Một ngày nọ, khoảng hai tuần sau khi cuộc điều tra của pháp y diễn ra, khi sự xôn xao về vụ án kinh hoàng ấy đang lắng xuống và phố Polk bắt đầu quay lại nhịp sống đều đặn tẻ nhạt, cụ ông Grannis ngồi trong căn phòng nhỏ sạch sẽ, ngăn nắp của mình, trên chiếc bành có đệm lót, hai bàn tay buông thõng hờ hững trên đầu gối. Đó là buổi chiều tối; chưa đến giờ thắp đèn. Cụ Grannis đã kéo chiếc ghế sát vào tường — thực ra là sát đến mức cụ có thể nghe thấy tiếng chiếc váy vải grenadine của cô Baker sột soạt ở phía bên kia bức vách mỏng, ngay sát khuỷu tay mình, trong lúc cô đang nhè nhẹ đu đưa người qua lại, tay cầm một tách trà.

Công việc thường nhật của cụ Grannis đã chấm dứt. Sáng hôm đó, hãng sách nơi cụ từng mua mấy cuốn sách mỏng đã đến lấy đi cỗ máy đóng sách nhỏ của cụ để làm mẫu. Giao dịch đã hoàn tất. Cụ Grannis đã nhận được tấm séc của mình. Khoản tiền ấy quả thực không nhỏ, nhưng khi mọi việc đã xong xuôi, cụ trở về phòng và thẫn thờ ngồi đó không có việc gì làm, nhìn ngắm họa tiết trên tấm thảm và đếm từng chiếc đinh ghim trên thanh chắn bằng kẽm gắn vào bức tường phía sau chiếc lò sưởi nhỏ của cụ. Chẳng mấy chốc, cụ nghe thấy tiếng cô Baker đang di chuyển quanh phòng. Đã năm giờ, thời gian cô quen pha một tách trà cho mình và "bầu bạn" với cụ ở phía bên kia bức vách. Cụ Grannis liền kéo ghế sát vào bức tường nơi cụ biết cô đang ngồi. Những phút trôi qua; sát bên nhau, chỉ cách nhau vỏn vẹn vài phân ván gỗ, hai con người lớn tuổi cứ thế ngồi cạnh nhau, trong lúc buổi chiều dần buông xuống tối hơn.

Nhưng với cụ Grannis, buổi tối hôm ấy mọi thứ đều đổi khác. Cụ chẳng có việc gì để làm cả. Đôi bàn tay cụ buông xuôi trong lòng. Chiếc bàn với chồng sách mỏng nằm ở một góc phòng xa tắp, và thỉnh thoảng, mang nỗi bận tâm không tên, cụ lại quay đầu nhìn nó với vẻ buồn bã, tự nhủ rằng mình sẽ chẳng bao giờ còn dùng đến nó nữa. Sự thiếu vắng công việc quen thuộc dường như đã khoét sâu một khoảng trống trong cuộc đời cụ. Cụ cảm thấy mình không thể còn như trước đối với cô Baker nữa; những thói quen nhỏ nhặt của họ nay đã xáo trộn, những lề thói đã tan vỡ. Cụ không thể tưởng tượng rằng mình còn được ở gần cô đến thế. Giờ đây họ sẽ trôi dạt xa nhau, và cô sẽ chẳng còn pha trà hay "bầu bạn" với cụ nữa khi biết rằng cụ sẽ chẳng bao giờ còn ngồi trước chiếc bàn ấy để đóng những tập sách chưa cắt mép. Cụ đã bán hạnh phúc của mình lấy tiền bạc; cụ đã đánh đổi tất cả mối tình muộn màng lấy mấy tờ bạc nhàu nhĩ khốn khổ. Cụ đã không lường trước được cơ sự lại thành ra thế này. Một niềm ân hận lớn trào dâng trong lòng cụ. Kia là cái gì trên mu bàn tay cụ thế nhỉ? Cụ dùng chiếc khăn tay lụa cổ kính của mình lau khô nó đi.

Cụ Grannis gục mặt vào hai bàn tay. Không chỉ có nỗi tiếc nuối khó hiểu dâng lên trong lòng, mà một niềm dịu dàng sâu sắc cũng tràn ngập tâm hồn cụ. Những giọt nước mắt lăn trên đôi mắt xanh đã phai mờ không hẳn là vì đau khổ. Không, tình cảm muộn màng này đã đến với cụ vào những năm tháng xế chiều, lấp đầy lòng cụ bằng một niềm vui mà nước mắt dường như chính là sự biểu hiện tự nhiên nhất. Đã ba mươi năm nay mắt cụ chưa từng đẫm lệ, nhưng đêm nay cụ cảm thấy như mình trẻ lại. Cụ chưa từng yêu bao giờ, và trong sâu thẳm vẫn còn một phần con người cụ mới ở tuổi đôi mươi. Cụ không thể phân định nổi mình đang buồn sâu sắc hay hạnh phúc ngập tràn; nhưng cụ không hổ thẹn vì những giọt nước mắt khiến mắt mình cay xè và cổ họng nghẹn đắng. Cụ không nghe thấy tiếng gõ cửa rụt rè, và phải đến khi cánh cửa tự hé mở, cụ mới giật mình ngẩng đầu lên và nhìn thấy bà thợ may nhỏ tuổi đã về hưu đang đứng ngay ngưỡng cửa, trên tay bưng một tách trà đặt trên chiếc khay sơn mài Nhật Bản bé xíu. Cô đưa nó về phía cụ.

"Tôi đang pha chút trà," cô nói, "và nghĩ rằng ông hẳn sẽ thích uống một tách."

Mãi về sau, người thợ may nhỏ bé ấy vẫn không tài nào hiểu nổi sao mình lại có thể làm được điều này. Chỉ mới lúc trước thôi, cô vẫn đang ngồi yên lặng ở phía bên kia bức vách, khuấy tách trà bằng một chiếc thìa hãng Gorham của mình. Cô tĩnh lặng, cô bình yên. Buổi chiều trôi qua thật êm đềm. Căn phòng của cô là bức tranh thu nhỏ của sự điềm tĩnh và ngăn nắp. Những chậu phong lữ nở hoa trong các hộp đựng tinh bột bên bệ cửa sổ, chú cá vàng già nua thỉnh thoảng lại lật mình khoe lớp vảy óng ánh bắt lấy ánh sáng rực rỡ của vầng thái dương lúc hoàng hôn. Khoảnh khắc tiếp theo, cô đã ngập tràn sự bồn chồn lo lắng. Cô thấy việc pha một tách trà nóng hổi rồi mang sang phòng cụ Grannis ở sát vách là điều tự nhiên nhất trên đời. Cô có cảm giác cụ đang cần đến mình, rằng cô nên đến với cụ. Với sự quyết đoán bộc phát và lòng can đảm đôi khi bỗng bùng lên ở những người vốn rất rụt rè — lòng dũng cảm của kẻ nhát gan lớn hơn bất cứ ai — cô đã xuất hiện trước cánh cửa đang khép hờ của ông cụ người Anh, và khi cụ không màng đến tiếng gõ của mình, cô đã đẩy cửa bước vào, và cuối cùng, sau bao nhiêu năm trời, đặt chân lên ngưỡng cửa phòng cụ. Cô đã tìm đủ can đảm để giải thích cho hành động đường đột của mình.

"Tôi đang pha chút trà, và nghĩ rằng ông hẳn sẽ thích uống một tách."

Cụ Grannis thả hai tay xuống hai bên thành ghế, hơi chồm người về phía trước, ngẩn ngơ nhìn cô. Cụ không nói nên lời.

Lòng can đảm của nữ thợ may về hưu chỉ đưa cô đến đó; giờ đây nó đột ngột rời bỏ cô nhanh như khi nó tới. Hai má cô đỏ bừng lên; những lọn tóc giả kỳ quặc của cô run lên bần bật theo sự xúc động. Những gì cô vừa làm khiến cô thấy thật bất lịch sự đến không tài nào diễn tả nổi. Đó là một tội lỗi tày trời. Thử nghĩ xem, cô đã bước vào phòng của ông ấy, BƯỚC VÀO PHÒNG ÔNG ẤY — phòng của ông Grannis. Cô đã làm điều này — người mà vốn dĩ chẳng bao giờ dám đi lướt qua ông trên cầu thang mà không thấy thon thót trong lòng. Cô chẳng biết phải làm sao bây giờ. Cô đứng như trời trồng ngay ngưỡng cửa phòng ông, đến cả chút quyết tâm để rút lui cũng không có nổi. Trong sự bất lực và với giọng nói run rẩy đôi chút, cô cứ lặp đi lặp lại một cách ngoan cố:

"Tôi đang pha chút trà, và nghĩ rằng ông hẳn sẽ thích uống một tách trà." Sự xúc động bộc lộ rõ qua việc cô lặp lại từ ngữ ấy. Cô cảm thấy mình không thể giữ chiếc khay trên tay thêm một giây nào nữa. Cô đã run rẩy đến mức làm đổ gần hết chỗ trà.

Cụ Grannis vẫn giữ im lặng, vẫn rướn người về phía trước, mắt mở trừng trừng, hai tay bấu chặt lấy thành ghế.

Đoạn, vẫn giữ nguyên chiếc khay trà ngay trước ngực, nữ thợ may nhỏ bé nghẹn ngào thốt lên:

"Ồ, tôi không có ý đó — tôi không hề có ý — tôi không biết là mọi chuyện lại thành ra thế này. Tôi chỉ có ý tốt mang trà cho ông thôi; và giờ thì trông NÓ thật là bất lịch sự quá đi mất. Tôi—tôi—tôi XẤU HỔ quá! Tôi không biết ông sẽ nghĩ về tôi thế nào nữa. Tôi—" cô nấc lên — "bất lịch sự" — cô cố gắng thốt lên, "thiếu nữ tính — chắc ông không bao giờ thèm nghĩ tốt về tôi đâu — tôi đi đây. Tôi đi đây." Cô quay người định bước đi.

"Dừng lại," cụ Grannis kêu lên, cuối cùng cũng tìm lại được giọng nói của mình. Cô Baker khựng lại, ngoái đầu nhìn cụ, đôi mắt mở to hết cỡ, chớp chớp qua làn nước mắt, trông y hệt một đứa trẻ đang sợ hãi.

"Dừng lại," ông cụ người Anh thốt lên, đứng phắt dậy. "Ban đầu tôi không nhận ra là cô. Tôi chưa từng dám mơ ước — tôi không thể tin rằng cô lại tốt với tôi đến thế, lại tử tế với tôi đến nhường này." Ôi," cụ kêu lên, tiếng thở gấp gót đột ngột, "ôi, cô THẬT sự rất tử tế. Tôi—tôi—cô đã—đã làm cho tôi vô cùng hạnh phúc."

"Không, không," cô Baker thốt lên, chực khóc. "Thế là thiếu nữ tính lắm. Ông sẽ—ông nhất định sẽ nghĩ xấu về tôi cho mà xem." Cô đứng ngoài hành lang. Những giọt nước mắt đang lăn dài trên má, và cô chẳng còn tay trống nào để lau chúng đi.

"Đưa tôi—để tôi cầm khay giúp cô," cụ Grannis vừa nói vừa bước tới. Niềm vui sướng rạo rực dâng ngập tâm hồn cụ. Chưa bao giờ trong đời cụ lại hạnh phúc đến thế. Cuối cùng thì nó cũng đã đến — đến vào lúc cụ ít ngờ tới nhất. Điều mà cụ hằng mong mỏi và hy vọng qua bao nhiêu năm trời, kìa, nó đã đến vào đêm nay. Cụ cảm thấy sự vụng về của mình đang bay biến đi mất. Cụ gần như chắc chắn rằng nữ thợ may nhỏ bé yêu mình, và ý nghĩ đó đã cho cụ thêm phần dũng khí. Cụ tiến lại gần cô, đón lấy chiếc khay từ đôi tay ấy, rồi quay người bước trở vào phòng, toan đặt nó lên bàn. Nhưng những chồng sách mỏng cứ cản trở lối đi. Cả hai tay cụ đều bận giữ khay; cụ chẳng tài nào tìm được chỗ trống trên bàn. Cụ đứng ngây ra một phút vì lúng túng, sự ngượng ngùng lại kéo về.

"Ồ, cô có thể—cô có thể làm ơn..." Cụ quay đầu lại, nhìn nữ thợ may nhỏ bé với ánh mắt cầu khẩn.

"Đợi chút, tôi giúp ông," cô nói. Cô bước vào phòng, tiến lại chiếc bàn và gạt mấy tập sách sang một bên.

"Cảm ơn, cảm ơn cô," cụ Grannis thì thầm, đặt khay trà xuống.

"Giờ thì—giờ thì—giờ thì tôi về phòng đây," cô lật đật lên tiếng.

"Không—không," ông cụ người Anh đáp. "Đừng đi, đừng đi. Tôi đã rất cô đơn vào tối nay—và cả tối hôm qua nữa—suốt cả năm trời này—suốt cả cuộc đời tôi," cụ bỗng cất lời kêu lên.

"Tôi—tôi—tôi quên mất đường rồi."

"Nhưng tôi có bao giờ bỏ đường vào trà đâu."

"Nhưng trà hơi nguội rồi, và tôi đã làm đổ—đổ gần hết còn đâu."

"Tôi sẽ uống bằng đĩa lót vậy." Cụ Grannis đã kéo chiếc ghế bành của mình mời cô ngồi.

"Ồ, tôi không nên thế này. Chuyện này—chuyện này THẬT LÀ... Ông chắc chắn phải nghĩ xấu về tôi mất." Bỗng nhiên cô ngồi phịch xuống, tì hai khuỷu tay lên mặt bàn, giấu khuôn mặt vào hai bàn tay.

"Nghĩ XẤU về cô ư?" cụ Grannis kêu lên, "nghĩ XẤU về cô sao? Ồ, cô không biết đâu—cô chẳng thể hình dung được đâu—trải bao nhiêu năm nay—sống sát vách với cô, tôi—tôi—" cụ chợt ngưng bặt. Cụ có cảm giác như tiếng nhịp đập của trái tim đang làm mình nghẹt thở.

"Tôi cứ tưởng tối nay ông đang đóng sách," cô Baker bỗng cất lời, "và trông ông có vẻ mệt mỏi. Tôi thấy hình như ông trông rất mệt vào lần cuối tôi nhìn thấy ông, và một tách trà, ông biết đấy, nó—cái đó—nó giúp ích cho ông rất nhiều khi ông mệt. Nhưng hóa ra ông đâu có đóng sách."

"Không, không," cụ Grannis đáp, kéo một chiếc ghế ra rồi ngồi xuống. "Không, tôi—thực ra là thế này, tôi đã bán cỗ máy của mình rồi; một hiệu sách đã mua lại bản quyền chế tạo nó."

"Và ông không định đóng sách nữa ư?" nữ thợ may nhỏ tuổi thốt lên, giọng thoáng vẻ thất vọng. "Tôi tưởng lúc nào cũng thấy ông làm việc đó vào khoảng bốn giờ chứ. Tôi thường hay nghe thấy tiếng khi đang pha trà."

Cô Baker hầu như không thể tin nổi rằng mình đang thực sự trò chuyện với cụ Grannis, rằng hai người đang thực sự chuyện trò cùng nhau, đối mặt nhau, mà không hề mang theo sự lúng túng đáng sợ từng khiến cả hai ngợp thở mỗi khi chạm mặt trên cầu thang. Cô từng mơ về điều này rất nhiều lần, nhưng luôn tự nhủ nó sẽ chỉ xảy ra vào một ngày nào đó thật xa xôi. Nó đáng lẽ phải đến từ từ, từng chút một, chứ không phải như lúc này, đường đột và chẳng có chút chuẩn bị nào trước. Việc cô cho phép bản thân làm cái điều bất lịch sự là đường đột xông thẳng vào phòng ông chưa từng xuất hiện dù chỉ là một thoáng trong đầu cô. Thế mà giờ đây, cô đang ở TRONG PHÒNG ÔNG, và họ đang trò chuyện với nhau, để rồi từng chút một, sự ngượng ngùng trong cô cũng dần tan biến.

"Đúng vậy, đúng vậy, lúc nào tôi cũng nghe thấy tiếng cô pha trà," ông cụ người Anh đáp lời; "tôi nghe thấy cả tiếng đồ đựng trà nữa. Thế rồi tôi thường kéo chiếc ghế và chiếc bàn làm việc sát vào bức tường phía bên mình, ngồi đó làm việc trong lúc cô uống trà ngay ở phía bên kia; và khi ấy tôi thấy mình gần cô biết bao. Tôi thường dành trọn buổi tối theo cách như thế."

"Và, vả lại—vả lại—tôi cũng vậy," cô đáp. "Tôi thường pha trà đúng vào giờ đó và ngồi lặng ở đấy suốt cả tiếng đồng hồ."

"Và chẳng lẽ cô không ngồi sát vào bức vách phía bên cô sao? Đôi khi tôi chắc chắn là thế. Thậm chí tôi còn tưởng tượng ra được tiếng váy của cô sột soạt cọ vào giấy dán tường ngay sát bên cạnh mình. Chẳng lẽ cô không ngồi sát vách tường ư?"

"Tôi—tôi chẳng biết mình đã ngồi ở đâu nữa."

Cụ Grannis rụt rè chìa tay ra nắm lấy bàn tay cô đang đặt trên đùi.

"Chẳng lẽ cô không ngồi sát bức vách phía bên cô sao?" cụ gặng hỏi.

"Không—tôi không biết—có lẽ là—có lúc thế. Ồ, vâng," cô thốt lên, giọng khẽ hụt hơi, "Ồ, vâng, tôi vẫn thường ngồi thế."

Rồi cụ Grannis vòng tay ôm lấy cô, đặt một nụ hôn lên má cô đã phai màu nhưng bỗng chốc ửng hồng lên thấy rõ.

Sau đó họ nói với nhau rất ít lời. Ngày từ từ chìm vào chập choạng tối, và hai con người lớn tuổi cứ lặng lẽ ngồi đó trong ánh chiều mờ xám, tay trong tay, "bầu bạn" cùng nhau, nhưng giờ đây chẳng còn gì ngăn cách họ nữa. Cuối cùng thì nó cũng đã đến. Sau bao nhiêu năm tháng, họ đã được ở bên nhau; họ đã thấu hiểu lẫn nhau. Cuối cùng họ cũng đứng trong một chốn Cực Lạc nhỏ bé do chính họ tạo nên. Họ tay trong tay dạo bước trong khu vườn tuyệt diệu nơi mùa thu ngự trị quanh năm. Thoát khỏi thế gian, họ cùng nhau bước vào mối tình muộn màng kéo dài lê thê của những cuộc đời bình dị và tẻ nhạt.