“Được rồi,” một trong số các phó cảnh sát trưởng vừa nói vừa lùi con ngựa vào gót chiếc xe ngựa mà nhóm truy đuổi đã lái từ Hill sang, “chúng ta coi như đã tóm được hắn. Thật chẳng khó gì để lần theo một kẻ kè kè chiếc lồng chim đi bất cứ đâu hắn tới.”

McTeague vượt núi đi bộ vào thứ Sáu và thứ Bảy tuần đó, qua ngã Emigrant Gap và dọc theo tuyến đường sắt Overland. Anh đến Reno vào tối thứ Hai. Dần dần, một kế hoạch hành động mơ hồ hình thành trong đầu người thợ nha khoa.

“Mexico,” anh lầm bầm với chính mình. “Mexico, đó mới là nơi. Họ sẽ canh chừng bờ biển và các chuyến tàu đi hướng Đông, nhưng họ sẽ chẳng đời nào nghĩ đến Mexico.”

Cảm giác bị săn đuổi vốn đã dằn vặt anh suốt tuần cuối cùng ở mỏ Big Dipper nay đã phai nhạt, và anh tin rằng mình vô cùng ranh mãnh.

“Chắc bây giờ tôi đã đi trước chúng rất xa rồi,” anh tự lẩm bẩm. Tại Reno, anh lên một chuyến tàu hàng chạy về hướng nam trên tuyến đường sắt Carson và Colorado, trả tiền vé để ngồi ở toa đuôi tàu. “Tàu hàng thì chạy chẳng theo giờ giấc nào cả,” anh thì thầm, “còn nhân viên soát vé trên tàu khách thì luôn để ý quan sát mặt mũi hành khách. Tôi cứ bám lấy chuyến tàu này cho đến tận điểm cuối của nó.”

Con tàu hàng ì ạch tiến về phía nam qua miền tây Nevada, vùng đất ngày càng trở nên hoang vắng và tiêu điều sau mỗi chặng đường. Qua khỏi hồ Walker, vùng đất mọc đầy cây ngải đắng bắt đầu xuất hiện, và đoàn tàu nặng nề lăn bánh trên những thanh ray tỏa ra từng tầng hơi nóng có thể nhìn thấy bằng mắt thường. Thỉnh thoảng, nó lại dừng lại suốt nửa ngày ở các đoạn đường tránh hoặc cạnh các bể chứa nước, lúc đó kỹ sư đầu máy và thợ đốt lò liền quay lại toa đuôi để chơi bài xì phé với trưởng tàu cùng các nhân viên khác. Người thợ nha khoa ngồi tách biệt phía sau lò sưởi, hết hút ống tẩu này đến ống tẩu khác với thứ thuốc lá rẻ tiền. Đôi khi anh cũng tham gia chơi bài. Anh đã học chơi xì phé từ hồi còn là một cậu bé ở mỏ, và sau vài ván chia bài, kiến thức cũ đã quay trở lại; nhưng phần lớn thời gian anh vẫn giữ vẻ trầm ngâm, ít giao thiệp và hiếm khi nói chuyện với ai nếu không được hỏi trước. Các nhân viên trên tàu thừa nhận kiểu người này, và trong số họ dần hình thành ấn tượng rằng anh đã “tiễn” một chủ tiệm cho thuê xe ngựa ở Truckee về thế giới bên kia rồi đang tìm cách trốn xuống Arizona.

McTeague nghe thấy hai nhân viên phanh tàu bàn tán về mình vào một đêm nọ khi họ đứng bên ngoài lúc đoàn tàu dừng bánh. “Gã chủ tiệm cho thuê xe ngựa đã gọi hắn là đồ con hoang; Picachos bảo tao thế,” một người trong số họ nhận xét, “rồi hắn định rút súng; thế là gã này cho hắn đo ván bằng một cái chĩa phơi cỏ. Hắn là một tay bác sĩ thú y tụi mày ạ, và gã chủ tiệm kia đã kiện hắn ra tòa khiến hắn không thể hành nghề được nữa, thế nên hắn mới cay cú.”

Gần một nơi gọi là Queen's, đoàn tàu quay trở lại địa phận California, và McTeague thở phào nhẹ nhõm khi nhận thấy tuyến đường sắt vốn hướng về phía tây nay lại bẻ cong một góc gắt về hướng nam. Đoàn tàu đi lại bình thường không bị quấy rầy; thỉnh thoảng các nhân viên phải đánh nhau với một lũ lang thang tìm cách bám vào càng phanh, và có lần ở miền bắc hạt Inyo, khi tàu dừng lại ở một bể chứa nước, một người da đỏ to lớn trùm chiếc chăn kín tận gót chân đã tiến đến chỗ McTeague khi anh đang đứng trên nền đá dăm để duỗi chân, không nói một lời mà chìa ra một bức thư bẩn thỉu, nhàu nát. Nội dung bức thư đại ý rằng gã da đỏ Big Jim là một người tốt và xứng đáng nhận được sự bố thí; chữ ký trên thư thì không sao đọc được. Người thợ nha khoa trân trân nhìn bức thư, trả lại cho gã da đỏ rồi leo lên tàu ngay lúc bánh xe bắt đầu chuyển động. Cả hai chẳng nói câu nào; gã da đỏ vẫn đứng yên tại chỗ, và đúng năm phút sau, khi đoàn tàu hàng chạy chậm chạp đã cách xa cả dặm, người thợ nha khoa ngoái đầu nhìn lại và vẫn thấy hắn đứng bất động giữa hai đường ray, một đốm đỏ cô độc và tiêu điều, chìm lấp giữa sự mênh mông nhòa rợn trắng xóa của sa mạc xung quanh.

Cuối cùng, những dãy núi lại xuất hiện, sừng sững ở hai bên đường tàu; những ngọn đồi trọc khổng lồ bằng cát trắng và đá đỏ, đốm đây những cái bóng màu xanh thẫm. Thấp thoáng đâu đó, từng mảng xanh trải dài như một tấm khăn trải bàn rực rỡ trên nền cát. Đột nhiên đỉnh Mount Whitney chồm lên ở đường chân trời. Thị trấn Independence hiện ra rồi lùi lại phía sau; đoàn tàu hàng, lúc này đã gần như trống rỗng và ngắn đi rất nhiều, lướt dọc theo bờ hồ Owen. Đến một nơi gọi là Keeler, nó dừng hẳn lại. Đó là điểm cuối của tuyến đường.

Thị trấn Keeler chỉ gồm một con đường duy nhất, trông không khác gì Iowa Hill—với bưu điện, quán rượu kiêm khách sạn, hội trường Odd Fellows, và tiệm cho thuê xe ngựa là những tòa nhà chính.

“Bây giờ đi đâu nữa đây?” McTeague tự lầm bầm khi ngồi bên mép giường trong căn phòng khách sạn của mình. Anh treo lồng chim bên cửa sổ, đổ đầy nước vào chiếc bồn tắm nhỏ của nó, và vô cùng mãn nguyện khi ngắm nhìn chú chim tắm táp. “Bây giờ đi đâu nữa đây?” anh lại lẩm bầm. “Đến đây là hết đường tàu rồi, mà ta cũng chưa thể ở lại thị trấn này lâu được; không, không thể thế được. Ta phải cuốn gói thôi. Đi đâu bây giờ? Câu hỏi là đi đâu cơ chứ? Giờ ta sẽ xuống ăn tối cái đã—” Anh tiếp tục thì thầm những suy nghĩ của mình thành tiếng để chúng định hình rõ ràng hơn trong đầu—“Giờ ta sẽ xuống ăn tối, rồi tối nay sẽ la cà quanh quán rượu cho đến khi nắm rõ tình hình xứ này xem sao. Biết đâu đây là vùng trồng cây ăn quả, dù trông nó giống xứ chăn gia súc hơn. Hoặc có thể là vùng mỏ. Nếu đây là vùng mỏ,” anh tiếp tục, nhíu đôi mày rậm lại, “nếu đây là vùng mỏ, và các mỏ nằm cách xa đường cái, có lẽ ta nên tìm đường đến các mỏ và ẩn náu ở đó khoảng một tháng trước khi tính chuyện đi xuống phía nam.”

Anh rửa sạch muội than và bụi bặm sau một tuần lê lết trên tàu hỏa khỏi mặt và tóc, đi một đôi bốt mới rồi đi xuống phòng ăn. Phòng ăn mang kiểu dáng quen thuộc của các thị trấn nhỏ nằm sâu trong nội địa California. Chỉ có một chiếc bàn duy nhất trải vải dầu; những dãy ghế dài dùng thay cho ghế tựa; một bản đồ đường sắt cùng một bức tranh in màu có khung mạ vàng được che bằng màn chống muỗi treo trên tường, bên cạnh bức ảnh đã ngả vàng của người chủ quán mặc trang phục hội Tam Điểm. Hai cô hầu bàn mà các thực khách—toàn là đàn ông—gọi bằng tên riêng, tay bưng những chiếc khay lớn tất bật đi ra đi vào.

Qua những ô cửa sổ, McTeague nhìn thấy rất nhiều ngựa cưỡi được buộc vào cây và hàng rào. Con nào trên đai yên cũng vắt một sợi dây thừng riata. Anh ngồi xuống bàn, ăn bát súp nóng đặc sánh, liếc mắt quan sát những người xung quanh và lắng nghe mọi điều họ nói. Anh chẳng mất nhiều thời gian để nắm bắt được rằng vùng đất nằm về phía đông và phía nam của Keeler là một xứ chăn thả gia súc.

Cách đó không xa, băng qua một dãy đồi, là thung lũng Panamint, nơi có những đồng cỏ chăn thả gia súc rộng lớn. Thỉnh thoảng cái tên này lại được nhắc đi nhắc lại bên bàn ăn giữa dòng trò chuyện—“Ở bên Panamint ấy.” “Đang định xuống dự hội rodeo ở Panamint.” “Các dấu hiệu gia súc ở Panamint.” “Có một bãi chăn thả ở Panamint.” Rồi sau đó là câu: “Hoh, vớ được mạch vàng ở Gold Gulch rồi, tụi nó đang kiếm bộn tiền kìa. Nằm ở bên kia dãy Panamint đấy. Hôm qua Peters vừa tới và kể cho tôi nghe.”

McTeague quay sang người vừa nói.

“Đó là mỏ sa khoáng à?” anh hỏi.

“Không, không, mỏ quặng gốc.”

“Tôi là thợ mỏ; thế nên tôi mới hỏi vậy.”

“À, tôi cũng từng đào mỏ chán rồi. Tự mình cũng có một cái hố sâu hoắm đấy, nhưng là mỏ bạc; thế mà đám khốn kiếp ở Washington lại hạ giá bạc xuống, vậy là đời tôi ra sao? Tiêu tùng, thề có Chúa!”

“Tôi đang tìm việc làm.”

“Ừ thì ở Panamint này chủ yếu là nuôi gia súc, nhưng kể từ khi có vụ khai phá ở Gold Gulch, một số anh em đã đi tìm quặng rồi. Có vàng trong những ngọn núi Panamint quái quỷ đó đấy. Cậu mà tìm được một ‘mối tiếp xúc’ đẹp và dài của các lớp đá địa chất thì chẳng còn cách mỏ xa đâu. Có hai gã từ Redlands đã xí phần bốn ô mỏ quanh Gold Gulch rồi đấy. Chúng có một mạch quặng dày mười tám inch, và Peters bảo cậu có thể lần theo nó suốt hơn một nghìn feet. Cậu đang định đi tìm quặng ở trển à?”

“À, thì ra vậy, tôi chưa biết nữa, chưa biết nữa.”

“Thôi được, ngày mốt tôi sẽ sang bên kia dãy núi để đón mấy con ngựa con của tôi về, và tôi cũng tính ngó nghiêng xung quanh một chút. Cậu bảo cậu từng là thợ mỏ cơ mà?”

“Vâng, đúng vậy.”

“Nếu cậu đi theo hướng đó, hay là đi cùng tôi xem tụi mình có tìm được mối tiếp xúc nào, hay quặng sun-fua đồng, hay thứ gì khác không nhỉ. Kể cả không tìm thấy quặng lộ thiên thì biết đâu chúng ta lại vớ được quặng chì chứa bạc.” Rồi sau một thoáng dừng lại, “À quên, tôi chưa được biết tên cậu.”

“Hả? Tên tôi là Carter,” McTeague đáp ngay lập tức. Người thợ nha khoa chẳng thể giải thích nổi tại sao mình lại đổi tên một lần nữa. Cái tên “Carter” bật ra trong đầu anh ngay tắp lự, và anh trả lời mà không kịp nhớ ra rằng mình đã đăng ký tên là “Burlington” lúc tới khách sạn.

“Được rồi, tôi tên là Cribbens,” người kia đáp. Hai người trịnh trọng bắt tay nhau.

“Cậu ăn xong rồi chứ?” Cribbens tiếp lời, đẩy ghế lùi lại. “Ra quán quầy bar làm ly rượu mừng quen biết cái nào.”

“Chắc chắn rồi, chắc chắn rồi,” người thợ nha khoa nói.

Đêm đó, hai người ngồi lại thật muộn ở một góc quán rượu để bàn về khả năng tìm thấy vàng trên những ngọn đồi Panamint. Chẳng mấy chốc người ta nhận ra họ có những lý thuyết khác nhau. McTeague vẫn bám lấy quan điểm của những tay thợ mỏ lâu năm rằng chẳng có cách nào biết được vàng nằm ở đâu cho đến khi tận mắt nhìn thấy nó. Còn Cribbens rõ ràng đã đọc khá nhiều sách về chủ đề này, và từng đi tìm quặng theo một cách thức khá khoa học.

“Đồ vớ vẩn!” anh ta kêu lên. “Cho tôi một mối tiếp xúc dài và rõ ràng giữa đá trầm tích và đá mác-ma xem nào, tôi sẽ đào ngay một cái giếng đứng mà chẳng cần phải nhìn thấy ‘quặng lộ thiên’ nào cả.”

Người thợ nha khoa hếch cằm lên trời. “Vàng nằm ở chỗ nào mà cậu tìm thấy nó,” anh bướng bỉnh đáp lại.

“Thôi được, theo ý tôi thì những kẻ làm ăn chung nên theo đuổi những phương pháp khác nhau,” Cribbens nói. Anh ta mím hai khóe ria mép vào miệng rồi mút lấy dòng nước thuốc lá đọng ở đó. Chợt anh ta trầm ngâm một lát, rồi đột ngột phì một hơi thổi ria mép ra và kêu lên:

“Này Carter, hay là chúng ta hợp tác đi. Cậu chắc có chút ít tiền mặt chứ—khoảng năm mươi đô-la gì đó ấy?”

“Hả? Có chứ—tôi—tôi—”

“Ừ, tôi cũng có khoảng năm mươi. Chúng ta sẽ thành đối tác trong vụ này, rồi la cà quanh dãy núi đằng kia xem thế nào. Cậu thấy sao?”

“Chắc chắn rồi, chắc chắn rồi,” người thợ nha khoa đáp.

“Thế là chốt nhé?”

“Nhất trí.”

“Nào, làm ly rượu mừng đi.”

Họ uống cạn ly với vẻ trang nghiêm tột độ.

Hôm sau, họ sắm sửa đồ đạc tại cửa hàng bách hóa ở Keeler—cuốc, xẻng, búa thăm dò, dăm chiếc máng đãi quặng, chảo, thịt xông khói, bột mì, cà phê và những thứ tương tự, và họ mua một con lừa thồ để chở hành lý.

“Này, thề có Chúa, cậu lại chẳng có con ngựa nào cả,” Cribbens đột chợt kêu lên khi họ bước ra khỏi cửa hàng. “Cậu không thể đi lại khắp vùng này nếu không có một con ngựa quèn nào đó đâu.”

Cribbens vốn đã sở hữu và cưỡi một con ngựa tía giống cayuse mà mỗi lần muốn yên cương cho nó là phải giáng cho một gậy vào đầu cho ngất đi. “Tôi có sẵn một chiếc yên phụ và một bộ dây cương ở khách sạn cậu có thể dùng,” anh ta nói, “nhưng cậu phải kiếm lấy một con ngựa đã.”

Cuối cùng, người thợ nha khoa đã mua một con la ở tiệm cho thuê xe ngựa với giá bốn mươi đô-la. Hóa ra đó lại là một món hời, bởi con la này đi rất bền sức và có vẻ như thực sự lớn nhanh nhờ ăn cây ngải đắng và vỏ khoai tây. Lúc giao dịch diễn ra, McTeague buộc phải lấy tiền trả cho con la từ chiếc túi vải bạt. Cribbens lúc đó đang ở cùng anh, và khi người thợ nha khoa mở các lớp chăn ra và để lộ chiếc túi, anh ta đã huýt sáo kinh ngạc.

“Thế mà tôi lại đi hỏi xem cậu có nổi năm mươi đô-la không cơ chứ!” anh ta kêu lên. “Cậu mang cả cái mỏ quặng theo mình kè kè đấy phỏng?”

“Hả, chắc vậy,” người thợ nha khoa lầm bầm. “Tôi—tôi vừa bán một cái mỏ khai thác ở hạt El Dorado thôi,” anh nói thêm.

Vào lúc năm giờ sáng một ngày tháng Năm tuyệt đẹp, hai “người bạn đồng hành” thong thả giục la rời khỏi Keeler, lùa con lừa đi phía trước. Cribbens cưỡi con ngựa cayuse của mình, McTeague theo sau lưng trên lưng con la.

“Này,” Cribbens lên tiếng, “sao trời đánh thánh vật mà cậu không bỏ lại cái lồng chim ngốc nghếch ấy ở khách sạn cơ chứ? Nó sẽ vướng chân vướng tay cậu suốt ngày, và kiểu gì cũng chết cho mà xem. Tốt nhất là vặn cổ rồi vứt quách nó đi.”

“Không, không,” người thợ nha khoa khăng khăng. “Tôi nuôi nó lâu lắm rồi. Tôi phải mang nó đi cùng.”

“Đúng là ý tưởng điên rồ nhất mà tôi từng nghe thấy,” Cribbens nhận xét, “mang theo cả chim hoàng yến đi tìm mỏ. Sao không mang luôn găng tay tiểu thư cho rồi hả trời?”

Họ thong thả hành trình về hướng đông nam suốt cả ngày, đi theo một con đường mòn chăn gia súc rõ mồn một, và tối hôm đó cắm trại ở một mỏm đồi phía đầu thung lũng Panamint nơi có một mạch suối nhỏ. Hôm sau, họ băng qua chính thung lũng Panamint.

“Thung lũng này trông khấm khá đấy chứ,” người thợ nha khoa nhận xét.

“BÂY GIỜ cậu mới nói câu nào ra ngô ra khoai đấy,” Cribbens đáp lại, miệng mút mút chòm râu. Thung lũng thật đẹp, rộng rãi, bằng phẳng và rất xanh tươi. Khắp nơi là những đàn gia súc, hoang dã chẳng kém gì loài hươu nai. Thỉnh thoảng có những kẻ chăn bò cưỡi ngựa vượt qua họ trên đường, những gã vương vai rộng, trông thật phong trần với vành mũ rộng, chiếc quần da lông xù, cựa giày khua lách cách và những chiếc băng-đôn đựng súng ngắn, trông ngạc nhiên sao mà giống hệt những bức tranh mà McTeague nhớ là mình từng thấy. Ai nấy đều quen biết Cribbens, và hầu như không ai quên trêu chọc anh ta về chuyến phiêu lưu này.

“Này Crib, tốt nhất là anh nên dắt theo cả một đoàn xe ngựa để chở vàng về cho tiện nhé.”

Cribbens tỏ vẻ bực bội trước trò đùa của họ, và sau khi họ đi qua, anh ta nhai ngấu nghiến chòm ria mép.

“Ta rất muốn vớ được một mỏ lớn, thề có Chúa! cốt để mà cười vào mặt mấy tên hay châm chọc đó.”

Đến trưa, họ bắt đầu leo lên sườn phía đông của dãy Panamint. Từ lâu họ đã bỏ hẳn đường mòn; thảm thực vật biến mất; chẳng còn thấy bóng một cái cây nào. Họ đi theo những lối mòn chăn gia súc mờ nhạt dẫn từ vũng nước này sang vũng nước khác. Dần dần những vũng nước ấy càng lúc càng cạn khô, và vào lúc ba giờ, Cribbens dừng lại để đổ đầy nước vào các bình tông.

“Bên kia chẳng DƯ DÃ gì nước nôi đâu nhé,” anh ta nghiêm giọng nhận xét.

“Trời nóng phết nhỉ,” người thợ nha khoa lầm bầm, dùng mu bàn tay lau mồ hôi đang tươm ra như suối trên trán.

“Hừ!” người kia khịt mũi còn nghiêm nghị hơn lúc trước. Bầu không khí bất động chẳng khác nào miệng lò nung. Con ngựa của Cribbens ướ đẫm mồ hôi và thở hồng hộc. Con la của McTeague bắt đầu sụp đôi tai dài xuống. Chỉ có con lừa nhỏ là vẫn kiên quyết lê bước, tìm kiếm lối mòn qua nơi mà McTeague chỉ nhìn thấy toàn cát hoang vu và những bụi ngải đắng còi cọc. Về chiều, Cribbens – người đi đầu – liền kìm cương trên đỉnh đồi.

Phía sau họ là thung lũng Panamint xanh tươi tuyệt đẹp, nhưng trước mặt và bên dưới họ suốt dặm này qua dặm khác, tận chân trời xa tít tắp, là một sa mạc trắng xóa, phẳng lì, ngay cả bóng dáng cây ngải đắng cũng không có, trải dài ngút ngàn. Ngay phía dưới tầm mắt là một hệ thống khe cạn và những hẻm núi nhỏ đan xen nhấp nhô đổ xuống đó. Phía bắc, những ngọn đồi xanh mờ ảo nhô lên đường chân trời.

“Nào,” Cribbens nhận xét, “chúng ta đang ở đỉnh dãy Panamint rồi đây. Chính dọc theo sườn phía đông này, ngay dưới chân chúng ta đây, là nơi chúng ta sẽ đi tìm quặng. Gold Gulch” – anh ta dùng chuôi chiếc roi da quất chỉ về phía trước – “cách đây khoảng mười tám hay mười chín dặm về hướng bắc. Mấy ngọn đồi tít tắp ngoài kia ở hướng đông bắc chính là dãy Telescope.”

“Cậu gọi sa mạc ngoài kia là gì thế?” Ánh mắt McTeague lướt qua dải đất kiềm mênh mông trải dài bất tận về hướng đông, hướng bắc và hướng nam.

“Đó,” Cribbens đáp, “đó là Thung lũng Chết.”

Một khoảng lặng kéo dài. Những con ngựa thở dốc từng nhịp đứt quãng, mồ hôi nhỏ giọt từ phần bụng phập phồng của chúng. Cribbens và người thợ nha khoa ngồi bất động trên yên, phóng tầm mắt ngắm nhìn vùng hoang tàn gớm ghiếc ấy, lặng thinh và đầy âu lo.

“Chúa ơi!” cuối cùng Cribbens thốt lên trong lồng ngực, lắc đầu nguầy nguậy. Rồi anh ta như sực tỉnh. “Thôi,” anh ta lên tiếng, “việc đầu tiên chúng ta phải làm lúc này là tìm nước.”

Đây là một công việc dài dòng và gian nan. Họ lần lượt leo xuống hẻm núi nhỏ này tới hẻm núi nhỏ khác, đi theo dòng chảy của vô số khe cạn, thậm chí còn đào bới ở những nơi có dấu hiệu ẩm ướt, nhưng tất cả đều vô ích. Cuối cùng, con la của McTeague ngẩng cao mũi lên trời và khịt khịt mấy cái qua hai lỗ mũi.

“Ngửi thấy mùi rồi đấy, cái đồ con hoang!” Cribbens kêu lên. Người thợ nha khoa buông lỏng dây cương để con vật tự tìm đường, và chỉ ít phút sau nó đã đưa họ đến lòng một hẻm núi nhỏ nơi có một dòng nước lợ mỏng manh đang rỉ qua một ghềnh đá.

“Chúng ta sẽ cắm trại ở đây,” Cribbens nhận xét, “nhưng không thể thả rông ngựa được đâu. Ta phải dùng dây thừng cột chúng lại. Tôi thấy có vài khóm cỏ loco-weed ở đoạn đằng kia, mà nếu chúng ăn phải thứ đó thì thể nào cũng phát điên lên cho xem. Con lừa thì sẽ không ăn đâu, nhưng mấy con kia thì tôi không dám chắc.”

Một cuộc sống mới bắt đầu với McTeague. Sau bữa sáng, hai “người bạn đồng hành” tách ra, đi theo hai hướng ngược nhau dọc theo sườn dãy núi, kiểm tra các lớp đá, dùng cuốc đập và cạy những khối đá tảng lẫn đá mỏm để tìm dấu vết thăm dò. McTeague đi lên các hẻm núi nhỏ nơi các dòng suối đã khoét sâu qua tầng đá nền, tìm kiếm các mạch quặng thạch anh, đập vỡ loại quặng này ra khi tìm thấy, rồi tán nhỏ và đãi chúng. Cribbens thì lùng sục các “mối tiếp xúc”, quan sát kỹ lưỡng các lớp đá địa chất và đá lộ thiên, luôn canh chừng những nơi đá trầm tích và đá mác-ma giáp mặt nhau.

Một hôm, sau một tuần tìm kiếm quặng, họ bất ngờ chạm mặt nhau trên sườn một khe cạn. Lúc đó trời đã xế chiều. “Chào anh bạn,” Cribbens lên tiếng khi bước xuống chỗ McTeague đang lom khom bên chiếc chảo đãi quặng. “Vận may thế nào rồi?”

Người thợ nha khoa đổ sạch chảo và đứng thẳng người lên. “Chẳng có gì, chẳng có gì cả. Cậu tìm được gì chưa?”

“Chẳng thấy tăm hơi đâu. Chắc ta quay về trại thôi.” Họ cùng nhau quay về, dọc đường Cribbens kể cho người thợ nha khoa nghe về một đàn linh dương mà anh ta vừa nhìn thấy.

“Hay là ngày mốt chúng ta nghỉ một hôm, xem có hạ được đôi con không nhỉ. Bít-tết linh dương chắc ăn sẽ ngon lắm đấy sau cả tuần toàn đậu với thịt xông khói và cà phê.”

McTeague định trả lời thì Cribbens bỗng cắt ngang bằng một tiếng kêu đầy vẻ ghê tởm tột độ. “Tôi cứ tưởng chúng ta là những kẻ đầu tiên đến đây thăm dò quặng, thế mà nhìn kìa. Cậu có thấy phát bực lên không cơ chứ?”

Anh ta chỉ tay vào những dấu tích của một trại thăm dò bị bỏ hoang ngay trước mặt họ—những tàn tro cháy dở, vỏ lon thiếc rỗng, một hoặc hai chiếc chảo đãi vàng của thợ mỏ, và một cái cuốc bị gãy. “Cậu có thấy phát bực lên không cơ chứ?” Cribbens lầm bầm, nhai ngấu nghiến chòm râu. “Nghĩ đến cảnh hai thằng ngốc chúng ta lại đi sục sạo trên những mảnh đất đã có kẻ xới tung lên rồi! Này anh bạn, ngày mai chúng ta sẽ cuốn xéo khỏi đây. Dù sao tôi cũng nghĩ chúng ta nên di chuyển về phía nam; nguồn nước của chúng ta cạn lắm rồi đấy.”

“Ừ, phải đấy, tôi cũng nghĩ vậy,” người thợ nha khoa đồng tình. “Chẳng có tí vàng nào ở đây cả.”

“Có chứ, có đấy chứ,” Cribbens bướng bỉnh cãi; “vàng có đầy trong những ngọn đồi này, chỉ cần chúng ta tìm trúng mạch của nó thôi. Nói cho cậu biết nhé anh bạn, tôi đang nhắm đến một nơi mà tôi dám cá là chưa có ai bén mảng đến thăm dò—hoặc giả lắm thì cũng chẳng có mấy người. Chẳng mấy ai dám mò đến đó đâu. Nó nằm ở bên kia Thung lũng Chết. Nơi đó gọi là Gold Mountain, và mới chỉ có đúng một mỏ được khai thác ở đó thôi, mà nó đang đẻ ra tiền ác liệt như một mỏ diêm tiêu vậy. Chẳng có mấy ai sống ở vùng đất đó đâu, vì đường vào đó khó như lên trời. Trước hết, cậu phải băng qua Thung lũng Chết rồi tìm đến dãy Armagosa tít tận phía nam cơ. Mà ngặt nỗi chẳng ai thích thú gì chuyện băng qua cái thung lũng ấy cả, trừ khi bất đắc dĩ. Nhưng chúng ta có thể đi dọc xuống Panamint khoảng một trăm dặm hay đại loại thế, có khi phải hai trăm dặm, rồi vòng qua sông Armagosa ở tuốt phía nam. Chúng ta có thể dò tìm quặng dọc đường đi. Nhưng tôi đoán là sông Armagosa sẽ khô cạn vào mùa này mất thôi. Dù sao đi nữa,” anh ta kết luận, “ngày mai chúng ta sẽ dời trại về phía nam. Ta phải tìm thêm cỏ và nước cho lũ ngựa đã. Xem ngày mai có hạ được đôi con linh dương không, rồi chúng ta sẽ chuồn.”

“Tôi chẳng có súng,” người thợ nha khoa nói; “thậm chí cả súng lục cũng không. Tôi—”

“Đợi chút đã,” Cribbens nói, ngưng bặt giữa lúc đang lúp xúp leo xuống bờ của một trong những khe cạn nhỏ. “Ở đây có đá phiến này; nãy giờ tôi chưa thấy miếng đá phiến nào quanh đây cả. Để xem nó kéo dài đến đâu nào.”

McTeague đi theo anh ta dọc theo bờ khe cạn. Cribbens đi trước, thỉnh thoảng lại lầm bầm một mình:

“Nó chạy dọc theo đây, khá đều đấy chứ, và ở đây lại có cả nước nữa. Không biết con suối này nằm ở đây đấy; mà suối gần như cạn khô rồi. Lại thấy đá phiến đây này. Cậu thấy nó chạy hướng nào không, anh bạn?”

“Nhìn kìa, phía trên đằng kia kìa,” McTeague nói. “Nó chạy vắt ngược lên tận đỉnh ngọn đồi này cơ mà.”

“Đúng thế,” Cribbens đồng tình. “Ôi!” anh ta chợt hét lên, “ĐÂY RỒI, MỘT ‘MỐI TIẾP XÚC’ đây rồi, và nó lại xuất hiện ở đây nữa, rồi ở kia, và đằng nọ nữa. Ồ, nhìn nó kìa, thấy chưa? Đó là đá granodiorite nằm trên đá phiến đấy. Không thể đòi hỏi một mối tiếp xúc nào rõ ràng hơn thế này được nữa. CHÚA ƠI! Ước gì bây giờ chúng ta tìm được mạch thạch anh nằm giữa hai lớp đá đó nữa thì tuyệt.”

“Ừ thì nó đây chứ đâu,” McTeague kêu lên. “Nhìn lên đằng trước kìa; chẳng phải đó là thạch anh đấy sao?”

“Cậu nói đúng phéng rồi đấy,” Cribbens la lên, nhìn theo hướng McTeague đang chỉ. Khuôn mặt anh ta bỗng tái mét đi. Anh ta quay sang người thợ nha khoa, mắt trợn tròn.

“Có Chúa mới biết, anh bạn ạ,” anh ta thốt lên, thở không ra hơi. “Thề có Chúa—” anh ta ngưng bặt.

“Đó là thứ cậu vẫn hằng tìm kiếm phải không?” người thợ nha khoa hỏi.

“TÌM KIẾM á! TÌM KIẾM này!” Cribbens tự kiềm chế lại. “Đúng là ĐÁ PHIẾN rồi, và đó là granodiorite, tôi biết chứ” – anh ta cúi xuống kiểm tra lại tảng đá – “và đây là lớp thạch anh nằm giữa chúng; không thể nào nhầm đi đâu được. Đưa tôi cái búa mau,” anh ta cuống quýt hét lên. “Nào, bắt tay vào việc thôi. Dùng cuốc phang mạnh vào mạch quặng thạch anh ấy; cạy mấy cục quặng ra xem nào.” Cribbens quỳ rạp cả hai tay hai chân xuống đất, hầm hầm lao vào tấn công mạch quặng thạch anh một cách cuồng nộ. Người thợ nha khoa cũng làm theo, vung cuốc với sức mạnh khủng khiếp, đập vỡ vụn những hòn đá sau mỗi nhát đánh. Cribbens vừa làm vừa lẩm bầm một mình trong cơn phấn khích tột độ.

“Tóm được MÀY phen này rồi nhé, đồ con hoang! Thề có Chúa! Tôi đoán phen này cuối cùng chúng ta cũng tóm được mày rồi. Trông thế này thì chắc chắn rồi. NHANH TAY lên nào anh bạn. Xung quanh đây không có ai chứ? Hả?” Không thèm ngẩng đầu lên, anh ta rút súng ngắn ra và ném cho người thợ nha khoa. “Cầm lấy súng mà canh chừng đi anh bạn. Cậu thấy bóng dáng tên khốn nào BẤT CỨ ĐÂU, NẸP LUÔN HẮN CHO TÔI. Chỗ này là mỏ CỦA CHÚNG TA. Phen này chắc chắn ta vớ bẫm rồi anh bạn ạ. Nhanh lên.” Anh ta nhặt những cục thạch anh vừa cạy được lên, cho hết vào vành mũ rồi quay đầu chạy về phía lán trại của họ. Cả hai sải những bước dài, chạy hết sức có thể trên nền đất gồ ghề.

“Tôi không biết nữa,” Cribbens thở hổn hển lên tiếng, “tôi không dám nói trước điều gì. Biết đâu chúng ta lại hố to rồi. Chúa ơi, cái trại quái quỷ ấy sao mà xa thế không biết. Ồ, tôi không thể lê la thế này mãi được. Nhanh lên nào anh bạn.” Anh ta bắt đầu cắm cổ chạy. McTeague lầm lũi phi theo sau với dáng chạy vụng về, nặng nề. Trên nền đất bị thiêu đốt và khô cháy, vấp lên vấp xuống qua những khóm ngải đắng và những hòn đá sắc nhọn, dưới cái nắng hầm hập như thiêu như đốt của mặt trời sa mạc, họ vừa chạy vừa leo, tay ôm đầy những cục quặng thạch anh trong mũ.

“Cậu có thấy chút ‘QUẶNG’ nào trong đó không anh bạn?” Cribbens thở dốc. “Tôi thì chẳng thấy gì, còn cậu thì sao? Kiểu gì thì nó cũng chẳng lộ thiên ra cho mà thấy đâu, tôi đoán thế. Mau lên nào. Chúa ơi, không khéo chúng ta chẳng bao giờ lê lết về tới cái trại đó mất.”

Cuối cùng họ cũng về đến nơi. Cribbens trút hết đám mảnh thạch anh vào một chiếc chảo.

“Cậu giã nát chúng đi anh bạn, để tôi chuẩn bị cân tiểu ly.” McTeague nghiền nát những cục quặng thành bột mịn trong chiếc cối sắt trong khi Cribbens dựng bộ cân tí hon lên và lấy ra những chiếc “thìa” chuyên dụng từ bộ đồ nghề của họ.

“Thế này là đủ mịn rồi,” Cribbens nôn nóng thốt lên. “Giờ chúng ta sẽ dùng thìa đãi nó. Đưa nước đây mau.”

Cribbens múc một thìa bột trắng mịn rồi bắt đầu cẩn thận đãi quặng. Cả hai cùng quỳ rạp xuống đất, đầu sát vào nhau, vẫn còn đang thở hồng hộc vì phấn khích và cú nước rút vừa rồi.

“Không tài nào làm nổi,” Cribbens thốt lên, ngồi sụp xuống gót chân, “tay run quá rồi. Cậu làm đi anh bạn. Cẩn thận đấy nhé.”

McTeague cầm chiếc thìa sừng lên và bắt đầu nhẹ nhàng lắc lư nó trong những ngón tay to bè của mình, xối từng ít nước qua mép thìa, mỗi động tác lại rửa trôi đi một ít bột thạch anh. Cả hai dán mắt theo dõi với sự háo hức tột độ.

“Chưa thấy gì cả; vẫn chưa thấy gì,” Cribbens thì thầm, nhai ngấu nghiến chòm râu. “Nhanh HƠN chút nữa đi anh bạn. Đúng rồi đấy. Cẩn thận, giữ tay chắc vào; thêm chút nữa, chút nữa nào. Thấy màu vàng chưa hả cậu?”

Lượng bột thạch anh vơi dần đi khi McTeague đều tay đãi quặng. Rồi cuối cùng, một vệt mỏng chứa một thứ chất lạ bắt đầu xuất hiện dọc theo mép thìa. Nó có màu vàng.

Không ai nói một lời nào. Cribbens cào cấu những ngón tay xuống nền cát, nghiến chặt chòm râu vào hàm răng. Vệt màu vàng ngày càng rộng ra khi lớp bột thạch anh bị rửa trôi đi hết. Cribbens thì thầm:

“Chúng ta tóm được nó rồi anh bạn ơi. Đó là vàng.”

McTeague đãi sạch lớp bụi thạch anh trắng cuối cùng, rồi để dòng nước chảy luồn qua đó. Một nhúm vàng, mịn như bột mì, đọng lại ở đáy thìa.

“Nó đây rồi,” anh nói. Hai người nhìn chăm chăm vào nhau. Rồi Cribbens tung người nhảy cẫng lên không trung kèm theo một tiếng hú vang dội có thể nghe thấy từ khoảng cách nửa dặm.

“Yee-e-ow! Tóm được rồi, trúng quả đậm rồi anh bạn ơi. Chúng ta tóm được nó rồi. Tuyệt cú mèo. Chúng ta là triệu phú rồi đây.” Anh ta vớ lấy khẩu súng ngắn và bắn liền mấy phát với tốc độ không thể tin nổi. “Nào, bắt tay cái xem nào ông bạn già,” anh ta hét lên, siết chặt bàn tay McTeague.

“Đúng là vàng thật rồi,” McTeague lầm bầm, đăm đăm nhìn vào số vàng trong thìa.

“Cậu cứ tin lời con mèo Chessy giống Cochin-China của cố ngoại cậu đi, đích thị là vàng rồi,” Cribbens hét toáng lên. “Nào, bây giờ chúng ta còn khối việc phải làm đây. Ta phải cắm mốc ranh giới và dựng bảng thông báo khai thác mới được. Ta sẽ xí phần trọn vẹn diện tích được phép luôn cho máu. Cậu... chúng ta đã cân thử nó đâu nhỉ. Cân đâu rồi?” Anh ta dùng đôi bàn tay đang run rẩy cân nhúm vàng lên. “Hai grain,” anh ta kêu lên. “Tính ra là năm đô-la một tấn quặng đấy. Giàu to rồi, giàu sụ rồi, đây là loại quặng giàu nhất đấy anh bạn ạ. Chúng ta là triệu phú rồi. Sao cậu chẳng nói gì thế? Sao không tỏ ra phấn khích chút đi? Sao không chạy nhảy hay làm gì đi chứ?”

“Hả!” McTeague thốt lên, đảo đảo đôi tròng mắt. “Hả! Tôi biết chứ, tôi biết chứ, chúng ta trúng quả khá đậm rồi đấy.”

“Nào đi thôi,” Cribbens vùng vằng đứng phắt dậy. “Ta phải đi cắm mốc ranh giới và dựng bảng thông báo thôi. Chúa ơi, nhỡ có ai bén mảng đến đây trong lúc chúng ta vắng nhà thì sao.” Anh ta thong thả nạp lại đạn súng ngắn. “Phen này ta sẽ cho HẮN đo ván ngay lập tức nếu thấy kẻ nào lai vãng quanh đây; nói trước để cậu biết thế. Mang theo khẩu súng trường đi anh bạn, hễ thấy ai là NẸP luôn hắn cho tôi, rồi hãy hay ho hỏi xem hắn muốn gì sau.”

Họ vội vã quay trở lại nơi vừa phát hiện ra mỏ quặng.

“Nghĩ mà xem,” Cribbens thốt lên trong lúc cắm chiếc cọc đầu tiên, “nghĩ đến cảnh mấy tên ngốc kia cắm trại ngay sát sạt chỗ này mà chẳng tài nào phát hiện ra mỏ quặng. Chắc bọn chúng chẳng hiểu nổi thế nào là một ‘mối tiếp xúc’ ra sao. Ồ, tôi biết chắc cú là mình rành về mấy vụ ‘mối tiếp xúc’ này mà.”

Họ cắm mốc ranh giới khu mỏ, và Cribbens dựng tấm biển thông báo khai thác lên. Trời tối sầm lại lúc nào không hay khi họ hoàn tất công việc. Cribbens tiện tay bẻ thêm mấy cục thạch anh từ mạch quặng.

“Về đến trại tôi sẽ đãi nốt đám này xem sao, cho vui ấy mà,” anh ta giải thích trên đường lầm lũi bước về lán.

“Thế đấy,” người thợ nha khoa nói, “phen này thì chúng ta cười vào mũi mấy gã cao bồi kia được rồi.”

“Thế á?” Cribbens hét lên. “CƯỜI ĐƯỢC Ư? Cứ chờ mà xem cái cảnh người ta đổ xô đến đây khi chúng ta loan tin này xuống Keeler nhé. Này, chúng ta sẽ đặt tên cho mỏ là gì đây?”

“Tôi không biết, không biết nữa.”

“Hay ta gọi nó là ‘Cơ Hội Cuối Cùng’ đi. Chẳng phải đây là cơ hội cuối cùng của chúng ta hay sao? Ngày mai chúng ta suýt nữa thì đi săn linh dương rồi, và ngày mốt thì chúng ta sẽ—này, sao cậu lại dừng lại thế?” anh ta ngắt lời, tự hỏi.

Người thợ nha khoa đột ngột khựng lại trên đỉnh một khe cạn. Cribbens ngoái đầu nhìn lại, thấy anh đứng chết trân tại chỗ.

“Có chuyện gì thế?” Cribbens hỏi lại lần thứ hai.

McTeague chậm rãi quay đầu, nhìn qua bên vai này rồi lại nhìn qua bên vai kia. Bỗng nhiên anh quay phắt người lại, lên đạn khẩu Winchester rồi vác xốc lên vai. Cribbens hớt hải chạy ngược lại bên cạnh anh, rút phăng súng ngắn ra.

“Gì thế?” anh ta kêu lên. “Thấy ai à?” Anh ta nheo mắt nhìn chằm chằm về phía trước qua màn sập tối đang buông xuống.

“Không, không có gì.”

“Nghe thấy tiếng gì à?”

“Không, chẳng nghe thấy gì cả.”

“Thế cái gì vậy? Có chuyện gì thế?”

“Tôi không biết, không biết nữa,” người thợ nha khoa lầm bầm, hạ khẩu súng trường xuống. “Hình như có cái gì đó.”

“Cái gì?”

“Cái gì đó... cậu không để ý à?”

“Để ý cái gì cơ?”

“Tôi không biết. Cái gì đó... cái gì ấy nhỉ.”

“Ai? Gì cơ? Để ý cái gì? Cậu thấy cái gì nào?”

Người thợ nha khoa hạ búa đập đạn của khẩu súng xuống.

“Chắc tôi tưởng tượng ra thôi,” anh ngượng ngùng đáp.

“Cậu tưởng mình thấy cái gì—có ai ở trên bãi mỏ à?”

“Tôi có thấy gì đâu. Tiếng động cũng chẳng nghe thấy nốt. Chỉ là tôi thoáng nghĩ vậy thôi; tự dưng nó xẹt qua đầu thế đấy. Có cái gì đó, tôi cũng chẳng rõ nữa.”

“Chắc cậu tự tưởng tượng ra đấy thôi. Làm gì có bóng người nào trong bán kính hai mươi dặm quanh đây cơ chứ.”

“Ừ, chắc vậy, tưởng tượng ra thôi, đúng thế rồi.”

Nửa giờ sau, họ nhóm được đống lửa. McTeague đang rán mấy dải thịt xông khói trên than hồng, còn Cribbens vẫn luyên thuyên ca thán và trầm trồ về mỏ vàng vĩ đại của họ. Đột nhiên McTeague đặt chảo xuống.

“Cái gì thế nhỉ?” anh gầm gừ.

“Hả? Gì cơ?” Cribbens thốt lên, đứng phắt dậy.

“Cậu có thấy gì không?”

“Ở đâu?”

“Đằng kia kìa.” Người thợ nha khoa làm một cử chỉ mơ hồ về phía chân trời phía đông. “Cậu có nghe thấy gì không... ý tôi là thấy cái gì ấy... ý tôi là—”

“Cậu bị làm sao thế anh bạn?”

“Không có gì. Chắc tôi lại tưởng tượng ra thôi.”

Nhưng đó hoàn autonomic không phải trí tưởng tượng. Mãi đến nửa đêm, hai người bạn đồng hành vẫn trằn trọc không ngủ, quấn chặt trong những tấm chăn dưới bầu trời lồng lộng gió, trò chuyện, bàn tán và vạch ra bao kế hoạch. Cuối cùng Cribbens xoay người sang một bên và chìm vào giấc ngủ. Còn người thợ nha khoa thì không tài nào chợp mắt nổi.

Cái gì cơ chứ! Giác quan thứ sáu kỳ lạ ấy, bản năng loài thú mơ hồ ấy lại đang cảnh báo anh lần nữa. Nó lại trỗi dậy, réo gọi anh phải tuân theo. Ngay tại những ngọn đồi hoang vắng tiêu điều này, cách con người gần nhất tới hai mươi dặm, nó cựa mình tỉnh giấc và thúc giục anh phải mau chóng rời đi. Nó từng xúi giục anh tháo chạy khỏi mỏ Big Dipper, và anh đã vâng lời. Nhưng lần này thì khác; lần này anh bỗng nhiên trở nên giàu có; anh đã tình cờ vớ được một kho báu—một kho báu vô giá hơn cả mỏ Big Dipper. Làm sao anh có thể bỏ lại nó cơ chứ? Lúc này anh không thể dời chân đi được nữa. Anh trằn trọc trở mình trong tấm chăn. Không, anh sẽ không đi đâu cả. Có lẽ chỉ là do anh tưởng tượng ra mà thôi. Anh chẳng thấy gì, cũng chẳng nghe thấy gì. Sự hoang vu nguyên thủy trải dài từ anh hết dặm này đến dặm khác ở cả hai phía. Sự tĩnh lặng khổng lồ của màn đêm trùm lên vạn vật như một bàn tay khổng lồ của các vị thần Titan đang bịt kín mọi âm thanh. Anh đang nghi ngờ điều gì chứ? Trong vùng đất không một bóng cây ấy, một vật thể xuất hiện từ khoảng cách nửa ngày đường người ta cũng có thể trông thấy rõ. Trong không gian tĩnh lặng bao la ấy, tiếng một hòn sỏi lạo xạo cũng vang vọng chẳng khác nào tiếng súng lục. Thế mà chẳng có gì cả, tuyệt đối không có gì.

Người thợ nha khoa trùm chăn kín người và cố gắng chợp mắt. Chỉ năm phút sau, anh lại ngồi chật vật bật dậy, đăm đăm nhìn vào thứ ánh trăng lấp lánh xanh xám, căng tai lắng nghe, chăm chú quan sát mọi ngõ ngách. Chẳng có bóng dáng ai. Những sườn đồi Panamint sém nắng và nứt nẻ vẫn nằm im lìm, quen thuộc dưới ánh trăng. Con lừa ngẩng đầu lên kêu leng keng chiếc chuông cổ; và con la của McTeague, đang gà gật trên ba chân, chuyển trọng lượng sang chân còn lại, thở dài một hơi thật dài. Mọi thứ lại chìm vào tĩnh mịch.

“Cái gì thế nhỉ?” người thợ nha khoa lầm bầm. “Ước gì mình thấy được cái gì đó, hoặc nghe được âm thanh nào đó.”

Anh hất tấm chăn ra, đứng dậy, leo lên đỉnh ngọn đồi gần nhất và ngoái nhìn lại hướng mà anh và Cribbens đã đi qua từ nửa tháng trước. Anh đứng chờ suốt nửa tiếng đồng hồ, vô ích quan sát và lắng nghe trong vô vọng. Nhưng khi quay trở lại lán trại và chuẩn bị quấn chăn quanh người, bản năng kỳ lạ ấy lại bùng lên trong anh một cách đột ngột, chưa bao giờ mạnh mẽ đến thế, chưa bao giờ khẩn thiết đến thế. Cảm giác như anh đang bị ngậm hàm thiết ngựa và có kẻ cưỡi trên lưng; như thể có một bàn tay vô hình đang quay đầu anh về hướng đông; một gót giày vô hình đang thúc giục anh phải tháo chạy thật gấp gáp và ngay tức khắc.

Tháo chạy khỏi cái gì cơ chứ? “Không,” anh lầm bầm trong lồng ngực. “Bỏ đi lúc này để mất mỏ quặng, mất cả một gia tài ư! Thật là ngu ngốc biết bao, khi mà ta chẳng thấy hay nghe thấy bất cứ thứ gì. Lại bỏ đi cả một gia tài cơ chứ! Không, ta không đi đâu. Không, thề có Chúa!” Anh kéo khẩu Winchester của Cribbens về phía mình và tống một viên đạn vào ổ tiếp đạn.

“Không,” anh gầm gừ. “Dù chuyện gì xảy ra đi nữa, ta vẫn ở lại. Nếu có kẻ nào dám mò đến—” Anh đẩy cần gạt của khẩu súng trường, tống viên đạn kêu lách cách vào buồng nổ.

“Ta sẽ không ngủ nữa,” anh lầm bầm qua kẽ răng. “Ta không ngủ được đâu; ta sẽ canh gác.” Anh đứng dậy lần thứ hai, leo lên đỉnh đồi gần nhất và ngồi xuống, quấn chặt tấm chăn quanh người, đặt khẩu Winchester lên ngang đầu gối. Thời gian cứ thế trôi đi. Người thợ nha khoa ngồi trên đỉnh đồi như một hình hài cúi rạp bất động, đen sì như mực trên nền bầu trời mờ nhạt nhợt nhạt. Dần dần, mép chân trời phía đông bắt đầu sẫm lại và hiện rõ đường nét hơn. Bình minh đang đến. Một lần nữa McTeague lại cảm thấy trực giác thần bí về hiểm họa đang đến gần; một bàn tay vô hình dường như đang kìm cương đầu anh quay về hướng đông; một chiếc cựa đang đâm vào sườn anh như thúc giục anh phải mau lên, mau lên, mau lên nữa.

Sức ép ấy ngày càng mạnh mẽ theo từng phút giây. Người thợ nha khoa bặm chặt hai hàm răng to khỏe lại và kiên quyết bám trụ.

“Không,” anh gầm gừ qua kẽ răng nghiến chặt. “Không, ta sẽ ở lại.” Anh đi một vòng thật dài quanh khu trại, thậm chí đi đến tận chiếc cọc mốc đầu tiên của khu mỏ mới, tay lăm lăm khẩu súng trường lên đạn sẵn, tai vanh vách lắng nghe, mắt láo liên quan sát. Chẳng có gì cả; thế nhưng anh vẫn có cảm giác rõ mồn một như thể có một kẻ thù đang phả hơi nóng vào ngay sau gáy mình. Đó không phải là nỗi sợ hãi. McTeague không hề sợ hãi.

“Ước gì ta THẤY được cái gì đó... một tên nào đó,” anh lầm bầm trong lúc lăm lăm khẩu súng đã lên đạn sẵn sàng, “ta... ta sẽ cho hắn biết tay.”

Anh quay trở lại trại. Cribbens đang ngáy o o. Con lừa đã mò ra con suối để uống nước buổi sáng. Con la đã tỉnh giấc và đang cặm cụi gặm cỏ. McTeague đứng thẫn thờ bên đống tro tàn nguội lạnh của lửa trại, ngó nghiêng khắp tứ phía với toàn bộ sự nghi kỵ và cảnh giác của một con hươu bị săn đuổi. Cảm giác kỳ lạ ấy ngày càng trở nên mạnh mẽ hơn bao giờ hết. Anh có cảm giác rằng chỉ khoảnh khắc tiếp theo thôi, anh BẮT BUỘC phải quay phắt người về hướng đông và cắm cổ tháo chạy với dáng đi vụng về, nặng nhọc. Anh chống lại nó bằng toàn bộ sự bướng bỉnh hoang dã của bản năng loài thú thuần phác trong anh.

“Bỏ đi để mất mỏ quặng á? Bỏ đi để mất cả triệu đô-la ư? Không, KHÔNG, ta không đi đâu. Không, ta sẽ ở lại. A,” anh thốt lên trong lồng ngực, lắc lắc cái đầu to lớn như một con thú bực dọc và bị quấy rầy, “a, ló mặt ra xem nào, dám không?” Anh giương súng lên vai và quét qua hết lùm cây này đến hòn đá khác dọc theo dãy đồi phía tây. “Đến đây xem nào, ló mặt ra đi. Ló mặt ra đây hết tụi mày xem nào. Ta không sợ tụi mày đâu; nhưng đừng có lén lút kiểu đó. Tụi mày đừng hòng đuổi ta khỏi mỏ quặng của ta. Ta sẽ ở lại đây.”

Một tiếng đồng hồ trôi qua. Rồi hai tiếng. Những ngôi sao nhấp nháy rồi tắt ngấm, bầu trời bình minh bừng sáng. Không khí ấm dần lên. Toàn bộ phương đông không một bóng mây bừng lên thứ ánh sáng ngũ sắc từ chân trời đến đỉnh đầu, đỏ rực ở phía chân trời nơi mặt đất tối sẫm lại tương phản với nó; phía trên nhạt dần từ hồng sang vàng nhạt, sang xanh lục, xanh lam nhạt, cho đến thứ ánh sáng óng ánh màu ngọc lam của bầu trời sa mạc. Những chiếc bóng dài và mảnh mai của buổi sáng sớm co rút lại như những con rắn đang lùi dần, rồi đột nhiên mặt trời ló dạng qua vai trái đất, và một ngày mới đã bắt đầu.

Vào khoảnh khắc đó, McTeague đã cách xa trại tới tám dặm, đang sải bước đều đặn tiến về hướng đông. Anh đang đi xuống những mỏm đồi thấp nhất của dãy Panamint, dọc theo một con đường mòn chăn gia súc cũ kỹ và mờ nhạt. Đi trước mặt anh là con la thồ đủ thứ: chăn mền, lương thực đủ dùng trong sáu ngày, khẩu súng trường của Cribbens, và một bình tông đầy nước. Buộc chặt vào yên ngựa là chiếc túi vải bạt chứa năm nghìn đô-la quý giá, toàn bằng tiền vàng mệnh giá hai mươi đô-la. Nhưng điều kỳ lạ nhất trong chốn hoang vu cát và ngải đắng gớm ghiếc ấy lại chính là món đồ mà bản thân McTeague vẫn khăng khăng mang theo kè kè – chiếc lồng chim hoàng yến được bọc cẩn thận bằng dăm chiếc túi bột mì cũ.

Khoảng năm giờ sáng hôm đó, McTeague đã băng qua một vài lối mòn có vẻ đang hội tụ lại với nhau, và đoán rằng chúng dẫn đến một vũng nước, anh liền đi theo một trong số đó để rồi trờ tới một cái hố sụt nhỏ phơi nắng nhưng đáy vẫn còn đọng lại một chút nước. Anh cho con la uống nước ở đây, châm đầy lại bình tông, và uống một ngụm thật sâu. Anh cũng vẩy nước làm ẩm mấy chiếc túi bột mì bọc quanh lồng chim để bảo vệ chú chim nhỏ hết mức có thể trước cái nóng mà anh biết chắc sẽ tăng lên dữ dội theo từng giờ từ lúc này trở đi. Anh chuẩn bị lên đường tiếp tục hành trình, nhưng lại khựng lại do dự, lưỡng lự lần cuối cùng.

“Mình đúng là đồ ngốc,” anh gầm gừ, cau mày nhìn lại dãy núi phía sau. “Mình thật là đồ ngốc. Chuyện quái gì thế này? Mình lại đang bỏ đi khỏi một triệu đô-la cơ chứ. Mình thừa biết nó ở đó mà. Không, thề có Chúa!” anh thốt lên đầy hung hãn, “ta không đời nào làm thế. Ta sẽ quay lại. Ta không thể bỏ dở một mỏ quặng như thế được.” Anh quay ngoắt con la lại và bắt đầu bước ngược lại đường cũ, nghiến chặt hàm răng phừng phừng sát khí, cúi gằm đầu về phía trước cứ như thể đang lao vào đương đầu với cơn cuồng phong muốn hất ngược anh trở lại. “Đi nào, đi nào,” anh giục giã, lúc thì gọi con la, lúc lại tự lẩm bầm với chính mình. “Đi nào, quay lại, quay lại đi. TA PHẢI quay lại.” Cảm giác như anh đang leo lên một ngọn đồi càng đi càng dốc đứng. Bản năng thôi thúc kỳ lạ kia đang chống lại bước tiến của anh từng thước một. Dần dần những bước chân của người thợ nha khoa chậm lại; anh khựng lại, rồi lại thận trọng bước tiếp, dò dẫm đường đi như thể một kẻ đang đến gần cái hố sâu trong bóng tối. Anh lại dừng lại, lưỡng lự, nghiến răng ken két, siết chặt nắm đấm trong cơn giận dữ mù quáng. Bỗng nhiên anh quay phắt con la lại, một lần nữa hướng mặt về phía đông.

“Ta không thể,” anh lớn tiếng gào lên với sa mạc; “ta không thể, không thể nào làm được. Nó mạnh hơn ta. Ta KHÔNG THỂ quay lại. Mau lên nào, mau lên, mau lên, mau lên thôi.”

Anh lủi thủi rảo bước thật nhanh, đầu và vai khom xuống. Có lúc người ta tưởng chừng anh đang lom khom cúi người sải những bước dài tiến về phía trước; chốc chốc anh lại ngoái đầu nhìn qua vai. Mồ hôi tuôn rơi xối xả, chiếc mũ rơi mất lúc nào không hay, và mái tóc vàng dày rối bời rủ xuống trán che khuất đôi mắt nhỏ tí đang nheo lại láo liên. Thỉnh thoảng, với một cử chỉ mơ hồ và gần như tự động, anh đưa tay về phía trước, những ngón tay quắp lại, hướng về phía chân trời như muốn vồ lấy nó và kéo nó lại gần hơn; và cứ cách quãng anh lại lẩm bầm: “Mau lên, mau lên, mau chóng tiến lên, tiến lên nào.” Bởi vì lúc này, rốt cuộc McTeague đã thực sự sợ hãi.

Các dự định của anh vô cùng bấp bênh. Anh nhớ lại những gì Cribbens đã nói về dãy núi Armagosa ở vùng đất bên kia Thung lũng Chết. Cribbens từng bảo rằng mò chân được vào xứ đó thì khó như lên trời, và chẳng có mấy ai dám bén mảng đến đó, bởi vì bị ngăn cách bởi cái thung lũng kiềm khủng khiếp nằm chắn ngang đường, một cái hố khổng lồ gớm ghiếc toàn cát trắng và muối nằm sâu hơn cả mực nước biển, không nghi ngờ gì nữa chính là lòng hồ khô cạn từ thời tiền sử. Nhưng McTeague quyết định sẽ đi vòng qua thung lũng, bám theo hướng nam cho đến khi đụng sông Armagosa. Anh sẽ đi vòng qua thung lũng rồi ngoặt lên ở sườn bên kia. Anh sẽ tìm cách đột nhập vào vùng đất quanh Gold Mountain trong dãy Armagosa, nơi bị cô lập với thế giới bởi những dặm đất kiềm đỏ quánh nóng như lửa thiêu của Thung lũng Chết. “Bọn chúng” chắc chắn sẽ khó lòng mà lần theo anh tới đó được. Anh sẽ ở lại Gold Mountain hai hoặc ba tháng, rồi sau đó tìm đường trốn xuống Mexico.

McTeague rảo bước đều đặn tiến về phía trước, tiếp tục xuống dần những đoạn đồi gồ ghề thấp hơn của dãy Panamint. Đến chín giờ, sườn dốc đột ngột thoải hẳn đi; những ngọn đồi đã nằm lại phía sau; trước mặt anh, về hướng đông, mọi thứ đều bằng phẳng tắp. Anh đã đến vùng đất mà ngay cả cát và ngải đắng cũng bắt đầu thưa thớt dần, nhường chỗ cho lớp kiềm trắng mịn như bột. Các lối mòn xuất hiện rất nhiều nhưng đều đã cũ và mờ nhạt; và chúng là do gia súc tạo ra chứ không phải con người. Chúng tẻ ra đủ mọi hướng trừ một hướng – bắc, nam và tây; nhưng chẳng có lấy một lối mòn nào, dù là mờ nhạt nhất, hướng thẳng ra thung lũng.

“Nếu cứ bám theo rìa các ngọn đồi nơi có những con đường mòn này,” người thợ nha khoa lầm bầm, “thỉnh thoảng thế nào mình cũng tìm thấy nước ở các khe cạn cho mà xem.”

Ngay lập tức anh thốt lên một tiếng kêu kinh ngạc. Con la bắt đầu lồng lộn, hí vang và đá hậu liên hồi bằng cả hai chân, mắt trợn ngược, tai cụp xuống. Nó chạy lồng lên vài bước, khựng lại rồi lại hí lên đầy hoảng loạn. Rồi bất thừng quay ngoắt một góc vuông, bắt đầu lúp xúp chạy kiệu về hướng bắc, vừa chạy vừa hí và đá lung tung. McTeague hò hét chửi bới đuổi theo sau, nhưng suốt một hồi lâu con la nhất định không chịu để cho bắt lại. Trông nó có vẻ ngơ ngác nhiều hơn là sợ hãi.

“Nó ăn phải cái thứ cỏ loco-weed mà Cribbens nhắc đến rồi,” McTeague thở hồng hộc. “Đứng lại đó xem nào; bình tĩnh nào mày.” Cuối cùng con la tự động dừng lại và có vẻ đã sực tỉnh. McTeague tiến lại tóm lấy dây cương, miệng dỗ dành và xoa xoa mũi nó.

“Thôi nào, thôi nào, bị làm sao thế hả mày?” Con la đã ngoan ngoãn trở lại. McTeague rửa sạch mõm cho nó rồi tiếp tục lên đường.

Thời tiết thật tuyệt đẹp. Từ chân trời này sang chân trời kia là một khoảng trời xanh ngút ngàn, nhạt dần thành màu trắng khi là đà là sát mặt đất. Trải dài dặm này qua dặm khác về hướng đông và đông nam là một vùng sa mạc trắng xóa, trơ trọi, khắc nghiệt, đang rung rẩy và lấp lánh dưới ánh mặt trời, đến một hòn đá hay một gốc xương rồng cũng chẳng có. Ở đằng xa, nó phản chiếu đủ thứ màu sắc mờ ảo: hồng, tía và cam nhạt. Phía tây là dãy Panamint sừng sững, lác đác vài khóm ngải đắng xám xịt; ở đây đất cát mang màu vàng óng, màu vàng đất và sắc đỏ sậm quyến rũ, những hố sâu và khe cạn được tô điểm bằng những bóng râm màu xanh thẫm. Thật kỳ lạ khi một vùng đất cằn cỗi đến thế lại có thể rực rỡ sắc màu nhường này, nhưng chẳng gì đẹp bằng sắc đỏ thẫm của những vách đá và rặng núi cao, đan xen những vệt bóng râm màu tía, nổi bật sắc nét trên nền trời trắng xanh nhạt của đường chân trời.

Đến chín giờ, mặt trời đã lên cao đỉnh đầu. Cái nóng gay gắt dữ dội; không khí đặc quánh và nặng nề bởi hơi nóng. McTeague há hốc mồm thở hổn hển và lau những hạt mồ hôi đầm đìa trên trán, má và cổ. Từng thớ thịt và lỗ chân lông trên da anh đang râm ran như kim châm dưới những luồng roi quất không nương tay của tia nắng mặt trời.

“Nếu trời còn nóng hơn nữa,” anh lầm bầm, thở dài một hơi thật dài, “nếu trời còn nóng hơn nữa, thì tôi... tôi không biết nữa...” Anh lắc lắc đầu và lau mồ hôi đang túa ra chảy ròng ròng trên mí mắt như nước mắt.

Mặt trời càng lên cao; từng giờ trôi qua, khi người thợ nha khoa kiên trì rảo bước, cái nóng lại càng tăng lên. Lớp cát khô nứt nẻ kêu lạo xạo dưới bàn chân thành vô số mảnh vụn li ti. Những cành ngải đắng gãy giòn tan như ống tẩu khi anh lách mình băng qua. Trời ngày càng nóng hơn. Đến mười một giờ, mặt đất nóng như mặt lò nung; không khí khi McTeague hít vào vừa hầm hập phả thẳng vào môi và vòm họng. Mặt trời lúc này là một đĩa đồng nung chảy đang bơi lội trong sắc xanh da trời đã bị thiêu trụi. McTeague lột phăng chiếc áo sơ mi len ra, thậm chí cởi luôn cả cúc chiếc áo lót bằng vải flannel, lấy chiếc khăn tay buộc hờ quanh cổ.

“Chúa ơi!” anh thốt lên. “Tôi chưa bao giờ nghĩ trời CÓ THỂ nóng thế này.”

Cái nóng ngày càng dữ dội hơn; vạn vật ở đằng xa đều rung rẩy và nhấp nhô thấy rõ dưới sức nóng ấy. Đến trưa, một ảo ảnh xuất hiện trên những ngọn đồi ở hướng tây bắc. McTeague kìm cương dừng con la lại, uống một ngụm nước ấm ngắt trong bình tông, rồi vẩy nước làm ẩm chiếc túi bọc quanh lồng chim. Ngay khi anh ngừng bước và tiếng chân lạo xạo, cọ sát vào đất dịu hẳn đi, sự tĩnh mịch khổng lồ và vô tận lại ôm trùm lấy anh như một con thủy triều không đáy. Từ toàn bộ khung cảnh vĩ đại đó, từ dải cát nung nóng khổng lồ đó, không hề phát ra một âm thanh nhỏ nào. Không một cành cây lách cách, không một tiếng côn trùng râm ran, không một con thú hay con chim nào xâm phạm cõi cô tịch bao la ấy bằng tiếng kêu hay tiếng hú. Vạn vật trong tầm mắt, bắc, nam, đông, tây, đều nằm bất động, hoàn toàn lặng thinh và bất động dưới những lằn roi tàn nhẫn của mặt trời buổi trưa. Ngay cả những chiếc bóng cũng phải co mình trốn tránh dưới các lùm ngải đắng, rút lui vào những hốc và khe sâu khuất nhất trong các hẻm núi đồi. Cả thế giới là một vùng chói lòa khổng lồ, tĩnh lặng và bất động. “Nếu trời còn nóng hơn nữa,” người thợ nha khoa lại lầm bầm, lắc lắc đầu qua lại, “nếu trời còn nóng hơn nữa, tôi chẳng biết mình sẽ làm gì nổi.”

Cái nóng cứ thế tăng dần đều. Đến ba giờ chiều, nó còn khủng khiếp hơn cả thời điểm giữa trưa.

“Trời ĐẤT không bao giờ dịu đi chút nào à?” người thợ nha khoa rên rỉ, trợn tròng mắt nhìn lên bầu trời xanh bằng đồng nung. Rồi vừa lúc anh cất lời, sự tĩnh lặng bỗng bị xé toạc xuyên thủng bởi một âm thanh sắc lẹm vang lên từ mọi phía cùng một lúc. Nó dứt bặt; rồi khi McTeague vừa nhấc chân bước thêm bước nữa, âm thanh ấy lại vang lên đột ngột như một cú giáng, sắc bén hơn, ở gần hơn, một thứ âm thanh gớm ghiếc kéo dài khiến cả người lẫn la đều khựng lại tức khắc.

“Tôi biết ĐÓ là cái gì rồi,” người thợ nha khoa thốt lên. Đôi mắt anh đảo nhanh xuống mặt đất cho đến khi nhìn thấy thứ mà anh đoán trước sẽ thấy – cuộn tròn dày cộm, cái đầu hình lá cỏ đang ngoe nguẩy chậm rãi cùng chiếc đuôi ngẩng cao rung bần bật với những chiếc chuông kêu lanh lách.

Suốt ba mươi giây ròng rã, người và rắn cứ trân trân nhìn thẳng vào mắt nhau. Rồi con rắn tháo vòng cuộn ra và nhanh chóng trườn mất dạng giữa các lùm ngải đắng. McTeague thở phào một hơi, và đôi mắt anh lại đối mặt với những dặm cát và kiềm rợn ngợp quằn quại đến vô tận.

“Chúa vĩ đại! Đúng là một xứ sở quái quỷ!” anh thốt lên. Nhưng giọng anh đang run rẩy khi thúc con la tiếp tục bước đi.

Càng về chiều cái nóng càng trở nên hung tàn hơn. Đến bốn giờ, McTeague lại phải dừng chân. Mồ hôi vã ra từ mọi lỗ chân lông trên người anh, nhưng sự tiết mồ hôi chẳng mang lại chút dễ chịu nào. Ngay cả cảm giác quần áo cọ sát vào da thịt cũng trở nên không tài nào chịu nổi. Đôi tai con la rũ xuống và chiếc lưỡi thè dài khỏi mõm. Những lối mòn chăn gia súc dường như đang hội tụ lại về một điểm chung; có lẽ một vũng nước nào đó đang ở gần đây.

“Chắc tôi phải dừng chân nghỉ ngơi thôi,” người thợ nha khoa lầm bầm. “Cơ thể tôi không được cấu tạo để chịu đựng việc đi lại trong cái nóng thế này.”

Anh lùa con la đi ngược lên một trong những hẻm núi lớn và dừng lại dưới bóng râm của một khối đá đỏ. Sau một hồi lâu tìm kiếm, anh cũng tìm được nước, độ vài vạt, ấm ngắt và lợ mợ đọng lại ở đáy một cái hố bùn nứt nẻ vì nắng; lượng nước ấy vừa đủ cho con la uống và châm đầy lại chiếc bình tông. Anh cắm trại tại đây, tháo yên cho con la rồi thả rông nó để nó tự tìm chút cỏ cây lót dạ. Vài giờ sau, mặt trời lặn xuống trong khung cảnh rực rỡ không một bóng mây rợp sắc đỏ và vàng, và cái nóng dịu bớt đi phần nào, bớt ngột ngạt hơn. McTeague nấu bữa tối, chủ yếu là cà phê và thịt xông khói, rồi ngồi ngắm chiều tà buông xuống, tận hưởng sự mát mẻ dễ chịu đến ngất ngây của buổi tối. Khi trải tấm chăn xuống đất, anh tự nhủ từ nay về sau mình sẽ chỉ hành trình vào ban đêm, còn ban ngày sẽ ẩn mình trong bóng râm của các hẻm núi. Anh đã kiệt sức sau cuộc hành trình tồi tệ ban ngày. Chưa bao giờ trong đời anh thấy giấc ngủ lại ngọt ngào đến thế.

Nhưng rồi anh chợt bừng tỉnh giấc, mọi giác quan mệt mỏi bỗng chốc căng như dây đàn.

“Gì thế nhỉ?” anh lầm bầm. “Hình như tôi vừa nghe thấy gì đó... thấy cái gì thì phải.”

Anh đứng phắt dậy, với lấy khẩu Winchester. Vùng hoang vắng vẫn tĩnh mịch xung quanh anh. Chẳng có âm thanh nào ngoài tiếng thở của chính anh; trên bề mặt sa mạc không một hạt cát nào chuyển động. McTeague láo liên đảo mắt thật nhanh nhìn quanh tứ phía, hàm răng nghiến chặt, đôi tròng mắt đảo ngược. Lại một lần nữa chiếc cựa đâm vào sườn anh, lại một lần nữa bàn tay vô hình kìm cương anh hướng về phía đông. Sau ngần ấy dặm đường trốn chạy kinh hoàng ban ngày, tình trạng của anh chẳng khá khẩm hơn lúc xuất phát là bao. Thậm chí có khi còn tệ hơn, bởi vì chưa bao giờ bản năng thần bí trong anh lại khẩn thiết đến thế; chưa bao giờ xung động tháo chạy lại mạnh mẽ đến thế; chưa bao giờ chiếc cựa đâm sâu đến thế. Mọi dây thần kinh trên cơ thể anh đều gào thét đòi nghỉ ngơi; thế nhưng mọi bản năng lại đều sục sôi tỉnh giấc, thúc giục anh phải mau lên, phải mau chóng tiến lên.

“Thế RỐT CUỘC là cái gì cơ chứ? Cái gì thế?” anh nghiến răng gầm lên. “Bộ tao không tài nào thoát khỏi mày được sao? Mày không để cho tao yên lấy một phút à? Cứ bám riết lấy tao thế này mãi à. Lộ diện ra đi. Ra đây ba mặt một lời xem nào. Tới đi. Tao không sợ đâu nếu tụi mày dám ló mặt ra; nhưng đừng có lén lút thế chứ.” Bỗng nhiên anh gào lên trong cơn cuồng nộ bức bối, “Đồ khốn, ló mặt ra xem nào! Ra đây ba mặt một lời cho rồi đi.” Khẩu súng trường đã kề sẵn trên vai, anh chĩa nòng súng quét qua hết lùm cây này đến hòn đá nọ, nhắm vào mọi cái bóng sẫm màu hơn. Ngay lập tức, hoàn toàn vô thức, ngón trỏ của anh xiết cò, và khẩu súng trường lóe lửa gầm lên. Những hẻm núi gầm rú dội lại tiếng vang, hất tung nó ra tận ngoài sa mạc thành một làn sóng âm thanh gợn sóng lan rộng.

McTeague vội hạ súng xuống, thốt lên một tiếng đầy hoảng hốt.

“Đồ ngốc,” anh tự lẩm bẩm với mình, “mày đúng là đồ ngốc. phen này thì xong đời mày rồi. Bọn chúng có thể nghe thấy tiếng súng đó từ cách đây cả dặm. Mày tiêu đời thật rồi con ạ.”

Anh đứng chôn chân lắng nghe chăm chú, khẩu súng trong tay vẫn còn đang bốc khói. Tiếng vang cuối cùng tắt hẳn. Làn khói tan đi, sự tĩnh lặng bao la lại trùm lên những dư âm của tiếng súng giống như đại dương nuốt trọn vết wakes của con tàu. Vạn vật bất động; thế nhưng McTeague vẫn hối hả hành động, cuộn tròn chăn mền, yên cương cho con la, thu dọn lại đồ đạc. Chốc chốc anh lại lầm bầm:

“Nhanh lên nào; mau tiến lên đi. Đồ ngốc, mày tiêu đời thật rồi. Bọn chúng có thể nghe thấy từ cách đây cả dặm đấy. Nhanh chân lên. Bọn chúng không còn ở xa đâu.”

Khi gạt cần xả đạn để nạp lại súng, anh bỗng phát hiện ra hộp tiếp đạn đã trống rỗng. Anh vỗ đét vào hai bên hông, sờ soạng thật nhanh hết túi này đến túi khác. Anh đã quên béng không mang theo đạn dự phòng bên mình. McTeague chửi thề trong lồng ngực rồi vứt phăng khẩu súng trường đi. Từ nay về sau anh phải hành trình mà không có vũ khí tự vệ.

Một ít nước lại đọng thêm trong vũng bùn gần nơi anh cắm trại. Anh cho con la uống nước lần cuối cùng và vẩy nước vào mấy chiếc túi quanh lồng chim. Rồi anh lại một lần nữa lên đường.

Nhưng hướng đi của McTeague đã có sự thay đổi. Trước đó anh vẫn giữ hướng nam, đi sát ngay rìa các ngọn đồi; giờ thì anh bẻ ngoắt một góc vuông. Sườn dốc tụt dần dưới những bước chân hối hả của anh; cây ngải đắng thưa thớt dần rồi mất hẳn; cát nhường chỗ cho một lớp bột mịn trắng như tuyết; và một tiếng sau khi nổ súng, những móng guốc con la của anh đã giẫm lên làm nứt vỡ những lớp kiềm đóng vảy khô cháy dưới ánh nắng trên bề mặt Thung lũng Chết.

Bị săn đuổi và dồn ép từ bãi cắm trại này sang bãi cắm trại khác như anh hằng cảm thấy, McTeague đột ngột quyết định tung ra nỗ lực cuối cùng để rũ bỏ kẻ thù cứ bám riết lấy gót chân mình. Anh sẽ đâm thẳng vào vùng hoang mạc khủng khiếp nơi ngay cả loài dã thú cũng phải khiếp sợ. Anh sẽ băng qua Thung lũng Chết ngay lập tức để đặt những khoảng hoang mạc khô cằn ấy làm bức bình phong chắn giữa anh và kẻ bám đuổi.

“Bây giờ thì chúng mày không dám đuổi theo tao nữa đâu,” anh lầm bầm trong lúc rảo bước. “Để tao xem chúng mày có dám mò mẫm ra ĐÂY tìm tao không nào.”

Anh rảo bước thật nhanh, giục con la đi bước kiệu dồn dập. Khoảng bốn giờ chiều, bầu trời phía trước mặt bắt đầu ửng lên ánh hồng và vàng. McTeague dừng lại ăn sáng rồi tiếp tục lên đường ngay lập tức sau đó. Bình minh bừng sáng rực rỡ như một chiếc lò than hồng, và mặt trời mọc lên như một hòn than khổng lồ đang lơ lửng trong biển lửa. Một tiếng trôi qua, rồi tiếng thứ hai, thứ ba. Lúc đó khoảng chín giờ. Người thợ nha khoa lại một lần nữa dừng lại, đứng thở hổn hển, hai tay thõng xuống, đôi mắt nheo lại và chớp chớp liên hồi khi quan sát xung quanh.

Đằng sau anh tít tắp, những ngọn đồi Panamint giờ chỉ còn là những gò đất xanh mờ ảo trên đường chân trời. Trước mặt anh và hai bên, hướng bắc, hướng đông và hướng nam, trải dài một vùng hoang vu nguyên thủy. Trải dài hết dặm này đến dặm khác là những dải kiềm trắng chói lóa vô tận trải rộng như một cuộn giấy da khổng lồ mở ra từ chân trời này sang chân trời khác; không một bụi cây, không một cành củi nào phá vỡ được sự đơn điệu gớm ghiếc ấy. Ngay cả cát sa mạc lúc này cũng là một cảnh tượng dễ chịu biết bao; một khóm ngải đắng đơn độc thôi cũng đủ làm say đắm ánh nhìn; nhưng cảnh tượng này còn tệ hơn cả sa mạc. Thật gớm ghiếc, cái hố sụt chứa đầy kiềm đầy tàn ác và thù hằn này, cái lòng hồ thời tiền sử nằm tít sâu dưới mực nước biển ấy. Những ngọn núi lớn ở hạt Placer chí ít cũng thờ ơ với con người; nhưng cái hố sụt chứa đầy kiềm rợn người này lại công khai và không chút giấu giếm bản chất độc ác, tàn độc của nó.

McTeague từng tự nhủ rằng cái nóng trên các sườn dốc thấp của Panamint đã là kinh khủng lắm rồi; nhưng ở đây, trong Thung lũng Chết, nó đã biến thành một thứ ám ảnh kinh hoàng. Chẳng còn bóng râm nào ngoài cái bóng của chính anh. Anh bị thiêu đốt và khô cháy từ đầu đến gót chân. Anh có cảm giác rằng cảm giác rát bỏng trên cơ thể tội nghiệp của mình sẽ chẳng thể nhức nhối hơn được nữa nếu như anh bị lột da sống.

“Nếu trời còn nóng hơn nữa,” anh lầm bầm, vắt mồ hôi từ mớ tóc dày và bộ ria mép, “nếu trời còn nóng hơn nữa, tôi chẳng biết mình sẽ làm gì nữa.” Anh thấy khát và uống một ngụm nước nhỏ từ bình tông. “Nước của mình không còn nhiều lắm đâu,” anh lầm bầm, lắc lắc bình tông. “Kiểu gì mình cũng phải mau chóng chuồn khỏi chỗ này thôi.”

Đến mười một giờ, cái nóng tăng lên đến mức McTeague có thể cảm nhận rõ hơi nóng bốc lên từ mặt đất đang châm chích và xót buốt qua cả đế giày. Mỗi bước chân anh đi lại hất tung lên những đám mây bụi kiềm mịn màng như bột, mặn chát và nghẹt thở, khiến anh sặc sụa, ho khan và hắt xì hơi liên hồi.

“CHÚA ƠI! Đúng là một xứ sở quái quỷ!” người thợ nha khoa thốt lên.

Một tiếng đồng hồ sau, con la khựng lại rồi nằm sấp xuống đất, há hốc mõm, đôi tai rũ rượi. McTeague vốc một ngụm nước tráng miệng và lần thứ hai kể từ lúc mặt trời mọc lại vẩy nước vào mấy chiếc túi bột mì bọc quanh lồng chim. Không khí đang rung rẩy và phập phồng giống như trong phòng đốt lò của một con tàu hơi nước. Mặt trời nhỏ xíu và co quắp lại đang bơi lội nung chảy trên đỉnh đầu.

“Tôi không thể chịu nổi nữa rồi,” cuối cùng McTeague nói. “Tôi phải dừng lại làm chút mái che gì đó thôi.”

Con la đang quỵ rạp xuống đất, thở dốc với đôi mắt khép hờ. Người thợ nha khoa tháo yên ngựa ra, trải tấm chăn ra rồi chống nó lên hết mức có thể để che giữa anh và mặt trời. Khi anh lom khom cúi người bò xuống dưới đó, lòng bàn tay anh vô tình chạm phải mặt đất. Anh rụt pháy tay lại kèm theo một tiếng kêu o o vì đau đớn. Lớp kiềm bề mặt nóng như lò nướng; anh buộc phải dùng tay khoét một cái rãnh sâu xuống dưới lớp kiềm đó mới dám nằm xuống.

Dần dần người thợ nha khoa chìm vào giấc ngủ gà gật. Đêm hôm trước anh gần như thức trắng, và cuộc tháo chạy hộc tốc dưới cái nắng như thiêu như đốt đã vắt kiệt sức lực của anh. Nhưng giấc ngủ của anh cứ chập chờn đứt quãng; giữa lúc thức và ngủ, đủ thứ hình ảnh phiền muộn cứ phi nước đại trong bộ não anh. Anh tưởng mình đang quay trở lại những ngọn đồi Panamint cùng với Cribbens. Họ vừa phát hiện ra mỏ quặng và đang quay trở về trại. McTeague thấy mình như một kẻ khác, đang sải những bước dài trên cát và bụi ngải đắng. Ngay lập tức anh thấy mình khựng lại, quay phắt người ngoái lại nhìn với vẻ đầy nghi kỵ. Có cái gì đó đằng sau anh; có thứ gì đó đang bám theo anh. Anh nhìn qua bờ vai của gã McTeague thứ hai này, và thấy ở dưới đó, trong ánh sáng mập mờ của khe cạn, một bóng đen đang bò trườn trên mặt đất, một hình thù xám xịt không rõ hình thù, là người hay thú, anh cũng chẳng rõ. Rồi anh lại thấy một bóng khác, rồi bóng nữa; rồi thêm một bóng nữa. Cả chục sinh vật bò trườn đen sì đang bám theo anh, luồn lách từ lùm cây này sang lùm cây khác, đang tụ hội vây quanh anh. “BỌN CHÚNG” đang bám theo anh, đang khép chặt vòng vây, đã chạm đến tay anh, đã ở ngay dưới chân anh – ĐÃ CHẠM TỚI CỔ HỌNG ANH.

McTeague hét lên một tiếng rồi vùng dậy, làm đổ sập cả tấm chăn che. Chẳng có bóng dáng ai. Trải dài tít tắp xung quanh hàng dặm, lớp kiềm trắng xóa vẫn trống hoác, cô tịch, đang rung rẩy và lấp lánh dưới những trận mưa lửa roi vọt của mặt trời buổi chiều.

Nhưng một lần nữa chiếc cựa lại đâm sâu vào cơ thể anh, thúc giục anh phải tiến lên. Sẽ chẳng có sự nghỉ ngơi nào hết, không có chuyện quay đầu lại, không được dừng lại, không được đứng hình. Nhanh lên, mau chóng tiến lên nào. Con dã thú ngủ quên bấy lâu nằm sát bề mặt trong anh giờ đã tỉnh giấc, cào cấu và vùng vẫy đòi khởi hành. Không thể nào chống lại bản năng ấy được nữa. Con dã thú cảm nhận được kẻ thù, đánh hơi thấy những kẻ bám đuôi, đang gào thét, vật lộn, chiến đấu và nhất quyết không chịu đầu hàng.

“Tôi KHÔNG THỂ đi nổi nữa rồi,” McTeague rên rỉ, đảo mắt quét khắp đường chân trời phía sau, “tôi kiệt sức lắm rồi. Mệt rã rời rồi đây này. Hai đêm nay tôi có được chợp mắt tí nào đâu.” Thế nhưng mặc cho điều đó, anh vẫn gượng dậy, yên cương cho con la – vốn cũng kiệt sức chẳng kém gì anh – rồi lại tiếp tục rảo bước tiến về phía trước trên lớp kiềm bỏng rát và dưới bầu trời nắng chói chang.

Kể từ lúc đó, nỗi sợ hãi không bao giờ rời bỏ anh, chiếc cựa không ngừng đâm vào thịt da, bản năng thúc giục anh chiến đấu chẳng lúc nào ngơi nghỉ; dù là tiến bước hay đứng lại thì cũng đều vô nghĩa như nhau. Anh cứ thế tiến lên, tiến thẳng về phía trước, đuổi theo đường chân trời cứ lùi xa mãi; bị roi nắng quất tơi bời; bị cơn khát hành hạ; lom khom cúi người; lén lút ngoái nhìn đằng sau, và chốc chốc lại đưa tay về phía trước, những ngón tay quắp lại, vồ vập như muốn tóm lấy đường chân trời cứ trốn chạy mãi trước mặt mình.

Mặt trời lặn xuống vào ngày thứ ba trong cuộc tháo chạy của McTeague, màn đêm buông xuống, những ngôi sao từ từ ló dạng rực sáng trên bầu trời màu tím sẫm mát mẻ. Cái hố sụt kiềm trắng khổng lồ bừng sáng rực rỡ như tuyết. McTeague, lúc này đã đi sâu vào lòng sa mạc, vẫn kiên trì sải những bước dài tiến thẳng về phía trước. Sức mạnh phi thường giúp anh bám trụ ngoan cường với mục tiêu. Lầm lũi, với hàm răng bặm chặt cứng đầy gan lì, anh cắm cổ tiến về phía nửa đêm. Tới nửa đêm, anh dừng lại.

“Được rồi,” anh gầm gừ với một sự thách thức đầy tuyệt vọng, cứ như thể có ai đang nghe thấy mình, “bây giờ ta sẽ dừng chân và chợp mắt một lát. Tụi mày muốn theo thì theo.”

Anh gạt lớp kiềm nóng bỏng trên bề mặt đi, trải tấm chăn ra và ngủ say sưa cho đến khi cái nóng ngày hôm sau đánh thức anh dậy. Nguồn nước đã cạn kiệt đến mức anh không dám pha cà phê nữa, đành ngậm ngùi ăn sáng mà không có nó. Cho đến mười giờ trưa, anh vẫn miệt mài rảo bước, rồi lại cắm trại dưới bóng râm của một ghềnh đá hiếm hoi nào đó để “trú ẩn” qua cái nắng gay gắt của ban ngày. Đến năm giờ chiều, anh lại tiếp tục lên đường.

Anh đi liền một mạch phần lớn thời gian trong đêm đó, chỉ dừng lại đúng một lần vào khoảng ba giờ sáng để cho con la uống nước từ bình tông. Lại một lần nữa ngày mới với ánh nắng đỏ quách thiêu đốt lại nhô lên phía chân trời. Mới sáu giờ sáng mà trời đã nóng bức.

“Hôm nay chắc chắn còn tệ hơn mấy hôm trước cho mà xem,” anh rên rỉ. “Ước gì mình tìm được một hòn đá khác để cắm trại quanh đó. Bộ mình không bao giờ thoát khỏi cái quái quỷ này được sao?”

Cảnh sắc sa mạc chẳng có chút thay đổi nào. Vẫn là những dặm dài kiềm trắng ngút ngàn không bờ bến trải dài tít tắp về mọi phía đến tận chân trời. Thỉnh thoảng bề mặt phẳng lỳ, chói lóa của sa mạc lại nứt vỡ và nhô lên thành những gò đất thấp dài, từ đỉnh của chúng McTeague có thể phóng tầm mắt quan sát hàng dặm trời sự hoang vu gớm ghiếc của nó. Chẳng có bóng râm nào. Không một hòn đá, không một viên sỏi nào phá vỡ sự đơn điệu của mặt đất. Hết lần này đến lần khác, anh trèo lên những gò đất thấp gồ ghề, ngó nghiêng tìm kiếm một địa điểm cắm trại, lấy tay che chắn mắt khỏi thứ ánh sáng lóa mắt của cát và bầu trời.

Anh rảo bước thêm một đọn nữa, rồi cuối cùng dừng chân ở một hũng đất trũng giữa hai khe nứt, tự nhủ sẽ cắm trại tại đó.

Bỗng nhiên một tiếng hô vang lên.

“Giơ tay lên! Mẹ kiếp, tao tóm được mày rồi nhé!”

McTeague ngẩng đầu lên.

Đó là Marcus.