương Tất Đạt đâu nữa. Trong lòng Phương Đông Văn Âm có chút kỳ lạ, thầm nghĩ, cái tên Lương Đại Nha này, làm tư lệnh rồi là không nhận chiến hữu cũ nữa đây mà. Quyết định không thèm để ý đến hắn, nhưng nghĩ đi nghĩ lại, lại có chút không kìm được, thế là bèn thong thả bước xuống núi.

Nơi ở của Lương Tất Đạt là căn phòng sương sườn phía trong nhà của cán bộ khu Trương Nhị Căn. Lúc Phương Đông Văn Âm bước vào sân, cả nhà Trương Nhị Căn đang ăn cơm, con chó nhà Trương Nhị Căn là Diêu Tam cũng đang ngó đông ngó tây dưới đất. Con súc sinh mắt tinh, liếc mắt một cái đã nhìn thấy Phương Đông Văn Âm bước vào, liền "hự" một tiếng lao vọt lên, nhảy cẫng lên làm nũng với Phương Đông Văn Âm. Phương Đông Văn Âm cũng chẳng sợ, vươn tay ra trên dưới vờn qua vờn lại, trêu chọc Diêu Tam nhảy cẫng lên tung tăng.

Con chó này có một câu chuyện. Diêu Tam là con lứa thứ hai của con chó cái nhà Nhạc Tú Anh nuôi, giống đực, chân ngắn thân dài, nhưng cực kỳ lanh lợi, hai tháng trước do chính tay Chu Dự Đạo dắt đến, dâng tặng cho Lương Tất Đạt làm quà mừng thọ đại thọ hai mươi bảy tuổi của đại đội trưởng Lương. Lương Tất Đạt vô cùng yêu thích, đặt cho nó một cái tên kỳ quặc là Diêu Tam. Tại sao lại đặt như vậy, Lương Tất Đạt không nói, người khác cũng không rõ. Lương Tất Đạt cứ hễ rảnh rỗi là lôi Diêu Tam đi huấn luyện cắn xé cận chiến, có một lần Diêu Tam vậy mà lại lẻn vào phòng bếp của đại đội bộ, không chút do dự xơi tái một con gà sống. Con gà đó là anh nuôi Lão Hàn dùng nửa đồng đại dương mua từ nhà dân về, định dùng để tẩm bổ cho thương binh, chớp mắt một cái đã không còn chút xương thịt nào, Lão Hàn xót ruột đến mức nước mắt trào ra, xách dao lên đòi liều mạng với Diêu Tam. Lão Hàn tuy chân trái bị què, thế nhưng hôm ấy vì mối thù sâu như biển, vậy mà vừa nhảy vừa tò té chạy nhanh như bay.

Thấy sắp đuổi kịp rồi, làm kinh động đến Lương Tất Đạt, Lương Tất Đạt lại xách súng sáu bước theo đuổi Lão Hàn, vừa đuổi vừa gào to: "Mẹ kiếp Lão Hàn, mày mà dám chém con Diêu Tam của tao, ông đây sẽ đánh cái chân phải của mày què nốt."

Lão Hàn vứt dao thái rau đi mắng: "Mẹ kiếp Lương Đại Nha, cái giống bố nuôi của mày đã ăn nửa đồng đại dương của ông mày, đó là để dành cho thương binh ăn đấy nhé. Mẹ kiếp mày phải đền." Lão Hàn là Lão Hồng Quân từ Thiểm Tây sang, vì tàn tật chân nên mới làm anh nuôi, trong đại đội huyện Trần Bếp chỉ có hắn là dám mắng Lương Đại Nha.

Lương Tất Đạt nói: "Ông đền thì đền, ông đền mày một đồng đại dương hai con gà thế là được chứ gì? Súc sinh không hiểu chuyện mày cũng không hiểu chuyện à? Đua tài với nó thì tính là anh hùng hảo hán gì chứ?"

Sau đó Lương Tất Đạt quả thực đã đền cho Lão Hàn một đồng đại dương, sự việc mới được giải quyết xong.

Thấy Phương Đông Văn Âm đến, Trương Nhị Căn liền bước ra đón khỏi nhà chính, hạ thấp giọng hỏi: "Chính ủy Phương Đông, đội ngũ Bát Lộ của chúng ta chẳng lẽ gặp phải chuyện gì rồi à? Tôi thấy sắc mặt đại đội trưởng Lương có vẻ không đúng lắm."

Phương Đông Văn Âm sững sờ, hơi trầm ngâm một chút, cười nói: "Không có gì đâu, đại đội trưởng Lương có lẽ là bị đau bụng thôi."

Trương Nhị Căn nói: "Thế lại càng không đúng rồi. Đại đội trưởng Lương bình thường về đây là cười cười nói nói với chúng ta, tối nay về lại chẳng thèm đếm xỉa đến ai, tự mình cắm cổ đi thẳng vào phòng. Tôi đoán không biết trên người cậu ấy có chỗ nào không ổn không, bảo Nhị Hài mang nước nóng vào, đồng chí Tiểu Hoàng không cho vào cửa, nói đại đội trưởng Lương trong lòng không thoải mái, không cho phép ai đến làm phiền, nước nóng cũng không cho mang vào trong."

Phương Đông Văn Âm nghĩ ngợi rồi nói: "Sẽ không có chuyện gì đâu, lão Trương anh cứ mặc kệ đi, để tôi vào xem sao." Nói xong, cất bước đi thẳng vào trong. Diêu Tam vội vàng chạy vọt lên đầu, lắc lư cái mông chạy đi báo tin.

Nhà của người dân núi Ao Cụ phần lớn là do họ tự xây, tường đất lợp tranh. Trong núi không thiếu gỗ và tre nứa, cho nên ở rất rộng rãi. Nhà Trương Nhị Căn ở là căn sân hai lớp, bốn gian nhà chính ở sân trước, gia đình Trương Nhị Căn ở đó. Dưới chân tường nhà sương sườn phía đông còn có một cổng vòm nhỏ, thông sang sân trong. Sân trong có ba gian, chính là "phủ" của Lương Tất Đạt.

Lớp trưởng cảnh vệ Hoàng Đắc Hổ đang ngồi trên bậc cửa ra vào cổng vòm học chữ nghe thấy tiếng bước chân bèn đứng dậy, thấy là Phương Đông Văn Âm, định mở miệng nói chuyện, liền bị Phương Đông Văn Âm giơ tay ngăn lại. Hoàng Đắc Hổ biết mối quan hệ giữa Phương Đông Văn Âm và đại đội trưởng, đương nhiên sẽ không đến mức không biết nhìn sắc mặt, liền nhe răng cười, né người sang một bên nhường đường cho Phương Đông Văn Âm.

Phương Đông Văn Âm rón rén đẩy cửa bước vào, lúc này mới nhìn thấy Lương Tất Đạt mặc nguyên quần áo nằm trên giường, bất động không nhúc nhích, giống như đang ngủ say, điều kỳ lạ là lại không nghe thấy tiếng ngáy - tiếng ngáy của Lương Tất Đạt thì Phương Đông Văn Âm đã được lĩnh giáo đầy đủ rồi, hồi mới đến huyện Trần Bếp, đại đội bộ cả quan lẫn binh có mười mấy người, tất cả đều ở chung trong miếu thổ thần ở đầu đường, nửa đêm canh ba, cách bức tường sân cũng có thể nghe thấy tiếng ngáy của Lương Tất Đạt.

Thế nhưng Lương Tất Đạt hôm nay lại ngủ vô cùng yên tĩnh. Ánh sáng trong phòng có hơi tối, Phương Đông Văn Âm đứng trước giường Lương Tất Đạt, không quyết định được nên gọi hắn hay không gọi hắn, ngược lại là Lương Tất Đạt nghe thấy động tĩnh, trở mình ngồi dậy, dụi dụi cặp mắt sưng húp ngái ngủ, vẻ mặt khổ sở, nhìn Phương Đông Văn Âm, nhưng không nói gì.

Phương Đông Văn Âm hỏi: "Anh bị sao thế? Cơ thể không thoải mái à?"

Lương Tất Đạt gật đầu nói: "Đúng thế, không thoải mái."

Phương Đông Văn Âm lại hỏi: "Không thoải mái ở chỗ nào cơ chứ?"

Lương Tất Đạt chỉ vào ngực: "Ở đây, ở đây không thoải mái."

Phương Đông Văn Âm kinh ngạc không nhỏ: "Đừng có là tim xảy ra vấn đề gì đấy nhé."

Lương Tất Đạt cười quái dị nói: "Tim thì chẳng có vấn đề gì cả, chỉ là trong lòng buồn bực thôi."

Phương Đông Văn Âm cảm thấy khó hiểu vô cùng: "Hây, anh cái người này, tiến bộ nhanh thế này, đều làm tư lệnh rồi, còn buồn bực cái gì nữa chứ?"

Lương Tất Đạt nói: "Làm tư lệnh thì không buồn bực à? Chính vì làm tư lệnh nên tôi mới buồn bực đấy."

Phương Đông Văn Âm suy nghĩ một lúc, dường như đã hiểu ra, mỉm cười nói: "Anh là đang lo lắng kinh nghiệm công tác không đủ, đến phân khu ruột heo trực không nổi chứ gì?"

Lương Tất Đạt nói: "Không phải, kinh nghiệm công tác chúng ta không thiếu, hơn nữa chúng ta cũng có thể học chiến tranh trong chiến tranh mà, có ai sinh ra đã biết làm tư lệnh đâu."

Phương Đông Văn Âm nói: "Vậy là anh lo lắng không đoàn kết nổi với phó tư lệnh Đậu và chủ nhiệm Trương bọn họ, phải thế không?"

Lương Tất Đạt dứt khoát phủ nhận: "Cũng không phải. Người ta nói rồi, Diêm Vương không đánh người tươi cười. Tôi là một gã thô lỗ, ăn nói hành sự không kiêng dè, có chỗ nào đối xử không phải với phó tư lệnh Đậu và chủ nhiệm Trương. Thế nhưng tôi không lo lắng chuyện này, tôi nhận sai với bọn họ có được không? Bọn họ có năng lực và kinh nghiệm hơn tôi, tôi khiêm tốn học hỏi bọn họ có được không? Bọn họ là cách mạng lâu năm đảng viên lâu năm, tôi ngoan ngoãn tôn trọng bọn họ có được không? Bọn họ là tri thức người có học, tôi kính trọng bọn họ nhượng bộ bọn họ, bọn họ hưởng phúc tôi nhặt cái khổ chịu đựng có được không? Giác ngộ của bọn họ cao hơn tôi, chỉ cần đối xử chân thành không chơi trò đâm lén nắm tóc, chỉ cần bọn họ không phải Hán gian quỷ nhật không cố ý gây khó dễ với tôi, chỉ cần bọn họ vẫn là đảng viên chân chính, tôi không tin là mình không đoàn kết được với bọn họ."

Những lời này của Lương Tất Đạt nói rất chân thành thực tế, đanh thép mạnh mẽ, có chút nằm ngoài dự liệu của Phương Đông Văn Âm, cũng khiến cô càng thêm hồ đồ hơn: "Anh đừng có vòng vo tam quốc khiến mây mù che phủ thế nữa, anh buồn bực cái gì thì cứ nói ra đi, xem em có giúp anh hiến kế chủ ý gì được không."

Lương Tất Đạt nói: "Tôi chỉ buồn bực một điều, không có văn hóa. Tôi buồn bực mình sinh ra ở tầng lớp cùng khổ, không giống như các cô cậu người thành phố, từ nhỏ đã được vào lớp học học văn hóa. Tiễn bước tư lệnh Dương bọn họ, việc đầu tiên tôi làm sau khi về là đếm xem mình đã nhận được bao nhiêu chữ. Thế nhưng tôi đếm đi đếm lại đếm ba lần, đếm càng nhiều càng chán nản. Cô đoán tôi nhận được bao nhiêu chữ xem nào? Đếm ba lần vẫn cứ là bốn trăm hai mươi sáu chữ. Trời ạ, học văn hóa tôi đã bỏ ra sức lực lớn như thế, nhật ký cũng biết viết rồi, nói chuyện cũng có thể kẻ mấy đường rồi, tôi vốn dĩ cho rằng bản thân đại khái có thể tính là người có văn hóa rồi. Thế nhưng cô xem, mới có bốn trăm hai mươi sáu chữ, cái này tính là chó má gì người có văn hóa chứ. Chút văn hóa cỏn con này làm đại đội trưởng thì tạm chấp nhận được, thế nhưng tôi sắp làm tư lệnh rồi. Tư lệnh là thân phận gì chứ, tư lệnh giống như tư lệnh Dương mới là tư lệnh xịn sò chứ. Tư lệnh mà chỉ nhận biết bốn trăm hai mươi sáu chữ thì tính là tư lệnh loại gì? Tư lệnh không có văn hóa chính là tư lệnh đầu đất, tôi không phải Diêu Hồ Lô, không phải tư lệnh thổ phỉ. Tôi đường đường chính chính là tư lệnh quân khu núi Ao Cụ Bát Lộ Quân đấy nhé. Trước kia sao tôi lại ngông cuồng thế? Sao lại làm ra nhiều chuyện lỗ mãng thế? Sao lại cứ thích nói lời thô tục bậy bạ? Nói đi nói lại cũng chỉ có một đạo lý, chính là vì không có văn hóa đấy."

Vào khoảnh khắc này, Phương Đông Văn Âm tĩnh lặng đứng đối diện Lương Tất Đạt, cô chỉ cảm thấy trong lòng mình chấn động run lên, một mảnh ướt át cứ lơ lửng bay qua bay lại trước mắt. Cô kinh ngạc nhìn thấy, đôi mắt Lương Tất Đạt cũng chớp động ánh nước sáng rực. Phương Đông Văn Âm chậm chạp di chuyển bước chân, đi đến trước giường Lương Tất Đạt, đem một bàn tay thon thả luồn vào mái tóc rối bù của Lương Tất Đạt, nhẹ nhàng vuốt ve, giống như đang vuốt ve một đứa trẻ ngoan ngoãn, vừa vuốt ve vừa lẩm bẩm như đang tự nói với chính mình: "Lương Tất Đạt này Lương Tất Đạt, đừng buồn nữa, cũng đừng sốt ruột, chúng ta cố gắng thêm một chút nữa, anh chắc chắn sẽ trở thành một người rất có văn hóa, anh sẽ là một vị tư lệnh văn võ song toàn."

Lương Tất Đạt ngẩng đầu lên, lại nói: "Phương Đông, cô có biết là lúc nào tôi mới thực sự bắt đầu ngẫm nghĩ về hai chữ cách mạng này không?"

Phương Đông Văn Âm nói: "Anh từ trước đến nay vẫn luôn cách mạng mà."

Lương Tất Đạt nói: "Đúng, tôi từ trước đến nay vẫn luôn cách mạng, nhưng đó là cách mạng trong tình huống không tự giác. Trước kia, tôi cho rằng cách mạng chính là kéo lực lượng, sau này, tôi cho rằng cách mạng chính là đánh quỷ tử, cũng bao gồm cả việc đối phó với quốc dân đảng Lưu Hán Anh. Bây giờ, tôi không cho là như vậy nữa, hai chữ cách mạng, không hề đơn giản như vậy đâu. Nói ra có lẽ cô không tin, tôi thực sự suy ngẫm đào gan móc ruột về hai chữ này, là trong phong động 'thuần khiết'. Bọn họ bắt tôi lại, suýt thì giết chết rồi, theo lời của bọn họ, đây cũng là cách mạng. Sau khi cô đi thăm tôi về, đêm hôm đó tôi đã suy nghĩ suốt đêm, nghĩ đến việc một khi có ngày ngóc đầu lên được, việc đầu tiên tôi làm chính là giết mấy kẻ đó. Đêm thứ hai tôi lại suy nghĩ suốt đêm, đêm nay nghĩ vẫn là phải giết người, nhưng không phải giết mấy kẻ đó nữa. Vẫn là phải giết quỷ tử. Mấy kẻ đó miệng thì hô khẩu hiệu cách mạng, thế nhưng bọn họ hoàn toàn không hiểu cách mạng. Bọn họ nếu đáng giết, thì cũng chẳng đến lượt tôi giết. Tôi muốn làm việc lớn, tôi muốn đấu tranh — chính là ngày hôm đó tôi đã nghĩ thông suốt, cách mạng chính là đấu tranh, đấu tranh với quỷ tử, đấu tranh với Hán gian, cũng đấu tranh với kẻ xấu trong nội bộ. Thế nhưng cách mạng như vậy dựa vào không chỉ là nòng súng, đối với kẻ thù không đội trời chung, tỷ như quỷ tử Hán gian, cứ giết không tha. Thế nhưng, đối với sai lầm trong nội bộ, chỉ dựa vào việc giết chóc thì không được đâu. Cô nghĩ xem, tôi mà cứ ra tay là giết sạch bọn họ, vậy thì tôi cũng thành phản cách mạng rồi, tôi cũng sẽ phạm sai lầm phạm tội ác giống như bọn họ rồi. Không, tôi không thể làm như vậy. Đấu tranh có nhiều thủ đoạn, đối tượng đấu tranh cũng có sự khác biệt, tôi không thể làm trò hề hỗn láo giống như bọn họ, tôi phải trở thành một nhà cách mạng có tư tưởng có chiến lược, tìm chuẩn đối tượng đấu tranh, nắm bắt chiến lược đấu tranh, chọn chuẩn mục tiêu đấu tranh. Hiện tại tôi không có văn hóa, là không giảng giải được bao nhiêu đạo lý, thế nhưng, tôi muốn cho bọn họ xem, người bước đi nhanh nhất đứng ở phía trước nhất trên con đường cách mạng, cuối cùng chính là tôi, chính là tôi Lương Tất Đạt, chứ không phải bọn họ!"

Phương Đông Văn Âm bất động ngưng thần nhìn chăm chú Lương Tất Đạt đang sục sôi hào hứng, đột nhiên phát hiện ra, cô dường như có chút không quen biết con người này nữa rồi.