[TIÊU ĐỚC]: Chương tám

Tháng năm ở vùng núi Aothu thật trong lành và dễ chịu. Lúc này đang là mùa gặt hái, bách tính huyện Trần Bộ dưới tiếng hò reo của đại đội trưởng Lương, yên tâm mạnh dạn xuống đồng lao động.

Mặc dù trước đó một thời gian từng phạm lỗi vì chuyện mừng thọ Chu Nhị gia, nhưng xét vì nhiều lý do, cộng thêm thái độ nhận lỗi của Lương Đại Nha khá tốt, nên cơ bản không có hình phạt thực chất nào dành cho anh ta, chỉ bị Dương Đình Huy và Vương Lan Điền vỗ bàn đập ghế mắng mỏ một trận tơi bời, suýt chút nữa còn bị giam giữ. Sau đó, Lương Đại Nha đã ngoan ngoãn hơn rất nhiều, không dám tự ý làm càn nữa.

Nơi này cứ như một thế giới trong lành vậy. Chỉ cần Lương Đại Nha vẫn còn ở huyện Trần Bộ, bách tính liền cảm thấy không có gì phải sợ.

Trong khe hở của chiến tranh, Lương Đại Nha bằng phương thức đặc hữu của mình đã tạo nên một khung cảnh canh tác sinh động ngay trong khu vực quản hạt của bản thân—

Cánh đồng vô tận, các cán bộ chiến sĩ Bát Lộ Quân gánh quang gánh mạ qua lại trên bờ ruộng, đòn gánh tre lấp lánh kêu cót két cất lên khúc tiểu điệu núi rừng. Các hội viên phụ cứu hội cũng trảm tướng xông pha, chị dâu em dâu đuổi theo nhau, vừa cấy mạ vừa cười đùa, tiếng cười giòn tan và điệu múa cấy kéo dài bay lượn khắp núi rừng—

Tháng năm về cảnh sắc tươi đẹp

Anh gánh mạ đi về vùng sông nước

Cô em da trắng thịt mềm ơi

Đón lấy bó mạ lòng em chớ hoảng hốt...

Người hát những câu này, phần lớn là những người đàn ông gánh mạ. Sông núi Aothu sông dài núi rộng, đàn ông đại đa số đều có một chất giọng cực tốt, âm chất hồng lượng, nhả chữ rõ ràng, trong các khúc hát thì điệu Hoàng Mai chiếm đa số, cũng pha lẫn một chút phong vị Kinh kịch, Sở kịch và Bang tử, hơn nữa tính tùy ý rất cao, có thể căn cứ theo cảm xúc và nhu cầu của bản thân, tùy thời sửa đổi lời và khúc, muốn hát thế nào thì hát thế ấy, hát sao cho thấy hừng hực khí thế thì hát.

Em gái đạp nước cấy mạ bận rộn

Mãng ca tay thô chân to ơi

Làm ướt chiếc áo hoa của em rồi...

Trong những câu hát như thế này, đã có chút ý vị vấn vương tình cảm rồi. Người hát chưa chắc đã hiểu rõ lắm, chỉ mặc sức cất cao cổ họng mà hát thôi, từ tổ tiên truyền lại chính là cái kiểu hát như thế này. Quan hệ giữa cán bộ chiến sĩ huyện đại đội với quần chúng trong địa phận huyện Trần Bộ đều vô cùng mật thiết, đặc biệt là các đồng chí phụ liên khu vực trung tâm thứ hai, nhiệt tình cách mạng hừng hực như lửa, thường xuyên tìm mấy huynh đệ Bát Lộ trêu ghẹo đôi câu.

Mây tháng năm bay trên trời

Em gái cấy mạ non dưới nước

Bó mạ của Mãng ca sáng rực rỡ cơ chứ

Được ôm vững vàng trong đôi tay em gái...

Những câu hát như thế này là do các thiếu nữ và các cô vợ trẻ hát. Bài hát này chẳng biết ra đời từ năm nào tháng nào, các cô gái núi Aothu từ khi lớn đến tuổi xuống đồng, đều biết hát hết, hát đến mức gương mặt rạng rỡ mây bay.

Mặt trời đã qua đỉnh đầu, lệch về phía tây. Mặt trời được phủ một lớp màu xám nhạt, sự ồn ào náo nhiệt của đồng ruộng đã bước vào cao trào, những bó mạ bay lượn đầy trời tựa như én về chiều, những đóa bọt nước trắng lóa chỗ này một mảng chỗ kia một cụm bắn ra ánh bạc tứ tung, tiếng hát cấy mạ đợt sóng này dâng lên đợt sóng khác, giọng nam hào sảng trầm hùng và giọng nữ run run điệu đà hòa quyện vào một chỗ, bên này vừa dứt, bên kia lại cất lên, thả sức phóng thích tính cách thuần hậu phác thảo của núi Aothu, phong vận hương thôn đậm đà lan tỏa khuếch tán trong cánh đồng rộng lớn.

Hát đến bầu không khí này, bắt đầu giở trò đùa cợt rồi—

Cây mạ của em xanh rì rào

Trôi nổi trên bờ ruộng sáng ngời

Tay che vành nón lén lút nhìn

Phập phà phập phồng ê hế lòng hoảng hốt...

Những câu hát này không chỉ đàn ông hát hăng say, mà mấy người phụ nữ của phụ cứu hội cũng họa lại vô cùng đặc sắc, trong ruộng mạ hiện lên một khung cảnh vui vẻ hòa hợp. Lương Đại Nha và các binh sĩ của anh ta cũng cười hì hì hòa mình vào đó.

Chỉ là không ngờ tới, có một người không vui nổi, người này chính là phó chính ủy huyện đại đội huyện Trần Bộ Phương Đông Văn Âm. Phương Đông Văn Âm lớn lên trong học đường Tây học ở Thượng Hải, đã từng thấy qua khung cảnh nhộn nháo thế này bao giờ? Chưa từng chịu sự huân nhiễm của phong tục quê mùa thôn dã, tự nhiên cũng không thể thể hội được niềm vui mà những điệu múa cấy này mang lại cho người lao động.

Đến huyện Trần Bộ công tác, trước đó Dương Đình Huy vốn dĩ không hề trưng cầu ý kiến của bản thân Phương Đông Văn Âm, cũng không có bất kỳ ai khác trưng cầu ý kiến của cô ấy. Đối với sự sắp xếp của tổ chức, cá nhân phục tùng là vô điều kiện. Nhưng đã đến rồi, cô ấy đành phải "sát cánh chiến đấu" với cái vị đại đội trưởng khó hiểu như Lương Đại Nha, đ ra dáng một vị phó chính ủy, phải dẫn dắt bộ đội cho tốt, phải dẫn dắt theo con đường lành mạnh.

Phương Đông Văn Âm đỏ bừng mặt tìm đến Lương Đại Nha, nói: "Lương đại đội trưởng, anh nghe mấy bài hát này là cái gì thế hả? Chiến sĩ Bát Lộ Quân mà hát những bài hát thế này, e là ảnh hưởng không tốt."

Nào ngờ Lương Đại Nha nhe hàm răng hô ra, cười toe toét, nói: "Ảnh hưởng là cái thá gì chứ? Cấy mạ mà không hát thì sao được hả? Chưa từng thấy có ai cấy mạ mà không hát cả. Cắm mặt cắm mũi làm việc, thế chẳng mệt chết người à? Phải hát chứ."

Phương Đông Văn Âm nói: "Muốn hát, thì cũng phải chọn dăm ba câu từ... chọn dăm ba câu từ hay mà hát. Anh nghe bài hát này thô tục làm sao, nào là anh với em, không ra làm sao cả, nghe chua lòm khiến trong lòng người ta cứ thấy ngấy lên được."

Lương Đại Nha nhìn Phương Đông Văn Âm, có hơi ngẩn người, đột nhiên chớp chớp mắt, cười không có ý tốt nói: "Phương Đông chính ủy cô nghe đây, đại đội trưởng đây hát cho cô nghe một bài hát đậm đà nhất của núi Aothu, đó toàn là những câu từ hay nhất đấy."

Nói xong, ném một bó mạ xuống ruộng, một phụ nữ trẻ tuổi đón lấy, cười với Lương Đại Nha. Lương Đại Nha liền giơ tay khua khoắng về phía ruộng: "Nghe đây này, đối lại đi— a!" Sau đó nhe hàm răng hô hát lên—

Chị dâu ơi cô thắt chặt áo vạt chéo vào

Đừng để tụi này nhìn thấy ngực cô nào

Hôm ấy mới ngó trộm một cái thôi

Mà cô đã đánh vào má tôi mấy phát rồi...

Hát xong rồi, còn đắc ý vỗ vỗ mông, cười hì hì hướng về phía Phương Đông Văn Âm. Phương Đông Văn Âm ngượng ngùng đến mức không biết giấu mặt đi đâu, chỉ hận không thể giậm chân một cái đạp thủng bờ ruộng thành cái hố lớn để chui xuống. Ngước mắt lén nhìn người phụ nữ trẻ tuổi đón bó mạ trong ruộng kia, đối phương lại sắc mặt không đổi, đứng thẳng người dậy đối đáp lại—

Đại gia ơi anh vác cho chắc cây súng vào

Đừng có mò mẫm vào hàng rào nhà người ta

Dưới chiến trường hãy dốc sức tiêu diệt giặc Nhật

Chị dâu sẽ hái quả đào chín cho anh ăn nha

Quả nhiên là phụ nữ núi Aothu, hát điệu múa cấy vừa trong trẻo vừa sáng sủa, âm điệu không khàn không đục, giọng nói không cao không thấp, câu từ không kiêu ngạo không tự ti, tình người không xa không gần.

Phương Đông Văn Âm thế là không cách nào nghe tiếp được nữa. Ban nãy cô ấy vốn chỉ cảm thấy kì cục, bây giờ thì hoàn toàn nổi giận rồi: Dù sao cô ấy cũng là phó chính trị viên do tổ chức phái tới— huống chi cô ấy còn đang kiêm nhiệm chức trách chính trị viên cơ chứ? Các chiến sĩ của cô ấy— đặc biệt là cái đám Lương Đại Nha lại đi đùa giỡn ve vãn phụ nữ nông dân núi Aothu, khiến cô ấy từ trong đáy lòng cảm thấy bất an, cảm thấy không quy củ, cảm thấy cần thiết phải chấn chỉnh lại.

Lương Đại Nha hát đến cao hứng, khuôn mặt đỏ bừng lên, bó mạ ném đi tựa như tên bắn — những người phụ nữ trong ruộng phối hợp vô cùng ăn ý, từng bó từng bó đều nằm gọn trong tay một cách vững chãi.

Phương Đông Văn Âm căm giận lườm Lương Đại Nha một cái, thò chân xuống ruộng khua khoua mấy cái, xỏ giày cỏ bỏ đi.

Hai

Buổi tối, Lương Đại Nha mệt nhoài thỏa thích suốt một ngày đang tắm nước lạnh ở cái sân nhà chủ nhà, cận vệ Hoàng Đắc Hổ hết gáo này đến gáo khác hất nước lạnh lên người anh ta, sung sướng kêu oai oái.

Phương Đông Văn Âm mang đầy tâm sự đi tới, đứng ngoài cửa gọi: "Lương đại đội trưởng!"

Lương Đại Nha vừa nghe, liền biết Phương Đông Văn Âm vì chuyện hát hò ban ngày mà đến hỏi tội đây, thế là anh ta cố tình lề mề chậm chạp, qua một lúc lâu mới ra vẻ ta đây đáp lại: "Đại đội trưởng đang bận công sự, xin chớ quấy rầy."

Phương Đông Văn Âm nói: "Tôi có việc gấp tìm anh." Ngừng lại một chút lại nói: "Tôi đến góp ý với anh đây."

Lương Đại Nha ở bên trong cười ha hả, truyền giọng ra ngoài: "Cái ý kiến đấy của cô không nói không được à?"

Phương Đông Văn Âm nâng cao giọng, kiên quyết đáp: "Không được!"

Lương Đại Nha lại cười, nói: "Ý kiến đấy của cô để ngày mai nói không được à?"

Phương Đông Văn Âm nói: "Không được, nói bây giờ, hình như đã hơi muộn rồi."

Lương Đại Nha "ồ" lên một tiếng, sau một hồi động tĩnh lủng củng lanh chanh, liền hô lên: "Vậy— được thôi, thỉnh chính ủy đồng chí." Tiếp theo là một giọng điệu quái gở: "Đại Nha đây xin— bái— kiến."

Phương Đông Văn Âm liền đẩy cửa bước vào, bước qua bậc cửa, nhìn thấy Lương Đại Nha vẫn đang ngâm mình trong chiếc thùng mổ lợn to tướng, cởi trần hít không khí lạnh, mới biết anh ta vẫn chưa tắm xong. Lúc này đã là tiến thoái lưỡng nan, vừa tức vừa giận, đành quay người lại, nói: "Anh ra đây mặc quần áo vào đi."

Lương Đại Nha cười hì hì nói: "Đại đội trưởng đây còn phải tắm thêm một khắc nữa, có lời gì cô cứ đứng ở đó mà nói đi."

Nước mắt Phương Đông Văn Âm suýt trào ra vì tức, sắc mặt biến đổi, giọng điệu nói chuyện cũng thay đổi theo: "Anh, anh, Lương Đại Nha anh còn giống cán bộ của Bát Lộ Quân nữa không hả? Anh chẳng khác nào một tên lưu manh vô lại."

Lương Đại Nha giật mình, liếc sắc mặt đoán ý, mới biết Phương Đông Văn Âm lần này là thực sự nổi giận rồi, liền thu lại bộ mặt cợt nhả, mặc chiếc quần đùi hoa to tướng nhảy phốc ra ngoài, ôm bả vai chạy ù vào phòng trong, ba cẳng hai chân lau khô người, mặc quần áo tử tế, ra vẻ đàng hoàng bước ra, vác theo một chiếc ghế băng dài chắn ngang trước mặt Phương Đông Văn Âm nói: "Ngồi."

Phương Đông Văn Âm giận dỗi nói: "Không ngồi, cứ đứng đây nói."

Lương Đại Nha cười ha hả hai tiếng, cười không tới đáy mắt nói: "Ấy chà, gan cũng không nhỏ đâu." Sau khi cười khan hai tiếng đầy quái gở, giọng điệu đột ngột rẽ ngoặt, nói: "Thế nhưng, đại đội trưởng đây xưa nay có một quy củ, không nói chuyện với người đang đứng. Cô không ngồi xuống, đại đội trưởng đây sẽ không nghe ý kiến của cô."

Phương Đông Văn Âm giận đùng đùng ngồi phịch xuống, vẫn mím chặt đôi má đỏ lựng, nói: "Ngồi thì ngồi."

Lương Đại Nha thầm cười trộm, hắn đoán chừng mấy trò mèo nhỏ của mình đã làm vơi bớt ngọn lửa giận của Phương Đông Văn Âm rồi, bản thân cũng vác một chiếc ghế băng dài ngồi đối mặt với Phương Đông Văn Âm, chớp chớp mắt cười cợt nói: "Cô tìm chúng ta làm gì? Lại muốn phê bình ta đấy à? Chẳng qua chỉ hát mấy câu hò thôi chứ gì? Bách tính núi Aothu hát mấy chục năm mấy trăm năm rồi, cô cái loại tiểu... cô có thể sửa đổi cái phong tục này chắc? Đúng là chưa thấy bao giờ lại ngạc nhiên thế."

Phương Đông Văn Âm nói: "Chúng ta là Bát Lộ Quân, phải tuân thủ kỷ luật của Bát Lộ Quân."

Lương Đại Nha nói: " là do cô dạy cho ta đấy chứ, trong đó có quy định không lấy một cây kim sợi chỉ, chứ có nói không cho phép hát hò đâu cơ chứ. Hát hò không trộm không cướp không gian dâm, phạm vào điều luật nào của trời đất thế?"

Lương Đại Nha nói vậy xong, Phương Đông Văn Âm nhất thời ngược lại á khẩu không trả lời được. Cô ấy không ngờ cái miệng của Lương Đại Nha lại bén nhạy thế cơ chứ.

Thấy Phương Đông Văn Âm lúng túng, lời lẽ của Lương Đại Nha liền đảo chiều, chuyển thủ thành công: "Nói về ý kiến, đại đội trưởng đây ngược lại có một ý kiến đối với cô đấy."

Phương Đông Văn Âm giật mình: "Ý kiến gì?"

Lương Đại Nha nói: "Ta là kẻ thô lỗ, ruột ngựa thẳng tuột, có sao nói vậy. Ta hỏi cô, có phải các người không tin tưởng ta, không yên tâm về ta không?"

Phương Đông Văn Âm càng kinh ngạc hơn, liền vặn hỏi lại: "Ai là các người chứ, ai không tin tưởng anh không yên tâm về anh cơ chứ?"

Lương Đại Nha cười nhạt một tiếng: "Đừng có chơi trò đánh lừa với ông đây nữa. Cô với đội phó Tống, Mã sư gia, còn có mấy vị phó trung đội trưởng nữa, thường hay túm tụm lại thì thầm bàn việc họp hành, toàn tránh mặt tôi, là có ý gì hả?"

Phương Đông Văn Âm lúc này mới chợt hiểu ra: "Ồ, anh đang nói chuyện này đấy à. Đồng chí Lương Đại Nha, tôi nói cho anh biết, đó không phải là họp nhỏ, đó là họp chi bộ Đảng đấy. Anh không phải đảng viên, đương nhiên không thể tham gia."

Lương Đại Nha nghe lời này thấy không đúng vị lắm, tròng mắt trừng to hết cỡ, nhảy dựng lên, lớn tiếng kêu la: "Ấy chà, ta đường đường là đại đội trưởng Bát Lộ Quân rồi, sao lại không ở trong Đảng cơ chứ? Các người làm sai rồi chứ gì, đại đội trưởng đây là một lão cộng sản từ đời nào rồi cơ mà."

Phương Đông Văn Âm phì cười một tiếng, rồi kiên nhẫn giải thích rằng: "Đảng Cộng sản và Bát Lộ Quân không hoàn toàn là một chuyện đâu, tham gia Bát Lộ Quân chưa đồng nghĩa với việc đã gia nhập Đảng Cộng sản. Đảng Cộng sản là tổ chức tiên phong của giai cấp vô sản, Bát Lộ Quân chỉ là một đội quân do Đảng Cộng sản lãnh đạo mà thôi. Quân đội do Đảng Cộng sản lãnh đạo còn có Tân Tứ Quân và các lực lượng vũ trang kháng Nhật khác cũng như tổ chức địa phương."

Đoàn lời này gần như đều là do Dương Đình Huy và Trương Phổ Cảnh từng câu từng chữ dạy cho cô ấy, hôm nay rốt cuộc đều được mang ra dùng hết. Có thể nhìn thấy rõ, cái vị đại đội trưởng xưa nay vốn hung hăng kiêu ngạo đó cũng bị trấn áp rồi, nghe đến mức gãi tai gãi gáy. Trong lòng Phương Đông Văn Âm không khỏi cảm thán, hèn chi Trương Phổ Cảnh lúc nào cũng nói công tác tư tưởng có uy lực vô biên cơ chứ, quả nhiên là thế thật.

Lương Đại Nha nghe một hồi lâu, cuối cùng cũng hiểu ra đôi chút, vỗ đét vào đầu một cái nói: "Ồ, cô nói thế thì ta hiểu rồi, Đảng Cộng sản là bố, Bát Lộ Quân là con. Đảng Cộng sản có mấy đứa con, con ở trong Đảng thì bố cũng có thể là đảng viên, có phải đạo lý này không hả?"

Phương Đông Văn Âm cảm thấy cái phép ví von này của Lương Đại Nha chẳng ra làm sao cả, nhưng cũng không thể nói là hoàn toàn không có lý, thế là gật gật đầu nói: "Đại khái chính là ý này đấy."

"Thế khi nào ta mới được vào Đảng đây?" Lương Đại Nha bám riết không tha, lại hỏi.

Phương Đông Văn Âm nói: "Anh chẳng phải nói chúng tôi họp nhỏ đấy ư? Tôi nói cho anh hay, mấy ngày nay chúng tôi quả thật có họp vài buổi, chính là để nghiên cứu vấn đề gia nhập Đảng của anh đấy."

"Thế nào, mọi người đồng ý cả rồi chứ?" Lương Đại Nha trở nên căng thẳng.

"Có đồng chí đồng ý, có đồng chí không đồng ý." Phương Đông Văn Âm thành thật bẩm báo.

Lương Đại Nha tức thì trợn trừng hai mắt, nghiến răng nghiến lợi nói: "Mẹ kiếp đứa nào dám không đồng ý, tao chặt gót chân nó."

Phương Đông Văn Âm mím môi cười, lộ ra hai hàm răng nhỏ trắng tinh, nói: "Anh nhìn anh xem, lại nóng nảy nữa rồi chứ gì? Đây cũng là một trong những lý do khiến các đồng chí chưa đồng ý cho anh vào Đảng ngay đấy."

Lương Đại Nha phẫn uất nói: "Lão tử đánh giặc với quân địch, xưa nay toàn mang đầu trên thắt lưng. Ta mà không ở trong Đảng, thì ai còn xứng đáng vào Đảng nữa? Mấy người các cô cậu ở trong Đảng ấy, ta thấy chẳng có mấy ai sánh được với lão tử đâu."

Phương Đông Văn Âm trầm mặc.

Ba

Trước khi đến huyện Trần Bộ, ngoài việc Trương Phổ Cảnh vẻ mặt nghiêm trọng tìm Phương Đông Văn Âm nói chuyện, bố trí cho cô ấy rằng "nếu như phát hiện có hành vi phản bội lại lợi ích của Đảng, chỉ cần chứng cứ xác thực, cô có thể đại diện tổ chức tùy cơ xử trí bất cứ lúc nào" ra, Dương Đình Huy cũng chuyên môn đơn độc triệu kiến cô ấy, dùng lời lẽ sâu sắc ân tình nói với cô ấy rất nhiều điều, đồng thời khẳng định rõ một điểm, cải tạo và giúp đỡ Lương Đại Nha, chính là nhiệm vụ trung tâm của cô ấy.

Còn nữa, trước khi rời khỏi Mai Lĩnh, Giang Cổ Bi của đặc ủy cũng đã nói chuyện với cô ấy, còn tặng một cuốn sổ tay nhỏ cho cô ấy, trên đó viết rằng: "Đường đi phía trước vừa dài vừa xa, ta sẽ trên dưới tìm kiếm cho kỳ được. Đồng chí Phương Đông Văn Âm, cô sắp đến một nơi vô cùng phức tạp và nguy hiểm để công tác rồi, tôi chờ mong sự bình an và thắng lợi của cô." Hơn nữa còn dặn dò đi dặn dò lại cô ấy, cuốn sổ tay nhỏ này không được để người khác nhìn thấy, đặc biệt là không thể để Lương Đại Nha nhìn thấy. Phương Đông Văn Âm không biết cái sự "tìm kiếm" này của Giang phó bí thư ám chỉ điều gì, cũng không biết những lời "nguy hiểm và phức tạp" mà ông ta nói có phải chỉ tình hình đấu tranh đối địch hay không, nhưng cô ấy từ trong ánh mắt của Giang Cổ Bi cảm nhận được một thứ tình cảm sâu thẳm mà lại khó lòng nói thành lời. Hiển nhiên, Giang Cổ Bi đối với chuyện cô ấy cùng làm việc với Lương Đại Nha cũng cực kỳ không yên tâm.

Thế nhưng, tại sao bọn họ lại không thể tin tưởng nổi Lương Đại Nha như vậy cơ chứ?

Sau một thời gian "sát cánh chiến đấu", cô ấy đã phát hiện ra, bọn họ không yên tâm về Lương Đại Nha là có đạo lý của họ, chỉ có điều vấn đề không đến mức nghiêm trọng như bọn họ, đặc biệt là như Trương Phổ Cảnh và Giang Cổ Bi đã tưởng tượng mà thôi. Con người Lương Đại Nha này, ưu điểm có bao nhiêu, khuyết điểm cũng có bấy nhiêu. Căn cứ vào chức trách mang trên mình, Phương Đông Văn Âm xưa nay chưa từng muốn làm căng thẳng với Lương Đại Nha, mặc dù ở ruộng mạ bị Lương Đại Nha làm cho một bụng tức tối, nhưng sau một buổi chiều hạ hỏa, tâm trạng liền khá hơn nhiều.

Suy nghĩ một lúc, Phương Đông Văn Âm ôn hòa nói: "Lương đại đội trưởng, tất cả chúng tôi đều rất khâm phục sự dũng cảm chiến đấu của anh. Thế nhưng, chỉ dựa vào mỗi điểm này thôi, vẫn chưa đủ điều kiện gia nhập Đảng. Một người gia nhập Đảng, là phải chịu đựng sự khảo nghiệm. Chi bộ Đảng chúng tôi cũng đã tiến hành khảo nghiệm đối với anh, mọi người cho rằng biểu hiện tổng thể của anh là tốt, nhưng cũng đưa ra mấy ý kiến. Nếu như anh có thể khiêm tốn tiếp thu, nghiêm túc sửa đổi, việc vào Đảng sẽ được thông qua thôi."

Lương Đại Nha giận dỗi nói: "Ta biết rồi, là cái bọn chó chết đội phó Tống với Mã sư gia đứng sau lưng chơi khăm lão tử chứ gì."

Phương Đông Văn Âm nghiêm túc nói: "Đồng chí Lương Đại Nha, anh nói năng phải chịu trách nhiệm đấy, chẳng có ai chơi khăm anh cả, các đồng chí góp ý cho anh là sự yêu mến đối với anh cơ mà."

Lương Đại Nha cười nhạt một tiếng, lật lật mí mắt nói: "Thế thì tốt, cô đem mấy cái ý kiến đó truyền đạt lại cho ta đi, nói đúng thì ta sẽ sửa. Còn như nói bậy bạ, ta cứ xem như là đánh rắm mẹ nó cho xong." Nói xong, đứng dậy, duỗi chân đá văng cái băng dài sang một bên, dứt khoát ngồi xổm xuống, phì phò cuốn một điếu thuốc lá to bằng nòng súng.

Phương Đông Văn Âm nói: "Tôi còn có thể nói cho anh biết, hai người đó không phải giống như anh nghĩ là đến để giám sát anh đâu, bọn họ đều là những người có rất nhiều kinh nghiệm chiến đấu, là đến để giúp đỡ anh cùng công tác đấy." Những lời Phương Đông Văn Âm nói là lời từ đáy lòng. Sau khi cùng nhau đến huyện Trần Bộ, Phương Đông Văn Âm vẫn luôn ngầm chú ý hành động của hai người Tống, Mã. Cô ấy phỏng đoán nguyên nhân tổ chức phái mình đến, có lẽ là xuất phát từ một loại sự bất đắc dĩ, cũng có thể là một loại sách lược. Còn việc hai người Tống, Mã đến huyện Trần Bộ, thì rất có thể thực sự mang trên mình sứ mệnh quan trọng. Nhưng trong những ngày tháng cùng công tác này, cô ấy vẫn chưa phát hiện hai người này có hành vi bất thường nào, điều này khiến cô ấy thầm thở phào nhẹ nhõm. Bởi vì những ngày trước trong lòng cô ấy vẫn luôn mâu thuẫn, cô ấy vừa không thể phụ sự phó thác của tổ chức, lại vừa không muốn nhìn thấy Lương Đại Nha chịu tổn thương. Lương Đại Nha trước mặt giặc Nhật có oai phong lẫm liệt đến đâu, có hung hăng giơ nanh múa vuốt thế nào đi nữa, nhưng anh ta trước mặt tổ chức vẫn cứ là nhỏ bé yếu ớt. Đương nhiên, những điều này thuộc về chuyện nội bộ tổ chức nắm giữ, là không thể nói cho Lương Đại Nha biết được.

Phương Đông Văn Âm nói tiếp: "Mọi người góp ý cho anh cũng không ít đâu, tôi chọn những ý chính mà nói. Thứ nhất, anh đồng chí Lương Đại Nha dũng khí thì thừa mà mưu lược lại thiếu, đánh trận lên, tuy có cái dũng của phu phu, nhưng lại thiếu ý thức chiến thuật."

Nào ngờ điểm này Lương Đại Nha lại tiếp thu vô cùng sảng khoái, toét miệng cười nói: "Cái này ta biết chứ. Trận mạc sau này, một là lừa giặc, hai là gạt giặc, ba là dụ giặc, bốn là bịp giặc. Tóm lại một câu, chính là phải bày thiên la địa võng cho giặc chui vào. Lại còn phải biết tận dụng địa thế. Khe núi có thể chặn giặc, bờ sông cũng có thể chặn giặc, trong rừng cây còn có thể giăng trận mê hồn với chúng nó được cơ mà. Ta có thể đánh thật với chúng nó, cũng có thể đánh giả với chúng nó, có thể lùa chúng nó sang phía tây đánh, cũng có thể đuổi chúng nó sang phía đông đánh, đánh thế nào cho sướng tay thì đánh thế ấy. Đánh lại chúng nó thì ta đánh cho ra trò, đánh không lại chúng nó thì ta chuồn thẳng. Suy cho cùng, chính là phải nghĩ ra nhiều mưu mẹo, không thể cứ mãi dựa vào mỗi cây đại đao được."

Một tràng lời nói khiến Phương Đông Văn Âm há hốc mồm trợn trắng mắt, cô ấy vô cùng xa lạ nhìn Lương Đại Nha nói: "Cha mẹ ơi, Lương Đại Nha, sự tiến bộ của anh quả thực quá nhanh đấy chứ, bộ này anh học được ở đâu thế?"

Lương Đại Nha đắc ý nói: "Cái này thì có gì mà học với hành chứ, quen tay thì giỏi thôi chứ sao, mổ lợn nhiều lần còn phải chú ý đến đao pháp nữa là, chúng ta đánh giặc với giặc Nhật, đương nhiên càng phải chú ý đến chiêu thức rồi. Chúng ta sống trên đời không thể để nước tiểu nghẹn chết, cũng không thể treo cổ trên một cái cây được. Dương tư lệnh coi trọng ta, cho ta làm đại đội trưởng, ta đương nhiên không thể chỉ ăn cơm không mà không suy tính sự việc được."

Phương Đông Văn Âm rất vui mừng, nói: "Được, điểm này anh đã giác ngộ rồi, vậy thì không nói nhiều nữa. Điểm thứ hai, anh bây giờ là quân nhân kháng Nhật rồi, lại còn là một vị đại đội trưởng nữa, phải chú ý hình tượng, không thể hở một tí là chửi thề mắng mỏi. Họp hành phát biểu, đừng có lúc nào cũng ngồi xổm lên bàn. Nói chuyện phải có trọng điểm, đừng có lan man dài dòng, lại càng không được mở miệng ra là toàn lời thô tục."

Điểm này Lương Đại Nha cũng không phản bác, mặt mày âm trầm suy nghĩ một lúc, gật gật đầu nói: "Đồng chí Phương Đông nói đúng, chúng ta làm quan thì phải ra dáng làm quan chứ. Thời cổ đại thịnh hành đi bước chữ bát, chúng ta ngày nay cũng phải đứng thẳng mà nói chuyện, không được phép ngồi xổm lên bàn nữa. Sau này nói chuyện, ta cũng sẽ nói thứ nhất thứ hai thứ ba thứ tư, giống như cô ấy, rạch ròi đâu ra đấy. Lời thô tục không nói nữa, nếu như không nhớ được, cô nhắc nhở tôi một tiếng, đá cho một cú ở bên dưới cũng được. Đại đội trưởng của Bát Lộ Quân nói chuyện, đúng là phải có quy củ một chút."

Phương Đông Văn Âm nhìn chăm chú Lương Đại Nha, trong lòng thật sự vô cùng an ủi. Đúng là người không thể nhìn bề ngoài mà, đừng thấy Lương Đại Nha thô lỗ bồng bột, trong lòng anh ta vẫn rất rõ ràng đấy chứ. Cứ nhìn tình hình trước mắt mà xem, công tác đối với Lương Đại Nha vẫn rất dễ làm.

Thế nhưng, vấn đề tiếp theo lại có hơi gai góc rồi.

Phương Đông Văn Âm nhướng mày, mỉm cười nhẹ nói: "Đồng chí Lương Đại Nha, anh có biết các đồng chí còn có một ý kiến gì nữa không? Cũng là một điểm khá quan trọng đấy."

Lương Đại Nha bỗng chốc dựng đứng cả hai tai lên, căng thẳng hỏi: "Ý kiến gì?"

Phương Đông Văn Âm cười thầm trong lòng một tiếng, nói: "Chính là... tác phong sinh hoạt có chút không đàng hoàng."

Lương Đại Nha bị làm cho ngớ người ra, trợn trừng hai mắt hỏi: "Cái gì gọi là tác phong sinh hoạt? Cái gì gọi là không đàng hoàng?"

Phương Đông Văn Âm cố gắng ra vẻ thoải mái nói: "Tỷ như nói, nắm lấy tay một đồng chí nữ mãi không chịu buông ra, nhìn thấy một đồng chí nữ xinh đẹp là nói nhiều. Tôi nghe nói, khu trưởng khu hai Nhạc Tú Anh đến đưa giày quân đội, anh đuổi theo khắp sân vặn má người ta... Tôi đều không thốt lên lời nổi, anh làm thế, chỗ nào còn giống cán bộ của Bát Lộ Quân nữa cơ chứ?"

Lương Đại Nha ngẩn người ra, cười hì hì khan hai tiếng, không lên tiếng nữa. Nhạc Tú Anh là nữ khu trưởng duy nhất trong địa phận huyện Trần Bộ, tuổi chừng đôi mươi, mặt trái xoan, mắt phượng mày liễu, cười lên là má lúm đồng tiền hiện ra rõ mồn một. Cái ả đàn bà đó nói năng nhanh nhẹn, lúc nói chuyện còn vô cùng lẳng lơ, rất hợp tính hợp nết với Lương Đại Nha. Cái mông của Nhạc Tú Anh quả thực từng bị hắn sờ qua mấy lần, chuyện đó là chối cãi không nổi.

Lương Đại Nha đuối lý cạn lời, gãi gãi da đầu cười hì hì nói: "Đó là đùa giỡn chơi thôi mà, mông của ta chẳng phải cũng bị ả vặn cho đấy ư? Con mẹ nó sức khỏe ra phết, vặn cho eo hông ta sưng cả lên. Không tin cô tới sờ mà xem."

Phương Đông Văn Âm đỏ bừng mặt tút một cái, vừa giận vừa buồn cười, nói: "Lương Đại Nha anh lú lẫn rồi hả, tôi là phó chính trị viên của anh, anh phải tôn trọng vào đấy."

Lương Đại Nha cợt nhả nói: "Vẫn chưa đủ tôn trọng à? Tôi mời cô qua đây, còn muốn cưới cô làm vợ nữa cơ mà, thế chắc là tôn trọng đến nơi đến chốn rồi chứ gì?"

Mắt mày Phương Đông Văn Âm đỏ lựng cả lên, đôi môi run rẩy nói: "Lương Đại Nha anh không phải người tốt, bắt nạt đồng chí nữ, tôi muốn phản ánh anh với tư lệnh."

Lương Đại Nha vẻ mặt kỳ lạ, nói: "Cô đồng chí này cũng thật lạ lùng, tôi nói muốn cưới cô làm vợ, đó là hỉ sự cơ mà. Cô không bằng lòng thì cứ nói không bằng lòng, cớ gì lại bảo ta bắt nạt cô?"

Phương Đông Văn Âm sầm mặt nói: "Được thôi, lần này nói rõ ra rồi đấy, tôi không bằng lòng. Lần sau cấm được nói nhăng cuội nữa."

Lương Đại Nha ngược lại nghiêm túc hẳn lên, "Đừng hòng hốt, cô còn phải nói cho rõ ràng, muốn làm vợ của Lương Đại Nha ta, cớ gì cô lại không bằng lòng?"

Phương Đông Văn Âm giậm chân nói: "Lương Đại Nha anh bị làm sao thế hả? Anh muốn tôi mặc kệ anh đấy phỏng?"

Lương Đại Nha đâm đầu vào ngõ cụt, rướn cổ lên nói: "Mặc kệ tôi hay không là chuyện của cô, bằng lòng hay không bằng lòng làm vợ ta cũng là chuyện của ta. Nhưng cô phải nói cho ta nghe xem, vì sao lại không bằng lòng? Có phải ta có khuyết điểm gì khiến người ta không dung nổi không, nói ra để ta còn biết đường mà sửa."

Lương Đại Nha lần này coi như đã lĩnh giáo sự cù nhây vô lý của Lương Đại Nha rồi, muốn nói chuyện đàng hoàng với hắn ta đi, lại sợ hắn ta giả điên giả ngốc, nói chuyện với một kẻ lắm điều thế này thì chẳng bao giờ nói rõ ràng ra được, đành phải ứng phó nói: "Đây chẳng phải là khuyết điểm với chả không khuyết điểm gì cả, quan hệ giữa hai chúng ta chỉ là quan hệ đồng chí thôi, không có..." Phương Đông Văn Âm cảm thấy không tài nào nói tiếp được nữa.

Lương Đại Nha không hề buông tha, số ruột hỏi dồn: "Cô nói hai chúng ta không có gì là không có cái gì?"

Phương Đông Văn Âm hồi lâu không lên tiếng, đứng dậy mỉm cười nói: "Đồng chí Lương Đại Nha, vấn đề này rất thâm sâu, thật đấy, tôi cũng nói không rõ đâu. Anh đừng nghĩ nhiều quá. Anh mà nói nhăng cuội nữa là tôi mặc kệ anh thật đấy nhé. Trước mắt, học tập mới là nhiệm vụ cấp bách hàng đầu của anh. Cuốn sách mà tư lệnh Dương đưa cho anh ấy, chữ nghĩa anh phải nhận cho mặt. Học thấu triệt cuốn sách đó rồi, anh sẽ có sự tiến bộ rất lớn đấy."

Lương Đại Nha cũng mất một khoảng thời gian dài không hé răng, suy nghĩ đắn đo mãi mới nói: "Chuyện đó tạm thời gác lại không bàn nữa. Ta hỏi lại cô, sửa cho bằng hết mấy cái khuyết điểm mà mọi người các cô nói đi, rồi lại học cho giỏi cái cuốn sách mà tư lệnh Dương đưa cho ta nữa, là ta có thể được vào Đảng rồi chứ gì?"

Phương Đông Văn Âm gật gật đầu nói: "Tôi nghĩ chắc là hòm hòm rồi đấy."

Lương Đại Nha ngẩng phắt cổ lên, nhìn trân trân vào khuôn mặt của Phương Đông Văn Âm một lúc lâu, dần dần trở nên nghiêm túc hẳn lên, khí phách ngút trời nói: "Thế— được thôi, ta sẽ nghe lời cô, mau chóng sửa đổi khuyết điểm, phấn đấu sớm ngày được gia nhập Đảng, đồng thời cũng phấn đấu để hai chúng ta sớm ngày có cái gọi là..."

Phương Đông Văn Âm phì cười một tiếng, nói: "Hay lắm, thế thì phải xem hành động của anh đấy nhé."

Bốn

Quá trình tu dưỡng nhân sinh đằng đẵng của Lương Đại Nha kể từ đó chính thức bắt đầu.

Trong những ngày tháng sau đó, Lương Đại Nha quả thực đã thu liễm đi rất nhiều. Chửi thề ít đi, lời thô tục ít đi, nữ khu trưởng khu hai Nhạc Tú Anh đến đưa giày quân đội, hắn ta không còn đuổi theo khắp sân vặn mông má người ta nữa.

Lời nói ít đi rất nhiều, vì thế cũng trở nên thâm trầm hơn hẳn, lại còn ngày ngày nâng niu cuốn sách mỏng như nâng trứng mỏng, khom lưng cúi mình đi thỉnh giáo Phương Đông Văn Âm nhận biết chữ mới. Học văn hóa là một việc vô cùng tốn tâm tư hao tổn tinh thần, thế nhưng học văn hóa cùng với Phương Đông Văn Âm lại là một việc khiến người ta vô cùng sung sướng. Ban đầu chỉ học nhận chữ viết chữ, sau đó là ghi chép sự việc — sáng sớm làm gì, trưa làm gì, đêm làm gì, giống như một cuốn sổ ghi chép thu chi vậy. Lại tiếp tục sau đó, chính là ghi chép quá trình chiến đấu, viết ra cách nhìn nhận của bản thân, dần dần trong đó đã có thêm một chút tư tưởng bên trong.

Điều càng khiến Phương Đông Văn Âm kinh ngạc hơn nữa chính là phương thức lĩnh hội tinh thần cấp trên vô cùng kỳ lạ của Lương Đại Nha. Ngày Lương Đại Nha tuyên thệ gia nhập Đảng, Dương Đình Huy lại đưa cho hắn ta một cuốn sách mỏng, đó là quyết định của cấp trên về nhiệm vụ hiện tại. Trở về sau, hắn ta tự mày mò loay hoay suốt nửa buổi, vẫn có rất nhiều chữ không nhận ra, thế là lại đi tìm Phương Đông Văn Âm. Phương Đông Văn Âm đọc trước một lượt: "...Phải thấy rằng, cuộc chiến đấu chống đế quốc chủ nghĩa Nhật Bản là một cuộc chiến tranh trường kỳ gian khổ, muốn đánh đổ kẻ địch, nhất định phải chuẩn bị tiến hành chiến tranh trường kỳ. Nhiệm vụ cơ bản của Bát Lộ Quân và Tân Tứ Quân là kiên trì chiến tranh du kích độc lập, đồng thời trong điều kiện thuận lợi tiến hành chiến tranh vận động, phối hợp với quân đội bạn tác chiến, sáng lập căn cứ địa kháng Nhật sau lưng địch, bảo toàn và mở rộng lực lượng của mình..."

Sau khi Phương Đông Văn Âm đọc xong, Lương Đại Nha hồi lâu không lên tiếng, yêu cầu Phương Đông Văn Âm đọc lại một lần nữa, rồi hỏi: "Phối hợp với quân đội bạn, quân đội bạn này ám chỉ ai vậy?"

Phương Đông Văn Âm suy nghĩ một lúc rồi nói: "Chắc là tất cả các quân đội kháng Nhật ngoại trừ Bát Lộ Quân và Tân Tứ Quân ra, nhưng chủ yếu có lẽ là quân đội Quốc Dân Đảng."

Lương Đại Nha lại hỏi: "Điều kiện thuận lợi ám chỉ cái gì?"

Phương Đông Văn Âm nói: "Đương nhiên là điều kiện có thể đảm bảo thắng lợi cho chiến tranh rồi."

Lương Đại Nha vỗ đét vào mông một cái nói: "Ta hiểu rồi, ta biết nhiệm vụ của mình phải làm gì rồi. Trước kia chúng ta đánh trận cứ dựa vào cái sự liều lĩnh càn quấy, chẳng chịu động não gì cả. Tư lệnh Dương dạy cho ta hai câu, bảo toàn bản thân, tiêu diệt kẻ địch, ta trước kia vẫn mãi chưa ngẫm ra cho thấu đáo, ta còn tưởng là hai nhiệm vụ, hai nhiệm vụ quan trọng như nhau. Bây giờ thì thấu rồi, hai câu này kỳ thực chính là một chuyện, bảo toàn bản thân mới là vị trí số một, chỉ có trước tiên bảo toàn được bản thân, mới có thể nói đến chuyện tiêu diệt kẻ địch. Cho nên ấy mà, sau này các trận đánh của chúng ta không thể đánh bừa được nữa, trận nào nên đánh trận nào không nên đánh, trận nào đánh được trận nào không đánh được, trận nào bắt buộc phải đánh trận nào đánh hay không cũng được, chúng ta đều phải cẩn thận lưu tâm thêm mấy phần."

Phương Đông Văn Âm ngẫm nghĩ kỹ càng, lời nói thì thô mà đạo lý không thô chút nào, cái tên Lương Đại Nha này quả thực không đơn giản chút nào.

Các cuộc họp trước đây, Lương Đại Nha xưa nay chưa từng chột dạ bao giờ, nghênh ngang đứng phắt lên đài, xắn tay áo lên là tha hồ khoác lác ba hoa, sang trọng hay bình dân, thô tục hay thanh nhã quện lại thành một nồi cháo heo, truyền đạt chỉ thị của quân khu, có thể truyền đạt ra được hơn chục cái trứng dái lông chim xám xịt. Thế mà ngày nay ngược lại không còn được bình thản như thế nữa, mỗi lần trước khi họp, đều phải nghiêm túc chuẩn bị trước một lượt, sau khi phát biểu xong, còn lén lút tìm Phương Đông Văn Âm, nơm nớp lo sợ lắng nghe sự đánh giá của cô ấy, nghe sự khích lệ của cô ấy đồng thời cũng nghe cả sự phê bình của cô ấy — đây lại là một sự thay đổi quan trọng nữa của Lương Đại Nha.

Thêm nữa, từ khi biết chút ít chữ nghĩa rồi, Lương Đại Nha liền tự cho mình là tri thức, hơn nữa còn sai người kiếm từ phân khu một cây bút lông và mấy tháp mực nghiên, bắt đầu luyện tập thư pháp chữ Hán. Ngày đầu tiên siết chặt bút lông trong tay, Lương Đại Nha chẳng viết cái gì khác, đơn độc luyện mấy chữ "Phương Đông Văn Âm", Phương Đông Văn Âm nhìn thấy, kiêng dè ảnh hưởng không tốt, liền ngăn cản lại. Lương Đại Nha nói: "Thế thì được, không viết cô, thì viết tôi, tôi viết chữ, không giống cô, thì phải giống tôi."

Thế là liền viết chữ "Tôi", từng nét từng bút, vừa ngốc vừa vụng, giống như những củi khô xếp không theo quy luật gì cả, vươn tay múa chân. Đặc biệt điều khiến Phương Đông Văn Âm nhịn cười không nổi chính là, Lương Đại Nha không tuân theo thứ tự nét bút, phẩy không ra phẩy, hất không ra hất, có nét từ dưới đánh ngược lên trên, cũng có nét từ phải viết ngược sang trái.

Phương Đông Văn Âm nói: "Lương Đại Nha ơi Lương Đại Nha, anh đúng là không giống người khác chút nào, lúc dùng bút máy thì biết chú ý đến nét bút, sao đến lúc dùng bút lông lại quên mất tịt thế cơ chứ?"

Lương Đại Nha nói: "Mổ lợn mổ mông, mỗi người có một cách mổ riêng. Viết kiểu này cho thuận tay." Phương Đông Văn Âm nghiêm túc nói: "Không được, phải kiên quyết sửa đổi."

Lương Đại Nha ngược lại rất nghe lời, thế là kiên quyết sửa đổi, học theo đúng thứ tự nét bút.

Vấn đề cũ được giải quyết, vấn đề mới lại xuất hiện, cái chữ "Tôi" đó qua tay hắn ta day đi vò lại một hồi, liền bị bổ đôi ngay trước ngực, thoạt nhìn qua, bên trái là chữ "Thủ", bên phải là chữ "Cao", ở chính giữa để chừa lại một khoảng trống lớn. Phương Đông Văn Âm nói: "Hây da, anh Lương Đại Nha đúng là có linh khí thật đấy, anh nhìn xem anh viết cái gì thế này? Một chữ 'Thủ' cộng thêm một cây 'Cao', tay của anh cầm một cây giáo, chính là chữ 'Tôi' rồi còn gì."

Lương Đại Nha nhe hàm răng hô suy nghĩ một lúc, tươi cười hớn hở nói: "Thế này thì đúng rồi, tôi là cái gì chứ? Tôi là Bát Lộ Quân, là người đánh giặc. Người đánh giặc chẳng phải là kẻ tay cầm vũ khí sao? Cái này cô đừng có phê bình nữa, chữ 'Tôi' của tôi cứ viết như thế này đấy."

Phương Đông Văn Âm nói: "Thế thì không được. Anh phải dùng tay nắm chặt lấy chữ 'Cao' vào chứ, cái tay 'Thủ' của anh cách cái chữ 'Cao' tận mấy dặm đường thế kia, đánh giặc kiểu gì được nữa?"

Lương Đại Nha gãi gãi da đầu nói: "Lời nói có lý. Cô nói đúng, ta nghe theo cô."

Thế là lại sửa tiếp, đem chữ "Thủ" và chữ "Cao" dính liền vào nhau, nhưng lại dính chặt quá mức, giống như đang ôm chặt cứng lấy nhau vậy.

Lần này Phương Đông Văn Âm không bắt bẻ nữa, mặc kệ hắn ta muốn ra sao thì ra. Không ngờ việc này lại đặt nền móng cho "phong cách thư pháp" kiểu họ Lương — nét bút cấu tứ chặt chẽ, kiểu chữ thon dài, và trong những năm tháng tương lai đã dần dần hình thành một thể phái riêng — "Lương thể". Đây là chuyện của sau này.

Biết chút văn hóa, lại biết viết vài chữ bút lông, Lương Đại Nha lại càng thêm phần phách lối, đến cả Chu Nhất Đao và Khúc Oai Chủy cũng có chút coi thường, thường xuyên phê bình bọn họ "không biết động não, không có văn hóa", còn bản thân thì "có văn hóa" ra dáng một vị tiên sinh dạy học, biết chút văn hóa là vội vã muốn mang ra áp dụng ngay, vừa dọa vừa bàn bạc, ép cho mấy vị phó trung đội trưởng phải đổi cả tên đi.

Đại đội trưởng Lương muốn đổi tên cho mọi người, Khúc Oai Chủy đương nhiên là người gánh chịu đầu tiên. Lương Đại Nha sớm đã bất mãn với cái tên đó của hắn ta rồi, cái gì mà Oai Chủy (miệng méo)? Các đồng chí ở khoa tổ chức phân khu đến để lập sổ bộ cho mọi người, vừa nghe nói có một vị trung đội trưởng tên là Khúc Oai Chủy, liền cảm thấy vô cùng khó xử, cái tên như thế này mà cũng có thể đưa vào sổ bộ được sao?

Lương Đại Nha nói với Khúc Oai Chủy: "Ta đặt cho ngươi một cái tên, vừa nghe hay hơn Khúc Oai Chủy, lại vừa không làm tổn hại đến phong thủy tổ tông. Cái miệng của ngươi là méo về phía bên trái, ở Trung Quốc chúng ta, bên trái là lớn, bên phải là nhỏ, bên trái là dương, bên phải là âm, bên trái là càn, bên phải là khôn, ta thấy ngươi cứ gọi là Khúc Hướng Càn đi, trong cái tên này phúc lộc đều có cả, tiểu tử ngươi sau này nếu mà làm tới tỉnh trưởng hay tư lệnh gì đó, thì chính là được hưởng cái phúc từ cái tên này mang lại đấy."

Khúc Oai Chủy chưa chắc đã hiểu rõ mấy lời bịa đặt lung tung của Lương Đại Nha, nhưng có một điều hắn đã hiểu, cái tên Khúc Hướng Càn nghe êm tai hơn Khúc Oai Chủy, đây là điều không cần phải bàn cãi, thế là vui vẻ tiếp nhận, nói: "Thế thì tôi gọi là Khúc Hướng Càn vậy. Chỉ có điều đại đội trưởng cái tên chim chóc ấy của anh tôi thấy cũng phải đổi đi thôi, Lương Đại Nha thì tính là cái xó quái gì chứ? Tôi thấy chi bằng đổi thành Lương Mãn Thương đi cho rồi, cầu chút may mắn, hạn hán hay lụt lội gì cũng không sợ đói."

Lương Đại Nha trợn trừng mắt nói: "Hỗn xướng! Tên của đại đội trưởng mà ngươi muốn đổi là đổi thế à? Tên của ta không giống với của ngươi đâu, tên của ta là có căn cứ đàng hoàng cả đấy. Muốn đổi, thì cũng phải do cao nhân đến đổi, do bậc đại học giả đổi, ngươi chưa đủ tư cách ấy đâu."

Đồng chí Khúc Hướng Càn méo méo cái miệng, chớp chớp đôi mắt, không lên tiếng nữa.

Người thứ hai bị đổi tên là Chu Nhất Đao, Lương Đại Nha không cho phép bàn cãi nói với Chu Nhất Đao rằng, cái quái gì chứ, cái gì mà một dao với hai dao, nghe đều mẹ kiếp lạ hoắc. Đổi đi, đổi chữ nhưng không đổi âm, đổi thành Chu Dự Đạo, chuẩn bị bước lên đại đạo huy hoàng của thắng lợi kháng Nhật."

Chu Nhất Đao gãi gãi da đầu, cảm thấy lời nói của Lương Đại Nha nghe có vẻ có lý, dù sao đi nữa, cái tên Chu Dự Đạo nghe cũng nhã nhặn hơn Chu Nhất Đao một chút. Hơn nữa, Lương Đại Nha đã lên tiếng rồi, cái tên này đồng ý cũng phải đổi, không đồng ý cũng phải đổi, liền thuận nước đẩy thuyền làm một cái ơn huệ.

Chu Nhất Đao từ đó đổi tên thành Chu Dự Đạo.

Lương Đại Nha bây giờ ngược lại rất thích họp hành. Trước cuộc họp, hắn viết lên giấy vỏ bao thuốc lá bằng mấy nét chữ kèm theo vòng tròn và dấu tích gạch đầu dòng mấy điều — thứ nhất là vấn đề ăn cháo loãng, thứ hai là vấn đề súng cướp cò, thứ ba là vấn đề đồng chí Lý Nhị Đản bắt tù binh, thứ tư là vấn đề tắm rửa tránh phụ nữ. Ghi chép rành mạch rồi, lại tìm một cái bãi khuất người, hoặc bên sông, hoặc sau nhà, có lúc còn ra tận rừng cây, thui thủi một mình, đối diện với cỏ xanh cây tím, mặt mày hớn hở múa may quay cuồng, dáng vẻ bừng bừng sức sống, miệng lẩm bẩm không ngừng, lời nói tao nhã mạch lạc đâu ra đấy.

Cứ như vậy qua mấy tháng trời, đến lúc lại đến phân khu họp, ngay cả Dương Đình Huy cũng phải nhìn anh ta bằng con mắt khác, nói đồng chí Lương Đại Nha này quả thực là một người có tâm, trong số các cán bộ công nông ở phân khu Aothu này, anh ta là người tiến bộ nhanh nhất.

Dương Đình Huy vô cùng vui mừng vì bản thân có con mắt tinh đời nhận diện ngọc quý, cũng cảm thấy may mắn vì vào thời khắc hiểm nghèo đã đứng ở tầm nhìn lâu dài bất chấp ý kiến của số đông mà không giết Lương Đại Nha, đồng thời, lại càng thầm đắc ý vì thủ đoạn dùng người cao siêu của mình lúc ban đầu. Lúc đầu, phái Phương Đông Văn Âm đến huyện Trần Bộ, trong thâm tâm Dương Đình Huy thực ra là đang bấm tay toát mồ hôi hột đấy. Đó không thể không gọi là một bước đi hiểm cờ, mà Dương Đình Huy lúc đó vẫn không mảy may nghi ngờ mà hạ cờ đi tới, có thể nói là đã biểu hiện ra một thứ đại trí đại dũng, trong nước cờ đó thấm đẫm tư duy triết học sâu sắc của ông ta. Ông ta rất sùng bái đạo lý dùng người của Hán vương Lưu Bang. Ông ta cho rằng đạo lý dùng người chính là triết học cao cấp nhất trong tất cả các loại triết học. Bản lĩnh lớn nhất của Đảng Cộng sản chính là biết dùng người. Thực tiễn chứng minh nước cờ này của ông ta đã đi đúng rồi. Phương Đông Văn Âm tuy còn trẻ, thiếu kinh nghiệm công tác thực tế, thậm chí còn rất non nớt, làm những công việc khác e là vẫn còn chưa đủ độ chín muồi, thế nhưng Phương Đông Văn Âm lại vừa hay có thể kiềm chế được Lương Đại Nha, trong tình hình lúc bấy giờ, Phương Đông Văn Âm là người duy nhất có thể đối phó nổi với Lương Đại Nha, cái này gọi là lấy mềm thắng cứng, lấy chậm luyện lâu, nước muối chấm đậu phụ, vỏ quýt dày có móng tay nhọn. Bằng không, cho dù có phái cái vị cán bộ công tác chính trị kỳ cựu như Trương Phổ Cảnh đến huyện Trần Bộ để ghép cặp với Lương Đại Nha đi chăng nữa, thì tuyệt đối cũng không thể có được cục diện tốt đẹp như hiện nay đâu. Cái vị đồng chí kia cứ hở ra là lôi động cơ tín ngưỡng ra để chỉnh đốn, lại còn hay chấp nhất theo lý lẽ chết cứng, nếu như chỉnh đốn quá tay, nhỡ đâu thật sự có thể đẩy Lương Đại Nha sang bên kia núi mất.

Thế nhưng, đối với trăm mưu nghìn kế tính toán sâu xa của Dương Đình Huy, không phải ai cũng có thể hiểu thấu được.

Năm

Lúc Trương Phổ Cảnh tìm đến Dương Đình Huy, Dương Đình Huy đang đánh cờ tướng với Đậu Ngọc Tuyền, Vương Lan Điền đứng ở bên cạnh xem trận đấu. Thấy Trương Phổ Cảnh bước vào cửa, Dương Đình Huy nói: "Đến đây, lão Trương, mau đến giúp tôi một chiêu đi. Cái lão Đậu này, phong cách chơi cờ xảo quyệt, lấy lùi làm tiến, kiên quyết kín như bưng không lọt một giọt nước. Rõ ràng binh lâm thành hạ rồi, anh xem, mười mấy hiệp rồi mà tôi vẫn không sao chiếu tướng chết được lão ta."

Trương Phổ Cảnh không có hứng thú với cờ tướng, thản nhiên nói: "Chơi cái này tôi không sở trường. Lão Vương cũng là cao thủ mà."

Vương Lan Điền ngồi im không nhúc nhích, nói: "Tôi không giúp ai bày chiêu cả, nhưng tôi có thể phá giải cục diện này cho các anh một chút. Kỳ thực sự nghiêm trọng của bên đỏ không nằm ở chỗ không chiếu chết được bên xanh, bên xanh thoạt nhìn có vẻ là phòng thủ bị động, nhưng lão Dương không nhìn ra cơ phong tiềm ẩn bên trong. Chỉ cần ngừng tấn công, bên xanh có hai bước cờ, lão Dương đây đại thế coi như đã mất."

Dương Đình Huy bất ngờ hừ lên một tiếng, nói: "Lão Vương anh đang nói chuyện giật gân hù dọa người ta đấy phỏng? Hậu phương vững chắc này của tôi phòng thủ nghiêm ngặt, sĩ tượng tề tựu, tôi chẳng thấy hiểm họa nằm ở chỗ nào cả."

Vương Lan Điền liếc nhìn Đậu Ngọc Tuyền một cái, ném sang đó một nụ cười hàm súc, hai bên ngầm hiểu ý nhau. Vương Lan Điền nói: "Đương nhiên, lão Dương cũng có một nước cờ cứu sống tình thế, lão Đậu anh có cho phép nói hay không?"

Đậu Ngọc Tuyền liên tục xua tay, nói: "Xem cờ không nói mới là quân tử chân chính. Lão Vương anh không được nói đâu, anh vừa nói toạc ra, ưu thế tôi khổ công gầy dựng sẽ tan thành mây khói hết."

Vương Lan Điền vô cùng đắc ý, lại nói với Trương Phổ Cảnh: "Lão Trương anh đến xem thử đi, cứ nhìn thế cờ của bên đỏ mà xem, chỉ nhúc nhích một con quân thôi, là cả bàn cờ sống hết. Nhúc nhích không đúng chỗ, thì có vùng vẫy giãy chết thế nào đi nữa cũng vô lực hồi thiên thôi. Lão Trương anh có nhìn ra là bước nào không?"

Đậu Ngọc Tuyền nói: "Lão Trương nếu anh nhìn ra rồi, anh có thể nói. Thế nhưng, tôi đoán chắc cái tên mọt cờ tệ hại như anh cũng không nhìn ra đâu, nếu anh mà cũng nhìn ra được, thì tôi cũng không được coi là bút pháp lớn đặt mình vào chỗ chết rồi sau đó mới sinh tồn nữa."

Trương Phổ Cảnh đứng sang một bên nhìn mấy cái, bên đỏ đại binh áp sát, trực tiếp ép sát trung trục của bên xanh, mà bên xanh chỉ có hai mã một tốt ở vùng sâu của bên đỏ, có thể nói là khinh binh mạo tiến, quả thực không nhìn ra có bao nhiêu hiểm họa. Nhưng anh ta lại càng không nhìn ra chiêu thức kỳ binh chiến thắng của bên xanh. Nhìn mãi không ra manh mối gì, Trương Phổ Cảnh bèn nói: "Tôi đến tìm lão Dương để bàn vấn đề, các anh đang chơi hăng say thế này, hay là để hôm khác vậy."

Dương Đình Huy ngẩng đầu nhìn anh ta một cái, thấy Trương Phổ Cảnh vẻ mặt nghiêm túc, liền nói: "Ồ, đừng đi chứ. Bàn vấn đề gì cơ chứ? Có phải giặc Nhật đánh tới đâu, có thể to tát đến mức nào cơ chứ? Anh cứ kiên nhẫn chờ xem, hươu chết về tay ai rất nhanh sẽ rõ mười mươi thôi. Lão Vương anh đừng có ra vẻ ta đây thông minh cao ngạo, tôi đánh cờ thích đánh cờ hiểm, nhìn cho kỹ đây, chính là bước này đây, lão Đậu anh làm gì được tôi nào." Nói xong, nhấc con mã đang tấn công vào phía bên phải của bên xanh lên, gác vào vị trí pháo của mình, chặn đứng con đường rút lui của chiếc xe đang tấn công bên xanh lại.

Đậu Ngọc Tuyền toàn tâm toàn ý dồn hết lên bàn cờ, trầm ngâm suy nghĩ một lát, không chút do dự ăn ngay con mã của Dương Đình Huy, hào phóng trả giá bằng một chiếc xe. Thế nhưng, khi Dương Đình Huy tung ra một quả pháo cách núi đánh sang, vừa hay lại làm lỏng chân mã của Đậu Ngọc Tuyền, liền tiện tay dùng một con tốt ăn phăng đi một con sĩ ngửa của Dương Đình Huy. Dương Đình Huy tưởng chiếm được hời, lật pháo lại tiêu diệt gọn gàng con tốt xấc láo này, chỉ chính cái động tác này đã làm hỏng bét bét nhè rồi, một quả pháo của Đậu Ngọc Tuyền từ hậu phương lớn bắn cách sơn đả ngưu hủy diệt luôn con tốt trung tâm của Dương Đình Huy, sau đó lại đánh ngang ăn nốt con tốt duy nhất còn lại, ăn sĩ giữa, khóa cổ họng, ép tướng già của Dương Đình Huy phải chạy dạt ra biên, rồi dùng chủ lực cuối cùng là con mã đó để chiếu tướng, đến đây, Dương Đình Huy đành phải đẩy bàn cờ nhận thua, cười ha hả nói: "Lần này không tính. Tôi đang lúc mưu sự trong màn chướng thì lão Trương lại đến quấy rầy. Cậu ta vừa mở miệng nói muốn bàn vấn đề, tôi liền cảm thấy vô cùng căng thẳng, bị phân tâm rồi."

Đậu Ngọc Tuyền cũng đứng dậy, nhìn Vương Lan Điền một cái, nói: "Chúng ta có phải nên tránh đi một lúc không nhỉ? Đi thôi."

Dương Đình Huy nói: "Đi đâu mà đi chứ? Đều là cán bộ lãnh đạo cả, có vấn đề gì thì mọi người cùng nhau nghe chứ sao."

Trương Phổ Cảnh sững người lại, nói: "Lão Dương, hay là hai chúng ta nói chuyện riêng trước đã."

Sau khi Đậu Ngọc Tuyền và Vương Lan Điền rời đi, Dương Đình Huy gọi cận vệ rót cho chủ nhiệm Trương một bát trà lá to, hai người liền đối mặt ngồi xuống. Trương Phổ Cảnh móc từ trong túi áo quân phục ra một tập tài liệu, đưa đến tay Dương Đình Huy, nói: "Lão Dương, gần đây tôi có viết một thứ, anh xem trước đi, xem xong rồi chúng ta hãy bàn tiếp."

Dương Đình Huy vừa nhận tài liệu vừa quan sát biểu cảm của Trương Phổ Cảnh, trên cái khuôn mặt xưa nay vẫn luôn nghiêm nghị đó không có lấy một biểu cảm nào. Dương Đình Huy liền trở nên thận trọng, nâng niu trong tay tỉ mỉ đọc từng câu từng chữ. Dương Đình Huy không thể ngờ tới, cái tài liệu có nhan đề do Trương Phổ Cảnh chủ động đưa cho anh ta xem, vậy mà lại là một bức thư tố cáo, bên trong mũi nhọn chủ yếu lại chĩa thẳng vào chính Dương Đình Huy anh ta, bên trong không chỉ có quan điểm, mà còn có cả sự thật. Phía dưới tài liệu, rành rành ký tên to đùng của Trương Phổ Cảnh.

Sau khi trải qua một lượng lớn điều tra và nắm trong tay tư liệu thực tế đầu tiên, Trương Phổ Cảnh đối chiếu với các phương châm chính sách khác nhau của Đảng, đối với tình trạng quá khứ và hiện tại của căn cứ địa núi Aothu đều đã có được sự hiểu biết tường tận xác thực. Anh ta nhạy bén phát hiện ra, ở đây tồn tại chủ nghĩa tự do, chủ nghĩa tông phái, chủ nghĩa cơ hội, chủ nghĩa quân phiệt thậm chí cả chủ nghĩa phong kiến vô cùng nghiêm trọng, sự thuần khiết của cách mạng và sự thuần khiết của đội ngũ đều khiến người ta phải lo ngại, đây là điều mà anh ta không thể nào dung thứ được. Dưới tư cách là một người làm công tác chính trị, anh ta có nghĩa vụ phải tiến hành đấu tranh.

Dương Đình Huy một hơi đọc xong, trầm mặc hồi lâu không nói năng gì, sau đó đứng dậy chắp tay sau lưng, đi qua đi lại trong phòng mấy vòng, mỉm cười hỏi Trương Phổ Cảnh: "Tài liệu này anh dự định giao cho ai?"

Trương Phổ Cảnh không chút do dự nói: "Đương nhiên là giao cho quân khu Giang Hoài và phân cục rồi — nếu như anh đồng ý."

Dương Đình Huy nói: "Tôi không có quyền không đồng ý, anh cũng chẳng cần phải được sự đồng ý của tôi. Thế nhưng, đối với những vấn đề trong tài liệu, tôi rất cần thiết phải tiến hành tranh luận đấy. Anh nói tôi là chúa đất một phương, che trời một tay, cá nhân độc đoán chuyên quyền, tôi không thể tiếp nhận được. Tôi kiêm nhiệm một mình ba chức vụ, đây không phải là do cá nhân tôi tự phong, mà là do cấp trên bổ nhiệm, cũng là nhu cầu của sự nghiệp cách mạng núi Aothu. Trong này làm gì có sự thiếu dân chủ nào cơ chứ? Vấn đề trọng đại tôi xưa nay chưa từng tự chủ ý quyết định bao giờ, toàn là bàn bạc với các đồng chí cả. Nguyên tắc tổ chức của Đảng chúng ta là tập trung dân chủ, thế nhưng trong hoàn cảnh đặc biệt đấu tranh đối địch phức tạp, phải bảo đảm sự tập trung cao độ của quyền lực. Quyền lực tập trung trên tay tôi Dương Đình Huy này, chứ không phải tập trung trên tay kẻ địch. Bổ nhiệm cán bộ, chỉ huy bộ đội hành động, chúng ta đều họp bàn nghiên cứu cả, có những lúc còn bỏ phiếu biểu quyết nữa."

Trương Phổ Cảnh nói: "Thế nhưng, anh kiêm nhiệm một mình ba chức vụ, trở thành uy quyền tuyệt đối, vô hình trung gây ra áp lực cho các đồng chí khác, khiến mọi người nhất nhất quy phục tuân theo anh. Đồng chí Dương Đình Huy, anh đã lợi dụng tư lịch và uy vọng của mình, cũng lợi dụng sự tín nhiệm của tổ chức dành cho anh, cho nên, cho dù là bỏ phiếu biểu quyết đi chăng nữa, thì cũng hoàn toàn không thể đại diện cho ý chí tập thể một cách chân chính được."

Dương Đình Huy nói: "Đó không phải là vấn đề của tôi, đảng viên cộng sản nên kiên định lập trường đúng đắn. Nếu nói mọi người đều quy củ nghe theo tôi, thì chỉ có thể chứng minh tôi có năng lực và tư cách để đồng chí chấp nhận ý chí của mình. Anh nói quyền lực tập trung tuyệt đối tất yếu sẽ hình thành độc tài, tôi đồng ý. Nhưng tôi không làm độc tài, tôi có thể nói, quyền lực của Khương Gia Hồ là tập trung cao độ chứ không phải tập trung tuyệt đối."

Dương Đình Huy nói tiếp: "Tập trung cao độ nằm trong tay hạt nhân, còn tập trung tuyệt đối nằm trong tay toàn bộ tổ chức. Anh nói tôi ở Khương Gia Hồ sùng bái cá nhân, kéo bè kết phái, bài xích người có ý kiến khác, trọng dụng người mình tin tưởng, lời này là quá lời rồi. Anh có căn cứ gì không?"

Trương Phổ Cảnh nói: "Rất nhiều đồng chí ở dưới phản ánh, nói rằng ở Khương Gia Hồ chỉ nghe sự chỉ huy của Tư lệnh Dương và đồng chí Vương Lan Điền, đây không phải sùng bái cá nhân thì là gì? Lương Đại Nha ở huyện Trần Bổ thậm chí còn âm thầm bàn bạc với mấy Trung đội trưởng, nói là phải đi theo mấy người, đoàn kết mấy người, đề phòng mấy người, thu thập mấy người, đây không phải chủ nghĩa bè phái thì là gì? Tư tưởng như vậy tuyệt đối không phải do Lương Đại Nha tự nghĩ ra, gốc rễ bắt nguồn từ cấp trên. Anh dĩ nhiên phải gánh trách nhiệm chính."

Dương Đình Huy nghiêng mặt nhìn chằm chằm Trương Phổ Cảnh: "Lương Đại Nha thực sự đã nói vậy sao? Anh biết bằng cách nào?"

Trương Phổ Cảnh khựng lại, hắn không muốn bại lộ việc mình đã dặn dò cán bộ công tác chính trị phải yêu cầu mọi người giám sát lẫn nhau, bèn ngập ngừng đáp: "Do các đồng chí ở cơ sở phản ánh."

Dương Đình Huy không mấy để tâm đến điều này, cười nói: "Cái tên Lương Đại Nha này, anh nói hắn là kẻ thô lỗ cũng đúng, mà hắn lại còn có lắm trò mèo... Tôi thừa nhận, trong một số vấn đề, tôi phát biểu ý kiến hơi nhiều, xử lý vấn đề hơi nhiều, nói nhiều, khiến cơ hội tạo dựng uy tín cho mọi người bị ít đi, đây là sự thực. Nhưng cũng không thể đội cái mũ chủ nghĩa bè phái lên đầu được. Nội bộ đồng chí không phân biệt thân sơ, thế nhưng, vẫn còn vấn đề phương pháp đoàn kết. Lão Trương các anh cũng có vấn đề trong việc đoàn kết, coi thường cán bộ công nông, dùng một cây thước để đo con người. Tôi vẫn câu nói đó, không có nhà cách mạng bẩm sinh, cũng không có tín ngưỡng và giác ngộ cách mạng bẩm sinh. Bồi dưỡng con người có một quá trình lâu dài, dục tốc bất đạt. Lương Đại Nha có khuyết điểm, nhưng tôi thấy ưu điểm của hắn lớn hơn khuyết điểm, chúng ta phải tận dụng ưu điểm của hắn để cải tạo khuyết điểm của hắn. Nhưng anh nói Lương Đại Nha lấy cớ giết hán gian để nhân cơ hội lân la lầu xanh kỹ viện, tôi dung túng nuôi giấu kẻ ác, điều này có căn cứ gì không? Lương Đại Nha lấy cái đầu ra đảm bảo hắn không... làm chuyện đó, các đồng chí khác tôi cũng hỏi rồi, đều nói không có."

Trương Phổ Cảnh nói: "Lời của bọn họ có thể tin được sao? Chắc chắn là thông cung với nhau rồi. Nếu không có ý định không lành mạnh đó, ở đâu mà chẳng giết hán gian, hà cớ gì cứ phải giết trong kỹ viện? Hán gian thì đã giết, nhưng danh tiếng của Bát Lộ Quân chúng ta cũng bị bôi nhọ. Tôi không có bằng chứng, nhưng tôi sẽ không từ bỏ điều tra."

Dương Đình Huy trở nên nghiêm túc, nói: "Đồng chí Trương Phổ Cảnh, tôi nhắc nhở anh, chúng ta đang chiến đấu, chiến đấu rất phức tạp. Trong hoàn cảnh như vậy, bọn họ liều lĩnh nguy hiểm tính mạng, đi sâu vào hang cọp giành được chiến thắng trong chiến đấu, chúng ta nên biểu dương mạnh mẽ, sao anh lại không nhìn thấy điểm này?"

Trương Phổ Cảnh nói: "Kháng chiến cũng không thể không từ thủ đoạn."

Dương Đình Huy nổi giận, nói: "Không từ thủ đoạn cũng là thủ đoạn. Đấu tranh chống địch đòi hỏi chúng ta phải áp dụng đủ mọi thủ đoạn. Chỉ cần có lợi cho kháng chiến, mọi thủ đoạn đều là chính đáng. Ai bắt bẻ xới tìm lỗi, chính là phá hoại kháng chiến."

Lời nói của Dương Đình Huy rất nặng nề, Trương Phổ Cảnh nhất thời nghẹn lời không thể đáp lại, đành tung ra một "quân bài" mới: "Lương Đại Nha bài xích nghiêm trọng Lý Văn Bân, làm trò cười cho đồng chí của mình, tổn hại uy tín của đồng chí, đây là sự thực chứ?"

Dương Đình Huy nói: "Đây là sự thực. Thực tiễn chứng minh, Lý Văn Bân là một đồng chí tốt, tràn đầy nhiệt huyết với cách mạng, không hề có lòng hai dạ. Kinh nghiệm đấu tranh chống địch có kém một chút, nhưng có khí thế và có tinh thần làm việc. Tôi đã không chỉ một lần phê bình nghiêm khắc Lương Đại Nha, yêu cầu hắn phải tôn trọng Lý Văn Bân. Xem ra hắn làm vẫn chưa đủ, trong vấn đề này, chúng ta đều phải gióng trống khua chiêng giáng đòn nặng nề lên Lương Đại Nha."

Trương Phổ Cảnh nói: "Lão Dương anh đừng có mà thoái thác, trong vấn đề của Lương Đại Nha, anh quả thực quá nương tay, lần trước Lương Đại Nha tự ý dẫn người đến Lam Kiều Phụ chúc thọ hán gian Chu Uẩn Hiên, chuyện lớn thế này, ảnh hưởng cực kỳ tồi tệ, thế nhưng chúng ta lại chỉ cảnh cáo qua loa cho xong chuyện. Thế này thì quá đáng lắm rồi, cũng khiến người ta thực sự khó mà hiểu nổi."

Dương Đình Huy trầm ngâm một lát, nói: "Lão Trương, vấn đề này đúng là có vấn đề, nhưng tôi nói với anh, đối với một người như Lương Đại Nha, anh bảo nên đối phó thế nào đây? Dạy dỗ tốt thì hắn là một cán bộ tốt, dục tốc thì bất đạt. Quyết định lúc đầu để hắn đến huyện Trần Bổ là chúng ta đã chuẩn bị sẵn tư tưởng, cho phép hắn phạm sai lầm. Tôi không phải không chủ trương xử lý, mà chỉ chủ trương tạm thời chưa xử lý nghiêm khắc, món nợ này chúng ta cứ ghi sổ cho hắn, khi thời cơ chín muồi, rồi tính sổ hắn sau."

Trương Phổ Cảnh không buông tha, nói: "Hắn không phải phạm sai lầm, mà là phạm tội. Đi chúc thọ hán gian, đây là một vấn đề nguyên tắc."

Dương Đình Huy nói: "Chu Uẩn Hiên không phải hán gian. Đồng chí Vương Lan Điền đã phái người đi điều tra rồi, Chu Uẩn Hiên làm hội trưởng duy trì cho lũ quỷ dữ, là chuyện chẳng đặng đừng, hắn đã làm không ít việc tốt cho bách tính."

Trương Phổ Cảnh nói: "Đạo lý này không thông. Chấp nhận ngụy chức, chính là hán gian. Nếu mỗi một Đại đội trưởng Bát Lộ Quân của chúng ta đều đi mang ơn mang huệ, dập đầu chúc thọ hội trưởng duy trì hán gian, thì công tác của chúng ta còn làm thế nào nữa?"

Dương Đình Huy ít nhiều cảm thấy có chút đuối lý, suy nghĩ rồi nói: "Hoàn cảnh cụ thể thì phải phân tích cụ thể chứ. Hoàn cảnh của Lương Đại Nha khá đặc biệt, Chu Uẩn Hiên đó có ơn tái sinh đối với hắn. Đương nhiên, chuyện này tuyệt đối là sai rồi, nhưng chúng ta không thể đòi hỏi Lương Đại Nha ngày hôm qua tham gia Bát Lộ Quân, mà hôm nay giác ngộ đã nâng lên đến trình độ của anh và tôi được. Chỉ vì ngần ấy chuyện mà chúng ta đem Lương Đại Nha ra bắn bỏ sao? Như thế e là càng không thỏa đáng. Quan điểm của tôi là, vẫn cứ từ từ thôi, nếu lại phát hiện Lương Đại Nha có hành vi hỗn láo tương tự, thì nghiêm trị không tha, đem chém đầu cũng được. Thế nhưng, hiện nay đang là lúc cần người, chúng ta phải cho phép đồng chí phạm sai lầm, cũng phải cho đồng chí cơ hội lập công chuộc tội."

Nói đến đây, Trương Phổ Cảnh đành chịu thua không còn lời nào để nói.

Dương Đình Huy lại nói: "Nói cho nghiêm ra thì bộ đội ở Khương Gia Hồ quả thực có một số vấn đề, có kẻ lấy đồ của bách tính, có kẻ say rượu đánh nhau, có kẻ đào ngũ, cũng có kẻ hủ hóa. Thế nhưng, đồng chí của tôi ơi, anh phải nhìn nhận rằng, đội ngũ của chúng ta do nông dân và công nhân xưởng thủ công nhỏ, lò gạch nhỏ hợp thành đấy. Bây giờ là thời kỳ mặt trận thống nhất, chúng ta nên đoàn kết mọi lực lượng có thể đoàn kết để kháng chiến. Tôi không có nhiều người vừa có lý thuyết cách mạng phong phú, vừa có giác ngộ cách mạng cao độ như anh để cấu thành nên đội ngũ của chúng ta. Ngày hôm qua họ còn dốt đặc cán mai về cách mạng, ngày hôm nay họ lại vì cách mạng mà chiến đấu, họ chưa chắc đã có tín ngưỡng cách mạng rõ ràng, nhưng họ có thể vì cách mạng mà đổ máu hy sinh. Bọn họ không hiểu lý thuyết cách mạng, nhưng việc họ làm là sự nghiệp cách mạng. Chúng ta là bồi dưỡng lý tưởng cách mạng cho họ trước, đợi họ học hiểu Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản rồi mới đánh giặc, hay là để họ vác súng lên đánh giặc trước? Quan điểm của tôi là, nên để họ lao vào trong đấu tranh trước đã. Còn về giác ngộ cách mạng, có thể nâng cao trong thực tiễn. Hôm nay họ không phải là người cách mạng, ngày mai rất có thể họ sẽ là những người cách mạng tiên tiến nhất. Lão Trương, anh có đồng ý với quan điểm của tôi không?"

Trải qua mấy hiệp giao phong, Trương Phổ Cảnh dần dần có chút nhụt chí, thế nhưng, hắn tự nhắc nhở bản thân, tuyệt đối không được lùi bước. Đồng chí Dương Đình Huy này là một vị lão thành khai sáng căn cứ địa, là một lãnh đạo từng chịu sự hun đúc của văn hóa, không chỉ có kinh nghiệm đấu tranh phong phú, mà còn có tài năng diễn thuyết kích động. Lời hắn nói kín kẽ không một lỗ hổng, thế nhưng, hắn đang ngụy biện, hắn đang quanh co, hắn đang lợi dụng tính đặc thù của Khương Gia Hồ để thay thế cho sự nghiêm túc của nguyên tắc, hắn dùng lý do khách quan và thái độ chủ nghĩa thực dụng để làm suy yếu tác dụng chủ quan năng động. Hắn chính là muốn duy trì uy quyền tuyệt đối của mình, hình thành hệ thống lãnh đạo lấy hắn làm hạt nhân, cho nên hắn trọng dụng một lượng lớn những kẻ chỉ biết răm rắp nghe lời hắn như Vương Lan Điền, Lương Đại Nha, Tống Thượng Đại, An Tuyết Mai, Khương Gia Hồ, mà bài xích cán bộ lãnh đạo đến từ Quân khu Giang Hoài. Cho dù anh nói có hay ho đến mấy, anh cũng không thể chối cãi được sự thật về bè phái. Những người như Lương Đại Nha không phải không thể cách mạng, cũng không phải không thể cải tạo thành người cách mạng, thế nhưng, cất nhắc với tốc độ vũ bão như thế lại còn buông tay cho sử dụng, để mặc hắn mang ơn mang huệ, đây chính là tư tưởng chủ nghĩa bè phái đang phát huy tác dụng.

Trương Phổ Cảnh nói: "Lão Dương, lời phê bình của tôi anh có thể không chấp nhận, nhưng tôi vẫn kiên định. Những vấn đề này hôm nay tôi đưa ra, không phải vô căn cứ nói năng bừa bãi. Căn cứ địa Khương Gia Hồ dựa vào tất cả chúng ta cùng xây dựng, chúng ta nên có tiêu chuẩn cao hơn."

Dương Đình Huy nói: "Tôi không phủ nhận sự chính trực và chính nghĩa của anh, lời phê bình của anh có điểm hợp lý, tôi phải suy ngẫm lại. Quân tử quang minh lỗi lạc, anh có thể đem phần tài liệu này cho tôi xem qua, chứng minh trong lòng không có quỷ. Mang tài liệu đến quân khu và phân cục, đó là quyền hạn của anh. Anh muốn xử lý thế nào thì xử lý."

Trương Phổ Cảnh nói: "Tôi nói thật với anh nhé, tôi vốn không thực sự muốn nộp thứ này lên, bởi vì có một số vấn đề quả thực tồn tại, một số vấn đề bằng chứng vẫn chưa đủ thuyết phục, chỉ là dựa vào trực giác và linh cảm. Tôi nghĩ mình nên thông báo trực giác và linh cảm đó cho anh, để thu hút sự chú ý. Hay là thế này đi, hai chúng ta bây giờ không đi tranh luận chuyện đúng sai nữa, chúng ta hãy bình tĩnh suy ngẫm thêm một giai đoạn nữa, rồi hãy tiến hành phê bình và tự phê bình."

Dương Đình Huy lại nói: "Không, đã vạch trần vấn đề ra rồi, thì phải giải quyết, đây cũng coi như một cách tiến hành đấu tranh tư tưởng. Tôi không thể mang thái độ bàng quan trước lời phê bình của đồng chí. Tôi đề nghị, để các đồng chí ở phòng chính trị sao chép tài liệu thành mấy bản, phân phát đến tay các cán bộ từ cấp đại đội và doanh trở lên, để mọi người cùng tham gia thảo luận."

Trương Phổ Cảnh vô cùng bất ngờ, đồng thời hoang mang: "Cái này... thế này không ổn đâu chứ? Tranh luận giữa chúng ta những người lãnh đạo với nhau, không cần phải làm rùm beng lên, làm vậy sẽ gây ra hỗn loạn."

Dương Đình Huy nói: "Đây là chuyện quang minh chính đại, phần tài liệu này tuy chủ yếu phê bình tôi, nhưng nó liên quan đến toàn bộ công tác của Khương Gia Hồ. Có một số vấn đề, tuy không có thật, nhưng có thể gióng lên hồi chuông cảnh báo. Có một số vấn đề, quả thực tồn tại ở các mức độ khác nhau, mọi người đều phải coi trọng."

Trương Phổ Cảnh vẫn hồ nghi, hắn không tài nào hiểu nổi vì sao trong một khoảng thời gian ngắn mà Dương Đình Huy lại thay đổi thái độ, càng không hiểu sự thay đổi thái độ này là vì mục đích gì? Mặc dù Trương Phổ Cảnh từ đầu đến chí cuối vẫn cho rằng mình thẹn với lòng, thế nhưng, việc Dương Đình Huy đề xuất mở rộng phạm vi tranh luận khiến hắn vẫn không khỏi có chút hoài nghi. Bất kỳ ai làm bất cứ chuyện gì cũng đều có mục đích cả, con người lão Dương này làm việc lại càng có mục đích hơn nữa. Hắn muốn đạt được mục đích gì đây?

Thế nhưng những chuyện xảy ra sau đó lại dường như không có điểm gì bất thường. Đã là tranh luận do Trương Phổ Cảnh khơi màu, mà Dương Đình Huy lại kiên quyết đòi tiến hành tranh luận, Trương Phổ Cảnh không còn đường lùi. Đương nhiên, hắn cũng sẽ không chùn bước. Trương Phổ Cảnh đề xuất, tranh luận chưa chắc đã là chuyện xấu, nhưng để duy trì sự đoàn kết và ổn định của tầng lớp lãnh đạo, ngăn ngừa hỗn loạn tư tưởng không đáng có, phạm vi tranh luận không nên quá lớn, chỉ cần tranh luận trong số các thành viên Đảng ủy phân khu và đặc ủy là được, tài liệu cũng không cần các đồng chí phòng chính trị sao chép, hơn một nghìn chữ, tự hắn sẽ sao chép thêm bốn bản, phát cho Vương Lan Điền, Đậu Ngọc Tuyền, Dương Đình Huy, Giang Cổ Bi, mọi người điều tra nghiên cứu ba ngày, ba ngày sau thảo luận.

Kết quả thảo luận nằm ngoài dự liệu của Trương Phổ Cảnh, trong hội nghị thảo luận chính thức, Dương Đình Huy hầu như không lặp lại một câu nào những điều hắn đã nói khi tranh luận trực diện với Trương Phổ Cảnh, mà ngược lại là người tiên phong mang thái độ chân thành ra tự phê bình, nói rằng những năm gần đây tinh thần chủ yếu dồn hết vào việc xây dựng căn cứ địa, buông lơi việc học tập, quả thực có khuynh hướng xem nhẹ tư tưởng chính trị, về mặt chủ quan không hề có tư tưởng chủ nghĩa bè phái, nhưng trong bộ đội và cơ sở đã xuất hiện mầm mống này, hắn là một lãnh đạo chủ chốt thì không thể chối bỏ trách nhiệm. Phải tiến hành một đợt giáo dục tư tưởng đối với bộ đội, phản đối chủ nghĩa bè phái, phản đối tác phong quân phiệt, phản đối hiện tượng kỷ luật lỏng lẻo, triệt tiêu hành vi hủ hóa sa đọa, v.v.. Đồng thời đề xuất, kiên trì nguyên tắc tập trung dân chủ, tăng cường vai trò của chi bộ đảng cơ sở, chính trị viên đại đội và trung đội có quyền phản ánh lên cấp trên vấn đề của cán bộ cùng cấp.

Dương Đình Huy dẫn đầu việc này, đã xoay chuyển, điều chỉnh bầu không khí của hội nghị thảo luận, biến nó thành một hội nghị phê bình và tự phê bình, hơn nữa tự phê bình lại trở thành chủ đạo.

Lời tự phê bình của Dương Đình Huy khiến Trương Phổ Cảnh vừa bất ngờ vừa sinh ra cảm giác day dứt ngầm. Rốt cuộc là thế nào nhỉ? Có phải mình quá khắt khe với đồng chí không? Có phải mình đánh giá quá thấp giác ngộ của lão Dương không? Có phải mình lại đang phạm sai lầm mang tính cực đoan rồi không? Thật sự không thể nghĩ nổi nữa, thậm chí không dám nghĩ tiếp nữa.

Trong bầu không khí như vậy, Trương Phổ Cảnh đương nhiên cũng tiến hành tự phê bình, hơn nữa còn rất thành tâm, tuyệt đối không phải qua loa cho xong chuyện, hắn phê bình sự hẹp hòi vì hoài nghi đồng chí của mình, tác phong phù phiếm không nhìn thẳng vào thực tế khách quan, nói suông không làm thực chất, cũng như việc tùy tiện đội mũ làm tổn thương đồng chí, v.v.. Vì sự đoàn kết, Trương Phổ Cảnh lại chủ động đề xuất, xét thấy một số vấn đề không đủ bằng chứng, yêu cầu mọi người tiêu hủy tài liệu đã phát trong tay mỗi người, để tránh ảnh hưởng đến tâm trạng của bộ đội.