Hai tháng tiếp theo trôi qua thật tuyệt vời. Trina và McTeague gặp nhau đều đặn mỗi tuần ba lần. Vị nha sĩ vẫn đến phố B vào các chiều Chủ nhật và thứ Tư như lệ thường; nhưng vào ngày thứ Sáu, chính Trina mới là người lên thành phố. Cô dành buổi sáng từ chín đến mười hai giờ để ở khu trung tâm, phần lớn là ghé qua các cửa hàng bách hóa giá rẻ để mua sắm nhu yếu phẩm hằng tuần cho bản thân và gia đình. Đến trưa, cô đón xe điện đi lên khu phố trên và gặp McTeague ở góc phố Polk. Hai người cùng dùng bữa trưa tại một khách sạn nhỏ nằm ngay góc phố Sutter. Họ được xếp ngồi một căn phòng nhỏ riêng tư. Không gì có thể tuyệt vời hơn thế. Họ chỉ cần khép cánh cửa lùa lại là đã có thể tách biệt hoàn toàn với thế giới bên ngoài.

Trina thường đến nơi với dáng vẻ thở không ra hơi sau những cuộc săn lùng hàng giảm giá, đôi má tái hồng rực lên, mái tóc bay xòa trước mặt và vương vào khóe môi, chiếc túi lưới của mẹ thì nhồi nhét đến chật ních. Ngay khi bước vào căn phòng nhỏ riêng tư, cô liền thả người xuống ghế với một tiếng thở dài khe khôn.

“Ôi, Mac, em mệt quá; em vừa đi khắp cả thành phố. Ôi, được ngồi xuống mới dễ chịu làm sao. Anh thử nghĩ xem, em cứ phải đứng trên xe điện suốt cả quãng đường, sau khi đã đứng cả một buổi sáng mệt phờ. Anh nhìn xem em mua được những gì này. Toàn những món linh tinh thôi. Nhìn kìa, đây là một ít vải voan chấm bi em mua cho mình; anh xem đi, có thấy đẹp không nào”—cô trải tấm vải lên mặt—“còn đây là một hộp giấy viết thư, một cuộn giấy kếp để làm chùm đèn cho phòng khách phía trước; và—anh đoán xem—em thấy một bộ rèm cửa ren Nottingham giá chỉ có BỐN MƯƠI CHÍN XU; rẻ quá phải không anh? cùng với vài tấm rèm chenille giá hai đồng rưỡi. Thế còn ANH đã làm những gì từ lần gặp trước đến giờ? Cuối cùng thì anh Heise đã chịu lấy hết can đảm để nhổ cái răng đó chưa?” Trina tháo mũ và mạng che mặt rồi đứng chỉnh lại tóc trước gương.

“Không, không—vẫn chưa em ạ. Chiều hôm qua anh đã xuống chỗ thợ sơn biển hiệu để hỏi về cái răng vàng lớn làm biển hiệu rồi. Nó đắt quá; anh chưa thể làm ngay lúc này được. Có hai loại, một loại mạ vàng kiểu Đức và một loại mạ vàng kiểu Pháp; nhưng loại mạ vàng kiểu Đức chẳng ra gì cả.”

McTeague thở dài, lắc đầu nguầy nguậy. Ngay cả Trina và năm nghìn đô-la cũng không thể khiến anh quên đi niềm khao khát chưa bao giờ được thỏa mãn này.

Vào những dịp khác, họ thường trò chuyện rôm rả về những dự định tương lai, trong khi Trina nhấm nháp ly sô-cô-la còn McTeague ngấu nghiến những mẩu bánh mì lớn không phết bơ. Họ dự định sẽ kết hôn vào cuối tháng Năm, và viên nha sĩ đã để mắt tới một cặp phòng thuộc dãy nhà của một thợ ảnh bị phá sản. Chúng nằm ở căn hộ phía sau “Phòng khám” của anh, và anh tin là tay thợ ảnh sẽ cho họ thuê lại cả nội thất.

McTeague và Trina chẳng có chút lo lắng nào về vấn đề tài chính. Thực ra, họ hoàn toàn có thể chắc chắn về một khoản thu nhập nhỏ kha khá. Phòng khám của nha sĩ làm ăn khá tốt, và họ còn có thể trông cậy vào tiền lãi từ năm nghìn đô-la của Trina. Trong suy nghĩ của McTeague, số tiền lãi này quá đỗi ít ỏi. Anh từng có những ý nghĩ mơ hồ về khoản năm nghìn đô-la ấy; từng tưởng tượng rằng họ sẽ tiêu xài nó thật hoang phí; có lẽ sẽ mua một ngôi nhà, hoặc sắm sửa cho căn phòng mới một sự sang trọng ngập tràn—sự sang trọng ngập tràn thảm nhung đỏ và những bữa tiệc tùng linh đình. Quan niệm của một người thợ mỏ thời xưa về sự giàu có kiếm được dễ dàng và tiêu xài nhanh chóng vẫn còn vương vấn trong tâm trí anh. Nhưng khi Trina bắt đầu nói về việc đầu tư, tiền lãi và phần trăm, anh lại cảm thấy bứt rứt và có phần thất vọng. Một cục tiền năm nghìn đô-la là một chuyện, còn một khoản tiền lãi thảm hại vỏn vẹn hai mươi hay hai lăm đô-la một tháng lại là chuyện hoàn toàn khác; và hơn thế nữa, tiền lại đang nằm trong tay người khác.

“Nhưng anh không hiểu sao, Mac,” Trina giải thích, “dù sao thì đó vẫn là tiền của chúng ta mà. Chúng ta có thể lấy lại bất cứ lúc nào mình muốn; và làm vậy mới là cách hợp lý chứ. Chúng ta không được để tiền bạc làm lú lẫn đầu óc, Mac thân yêu ạ, giống như gã đàn ông đã nướng sạch số tiền thắng cược vào việc mua thêm vé số vậy. Thật ngốc nghếch biết bao nếu chúng ta tiêu xài hết sạch chúng! Chúng ta phải sống tiếp tục như trước đây; như thể chúng ta chưa từng trúng thưởng vậy. Chúng ta phải thực tế với chuyện này chứ, phải không anh?”

“Ừ thì, anh đoán có lẽ em nói đúng,” vị nha sĩ thường đáp lại như vậy, ánh mắt đăm đăm nhìn xuống sàn nhà.

Chính xác thì nên làm gì với số tiền đó là chủ đề được gia đình Sieppe bàn thảo không dứt. Ngân hàng tiết kiệm chỉ trả ba phần trăm lãi suất, nhưng bố mẹ Trina tin rằng có thể kiếm được mối đầu tư tốt hơn.

“Hay là hỏi ý chú Oelbermann xem sao,” Trina gợi ý, nhớ đến người họ có tiệm bán đồ chơi bán sỉ ở khu Mission.

Ông Sieppe đập tay lên trán. “Ồ, một ý kiến hay,” ông kêu lên. Cuối cùng, một thỏa thuận đã được thiết lập. Số tiền được đầu tư vào việc kinh doanh của chú Oelbermann. Ông trả cho Trina sáu phần trăm lãi suất.

Được đầu tư theo cách này, khoản tiền trúng thưởng của Trina sẽ mang lại hai mươi lăm đô-la mỗi tháng. Nhưng ngoài ra, Trina còn có công việc mưu sinh nho nhỏ của riêng mình. Cô làm những con thú đồ chơi cho chiếc hòm của Noah để bán cho cửa hàng của chú Oelbermann. Tổ tiên của Trina ở cả hai bên nội ngoại đều là người Đức-Thụy Sĩ, và một tổ tiên nào đó đã chìm vào quên lãng từ thế kỷ thứ mười sáu, một người thợ mộc chuyên chạm trổ gỗ mặc quần tất len ở vùng Tyrol, đã truyền lại năng khiếu của ngành nghề thủ công truyền thống ấy, để rồi nó lại xuất hiện dưới một hình hài kỳ lạ và méo mó này.

Cô làm những con thú cho hòm của Noah, đẽo gọt chúng từ một khối gỗ mềm bằng một con dao nhép sắc bén, đó cũng là dụng cụ duy nhất cô sử dụng. Trina rất đỗi tự hào khi giải thích công việc của mình cho McTeague, cũng như anh từng giải thích công việc của mình cho cô nghe vậy.

“Anh thấy đấy, em lấy một khối gỗ thông thớ thẳng rồi gọt giũa hình thù của chúng, thoạt đầu thì phác thảo qua loa bằng lưỡi dao lớn; sau đó em gọt lại lần thứ hai bằng lưỡi dao nhỏ một cách cẩn thận hơn; rồi em gắn tai và đuôi vào bằng một giọt keo, và sơn chúng bằng loại sơn 'không độc hại'—màu nâu Vandyke cho ngựa, cáo và bò; màu xám đá phiến cho voi và lạc đà; màu nâu sẫm cho gà, ngựa vằn, v.v.; rồi cuối cùng, một chấm trắng Trung Hoa cho đôi mắt, thế là xong xuôi tất cả. Chúng được bán với giá chín xu một tá. Chỉ có điều là em không thể làm nổi mấy bức tượng nhỏ hình người thôi.”

“Tượng nhỏ hình người?”

“Mấy hình nhân nhỏ xíu ấy anh—Noah và vợ ông ấy, rồi Shem, và tất cả những người khác nữa.”

Đúng là như vậy. Trina không thể đẽo gọt chúng nhanh và rẻ để cạnh tranh với máy tiện, thứ có thể cho ra lò cả những bộ tộc và dân tộc hình nhân trong lúc cô mới đang tạo hình cho một gia đình. Tuy nhiên, tất cả mọi thứ khác cô đều tự tay làm lấy—chính cái hòm Noah, toàn cửa sổ mà chẳng có lấy một cửa ra vào; cái hộp dùng để đóng gói toàn bộ sản phẩm; thậm chí đến cả việc dán nhãn mác với dòng chữ “Sản xuất tại Pháp”. Cô kiếm được từ ba đến bốn đô-la mỗi tuần.

Thu nhập từ ba nguồn này, nghề nghiệp của McTeague, tiền lãi từ năm nghìn đô-la, và công việc đẽo gọt gỗ của Trina, gộp lại thành một khoản tiền nhỏ kha khá. Trina tuyên bố họ thậm chí có thể để dành được chút ít, góp phần làm cho số tiền năm nghìn đô-la ngày một lớn thêm dần.

Chẳng mấy chốc, ai nấy đều thấy rõ Trina sẽ là một người phụ nữ tề gia nội trợ xuất sắc ngoài sức tưởng tượng. Tiết kiệm chính là thế mạnh lớn nhất của cô. Trong huyết quản của cô vẫn chảy một dòng máu nông dân đậm đặc, và cô mang trong mình trọn vẹn bản năng của một chủng tộc miền núi kiên cường và keo kiệt—cái bản năng biết chắt chiu dành dụm mà chẳng cần suy tính đong đếm, chẳng màng đến hậu quả—tiết kiệm cốt chỉ để tiết kiệm, tích trữ mà chẳng vì lý do gì. Ngay cả McTeague cũng chẳng thể ngờ Trina lại nắm giữ khối tài sản mới tìm được ấy một cách chặt chẽ đến thế.

Nhưng họ không phải lúc nào cũng dành trọn giờ nghỉ trưa để bàn chuyện thu nhập và tiết kiệm. Khi vị nha sĩ ngày càng hiểu rõ người phụ nữ nhỏ bé của mình hơn, cô lại càng trở thành một niềm vui đồng thời là một câu đố lớn đối với anh. Cô có thể thình lình cắt ngang một cuộc trò chuyện nghiêm túc về tiền thuê phòng cùng chi phí đèn đóm, củi lửa bằng một cử chỉ bộc lộ tình cảm đột ngột khiến anh rung lên bần bật vì sung sướng. Ngay khoảnh khắc ấy, cô sẽ đặt ly sô-cô-la xuống, rướn người qua chiếc bàn nhỏ và thốt lên:

“Mấy chuyện đó tính sau đi! Ôi, Mac, anh có thực sự, thực lòng yêu em không—yêu em NHIỀU LẮM không?”

McTeague sẽ lắp bắp không thành lời, thở dốc và lắc đầu nguầy nguậy, bối rối đến mức chẳng biết dùng từ ngữ nào diễn tả.

“Đồ gấu già,” Trina sẽ đáp lại, hai tay nắm lấy đôi tai to sụ của anh rồi lắc qua lắc lại đầu anh. “Hôn em đi nào. Nói cho em biết đi, Mac, có khi nào anh nghĩ kém về em trong lần đầu tiên em để anh hôn mình ở nhà ga không? Ôi, Mac thân yêu, cái mũi của anh ngộ nghĩnh làm sao, bên trong toàn lông là lông; và, Mac này, anh có biết là mình bị hói một mảng không—” cô kéo sụp đầu anh xuống phía cô—“ngay trên đỉnh đầu ấy.” Thế rồi cô sẽ nghiêm túc hôn lên chiếc đầu hói mà cô vừa nhắc đến, miệng lẩm bẩm:

“Thế này thì tóc mới mọc lên được chứ.”

Trina vô cùng thích thú khi được đùa nghịch với cái đầu vuông vức to lớn của McTeague, vò rối mái tóc anh cho đến khi chúng dựng đứng cả lên, chọc ngón tay vào mắt anh, hoặc kéo thõng đôi tai anh ra rồi nghiêng đầu ngắm nghía kết quả. Trông giống hệt như một đứa trẻ đang chơi đùa với một chú chó Saint Bernard khổng lồ nhưng vô cùng hiền lành.

Có một trò vui đặc biệt mà họ chơi hoài không thấy chán. Cả hai sẽ rướn người về phía nhau qua chiếc bàn, McTeague khoanh tay trước ngực. Sau đó, Trina tỳ khuỷu tay lên bàn, dùng cả hai tay vạch bộ ria mép của anh ra—bộ ria mép vàng óng bề thế của một thủ lĩnh người Viking—đẩy ngược chúng lên khỏi đôi môi, khiến khuôn mặt anh trông hệt như một chiếc mặt nạ Hy Lạp. Cô sẽ uốn cong lọn ria vào ngón trỏ, xoắn nó lại thành một đầu nhọn hoắt. Rồi ngay lập tức, McTeague sẽ phát ra một tiếng khịt mũi đáng sợ. Lần nào cũng vậy—dù cô đã đoán trước điều này, dù nó vốn là một phần của trò chơi—Trina vẫn giật nảy mình cùng một tiếng thét nghẹn ngào. McTeague sẽ cười vang sảng khoái cho đến khi khóe mắt rớm lệ. Và rồi họ lại bắt đầu trò chơi ấy ngay lập tức, Trina vừa run rẩy đầy vẻ kích động vừa kêu lên:

“Thôi nào—thôi nào—thôi nào, Mac, ĐỪNG MÀ; anh làm em SỢ quá đi mất.”

Thế nhưng, những buổi hẹn hò riêng tư ngọt ngào ấy với Trina lại bị đan xen bởi một thái độ lạnh nhạt nào đó mà Marcus Schouler bắt đầu bày tỏ với viên nha sĩ. Thoạt đầu, McTeague không hề hay biết gì; nhưng đến lúc này, ngay cả trí óc chậm chạp của anh cũng bắt đầu nhận ra rằng người bạn thân thiết nhất của mình—người “chiến hữu” của anh—đã không còn đối xử với anh như trước nữa. Họ vẫn tiếp tục gặp nhau ăn trưa hầu như mỗi ngày, trừ thứ Sáu, tại quán cà phê của các nhân viên xe điện. Nhưng Marcus tỏ ra hờn dỗi; điều đó là không thể bàn cãi. Anh ta tránh nói chuyện với McTeague, cứ cắm cổ đọc báo, và đáp lại những nỗ lực bắt chuyện rụt rè của viên nha sĩ bằng những từ đơn cộc lốc. Thậm chí, đôi khi anh ta còn quay ngang người sang một bên bàn để trò chuyện hồi lâu với Heise, người thợ làm yên cương có bàn ngồi ngay cạnh bàn họ. Họ không còn cùng nhau đi dạo những quãng đường dài mỗi khi Marcus đưa bầy chó đi dạo nữa. Marcus cũng chẳng bao giờ nhắc lại lòng tốt của mình trong việc nhường lại Trina cho người khác.

Vào một ngày thứ Ba, khi McTeague vừa bước vào chỗ ngồi quen thuộc tại quán cà phê, anh thấy Marcus đã ngồi sẵn ở đó rồi.

“Chào Mark,” viên nha sĩ lên tiếng, “cậu có mặt ở đây từ bao giờ thế?”

“Chào,” người kia đáp lại một cách dửng dưng, tự tay lấy thêm sốt cà chua. Một sự im lặng bao trùm. Sau một hồi lâu, Marcus đột ngột ngẩng đầu lên.

“Này Mac,” anh ta bỗng cất lời, “bao giờ thì cậu trả tôi số tiền cậu còn nợ đây?”

McTeague vô cùng ngạc nhiên.

“Hả? Gì cơ? Tớ không—tớ nợ tiền cậu á, Mark?”

“Thì cậu đang nợ tôi bốn xu rưỡi chứ sao,” Marcus ngoan cố đáp lại. “Hôm đi dã ngoại ấy, tôi đã trả tiền hộ cậu và Trina, và cậu chưa bao giờ trả lại cả.”

“Ồ—ồ!” McTeague bối rối đáp. “Đúng rồi, đúng rồi. Tớ—lẽ ra cậu phải nhắc tớ từ trước chứ. Tiền của cậu đây, tớ rất cảm ơn nhé.”

“Chẳng đáng là bao,” Marcus càu nhàu với vẻ hậm hực. “Nhưng dạo này tôi cần từng đồng từng cắc.”

“Cậu đang—đang cháy túi à?” McTeague dò hỏi.

“Và tôi còn chưa tính đến chuyện cậu ngủ lại bệnh viện đêm hôm đó đâu đấy nhé,” Marcus lầm bầm trong lúc nhét đồng xu vào túi.

“Thôi mà—thôi nào—ý cậu là sao—tớ có phải trả tiền phòng hôm đó không?”

“Thì cậu cũng phải ngủ ở MỘT NƠI NÀO ĐÓ chứ, phải không?” Marcus hậm hực quát lên. “Cậu cũng mất nửa đô-la tiền thuê giường ở căn hộ đấy thôi.”

“Được rồi, được rồi,” viên nha sĩ vội vã kêu lên, tay thọc vào túi quần. “Tớ không muốn cậu phải chịu thiệt thòi vì tớ đâu, anh bạn già ạ. Nào, bốn xu rưỡi có đủ không?”

“Tôi KHÔNG CẦN số tiền khốn khiếp của cậu,” Marcus nổi giận đùng đùng, hất văng đồng xu trở lại. “Tôi không phải kẻ ăn xin.”

McTeague cảm thấy vô cùng khổ sở. Rằng anh đã mạo phạm đến người chiến hữu của mình lúc nào cơ chứ?

“Thôi nào, tớ muốn cậu nhận lấy nó, Mark ạ,” anh nói, đẩy đồng xu về phía đối phương.

“Tôi đã bảo là tôi không thèm sờ vào tiền của cậu cơ mà,” người kia nghiến răng ken két, mặt tái mét vì giận dữ thốt lên. “Tôi bị coi như thằng ngu từng ấy là quá đủ rồi.”

“Dạo này cậu bị làm sao thế, Mark?” McTeague can ngăn. “Cậu đang bực bội chuyện gì à. Có chuyện gì tớ lỡ làm sai sao?”

“Thôi, không cần nói nữa, không cần nói nữa,” Marcus đáp lại trong lúc đứng phắt dậy khỏi bàn. “Thế là đủ rồi. Tôi bị coi như thằng ngu từng ấy thời gian là quá đủ rồi, thế thôi. Tôi bị coi như thằng ngu đủ lắm rồi.” Anh ta bỏ đi với một cái liếc mắt đầy hằn học ngoái lại phía sau.

Ngay góc phố Polk, nằm giữa tòa nhà căn hộ và quán cà phê của các nhân viên xe điện, là quán Frenna. Đó là một cửa hàng tạp hóa góc phố; những tấm bảng quảng cáo bơ và trứng giá rẻ viết bằng mực xanh lá cây trên giấy gói hàng được trưng bày la liệt trên vỉa hè bên ngoài. Lối vào được trang trí bằng một bảng hiệu bia Milwaukee khổng lồ. Phía sau khu vực cửa hàng chính là một quầy bar với lớp cát trắng phủ đầy sàn nhà. Vải chiếc bàn và ghế được đặt rải rác đây đó. Trên tường treo đầy những tờ quảng cáo thuốc lá sặc sỡ và các bức tranh thạch bản màu vẽ những chú ngựa đua. Ngay trên bức tường phía sau quầy bar là mô hình một con tàu buồm đầy đủ buồm được giọt kín trong một cái chai.

Đó chính là chốn mà vị nha sĩ từng thường xuyên ghé qua để gửi chiếc bình đựng nước ra mua bia vào các buổi chiều Chủ nhật. Kể từ khi đính hôn với Trina, anh đã bỏ hẳn thói quen này. Mặc dù vậy, anh vẫn ghé vào quán Frenna một hoặc hai đêm trong tuần. Anh dành một khoảng thời gian dễ chịu ở đó, ngậm chiếc tẩu sứ khổng lồ và nhâm nhi ly bia của mình. Anh chẳng bao giờ tham gia vào các đám đông chơi bài piquet quanh bàn. Thực ra, anh hầu như chẳng nói chuyện với ai ngoài người pha chế rượu và Marcus.

Bởi vì quán Frenna vốn là một trong những chốn quen thuộc của Marcus Schouler; anh ta dành phần lớn thời gian của mình ở đó. Anh ta thường tự vướng vào những cuộc tranh luận chính trị và xã hội nảy lửa với Heise, người thợ làm yên cương, cùng một vài lão già người Đức thường lui tới nơi này. Marcus tiến hành những cuộc tranh luận đó theo đúng thói quen của mình: nói oang oang át cả tiếng người, khua tay múa chân hung hăng, đập bàn thình thịch, khua khoắng bát đĩa và ly cốc, tự kích động bản thân bằng những tiếng la hét inh õng của chính mình.

Vào một tối thứ Bảy nọ, chỉ vài ngày sau vụ xích mích ở quán cà phê, viên nha sĩ sực nhớ ra và quyết định dành một buổi tối yên tĩnh tại quán Frenna. Đã lâu lắm rồi anh không ghé lại nơi này, và hơn thế nữa, anh chợt nhận ra hôm nay chính là sinh nhật mình. Anh sẽ tự thưởng cho mình một cữ tẩu thuốc và vài ly bia. Khi McTeague bước vào căn phòng phía sau quán Frenna từ lối cửa đường phố, anh thấy Marcus và Heise đã ngồi sẵn ở một chiếc bàn. Hai hoặc ba lão già người Đức ngồi đối diện họ, chốc chốc lại tu một ngụm bia. Heise đang hút xì gà, còn trước mặt Marcus là ly cocktail rượu whisky thứ tư. Đúng lúc McTeague bước vào, Marcus đang là người thao thao bất tuyệt.

“Không thể chứng minh được điều đó,” anh ta đang hét lên. “Tôi thách bất kỳ chính trị gia tỉnh táo nào mà đôi mắt không bị che mờ bởi thành kiến đảng phái, mà quan điểm không bị bóp méo bởi tư lợi cá nhân, dám chứng minh cho một tuyên bố như vậy. Hãy nhìn vào các dữ kiện của các anh, hãy nhìn vào các con số xem nào. Tôi là một công dân Mỹ tự do, đúng không? Tôi đóng thuế để nuôi dưỡng một chính phủ đàng hoàng, đúng không? Đó là một khế ước giữa tôi và chính phủ, đúng không? Vậy mà, lạy Chúa! nếu các nhà chức trách không thể hoặc không muốn bảo vệ quyền sống, quyền tự do và mưu cầu hạnh phúc cho tôi, thì các nghĩa vụ của tôi đối với họ chấm dứt; tôi sẽ ngừng đóng thuế. Tôi sẽ làm thế—tôi sẽ làm thế—tôi nói là tôi sẽ làm thế đấy. Sao nào?” Anh ta đảo mắt nhìn quanh, tìm kiếm sự phản đối.

“Thật là nhảm nhí,” Heise bình thản nhận xét. “Cậu cứ thử làm xem; rồi cậu sẽ bị tống giam cho mà xem.” Nhưng câu nói này của người thợ làm yên cương đã kích động Marcus lên đến đỉnh điểm của sự cuồng nộ.

“Đúng, à vâng! đúng vậy đấy!” anh ta gào lên, đứng phắt dậy, chỉ tay thẳng vào mặt người đối diện. “Đúng, tôi sẽ vào tù; nhưng chỉ vì tôi—tôi bị bóp nghẹt bởi một chế độ độc tài, thì điều đó có làm cho chế độ độc tài đó trở nên đúng đắn không? Sức mạnh có đồng nghĩa với công lý không?”

“Ông phải nói nhỏ tiếng lại trong này chứ, thưa ông Schouler,” Frenna từ phía sau quầy bar lên tiếng nhắc nhở.

“Thì nó làm tôi phát điên lên được mà,” Marcus đáp, giọng hạ xuống thành tiếng gầm gừ rồi ngồi phịch xuống ghế. “Chào Mac.”

“Chào Mark.”

Nhưng sự hiện diện của McTeague lại khiến Marcus cảm thấy khó chịu, khơi dậy trong lòng anh ta cảm giác bị đối xử bất công. Anh ta ngọ nguẩy không yên trên ghế, nhún bên vai này rồi lại nhún bên vai khác. Vốn dĩ là kẻ hay gây gổ, bầu không khí sục sôi của cuộc tranh luận trước đó đã đánh thức toàn bộ bản tính hiếu chiến trong con người anh ta. Hơn thế nữa, anh ta đang uống ly cocktail thứ tư rồi.

McTeague bắt đầu nhồi thuốc vào chiếc tẩu sứ lớn. Anh châm lửa, thổi một làn khói dày đặc vào gian phòng và thả người ngồi thoải mái lên chiếc ghế. Làn khói từ loại thuốc lá rẻ tiền của anh bay thẳng vào mặt nhóm người ở chiếc bàn bên cạnh, khiến Marcus nghẹn cổ ho sặc sụa. Ngay lập tức, đôi mắt anh ta đỏ ngầu lên.

“Này, vì Chúa,” anh ta quát tháo lên, “dẹp ngay cái tẩu thuốc đấy đi! Nếu cậu bắt buộc phải hút cái loại dây thừng tồi tệ đó, thì hãy ra cái đám vô loại nào mà hút; đừng có mang đến đây giữa những người lịch sự.”

“Câm miệng lại đi, Schouler!” Heise hạ giọng lên tiếng.

McTeague hoàn toàn sững sờ trước cuộc tấn công bất thình lình. Anh lấy tẩu ra khỏi miệng, ngẩn người nhìn trân trân vào Marcus; đôi môi anh mấp máy nhưng chẳng thốt nên lời. Marcus quay lưng đi, và viên nha sĩ lại tiếp tục ngậm tẩu.

Nhưng Marcus chẳng hề nguôi giận. McTeague không thể nghe rõ những gì anh ta nói tiếp với người thợ làm yên cương, nhưng anh có cảm giác như Marcus đang kể lể với Heise về một sự tổn thương, một nỗi bất bình nào đó, và rằng người thợ kia đang cố gắng xoa dịu anh ta. Bỗng nhiên, giọng nói của họ to dần lên. Heise đặt tay giữ lấy tay áo của người bạn đồng hành, nhưng Marcus vung người quay ngoắt lại trên ghế, dán mắt vào McTeague và hét lên như để đáp lại lời can ngăn nào đó của Heise:

“Tất cả những gì tôi biết là tôi đã bị lừa gạt mất năm nghìn đô-la.”

McTeague ngơ ngác nhìn anh ta đầy vẻ khó hiểu. Anh lại lấy tẩu ra khỏi miệng lần thứ hai, trừng trừng nhìn Marcus với đôi mắt tràn ngập vẻ rắc rối và hoang mang.

“Nếu tôi đòi lại quyền lợi của mình,” Marcus cay đắng thét lên, “tôi phải có một phần trong số tiền đó. Đó là những gì tôi đáng được hưởng—đó mới là công lý chứ.” Viên nha sĩ vẫn giữ im lặng.

“Nếu không nhờ có tôi,” Marcus tiếp tục, hướng thẳng vào McTeague mà nói, “cậu đã chẳng có nổi một xu dính túi—không, thậm chí không một xu. Thế phần của tôi đâu, tôi muốn biết đấy? Tôi đứng ở đâu trong chuyện này? Không, tôi chẳng còn dính dáng gì nữa rồi. Tôi bị coi như một thằng ngu, và giờ đây khi cậu đã vắt kiệt mọi thứ có thể từ tôi, giờ đây khi cậu đã cướp mất người yêu lẫn tiền bạc của tôi, cậu lại quay lưng phũ phàng với tôi. Nào, HÔM NAY cậu sẽ ở xó xỉnh nào nếu không nhờ có tôi cơ chứ?” Marcus gào lên trong cơn giận dữ bùng phát. “Cậu sẽ chỉ đi trám răng với giá hai cắc một giờ mà thôi. Cậu không có chút lòng biết ơn nào à? Cậu không có chút ý thức liêm sỉ nào sao?”

“Thôi đi nào, Schouler,” Heise càu nhàu. “Cậu đừng có mà gây gổ nữa.”

“Không, tôi không muốn thế, Heise,” Marcus đáp lại với một điệu bộ thảm thiết, đầy uất nghẹn. “Nhưng có những lúc nghĩ lại thấy uất ức quá. Hắn đã cướp đi tình cảm của người yêu tôi, và giờ đây khi hắn giàu có, thịnh vượng, lại đang nắm giữ năm nghìn đô-la lẽ ra thuộc về tôi, hắn lại phủi tay bỏ mặc tôi; hắn coi tôi như một thằng ngu. Nhìn đây này,” anh ta hét lên, quay phắt lại phía McTeague, “tôi có được xu nào trong số tiền đó không?”

“Đó có phải tiền của tớ đâu mà cho,” McTeague đáp. “Cậu say rồi đấy, chính thế đấy.”

“Tôi có được xu nào từ số tiền đó không?” Marcus kiên quyết gặng hỏi.

Vị nha sĩ lắc đầu. “Không, cậu chẳng có xu nào đâu.”

“Nào—BÂY GIỜ THÌ NHÌN ĐI,” kẻ kia gào lên, quay sang phía người thợ làm yên cương như thể điều này đã giải thích cho tất cả mọi thứ. “Cậu thấy chưa, thấy chưa kìa. Được rồi, từ nay về sau tôi cạch mặt cậu luôn.” Đến lúc này, Marcus đã đứng phắt dậy và làm bộ như muốn bỏ đi, nhưng cứ mỗi bước đi anh ta lại quay người lại, gào thét những lời lẽ ấy thẳng vào mặt McTeague, rồi lại bước đi khi thốt ra những từ cuối cùng để tạo thêm phần hiệu ứng.

“Chuyện này chấm dứt tại đây đi. Tôi dứt khoát chấm dứt với cậu. Đừng có bao giờ hòng mở miệng nói chuyện với tôi nữa”—giọng anh ta run lên vì giận dữ—“và đừng bao giờ bén mảng ngồi vào bàn của tôi ở nhà hàng nữa. Tôi hối hận vì đã có lần tự hạ thấp mình để giao du với cái loại cặn bã như thế. À cái tên nha sĩ hạng xoàng! À cái thằng thợ trám răng bằng kẽm mạt hạng—đồ du thủ du thực—ĐỒ VÔ LAI! Mau mang cái làn khói khốn kiếp của cậu ra khỏi mặt tôi.”

Và rồi đỉnh điểm cũng đã đến. Trong cơn kích động, viên nha sĩ đã rít mạnh vào chiếc tẩu, và khi Marcus lần cuối cùng áp sát mặt vào mặt anh, McTeague trong lúc há miệng định đáp trả đã thổi một luồng khói ngạt thở, cay xè thẳng vào đôi mắt của Marcus Schouler. Marcus liền vung tay hất văng chiếc tẩu khỏi những ngón tay anh; chiếc tẩu bay vèo qua phòng và vỡ vụn thành hàng mảnh nhỏ ở một góc khuất.

McTeague đứng phắt dậy, đôi mắt mở to. Nhưng cho đến lúc ấy, anh vẫn chưa hề tức giận, mà chỉ thấy ngạc nhiên, hoàn toàn bất ngờ trước cơn bộc phát vô lý của Marcus Schouler. Tại sao Marcus lại đập vỡ tẩu của anh? Rốt cuộc tất cả chuyện này có ý nghĩa gì chứ? Khi đứng lên, viên nha sĩ có một cử động bâng quơ bằng tay phải. Phải chăng Marcus đã hiểu lầm đó là một cử chỉ đe dọa? Anh ta giật lùi lại phía sau như thể đang né tránh một cú đấm. Ngay khoảnh khắc đó, một tiếng thét vang lên. Marcus đã thực hiện một động tác nhanh đến kỳ lạ, vung tay lên cao theo một đường rộng và quét mạnh; con dao nhép nằm phơi trần trong lòng bàn tay anh ta; nó lao vút đi theo cú vung tay, lóe lên sắc lạnh sượt qua đầu McTeague, rồi cắm phập vào bức tường phía sau với tiếng kêu bần bật.

Một luồng lạnh buốt thấu xương chợt chạy dọc qua căn phòng; những người khác đứng chết trân tại chỗ, như thể trước luồng đi lướt qua của một cơn gió chết chóc lạnh lẽo nào đó. Thần Chết vừa sà xuống nơi này trong tích tắc, vừa sà xuống rồi lướt qua, để lại đằng sau một vệt dài kinh hoàng và hỗn loạn. Rồi cánh cửa dẫn ra phố sập mạnh lại; Marcus đã biến mất.

Ngay lập tức, một thứ âm thanh hỗn độn gồm những tiếng kêu la vang lên khắp nơi. Sự căng thẳng nghẹt thở của khoảnh khắc suýt chết ấy đã tan biến, và mọi người lại có thể cất lời.

“Hắn vừa định rạch cổ anh đấy.”

“Suýt thì mất mạng.”

“Cậu gọi cái loại người ĐÓ là gì hả?”

“Chẳng qua không phải lỗi của hắn nên hắn mới chưa thành kẻ giết người đấy thôi.”

“Tôi mà là anh thì tôi đã kiện hắn ra tòa rồi.”

“Thế mà hai kẻ đó từng là đôi bạn thân thiết nhất cơ đấy.”

“Hắn có chạm vào người anh không đấy?”

“Không—không—không.”

“Đúng là một—một con quỷ! Thật là đê tiện! Đúng là cái thói tiểu nhân bỉ ổi!”

“Cẩn thận kẻo hắn đâm lén sau lưng đấy. Nếu hắn là cái loại người như thế, chẳng thể lường trước được điều gì đâu.”

Frenna rút con dao ra khỏi bức tường.

“Chắc tao phải giữ lại cái món vũ khí giết người này mới được,” hắn nhận xét. “Cái tên đó sẽ chẳng dám quay lại đòi sớm đâu; lưỡi dao cũng to đấy chứ.” Cả nhóm xúm lại săm soi con dao với vẻ tò mò cao độ.

“Đủ lớn để tước đoạt mạng sống của bất kỳ kẻ nào,” Heise nhận xét.

“Tại sao—tại sao—tại sao hắn lại làm thế cơ chứ?” McTeague lắp bắp hỏi. “Tớ có thù hằn gì với hắn đâu cơ chứ.”

Anh cảm thấy vô cùng khó hiểu và mệt mỏi trước sự kỳ lạ của toàn bộ sự việc. Marcus đã định giết anh; đã ném dao về phía anh theo phong cách “tiểu nhân” kỳ quái thực thụ. Thật là không tài nào giải thích nổi. McTeague ngồi phịch xuống ghế, ngây người nhìn quanh sàn nhà. Ở một góc phòng, mắt anh chạm phải chiếc tẩu bị vỡ nát của mình, gồm một tá mảnh sứ sơn màu vụn vặt cùng phần cán làm bằng gỗ anh đào và hổ phách.

Ngay tại khoảnh khắc đó, cơn giận dữ chậm chạp vốn luôn bùng phát muộn màng hơn so với sự xúc phạm ban đầu của anh bỗng bùng cháy dữ dội. Lập tức, hàm răng to lớn của anh nghiến chặt vào nhau.

“Hắn không thể coi thường TAO như thế được,” anh đột ngột thốt lên. “Tao sẽ cho Marcus Schouler thấy tay—tao sẽ cho hắn biết—tao sẽ——”

Anh đứng phặt dậy, đội mũ lên đầu.

“Nào, thưa Bác sĩ,” Heise can ngăn, đứng chắn ngang giữa anh và cánh cửa, “đừng có làm chuyện dại dột chứ.”

“Thôi mặc kệ nó đi,” Frenna hùa vào, tóm lấy tay viên nha sĩ; “dù sao thì nó cũng đang say khướt rồi.”

“Hắn đã đập vỡ tẩu của tớ,” McTeague đáp..

Chính điều này đã châm ngòi cho cơn thịnh nộ của anh. Con dao bị ném, âm mưu tước đoạt mạng sống của anh thì quá sức hiểu biết của anh; nhưng việc chiếc tẩu bị đập vỡ thì anh hiểu rõ hơn ai hết.

“Tao sẽ cho hắn biết tay,” anh lớn tiếng tuyên bố.

Như thể họ chỉ là những đứa trẻ con, McTeague hất Frenna và người thợ làm yên cương sang một bên, rồi sải bước hiên ngang qua cửa như một con voi đang điên lộn. Heise đứng xoa xoa vai mình.

“Cố cản hắn khác nào chặn đứng cả một cỗ đầu máy xe lửa,” anh ta lầm bầm. “Gã này được đúc bằng sắt thật rồi.”

Trong khi đó, McTeague hầm hầm bước đi ngược lên con phố hướng về phía khu căn hộ, đầu lắc lư và miệng lầm bầm chửi rủa. À, Marcus dám đập vỡ tẩu của anh cơ à? À, anh ta dám bảo anh là thằng thợ trám răng kẽm à? Anh sẽ cho Marcus Schouler biết tay. Đừng hòng có ai được phép coi thường anh. Anh nện từng bước nặng nề lên cầu thang hướng đến phòng của Marcus. Cánh cửa đang khóa. Viên nha sĩ đặt một bàn tay khổng lồ lên nắm đấm cửa rồi dồn sức đẩy mạnh vào, làm gãy cả khung gỗ, giật tung cả ổ khóa. Chẳng có ai cả—căn phòng tối thui và trống hoác. Không sao cả, thể nào đêm nay Marcus cũng phải quay về nhà thôi. McTeague sẽ xuống dưới đó và ngồi đợi hắn trong “Phòng khám” của mình. Kiểu gì anh cũng sẽ nghe thấy tiếng hắn bước lên cầu thang cho mà xem.

Khi McTeague bước về đến phòng mình, anh vô tình vấp phải một chiếc thùng các-tông lớn đặt ngay ở hành lang sát bên ngoài cửa phòng trong bóng tối. Đầy vẻ tò mò, anh bước qua nó, bật đèn gas trong phòng rồi kéo chiếc thùng vào bên trong để kiểm tra.

Nó được gửi cho anh. Sao lại thế được nhỉ? Anh có mong đợi món quà nào đâu. Kể từ lần đầu tiên sắm sửa đồ đạc cho căn phòng đến nay, chưa từng có chiếc thùng hàng nào được bỏ lại cho anh theo cách này cả. Chắc chắn không thể có sự nhầm lẫn nào được. Tên và địa chỉ của anh được ghi rõ mồn một không lẫn đi đâu được. “Dr. McTeague, nha sĩ—Phố Polk, San Francisco, Cal.,” kèm theo cả thẻ gửi hàng màu đỏ của hãng Wells Fargo.

Bị sự tò mò phấn khích của một cậu nhóc lớn xác thôi thúc, anh dùng góc xẻng múc than để cạy tung các thanh gỗ đóng thùng. Chiếc thùng nhồi nhét đầy những mẩu giấy vụn lót hàng. Ngay trên cùng là một phong bì được đề tên gửi cho anh bằng nét chữ của Trina. Anh mở ra và đọc dòng chữ, “Tặng sinh nhật Mac yêu dấu của em, từ Trina;” và ở phía dưới, như một lời tái bút kiểu dạng bổ sung, “Ngày mai người ta sẽ mang đến để lắp vào chỗ cũ.” McTeague vứt đống giấy lót sang một bên. Bỗng nhiên anh thốt lên một tiếng kinh ngạc.

Đó chính là Chiếc Răng—chiếc răng hàm bằng vàng nổi tiếng với những chân răng khổng lồ—biểu tượng của anh, niềm khao khát của anh, giấc mơ chưa bao giờ thành hiện thực trong đời; và nó còn được mạ vàng kiểu Pháp hẳn hoi, chứ không phải loại mạ vàng kiểu Đức rẻ tiền chẳng ra gì. Ôi, Trina mới đáng yêu làm sao khi đã giữ bí mật giỏi thế, lại còn nhớ cả ngày sinh nhật của anh nữa chứ!

“Có phải cô ấy—có phải cô ấy đúng là một—một VIÊN NGỌC KHÔNG cơ chứ,” McTeague thì thầm thốt lên trong lồng ngực, “một VIÊN NGỌC—đúng thế, chính là một viên ngọc; dùng từ đó là chuẩn nhất rồi.”

Anh vô cùng cẩn thận dọn hết phần giấy vụn lót còn lại, nâng chiếc Răng nặng trịch ra khỏi hộp và đặt nó lên chiếc bàn tròn mặt cẩm thạch ở giữa phòng. Trông nó mới to lớn làm sao trong căn phòng nhỏ bé ấy! Món đồ thật vĩ đại, áp đảo—chiếc răng của một loài động vật tiền sử khổng lồ, bằng vàng rực rỡ và lóa mắt. Đặt bên cạnh nó, mọi thứ dường như đều trở nên nhỏ bé đi. Ngay cả bản thân McTeague, dù xương xẩu và to lớn đến thế, cũng như co rúm và lùn đi trước sự hiện diện của con quái vật ấy. Khoảnh khắc anh dùng hai tay nâng niu nó, trông anh chẳng khác nào một chàng Gulliver nhỏ bé đangật lộn với chiếc răng hàm của xứ sở Brobdingnag vĩ đại.

Vị nha sĩ cứ đi vòng quanh kỳ quan bằng vàng ấy, thở hổn hển vì sung sướng và kinh ngạc, dùng tay chạm nhẹ vào nó hết sức rón rén như thể đó là một vật thiêng liêng. Phút chốc tâm trí anh lại hướng về Trina. Không, chưa từng có người phụ nữ nào tuyệt vời như cô ấy—đúng thứ anh đang ao ước—làm thế nào mà cô có thể nhớ được nhỉ? Và số tiền đó, lấy từ đâu ra chứ? Không ai hiểu rõ hơn anh về độ đắt đỏ của những chiếc biển hiệu này; chẳng có vị nha sĩ nào khác trên phố Polk dám khá giả sắm nổi một cái. Vậy thì, Trina đã kiếm đâu ra số tiền ấy chứ? Chắc chắn là rút ra từ năm nghìn đô-la của cô ấy rồi.

Nhưng quả thực đó là một chiếc răng tuyệt vời và đẹp đẽ làm sao, sáng bóng như gương, rực lên trong lớp mạ vàng kiểu Pháp, tựa như nó mang theo một thứ ánh sáng của riêng mình vậy! Sớm muộn gì chiếc răng đó cũng chẳng lo bị xỉn màu theo thời tiết như cái đám đồ mạ vàng giả hiệu loại rẻ tiền của Đức kia đâu. Vị nha sĩ kia, cái tên hay làm ra vẻ, hay đi xe đạp, hay nuôi chó săn xám ấy sẽ nói gì khi hắn nhìn thấy chiếc răng hàm kỳ diệu này chìa ra khỏi khung cửa sổ lồi của McTeague giống như một lá cờ thách thức cơ chứ? Chắc chắn hắn sẽ phải lên cơn co giật vì ghen tị cho mà xem; sẽ phát ốm lên vì thèm thuồng tức tối ấy chứ. Giá như McTeague có thể nhìn thấy vẻ mặt hắn ngay khoảnh khắc đó thì tuyệt biết mấy!

Suốt cả một tiếng đồng hồ, vị nha sĩ cứ ngồi đó trong “Phòng khám” nhỏ bé của mình, đắm chìm ngắm nhìn báu vật với vẻ ngây ngất, bị lóa mắt và hoàn toàn mãn nguyện. Cả căn phòng như khoác lên một vẻ diện mạo khác hẳn nhờ có nó. Bức tượng chú chó sành trước lò sưởi nhỏ phản chiếu hình ảnh chiếc răng trong đôi mắt lồi ra của nó; chú chim hoàng yến tỉnh giấc và hót líu lo yếu ớt chào đón thứ ánh sáng vàng óng mới mẻ này, rực rỡ hơn rất nhiều so với những thanh song sắt của chiếc lồng giam nhỏ bé. Bức tranh khắc thép vẽ Lorenzo de' Medici đang ngồi giữa triều đình của mình dường như cũng phải liếc nhìn món đồ ấy bằng đuôi mắt, trong khi những màu sắc rực rỡ của cuốn lịch hãng súng chưa dùng đến thì bỗng phai mờ và nhợt nhạt đi trước ánh hào quang vĩ đại này.

Cuối cùng, mãi tận đêm khuya sau khi đã qua thời điểm nửa đêm, vị nha sĩ mới bắt đầu đi ngủ, anh cởi quần áo trong khi đôi mắt vẫn dán chặt vào chiếc răng khổng lồ. Bỗng nhiên, anh nghe thấy tiếng bước chân của Marcus Schouler trên cầu thang; anh chồm dậy với hai bàn tay nắm chặt thành đấm nhưng ngay lập tức lại thả người ngã phịch xuống chiếc ghế sofa giường với một cử chỉ đầy dửng dưng.

Lúc này tâm trạng anh chẳng hề có chút hằn học nào cả. Anh không thể tìm lại được tâm trạng phẫn nộ hừng hực lúc rời khỏi tiệm tạp hóa góc phố lúc nãy nữa rồi. Chiếc răng đã thay đổi tất cả những điều đó. Hóa thù hận của Marcus Schouler có xá gì đối với anh, khi anh đang có được tình yêu của Trina? Anh quan tâm gì đến một chiếc tẩu thuốc vỡ nữa khi trong tay đã có chiếc răng này? Cứ để hắn đi đi. Như lời Frenna đã nói, hắn không đáng để anh bận tâm. Anh nghe thấy Marcus bước ra hành lang, lớn tiếng càu nhàu với bất cứ ai có thể nghe thấy giọng hắn:

“Và giờ thì hắn dám đột nhập vào phòng tôi—đột nhập vào phòng tôi, lạy Chúa! Làm sao tôi biết được hắn đã ăn trộm bao nhiêu thứ rồi cơ chứ? Hắn đã đến mức đi ăn trộm đồ của tôi rồi đấy, phải thế không hả?” Hắn bước vào phòng mình, đập sập cánh cửa đã gãy nát.

McTeague ngước mắt lên trần nhà, hướng về phía phát ra âm thanh, miệng lẩm bẩm:

“Thôi đi ngủ đi cho mượn xác, đồ điên.”

Chính anh cũng lên giường đi ngủ, tắt đèn gas nhưng kéo rèm cửa sổ lên để có thể nhìn thấy chiếc răng là thứ cuối cùng trước khi chìm vào giấc ngủ và là thứ đầu tiên khi anh thức dậy vào buổi sáng.

Nhưng đêm đó anh ngủ không yên giấc. Thỉnh thoảng anh lại bị đánh thức bởi những tiếng động vốn đã trở nên quen thuộc từ lâu. Lúc thì tiếng ngỗng kêu quang quác ở khu chợ bỏ hoang bên kia đường; lúc thì tiếng xe cáp dừng lại, sự im lặng đột ngột ập đến gần như gây ra một cú sốc; và lúc thì tiếng chó sủa điên cuồng ở khu sân sau—Alec, chú chó săn lông đỏ A-i-len, và con chó collie thuộc bưu điện chi nhánh đang gầm gừ lồng lộn với nhau qua hàng rào, trút những tiếng gầm gừ hằn học bất tận vào mặt nhau. Cứ mỗi lần thức giấc, McTeague lại xoay người tìm kiếm chiếc răng, với một chút nghi ngờ bất chợt rằng toàn bộ câu chuyện vừa rồi chỉ là giấc mơ. Nhưng anh vẫn luôn nhìn thấy nó—món quà của Trina, món quà sinh nhật từ người phụ nữ nhỏ bé của anh—một khối hình to lớn, mờ ảo, lấp ló ở giữa phòng trong không gian nửa tối nửa sáng, tỏa ra thứ ánh sáng mờ ảo tựa như mang theo một thứ phép màu bí ẩn nào đó của riêng mình.