Người ta vẫn có thể cầm một chiếc bàn chải cọ sàn bằng hai ngón tay lành lặn cùng mẩu cụt của hai ngón khác ngay cả khi mất cả hai khớp ngón cái, nhưng sẽ cần phải luyện tập khá nhiều mới quen được.

Trina trở thành một nữ lao công. Theo lời khuyên của Selina, cô đã xin được chân giữ cửa kiêm quản lý tại một trường mẫu giáo tưởng niệm nhỏ nằm trên phố Pacific. Cũng giống như phố Polk, đó là một con phố tạp nham, nhưng chạy qua một khu vực nghèo đói và tồi tàn hơn nhiều. Trina có một căn phòng nhỏ nằm ngay trên phòng học của trường mẫu giáo. Đó không phải là một căn phòng tồi. Căn phòng nhìn ra một khoảng sân nhỏ đầy nắng được lát ván, dùng làm sân chơi cho lũ trẻ. Có hai cây anh đào lớn mọc ở đây, những chiếc lá gần như chạm vào cửa sổ phòng Trina và lọc ánh sáng mặt trời thành những đốm vàng tròn trịa rải trên sàn nhà. "Trông giống những đồng tiền vàng làm sao," Trina tự nhủ.

Công việc của Trina bao gồm dọn dẹp các phòng học mẫu giáo, cọ sàn, lau cửa sổ, quét bụi, thông gió và đổ tro. Ngoài ra, cô còn kiếm được chừng năm đô la một tháng bằng cách cọ rửa bậc thềm trước của một số tòa chung cư lớn trên phố Washington và dọn dẹp những ngôi nhà bỏ hoang sau khi người thuê đã chuyển đi. Cô chẳng gặp ai, và cũng chẳng ai biết đến cô. Cô cặm cụi làm việc từ rạng sáng cho đến tối mịt, và thường thì có những ngày trôi qua mà cô chẳng hề nghe thấy tiếng nói của chính mình. Cô đơn độc, một người đàn bà lẻ loi, bị ruồng bỏ, lạc lõng giữa những dòng xoáy thấp kém nhất của thủy triều thành phố lớn — thứ thủy triều lúc nào cũng chỉ chực rút xuống.

Khi Trina xuất viện sau ca phẫu thuật các ngón tay, cô thấy mình trơ trọi giữa thế gian, cô độc cùng năm nghìn đô la trong tay. Tiền lãi từ số tiền này đủ để nuôi sống cô, lại vừa vặn cho phép cô dành dụm thêm chút ít.

Nhưng có lúc Trina từng nghĩ đến chuyện từ bỏ tất cả cuộc đấu tranh này để đoàn tụ với gia đình ở miền nam tiểu bang. Ngay cả khi còn đang chần chừ về việc đó, cô nhận được một bức thư dài từ mẹ, hồi âm cho bức thư cô đã gửi ngay trước khi ngón tay phải bị cắt bỏ — bức thư cuối cùng mà cô còn có thể viết nổi. Bức thư của bà Sieppe là một chuỗi những lời than van dài lê thê; bà phải buồn rầu cho những bất hạnh của chính mình cũng như của con gái. Công việc giặt thảm và bọc nệm đã phá sản. Ông Sieppe và Owgooste đã lên đường đi New Zealand cùng một công ty di dân, và bà Sieppe cùng cặp sinh đôi sẽ đi theo họ ngay khi thuộc địa bên đó ổn định. Còn lâu bà mới giúp được Trina trong lúc hoạn nạn, ngược lại, chính bà — người mẹ — có lẽ chẳng bao lâu nữa sẽ phải quay sang nhờ cậy Trina cứu giúp. Thế là Trina từ bỏ ý định mong chờ sự giúp đỡ từ gia đình. Dù sao thì cô cũng chẳng cần ai. Cô vẫn còn năm nghìn đô la, và chú Oelbermann trả tiền lãi cho cô đều đặn như máy. Giờ đây, khi McTeague đã bỏ đi, cô bớt đi một miệng ăn; và nhờ khoản tiết kiệm này, cùng với chút tiền kiếm được từ nghề lao công, Trina suýt soát có thể bù đắp lại số tiền đã mất do buộc phải ngừng làm những con thú đồ chơi cho chiếc hòm của Noah.

Dần dần, nỗi đau xót vì mất đi số tiền tiết kiệm quý giá đã lấn át nỗi buồn vì bị McTeague bỏ rơi. Lòng tham của cô lớn dần thành niềm đam mê thống trị duy nhất; tình yêu tiền bạc vì bản thân đồng tiền cứ âm ỉ trong tim, dần dần đẩy lùi mọi tình cảm tự nhiên khác. Người cô gầy gò, hóp hép; da bọc lấy bộ xương nhỏ nhắn; cái miệng nhỏ xíu nhợt nhạt và chiếc cằm hếch ngày càng mang một vẻ thèm khát giống loài mèo; đôi mắt dài và hẹp cứ ánh lên liên tục, như thể chúng bắt được và gìn giữ thứ ánh lấp lánh của kim loại. Một hôm, khi đang ngồi trong phòng với chiếc hộp quẹt bằng đồng trống không và chiếc túi da sơn dương mềm oặt trong tay, cô chợt thốt lên:

“Ta đã có thể tha thứ cho hắn nếu hắn chịu bỏ đi và để lại cho ta số tiền đó. Ta đã có thể... phải, ta thậm chí có thể tha thứ cho hắn CẢ ĐIỀU NÀY” — cô nhìn xuống những mẩu cụt của các ngón tay. “Nhưng giờ thì,” hàm răng cô nghiến chặt lại và đôi mắt lóe lên,

“giờ thì — ta — sẽ — chẳng — bao — giờ — tha — thứ — cho — hắn — chừng — nào — ta — còn — sống.”

Chiếc túi trống không và chiếc hộp quẹt nhẹ hẫng làm cô bận lòng. Ngày này qua ngày khác, cô lấy chúng ra từ trong rương và khóc nghẹn ngào bên chúng hệt như những người mẹ khác khóc trước đôi giày của đứa con đã khuất. Bốn trăm đô la của cô đã mất, đã mất, đã mất rồi. Cô sẽ không bao giờ gặp lại chúng nữa. Cô hình dung rõ mồn một cảnh chồng mình đang tiêu xài số tiền tiết kiệm của cô từng nắm lớn; hoang phí những đồng tiền vàng tuyệt đẹp mà cô đã phải nhọc công đánh bóng bằng xà phòng và tro bếp. Ý nghĩ ấy phủ ngập tâm trí cô bằng một nỗi đau đớn khôn tả. Cô thường giật mình tỉnh giấc giữa đêm sau một giấc mơ thấy McTeague đang vung vãi tiền của cô, rồi cất tiếng hỏi bóng tối rằng: “Hôm nay hắn tiêu hết bao nhiêu rồi? Còn lại bao nhiêu đồng tiền vàng? Hắn đã tiêu đến một trong hai đồng hai mươi đô la chưa? Hắn dùng tiền vào việc gì thế?”

Ngay khoảnh khắc bước chân ra khỏi bệnh viện, Trina đã bắt đầu tiết kiệm trở lại, nhưng lần này với một sự cuồng nhiệt đôi khi lên đến mức độ điên cuồng thực sự. Cô thậm chí còn tự tằn tiện cả tiền đèn đóm và củi lửa để dành ra được tầm một phần tư đô la, tiếc đứt ruột từng xu mà cô buộc phải chi tiêu. Cô tự mình giặt giũ và nấu nướng. Cuối cùng, cô đem bán cả chiếc váy cưới vốn nằm dưới đáy rương bấy lâu nay.

Vào ngày chuyển đi khỏi ngôi nhà cũ của Zerkow, cô bất ngờ bắt gặp chiếc đàn concertina của gã nha sĩ nằm dưới một đống quần áo cũ trong tủ. Chỉ chưa đầy hai mươi phút sau, cô đã bán nó cho cửa hàng đồ cũ, trở về phòng với bảy đô la giắt túi, lần đầu tiên cảm thấy hạnh phúc kể từ khi McTeague bỏ đi.

Mặc dù vậy, chiếc hộp quẹt và chiếc túi vẫn chẳng chịu đầy lên; sau ba tuần tằn tiện khắc khổ nhất, chúng chỉ chứa vỏn vẹn mười tám đô la cùng ít tiền lẻ. Số đó thì thấm tháp gì so với bốn trăm đô la? Trina tự nhủ rằng cô phải cầm được tiền trong tay. Cô khao khát được nhìn thấy lại đống tiền chất đống trên bàn làm việc của mình, nơi cô có thể vùi cả hai bàn tay, vùi cả khuôn mặt vào đó, cảm nhận thứ kim loại mát lạnh, nhẵn nhụi áp vào má. Vào những khoảnh khắc ấy, trong trí tưởng tượng, cô lại thấy năm nghìn đô la kỳ diệu của mình được xếp thành từng cột, sáng lấp lánh ở đâu đó dưới tầng hầm của chú Oelbermann. Cô nhìn tờ giấy mà chú Oelbermann đã đưa cho mình, tự nhủ rằng nó đại diện cho năm nghìn đô la. Nhưng cuối cùng điều đó cũng không thể làm cô thỏa mãn, cô phải có chính số tiền mặt ấy. Cô phải đòi lại bốn trăm đô la của mình, để chúng ở đó, trong rương, trong túi và hộp quẹt, nơi cô có thể chạm vào và ngắm nhìn bất cứ khi nào cô muốn.

Cuối cùng thì cô không thể chịu đựng thêm được nữa, và một ngày nọ, cô xuất hiện trước mặt chú Oelbermann khi ông đang ngồi trong văn phòng tại cửa hàng bán sỉ đồ chơi, bảo rằng cô muốn rút bốn trăm đô la từ số tiền của mình.

“Nhưng thế này là rất bất thường đấy, cháu ạ, Mrs. McTeague,” người đàn ông lớn tuổi nói. “Hoàn toàn không giống cách làm ăn chút nào.”

Nhưng những bất hạnh của cô cháu gái và bàn tay tật nguyền đáng thương của cô đã lay động ông. Ông mở cuốn sổ séc của mình ra. “Cháu hiểu chứ,” ông nói, “rằng điều này sẽ làm giảm khoản tiền lãi của cháu đi bấy nhiêu.”

“Cháu biết, cháu biết ạ. Cháu đã nghĩ đến điều đó rồi,” Trina nói.

“Bốn trăm, cháu nói thế phải không?” chú Oelbermann nhận xét, vừa rút nắp bút máy ra.

“Vâng, bốn trăm,” Trina đáp nhanh, đôi mắt sáng lấp lánh.

Trina đổi séc lấy tiền mặt và trở về nhà mang theo số tiền — toàn bằng những đồng tiền vàng hai mươi đô la đúng như cô mong muốn — trong niềm hạnh phúc ngút ngàn. Suốt nửa đêm hôm đó, cô thức trắng để chơi đùa với số tiền của mình, đếm đi đếm lại, đánh bóng những đồng tiền xỉn màu cho đến khi chúng sáng choang. Tổng cộng có đúng hai mươi đồng tiền vàng loại hai0 đô la.

“Ôi, những cục cưng của ta!” Trina thì thầm, lướt những lòng bàn tay trên mặt chúng, run lên bần bật vì sung sướng. “Những cục cưng ơi! Có gì đẹp hơn một đồng tiền vàng hai mươi đô la cơ chứ? Tiền ơi là tiền, yêu quý của ta ơi! Ôi, ta không yêu các ngươi sao được chứ? Của ta, của ta, của ta — tất cả đều là của ta.”

Cô xếp chúng thành một hàng dài trên gờ bàn, hoặc sắp xếp thành các hình thù — hình tam giác, hình tròn, hình vuông — hoặc chồng tất cả lại thành một kim tự tháp rồi sau đó lại xô ngã để được nghe tiếng lanh lảnh tuyệt diệu khi những đồng tiền va vào nhau. Rồi cuối cùng cô cất chúng vào hộp quẹt bằng đồng và túi da sơn dương, vui mừng khôn tả vì cuối cùng chúng lại đầy ắp và nặng trịch trở lại.

Rồi chỉ vài ngày sau, ý nghĩ về số tiền vẫn đang nằm dưới sự giữ gìn của chú Oelbermann lại trở về trong tâm trí cô. Đó là của cô, tất cả là của cô — toàn bộ bốn nghìn sáu trăm đô la kia. Cô muốn lấy bao nhiêu hay ít thế nào tùy ý. Cô chỉ cần cất lời là được. Trong suốt một tuần, Trina chống cự lại ý định đó, thừa thừa hiểu rằng việc rút bớt tiền vốn sẽ làm giảm thu nhập hàng tháng của cô đi tương ứng. Rồi cuối cùng cô cũng đầu hàng.

“Chỉ để làm cho nó tròn năm trăm chẵn thôi mà,” cô tự nhủ. Ngày hôm đó, cô rút thêm một trăm đô la nữa, vẫn bằng những đồng tiền vàng hai mươi đô la như trước. Kể từ lúc đó, Trina bắt đầu đều đặn rút dần vào tiền vốn của mình, mỗi lần một ít. Đó đã thành một nỗi niềm đam mê, một sự cuồng tưởng, một căn bệnh tâm thần thực sự; một thứ cám dỗ mà chỉ những kẻ nghiện rượu mới thấu hiểu.

Nó có thể ập đến với cô bất cứ lúc nào. Khi cô đang làm việc, cọ sàn cho một ngôi nhà trống nào đó; hoặc trong phòng mình vào buổi sáng lúc đang nấu cà phê trên bếp dầu, hay khi tỉnh giấc giữa đêm, một cơn thèm thuồng đột ngột lại chồm tới túm lấy cô. Má cô ửng hồng, mắt lấp lánh, hơi thở gấp gáp. Có lúc cô bỏ dở cả công việc đang làm, đội chiếc mũ rơm đen cũ kỹ lên đầu, quàng chiếc khăn choàng qua người và đi thẳng đến cửa hàng của chú Oelbermann để rút tiền. Lúc thì một trăm đô la, lúc sáu mươi; có khi cô tự thỏa mãn với vỏn vẹn hai mươi đô la; và có lần, sau hai tuần nhịn nhục, cô tự cho phép mình chơi một vố xả láng lên tới tận năm trăm đô la. Cứ thế, từng chút một, cô rút sạch tiền vốn của mình khỏi chỗ chú Oelbermann, và cứ thế, tiền lãi ban đầu là hai mươi lăm đô la một tháng của cô cứ thế teo tóp dần.

Một hôm, cô lại xuất hiện tại văn phòng của cửa hàng bán sỉ đồ chơi.

“Chú Oelbermann làm ơn cho cháu xin một tờ séc hai trăm đô la nhé?” cô nói.

Người đàn ông quyền lực đặt cây bút máy xuống,ngả người ra sau chiếc ghế xoay một cách rất từ tốn.

“Chú không hiểu nổi cháu nữa, Mrs. McTeague,” ông nói. “Tuần nào cháu cũng đến đây rút một ít tiền. Chú đã bảo cháu rồi, việc cứ để cháu lấy tiền kiểu này là hoàn toàn không đúng quy củ hay phép tắc làm ăn gì cả. Hơn nữa, việc phải ký những tờ séc cho cháu vào những thời gian bất định thế này gây cho chú rất nhiều phiền toái. Nếu cháu muốn rút toàn bộ số tiền thì chúng ta hãy dứt khoát một lần cho xong. Rút theo đợt hàng tháng, ví dụ như mỗi tháng năm trăm đô la, hoặc không thì,” ông nói thêm một cách cụt lủn, “rút tất cả một lần luôn, ngay bây giờ, hôm nay đi. Chú thậm chí còn thích thế hơn. Bằng không thì... thật là phiền phức. Nào, có muốn chú viết cho cháu tờ séc ba nghìn bảy trăm đô la để chấm dứt dứt khoát chuyện này luôn không?”

“Không, không,” Trina kêu lên với một nỗi sợ hãi bản năng, từ chối mà chính cô cũng chẳng hiểu vì sao. “Không, cháu cứ để tiền ở chỗ chú. Cháu sẽ không rút thêm nữa.”

Cô bỏ đi, nhưng rồi lại khựng lại trên vỉa hè bên ngoài cửa hàng, đứng thừ người ra một lát trong dòng suy nghĩ, đôi mắt bắt đầu lấp lánh và nhịp thở trở nên dồn dập. Chậm rãi, cô quay gót bước trở lại cửa hàng; cô đi thẳng vào văn phòng, đứng run rẩy ngay góc bàn làm việc của chú Oelbermann. Ông ngước lên nhìn vẻ sắc lạnh. Hai lần Trina cố gắng cất tiếng, và khi âm thanh bật ra được thì cô suýt chẳng nhận nổi giọng mình nữa. Giữa những nhịp thở gấp, cô nói:

“Vâng, được ạ... cháu sẽ... chú có thể đưa cho cháu... chú làm ơn viết cho cháu tờ séc ba nghìn bảy trăm đô la được không? Đưa cho cháu TẤT CẢ số tiền của cháu đi.”

Vài giờ sau, cô bước vào căn phòng nhỏ trên trường mẫu giáo, khóa trái cửa bằng đôi bàn tay run rẩy và trút một chiếc túi vải bố nặng trịch xuống giữa chiếc giường. Sau đó, cô mở rương, lấy ra chiếc hộp quẹt bằng đồng cùng chiếc túi da sơn dương rồi gộp tất cả số ruột gan của chúng vào đống tiền ấy. Tiếp theo, cô ngả người lên giường, dùng cả hai tay ôm trọn những đống vàng đang lấp lánh vào lòng, vùi chặt mặt vào đó cùng những tiếng thở dài mãn nguyện đến khôn tả.

Lúc đó đã qua trưa một chút, trời đẹp và ấm áp. Những chiếc lá của hàng cây anh đào khổng lồ tỏa ra một thứ mùi hương hăng hắc len lỏi qua ô cửa sổ mở tung, đi kèm với những vạt nắng vàng dài mỏng manh. Phía dưới trường mẫu giáo, lũ trẻ đang reo hò ca hát và diễu hành theo tiếng đàn piano leng keng. Trina chẳng nghe thấy gì, cũng chẳng nhìn thấy gì. Cô nằm dài trên giường, nhắm nghiền mắt, vùi mặt vào đống vàng được vòng tay ôm siết lấy.

Cuối cùng Trina thậm chí còn tự nhủ rằng mình đã hạnh phúc trở lại. McTeague đã trở thành một kỷ niệm — một kỷ niệm phai mờ đi đôi chút mỗi ngày — mờ nhạt và nhòe nhoẹt giữa ánh sáng hoàng kim của năm nghìn đô la.

“Thế mà,” Trina thầm nghĩ, “ta đã từng yêu Mac, yêu anh ấy thiết tha, mới chỉ ít lâu trước đây thôi. Ngay cả khi anh ấy làm ta tổn thương, điều đó chỉ càng khiến ta yêu anh ấy nhiều hơn. Sao ta lại thay đổi nhanh đến thế nhỉ? Lẽ nào ta LẠI có thể quên anh ta sớm thế được chứ? Chắc chắn là vì anh ta đã cuỗm mất tiền của ta rồi. Chỉ vì thế thôi. Ta không thể tha thứ cho bất cứ kẻ nào dám làm thế — không, kể cả MẸ ta. Và ta sẽ không bao giờ — không bao giờ — tha thứ cho hắn.”

Chuyện gã chồng mình giờ ra sao, Trina hoàn toàn không hay biết. Cô chẳng bao giờ gặp lại bất kỳ ai ở phố Polk cũ. Chẳng có cách nào để cô có được tin tức về hắn, ngay cả khi cô có bận tâm đi chăng nữa. Cô đã có tiền trong tay, đó mới là điều cốt yếu. Niềm đam mê tiền bạc đã bóp nghẹt mọi thứ tình cảm khác trong cô. Tiền đang nằm ở đó, dưới đáy rương, trong chiếc túi vải bố, chiếc túi da sơn dương và chiếc hộp quẹt bằng đồng nhỏ xíu. Chẳng có ngày nào trôi qua mà Trina không lôi chúng ra để được nhìn ngắm và chạm vào. Có buổi tối, cô thậm chí còn rải toàn bộ số đồng tiền vàng lên giữa các lớp chăn, rồi leo lên giường, lột sạch quần áo để ngủ qua đêm trên đống tiền, tận hưởng thứ khoái cảm kỳ lạ và ngất ngây khi cảm thấy những đồng tiền phẳng mịn áp dọc theo chiều dài cơ thể mình.

Một đêm nọ, chừng ba tháng sau khi cô chuyển đến sống ở trường mẫu giáo, Trina bị đánh thức bởi một tiếng gõ khô khốc trên khung cửa sổ. Cô vùng ngồi dậy trên giường, trái tim đập thình thịch, đôi mắt hoảng loạn đảo về phía chiếc rương. Tiếng gõ lại vang lên. Trina chồm dậy, nơm nớp bước ra cửa sổ. Khoảng sân nhỏ bên dưới sáng rực ánh trăng, và đứng ngay sát rìa bóng râm đổ xuống từ một tán cây anh đào chính là McTeague. Hắn đang cầm trên tay một chùm anh đào còn ương. Hắn vừa ăn vừa ném hạt vào khung cửa sổ. Khi bắt gặp ánh mắt cô, hắn nôn nóng ra hiệu giấu bảo cô đẩy khung cửa kính lên. Vừa miễn cưỡng vừa ngạc nhiên, Trina làm theo, và gã nha sĩ nhanh chóng bước tới. Hắn đang mặc một bộ quần áo yếm xanh; chiếc áo sơ mi flannel màu xanh hải quân không thắt cà vạt; một chiếc áo khoác cũ đã phai màu, sờn rách vì mưa gió và rách toạc ở các đường chỉ; cùng chiếc mũ len quen thuộc.

“Này, Trina,” hắn thốt lên, giọng trầm đục gí sát mức thì thầm, “mở cửa cho anh vào với, nhé? Này, mở đi mà? Anh đói lả người ra rồi, và đã hai tuần nay anh không được ngủ trên một chiếc giường đàng hoàng nào rồi đấy.”

Nhìn thấy hắn đứng đó trong ánh trăng, Trina chỉ nhớ đến hắn như kẻ từng đánh đập và cắn xé mình, kẻ đã ruồng bỏ và cuỗm sạch tiền của cô, kẻ đã bắt cô phải chịu đựng những đớn đau chưa từng có trong đời. Giờ đây, khi đã nướng sạch số tiền cướp được, hắn lại quay sang rên rỉ đòi quay về — chắc chắn là để hòng ăn cắp thêm. Một khi lọt vào phòng cô, hắn thế nào cũng đánh hơi ra năm nghìn đô la của cô cho mà xem. Sự phẫn nộ trong cô bùng lên.

“Không,” cô thì thầm đáp trả. “Không, tôi sẽ không mở cửa cho anh vào đâu.”

“Nhưng nghe đã nào, Trina, anh nói thật là anh đang đói lả, đói ngấu đói nghiến...”

“Hừ!” Trina khinh bỉ cắt ngang. “Đàn ông thì chắc chẳng đến nỗi chết đói với bốn trăm đô la trong tay đâu nhỉ.”

“Thì... thì... anh... thì...” gã nha sĩ ngập ngừng. “Thôi dẹp chuyện đó đi. Cho anh cái gì ăn đi, rồi cho anh vào ngủ nhờ nào. Mười đêm nay toàn phải ngủ ở công viên Plaza thôi, mà này, mẹ kiếp, Trina ạ, anh chẳng có gì nhét bụng từ hồi...”

“Bốn trăm đô la anh cướp của tôi khi ruồng rẫy tôi đâu rồi?” Trina lạnh lùng đáp.

“Thì anh tiêu hết rồi,” gã nha sĩ gầm gừ. “Nhưng em KHÔNG THỂ trơ mắt nhìn anh chết đói được, Trina ạ, dù có chuyện gì xảy ra đi nữa. Vậy thì cho anh ít tiền đi.”

“Tôi thà nhìn anh chết đói còn hơn để anh húp sột soạt lấy dù chỉ một xu TIỀN CỦA TÔI.”

Gã nha sĩ lùi lại một bước, ngẩng phắt lên nhìn cô đầy kinh ngạc. Khuôn mặt hắn gầy hóp và xơ xác. Chưa bao giờ phần xương hàm của hắn trông lại to lớn đến thế, và cái đầu vuông vức kia lại khủng bố đến vậy. Ánh trăng tạo ra những vệt bóng tối sâu thẳm trên đôi má húp húp.

“Hả?” gã nha sĩ ngơ ngác hỏi. “Em vừa nói gì cơ?”

“Tôi không cho anh tiền đâu — chẳng bao giờ nữa — không một xu.”

“Nhưng em có biết là anh đang đói lắm không?”

“Thì bản thân tôi cũng từng biết đói là gì rồi. Hơn nữa, tôi KHÔNG TIN anh.”

“Trina, anh chẳng có gì hột cơm vào bụng từ sáng hôm qua đến giờ đâu; Chúa chứng giám đấy. Dù anh có lỡ lấy mất tiền của em đi chăng nữa, em cũng KHÔNG THỂ trơ mắt nhìn anh chết đói chứ, phải không? Em không thể nhẫn tâm bắt anh lang thang ngoài đường cả đêm vì không có chỗ rúc đầu thế này sao. Mở cửa cho anh vào đi? Này, mở đi mà? Hả?”

“Không.”

“Thế... thế cho anh ít tiền vậy — một ít thôi cũng được? Cho anh một đô la đi. Cho anh nửa đô... Này, cho anh MỘT XU thôi, để anh mua cốc cà phê.”

“Không.”

Gã nha sĩ khựng lại, ngước nhìn cô với vẻ chăm chú kỳ lạ, bàng hoàng và hoàn toàn cụt hứng.

“Này, em... em chắc chắn điên rồi, Trina ạ. Anh... anh... đến CON CHÓ đó mà anh còn chẳng nỡ để nó chịu đói nữa là.”

“Chắc là trừ khi nó cắn anh rồi, nhỉ.”

Gã nha sĩ trân trân nhìn cô lần nữa.

Lại một khoảng lặng trôi qua. McTeague lặng lẽ ngước lên nhìn cô, một tia sáng nham hiểm và độc ác lóe lên trong đôi mắt ti hít. Hắn thốt ra một tiếng gầm gừ trầm đục, rồi tự kìm lại.

“Thôi được, nghe đây, lần cuối cùng nhé. Anh đang đói chết đi được. Chẳng có chỗ nào để rúc đầu đây này. Em có chịu cho anh tiền hay chút gì để ăn không? Có cho anh vào nhà không?”

“Không... không... không.”

Trina dường như tưởng tượng ra ánh hào quang thẫm đục như đồng thau đang lóe lên trong mắt gã chồng mình. Hắn giơ một nắm đấm to tướng gầy guộc lên. Rồi hắn gầm lên:

“Nếu tao tóm được mày dù chỉ một phút thôi, thề có Chúa, tao sẽ cho mày phải nhảy múa tơi bời. Rồi mày sẽ thấy, tao nhất định sẽ làm thế. Đừng có mà hòng tưởng bở.”

Hắn quay gót bỏ đi, ánh trăng chiếu rọi lên đôi vai vạm vỡ của hắn trông như một lớp tuyết phủ. Trina đứng nhìn theo khi hắn khuất dần dưới bóng râm của những cây anh đào rồi bước qua khoảng sân nhỏ. Cô nghe thấy tiếng đôi bàn chân khổng lồ của hắn lạo xạo trên sàn ván. Rồi hắn biến mất.

Dù có hà tiện đến mấy đi nữa thì Trina cũng chỉ là một con người bằng xương bằng thịt, và tiếng bước chân nặng nề của gã nha sĩ còn chưa dứt hẳn thì cô đã bắt đầu cảm thấy hối hận vì những gì mình vừa làm. Cô đứng bên khung cửa sổ mở toang trong bộ váy ngủ, ngón tay ngập ngừng bên khóe môi.

“Trông mặt hắn có vẻ hốc hác thật,” cô lẩm bẩm một mình. “Biết đâu hắn ĐÓI thật thì sao. Lẽ ra mình nên cho hắn thứ gì đó chứ. Ước gì mình đã cho, ƯỚC GÌ mình đã làm thế. Ôi,” cô thốt lên đầy hoảng hốt, buông thõng hai tay với vẻ sợ hãi, “mình đã biến thành cái quái gì thế này, đến mức thà thấy Mac — chồng mình — thà nhìn anh ấy chết đói chứ quyết không chịu cho tiền cơ đấy? Không, không. Quá khủng khiếp rồi. MÌNH SẼ cho anh ấy ít tiền. Sẽ gửi cho anh ấy vào ngày mai. Ở đâu ư?... ừ thì, thể nào hắn cũng quay lại thôi.” Cô nhoài người ra ngoài cửa sổ, gọi to hết mức có thể: “Mac ơi, ơі Mac.” Chẳng có lời đáp lại nào cả.

Khi McTeague nói với Trina rằng hắn đã nhịn đói gần hai ngày trời, đó là sự thật. Tuần trước, hắn đã nướng sạch bốn trăm đô la cuối cùng tại quán bar của một nhà trọ thủy thủ gần bờ sông, và kể từ đó đến nay, hắn phải sống một cuộc đời vô cùng bấp bênh, bữa nay lo bữa mai.

Hắn vung vãi số tiền của cô ở khắp nơi trong thành phố theo cái cách vương giả nhất, chẳng màng gì đến ngày mai, ăn uống linh đình phần lớn cùng những kẻ đồng hành vớ vẩn nào đó kiếm được ở xó xỉnh nào chẳng rõ, những kẻ quen nhau mới tròn hai ngày mà hai hôm sau đã quên sạch tên. Rồi bỗng nhiên, hắn nhận ra tiền của mình đã cạn sạch. Hắn chẳng còn lấy một người bạn nào nữa. Cơn đói cào xé và giày vò hắn. Hắn không còn được ăn no mặc ấm như trước. Chẳng còn chỗ nào ấm áp để rúc đầu vào ngủ nghỉ. Chiếc tối hôm đó, hắn quay lại phố Polk, đi len lỏi dọc theo bên tối của con đường, rình rập trong bóng râm, vì quá xấu hổ không dám để bất kỳ người quen cũ nào trông thấy mình. Hắn bước vào ngôi nhà cũ của Zerkow và gõ cửa căn phòng mà Trina với hắn từng tá túc. Nó đã trống hoác.

Hôm sau, hắn đến cửa hàng của chú Oelbermann để dò la tin tức về Trina. Trina vốn chẳng hề kể với chú Oelbermann về những trận đòn roi hay thói bạo ngược của McTeague, mà viện những lý do khác để giải thích cho việc mất mấy ngón tay; cô cũng giấu nhẹm chuyện bị chồng cướp sạch tiền. Thế nên khi gã nha sĩ gặng hỏi tung tích của Trina, chú Oelbermann — cứ đinh ninh rằng McTeague đang tìm cách làm hòa — đã chẳng mảy nghi ngờ mà khai tuốt tuột, thậm chí còn nói thêm rằng:

“Nó mới đến đây hồi hôm qua để rút nốt số tiền còn lại đấy thôi. Dạo gần đây tháng nào nó chẳng ra rút bớt tiền. Chắc bây giờ nó ôm trọn tất cả rồi.”

“À, ôm trọn tất cả rồi cơ à.”

Gã nha sĩ lủi thủi bước đi sau chuyến viếng thăm cô vợ chẳng mang lại kết quả gì, cơn giận bốc lên ngùn ngụt, căm ghét mụ ta bằng tất cả sức mạnh của một bản năng mộc mạc và nguyên thủy. Hắn siết chặt hai nắm đấm cho đến khi các khớp xương trắng bệch, hàm răng nghiến vào nhau kèn kẹt.

“À, nếu tao tóm được mày một lần nữa, tao sẽ cho mày múa tơi bời. Mụ ta có tận năm nghìn đô la trong căn phòng đó, trong khi tao đứng ngay đấy, cách chưa đầy hai mươi bước chân, thều thào nói với mụ là tao đang đói lả, vậy mà mụ không thèm bố thí cho tao dù chỉ một xu để mua cốc cà phê; không nổi một xu mua cốc cà phê cơ đấy. Ôi, để tao tóm được cổ mày xem!” Cơn thịnh nộ bóp nghẹt cổ họng hắn. Hắn vồ vập vào khoảng không tối thui phía trước, hơi thở rít lên qua kẽ răng đầy vẻ đe dọa.

Đêm đó, hắn lang thang ngoài đường cái quan cho đến tận sáng, tự hỏi không biết mình phải làm gì để chống chọi lại cái đói nghèo này. Sáng hôm sau, tầm mười giờ, hắn đang có mặt trên phố Kearney, vẫn lê bước, vẫn lầm lũi đi bộ dọc các ngả đường vì chẳng còn việc gì khác để làm. Lát sau, hắn dừng chân ở một góc phố gần cửa hàng nhạc cụ, tìm chút khuây khỏa tạm bợ khi đứng nhìn hai hay ba gã đàn ông đang hì hục khuân một chiếc đàn piano lên xe ngựa kéo. Một nửa trọng lượng của nó đã được tì lên ván chắn bùn phía sau chiếc xe. Một gã trong số đó, một gã da màu to lớn, gần như bị che khuất hẳn dưới khối gỗ cẩm lai sáng bóng, đang làm nhiệm vụ điều hướng, trong khi hai gã còn lại thì đang hì hục đẩy và kéo ở phía sau. Có tiếng động gì đó ngoài đường làm đám ngựa giật mình và chúng lồng lên bất ngờ. Đầu chiếc đàn bị hất văng phắt khỏi tấm ván chắn. Một tiếng hét vang lên, gã da màu lảo đảo ngã nhào cùng chiếc đàn đang đổ ập xuống, và sức nặng của nó đè bẹp dí lên đùi hắn, gãy rắc một tiếng đinh tai nhức óc.

Một tiếng đồng hồ sau, McTeague đã có việc làm mới. Cửa hàng nhạc cụ thuê hắn làm chân bốc vác với mức lương sáu đô la một tuần. Sức mạnh phi thường của McTeague, thứ vốn vô tích sự suốt cả cuộc đời hắn, cuối cùng cũng phát huy tác dụng đúng lúc.

Hắn ngủ trong một căn phòng xép nhỏ xíu thông ra kho chứa hàng của cửa hàng nhạc cụ. Hắn vừa đóng vai trò là nhân viên bốc vác vừa kiêm luôn người gác đêm, đi tuần quanh cửa hàng hai lần mỗi đêm. Phòng của hắn nhỏ như một cái hộp diêm, nồng nặc mùi khói thuốc lá cũ. Người ở trước đã dán tường bằng những tờ báo cũ và dán chi chít những hình cắt xé ra từ áp phích của mấy gánh múa ba lê Kiralfy nào đó, trông vô cùng lòe loẹt. Ngay cạnh khung cửa sổ, con chim hoàng yến vẫn lích chích suốt ngày trong chiếc lồng mạ vàng bé xíu của nó, một đốm sống nhỏ nhoi mà McTeague vẫn bám víu lấy bằng một thứ sự bướng bỉnh kỳ lạ.

Dạo này McTeague uống khá nhiều rượu whisky, nhưng tác dụng duy nhất mà nó mang lại là làm bùng phát thêm sự hung hăng và tính cáu kỉnh đã phát triển ở hắn kể từ khi chuỗi ngày bất hạnh bắt đầu. Hắn khủng bố cả những đồng nghiệp bốc vác lực lưỡng khác. Chỉ vì một lời nói cục cằn, một cử chỉ vụng về khi khuân vác đàn, hay một ánh mắt hằm hằm hoặc câu chửi thề lẩm bẩm là cái khuỷu tay của gã nha sĩ lại gập lại và bàn tay co quắp thành nắm đấm nặng như búa tạ. Hầu như lần nào cũng thế, cú đấm sẽ giáng xuống ngay sau đó, uy lực khủng khiếp, nhanh như piston quật khỏi xilanh.

Hận thù của hắn dành cho Trina ngày càng tăng lên theo từng ngày. Hắn sẽ cho mụ ta biết tay. Cứ đợi đến lúc hắn tóm được cổ mụ xem. Mụ dám để hắn chết đói cơ à? Mụ dám tống cổ hắn ra đường trong khi giấu giếm năm nghìn đô la dưới đáy rương cơ à? A ha, rồi hắn sẽ cho mụ ta thấy tay. Mụ đừng có hòng coi thường hắn. Hàng đời thế. Mụ sẽ phải nhảy múa tơi bời thôi — chắc chắn thế. McTeague vốn chẳng phải là kẻ có trí tưởng tượng phong phú, nhưng hắn thường trằn trọc suốt đêm, khối óc vụng về cứ lao đi điên cuồng dưới sự kích thích của hơi men, tưởng tượng ra cảnh mình đang dần đòn người vợ cho đến khi một cơn thịnh nộ bùng phát, khiến hắn run lẩy bẩy, lăn lộn trên giường và cắn ngấu nghiến chiếc nệm.

Vào một ngày nọ, khoảng một tuần sau lễ Giáng sinh năm đó, McTeague lên tầng trên cùng của cửa hàng nhạc cụ, nơi cất giữ các nhạc cụ cũ, để phụ giúp việc di chuyển và sắp xếp lại một số cây đàn piano cũ. Khi đi ngang qua một trong các quầy hàng, hắn đột nhiên khựng lại, mắt dán chặt vào một món đồ quen thuộc đến kỳ lạ.

“Này,” hắn cất tiếng hỏi tay nhân viên bán hàng đứng cạnh, “này, cái này ở đâu ra thế?”

“À, để xem nào. Chúng ta lấy nó từ một cửa hàng đồ cũ trên phố Polk thì phải. Một chiếc máy khá tốt đấy chứ; chỉ cần chỉnh lại một chút ở phần phím bấm và thêm lớp sơn bóng là lại ngon nghẻ gần như mới ngay thôi. Âm thanh hay đấy. Nghe này.” Và tay nhân viên bèn kéo một tiếng thở dài ngân vang, trầm đục từ sâu thẳm chiếc đàn concertina cũ kỹ của McTeague.

“Ồ, của tao mà,” gã nha sĩ gầm gừ.

Gã kia cười lớn. “Của anh nếu anh trả mười một đô la.”

“Của tao,” McTeague khăng khăng. “Tao muốn lấy nó.”

“Thôi đi ông tướng Mac. Ý ông là gì cơ chứ?”

“Ý tao là nó của tao, rõ chưa. Mày không có quyền giữ nó. Nó bị ĂN CẮP của tao, hiểu chưa,” hắn nói thêm, sự tức giận tối tăm đang bùng cháy trong đôi mắt hẹp.

Tay nhân viên nhún vai đặt chiếc đàn concertina lên kệ trên cao.

“Anh cứ đi mà nói chuyện với sếp ấy, tôi không can thiệp. Muốn mua thì mười một đô la.”

Gã nha sĩ đã được trả lương vào hôm trước và lúc đó đang có bốn đô la trong ví. Hắn đưa số tiền đó cho nhân viên.

“Này, đây là một phần tiền trước. Mày... mày cất giấu chiếc đàn concertina đó hộ tao, độ một tuần nữa tao sẽ trả nốt phần còn lại... à mà mai tao trả luôn cho,” hắn thốt lên khi chợt nảy ra một ý định.

McTeague đã vô cùng nhớ nhung chiếc đàn concertina của mình. Vào những buổi chiều Chủ Nhật khi không phải làm việc, hắn có thói quen nằm ngửa trên chiếc giường không có lò xo trong căn phòng nhỏ ở phía sau cửa hàng nhạc cụ, cởi bỏ giày và áo khoác, đọc báo, uống bia tươi tu trực tiếp từ bình và hút tẩu. Nhưng giờ đây hắn không còn có thể tấu lên sáu giai điệu sầu thảm của mình trên chiếc đàn concertina nữa, và điều đó quả là một sự thiếu thốn lớn. Hắn thường tự hỏi nó đã lưu lạc về đâu. Chắc chắn nó đã thất lạc trong đống đổ nát chung của cuộc đời hắn rồi. Thậm chí có lần, gã nha sĩ đã lén lấy một chiếc đàn concertina từ đống hàng của cửa hàng nhạc cụ. Hôm đó là Chủ Nhật và chẳng có ai ở quanh. Nhưng hắn nhận ra mình không tài nào chơi nổi nó. Các phím bấm được bố trí theo một hệ thống mà hắn hoàn toàn không hiểu nổi.

Giờ đây chiếc đàn concertina của chính hắn đã trở về. Hắn sẽ chuộc nó lại. Hắn đã đưa cho gã nhân viên bốn đô la. Hắn biết mình sẽ kiếm đâu ra bảy đô la còn lại.

Tay nhân viên vừa nói chiếc đàn đã được bán cho cửa hàng đồ cũ trên phố Polk. Trina đã bán nó. McTeague biết thừa điều đó. Trina đã bán chiếc đàn của hắn — đã ăn cắp nó rồi đem bán — chiếc đàn concertina của hắn, chiếc đàn concertina thân yêu mà hắn đã gắn bó suốt cả cuộc đời. Chà, ngoại trừ con chim hoàng yến, chẳng có món đồ nào trong số tài sản của McTeague mà hắn lại nâng niu trân trọng hơn thế. Bức tranh khắc thép “Lorenzo de' Medici và Triều đình của ông” có thể mất, chú chó pug bằng đá có thể đi đời nhà ma, nhưng tuyệt đối không thể là chiếc đàn concertina!

“Thế mà mụ ta đem bán nó — ăn cắp của tao rồi đem bán. Chỉ vì tao lỡ quên không mang theo nó cùng mình. Được thôi, để xem tao xử lý thế nào. Hoặc là mày phải đưa tiền cho tao chuộc lại, hoặc là...”

Cơn giận dữ bốc lên ngùn ngụt trong lòng hắn. Sự căm thù Trina dâng trào trở lại như một con sóng dữ. Hắn mường tượng ra cái miệng nhỏ nhắn nguyên tắc, đôi mắt xanh hẹp, mái tóc đen dày và chiếc cằm hếch của mụ ta, và càng căm ghét mụ hơn vì những điều đó. A ha, hắn sẽ cho mụ ta sáng mắt ra; hắn sẽ bắt mụ phải nhảy múa tơi bời. Hắn sẽ bắt mụ phải nhè ra bảy đô la đó, nếu không thì cứ chờ đấy mà xem. Hắn vượt qua ngày làm việc hôm đó bằng những cú khuân vác nặng nhọc các cây đàn piano cồng kềnh, xoay xở chúng dễ dàng như một chiếc cần cẩu, lòng nôn nóng chờ đợi thời điểm chiều tối khi được thảnh thơi làm theo ý mình. Cứ hễ có chút thời gian rảnh là hắn lại chuồn ra con hẻm gần nhất để nốc một ly whisky. Thỉnh thoảng, trong lúc vật lộn và gồng mình với những khối gỗ mun, cẩm lai và gụ khổng lồ trên tầng thượng của cửa hàng nhạc cụ, vừa giận dữ cáu bẳn trước sự ì ạch của chúng vừa lúc hơi men đang nhảy múa trong não bộ, hắn lại lẩm bẩm một mình:

“Và tao phải làm cái quái này đây. Tao phải cày cuốc như một con ngựa kéo xe trong khi mụ ta ngồi nhà bên bếp lò đếm tiền — và bán cả đàn concertina của tao.”

Sáu giờ tối đến. Thay vì ăn tối, McTeague uống thêm vài ly whisky liền một mạch. Sau bữa tối, hắn phải đi theo xe ngựa để giao một chiếc đại dương cầm (grand piano) tới Hội trường Odd Fellows, nơi sắp diễn ra một buổi “biểu diễn độc tấu” piano.

“Anh không về cùng bọn tôi à?” một trong những gã bốc vác hỏi khi trèo lên ghế lái sau khi chiếc đàn đã được đặt ngay ngắn vào vị trí.

“Không, không,” gã nha sĩ đáp; “tao còn khối việc phải làm.” Ánh đèn rực rỡ của một quán rượu gần Tòa thị chính đập vào mắt hắn. Hắn quyết định sẽ làm thêm một ly whisky nữa. Lúc đó khoảng tám giờ.

Ngày hôm sau sẽ là ngày lễ hội tại trường mẫu giáo, sự kết hợp giữa lễ Giáng sinh và Năm mới. Suốt buổi chiều hôm đó, tòa nhà hai tầng nhỏ trên phố Pacific đã rộn ràng với sự hiện diện của mấy bà phu nhân quyền quý thuộc Ban Quản lý Trường mẫu giáo, những người đang bận rộn giăng những dải dây thường xuân và cành nhựa ruồi, cùng trang trí cây thông Noel khổng lồ sừng sững giữa vòng tròn trong phòng học. Cả không gian ngập tràn một thứ mùi hăng hắc của thông. Trina đã tất bật từ sáng sớm, chạy đôn chạy đáo theo tiếng gọi của tất cả mọi người, lúc thì chạy ra phố mua thêm búa đóng đinh ghim hoặc nam việt quất tươi, lúc lại tết các dải dây thường xuân lại với nhau rồi chuyển lên cho một bà phu nhân đang cẩn trọng đứng thăng bằng trên chiếc thang chữ A. Đến chiều tối thì mọi thứ đã hoàn tất. Khi người phu nhân quyền quý cuối cùng rời khỏi trường, bà đưa thêm cho Trina một đô la tiền công và nói:

“Nào, giờ cô chịu khó dọn dẹp lại chỗ này một chút nhé, Mrs. McTeague, chắc thế là ổn rồi đấy. Quét sạch đống lá thông ở đây đi — cô thấy đấy chúng vương vãi khắp sàn rồi kìa — rồi kiểm tra các phòng, tổng vệ sinh lại một lượt. Chúc cô ngủ ngon — và Chúc Mừng Năm Mới,” bà vui vẻ gọi với lại khi bước ra ngoài.

Trina cất đồng đô la vào rương trước khi làm bất cứ việc gì khác rồi tự nấu cho mình chút đồ ăn tối. Sau đó cô lại đi xuống dưới nhà.

Trường mẫu giáo không lớn lắm. Tầng dưới chỉ có hai phòng, phòng học chính và một phòng nhỏ xíu để làm phòng thay đồ, nơi lũ trẻ treo mũ và áo khoác. Phòng thay đồ này thông ra phía sau phòng học chính. Trina đảo mắt săm soi đánh giá cả hai căn phòng. Ban ngày có rất nhiều người qua lại ở đây, và cô quyết định việc đầu tiên phải làm là cọ sàn nhà. Cô quay lên căn phòng ở tầng trên để đun nước bằng bếp dầu; rồi lại xuống dưới, bắt đầu hì hục làm việc.

Đến chín giờ, cô suýt hoàn thành xong phòng học chính. Cô đang quỳ gối trên sàn giữa một bãi nước xà phòng sủi bọt ngập ngụa. Dưới chân cô là đôi giày đàn ông buộc dây bằng khóa sắt; một chiếc áo cotton bẩn thỉu, sũng nước dính chặt vào cơ thể lùn tịt, thô kệch của cô. Thỉnh thoảng cô lại ngồi xụp xuống gót chân để giảm bớt sự căng thẳng cho tư thế làm việc, rồi dùng một bàn tay nhăn nheo, trắng bệch vì nước nóng lất phất vén mớ tóc đã điểm bạc ra khỏi khuôn mặt nhăn nheo, nhợt nhạt và khóe miệng của mình.

Mọi thứ vô cùng tĩnh lặng. Một bóng đèn gas không chụp che thắp sáng không gian bằng một thứ ánh sáng chói chang, thô kệch. Con mèo hay lai vãng ở đây, thà chịu bẩn chứ không muốn bị ướt, đã chui vào trong chiếc thùng đựng than và qua vành thùng, nó lười biếng nhìn cô với tiếng gừ trứ danh đều đặn, mãn nguyện.

Bỗng nhiên nó ngừng gừ, để lại một khoảng không tĩnh lặng đột ngột như thể dòng nước vừa bị khóa chặt, trong khi đôi mắt nó trợn trừng, biến thành hai đĩa tròn vàng óng ánh giữa đống lông đen sì.

“Ai đấy?” Trina hoảng hốt kêu lên, ngồi bật dậy trên gót chân. Giữa sự tĩnh lặng theo sau đó, từng giọt nước từ bàn tay cô nhỏ xuống nhịp nhàng hệt như tiếng tích tắc của đồng hồ. Rồi một cú đấm thô bạo văng mở toang cánh cửa chính dẫn vào phòng học và McTeague bước vào. Hắn say; không phải kiểu say đờ đẫn, lneb rượu hay chao đảo bước chân, mà là cái vẻ say tỉnh táo một cách kỳ lạ, thông minh đến rợn người, độc ác, hoàn toàn vững chãi và vô cùng hiểm độc. Trina chỉ cần nhìn lướt qua hắn một cái là lập tức, với thứ giác quan thứ sáu kỳ lạ được nảy sinh từ hoàn cảnh, cô biết rõ mình sắp phải đối mặt với điều gì.

Cô chồm dậy, chạy trốn hắn vào căn phòng thay đồ nhỏ bé. Cô khóa trái và cài then cửa lại, rồi dồn toàn bộ sức nặng cơ thể tựa vào cánh cửa, thở hổn hển và run lẩy bẩy, từng dây thần kinh co rúm lại vì sợ hãi gã đàn ông đó.

McTeague đặt tay lên nắm đấm cửa bên ngoài và giật tung nó ra, bẻ toạc cả ổ khóa lẫn then cài, khiến cô lảo đảo ngã dúi dụi ngang qua phòng.

“Mac,” cô hét lên với hắn khi hắn bước vào, giọng nói nhanh đến rợn người, co ro lùi lại và giơ hai bàn tay ra thủ thế, “Mac, nghe đây. Chờ một phút đã... nhìn này... nghe này. Không phải lỗi tại tôi. Tôi sẽ đưa tiền cho anh. Anh có thể quay lại. Tôi sẽ LÀM BẤT CỨ CÁI GÍ anh muốn. Anh không nghe tôi nói một chút thôi sao? Ôi, đừng mà! Tôi sẽ hét lên đấy. Tôi không nhịn được đâu, anh biết rồi đấy. Mọi người sẽ nghe thấy mất.”

McTeague từ từ tiến về phía cô, đôi bàn chân khổng lồ lê lết và nghiến ken két trên sàn; những nắm đấm to lớn cứng như búa gỗ đung đưa bên hông. Trina lùi dần về góc phòng, co ro trước mặt hắn, gập khuỷu tay che trước mặt, trân trân theo dõi hắn với sự cảnh giác tột độ, sẵn sàng né tránh.

“Tao muốn số tiền đó,” hắn lạnh lùng nói, dừng lại ngay trước mặt cô.

“Tiền nào cơ chứ?” Trina thét lên.

“Tao muốn số tiền đó. Mày đang giữ nó — năm nghìn đô la đấy. Tao muốn từng xu một! Hiểu chưa?”

“Tôi không có. Nó không ở đây. Chú Oelbermann đang giữ nó cơ mà.”

“Móc túi à. Ổng nói với tao là mày đã đến lấy rồi. Mày ngậm đủ lâu rồi đấy; giờ thì tao muốn nó. Mày có nghe thấy không?”

“Mac, tôi không thể đưa tiền cho anh đâu. Tôi... tôi SẼ KHÔNG đưa cho anh đâu,” Trina thét lên với một sự quyết tâm đột ngột.

“Có, mày sẽ đưa. Mày sẽ ói ra từng xu một cho tao.”

“Không, KHÔNG.”

“Mày đừng có hòng coi thường tao lần nữa. Giao tiền đây.”

“KHÔNG.”

“Hỏi lần cuối cùng, mày có đưa số tiền đó không?”

“Không.”

“Mày không đưa hả? Mày không chịu đưa chứ gì? Lần cuối đấy nhé.”

“Không, KHÔNG.”

Thông thường gã nha sĩ có những chuyển động khá chậm chạp, nhưng lúc này hơi men đã đánh thức trong hắn sự linh hoạt tựa loài vượn. Hắn dán chặt đôi mắt nhỏ xíu vào người mụ, và bất thình thản vung thẳng nắm đấm vào giữa mặt mụ với tốc độ nhanh như một chiếc lò xo bật tung.

Hốt hoảng tột độ, Trina quay đầu chống trả; chiến đấu vì mạng sống khốn khổ của mình với sự căm phẫn và sức mạnh của một con mèo bị dồn vào chân tường; với một năng lượng và sức mạnh hoang dã, phi tự nhiên đến mức ngay cả McTeague cũng phải lùi lại trong chốc lát. Nhưng sự chống cự ấy lại chính là ngọn lửa châm ngòi đẩy cơn thịnh nộ của hắn lên đỉnh điểm. Hắn chồm tới bồi thêm nhát nữa, đôi mắt nheo lại thành hai chấm sáng lấp lánh, và những nắm đấm khổng lồ siết chặt đến trắng cả khớp giơ cao giữa không trung.

Và rồi mọi chuyện trở nên thật kinh hoàng.

Ở phòng học ngoài kia, ẩn sau thùng than, con mèo lắng nghe những âm thanh giậm chân, vật lộn và tiếng đấm đá bị bóp nghẹt, sợ hãi tột độ, mắt lồi ra như những núm đồng thau. Cuối cùng, những âm thanh đột ngột ngưng bặt; nó chẳng còn nghe thấy gì nữa. Sau đó, McTeague bước ra, đóng sầm cửa lại. Con mèo trân trân nhìn theo đôi mắt trợn ngược khi hắn băng qua phòng và biến mất qua cánh cửa chính.

Gã nha sĩ dừng lại một lát trên vỉa hè, đảo mắt nhìn kỹ xung quanh con đường. Vắng ngắt và tĩnh mịch. Hắn đột ngột quay ngoắt sang phải, rẽ vào một lối đi hẹp dẫn thẳng ra khoảng sân nhỏ phía sau trường. Một ngọn nến đang cháy bập bùng trong phòng Trina. Hắn đi lên cầu thang ngoài trời rồi bước vào.

Cái rương vẫn đang bị khóa chặt ở góc phòng. Gã nha sĩ lấy chiếc thanh gạt nắp trên chiếc bếp dầu nhỏ, thọc nó vào dưới móc khóa rồi giật tung ra. Lục lọi bên dưới đống quần áo, hắn tìm thấy chiếc túi da sơn dương, chiếc hộp quẹt bằng đồng và ở tận đáy cùng, được nhét cẩn thận vào một góc, chính là chiếc túi vải bố căng phồng những đồng tiền vàng hai mươi đô la. Hắn trút sạch ruột chiếc túi da sơn dương và hộp quẹt vào túi quần. Nhưng chiếc túi vải bố thì quá cồng kềnh để có thể giấu trong quần áo. “Chắc tao phải vác thẳng MÀY đi vậy,” hắn lẩm bẩm. Hắn thổi tắt ngọn nến, khép cửa lại và ra được tới đường cái.

Gã nha sĩ băng qua thành phố, quay trở lại cửa hàng nhạc cụ. Lúc đó đã quá mười một giờ đêm. Đêm không trăng, bao trùm bởi một lớp sương mù xám xịt thứ ánh sáng mờ ảo tỏa ra từ mọi phía chân trời cùng lúc. Thỉnh thoảng lại có những đợt gió đông nam thốc mạnh đột ngột ở các góc phố. McTeague tiếp tục lê bước, nghiêng đầu chống lại những cơn gió giật để giữ không cho mũ bị thổi bay, một tay ôm chặt chiếc túi bên hông. Có lúc hắn ngước lên săm soi bầu trời.

“Tao cá là mai trời sẽ mưa,” hắn lẩm bẩm, “nếu cái gió này cứ quẩn quanh hướng nam thế này.”

Về đến cái chuồng heo của mình phía sau cửa hàng nhạc cụ, hắn rửa tay sạch sẽ, thay bộ quần áo lao động gồm quần yếm xanh và áo khoác ngoài lên chiếc quần tây và áo lê cũ rẻ tiền. Sau đó, hắn gom những món đồ ít ỏi của mình lại — một chiếc mũ đi phượt cũ, một đôi bốt, một hộp đựng thuốc lá, và chiếc vòng tay mạ vàng giả nhặt được một ngày Chủ Nhật ở Công viên mà hắn từng đinh ninh là đồ quý giá. Hắn lột tấm chăn đắp trên giường rồi cuộn tất cả những thứ đó vào trong, gồm cả chiếc túi vải bố, cột chặt lại bằng một nút thắt thòng lọng kiểu thợ mỏ, bản năng của gã đẩy xe quặng ngày xưa bỗng trỗi dậy giữa tâm trí mông lung hiện tại. Hắn nhét chiếc tẩu và con dao — một con dao bấm khổng lồ có cán bằng xương ngả vàng — vào túi quần yếm.

Rồi cuối cùng hắn đứng đó với bàn tay đặt trên cửa, giơ cao ngọn đèn trước khi thổi tắt nó đi, đảo mắt kiểm tra lần cuối xem mọi thứ đã sẵn sàng chưa. Ánh sángập sờn đã đánh thức con chim hoàng yến. Nó cựa quậy rồi cất tiếng lích chích yếu ớt, đầy vẻ ngái ngủ và bực bội vì bị làm phiền. McTeague khựng lại, trân trân nhìn nó và trầm ngâm suy nghĩ. Hắn tin rằng sẽ còn lâu lắm nữa mới có ai bén mảng đến căn phòng này. Con chim sẽ phải nhịn đói suốt mấy ngày; khả năng cao là nó sẽ chết đói, sẽ lìa đời ở đó, từng giờ từng phút trong chiếc lồng mạ vàng bé xíu. McTeague quyết định mang nó đi cùng. Hắn nhấc chiếc lồng xuống, nâng niu nó bằng đôi bàn tay thô kệch, rồi quấn mấy lớp túi bọc xung quanh để che chở cho chú chim nhỏ khỏi cơn gió đêm buốt giá.

Rồi hắn bước ra ngoài, khóa chặt tất cả các cửa phía sau lưng, hướng thẳng về phía bến phà. Các chuyến phà đã ngưng hoạt động từ nhiều giờ trước, nhưng hắn tự nhủ rằng chỉ cần chờ đến bốn giờ sáng là hắn có thể qua vịnh trên chiếc tàu kéo chở báo buổi sáng.

* * * * * * * * * * * * *

Trina nằm bất tỉnh nhân sự, y hệt như lúc mụ gục xuống dưới những cú đấm cuối cùng của McTeague, cơ thể thỉnh thoảng lại giật nảy lên bởi những tiếng nấc cụt làm khuấy động vũng máu nơi mụ đang úp mặt nằm sõng soài. Gần sáng, mụ trút hơi thở cuối cùng trong một loạt những tiếng nấc cụt dồn dập nghe hệt như tiếng chuông đồng hồ đang rệu rã hết cót.

Sự việc đã diễn ra trong phòng thay đồ nơi lũ trẻ trường mẫu giáo treo mũ và áo khoác. Chẳng có lối vào nào khác ngoại trừ việc phải băng qua phòng học chính. McTeague khi rời đi đã khép cửa phòng thay đồ lại, nhưng lại để ngỏ cửa chính ra phố; thế nên khi lũ trẻ đến vào buổi sáng, chúng cứ thế bước vào như mọi khi.

Khoảng tám giờ rưỡi, hai ba đứa trẻ lên năm, trong đó có một cô bé da màu nhỏ nhắn, bước vào phòng học của trường mẫu giáo với âm thanh ríu rít nói cười huyên náo, đi thẳng sang phòng thay đồ để treo mũ áo lên theo đúng những gì được dạy.

Đi được nửa đường, một đứa dừng bước, vênh chiếc mũi nhỏ xíu lên trời, kêu lên rằng: “Ái chà, cái mùi gì mà kỳ cục thế!” Những đứa khác cũng bắt đầu hít hà, và một đứa — con gái của một tay hàng thịt — thốt lên ngay: “Mùi giống hệt cửa hàng của bố tớ,” rồi bồi thêm câu nữa ngay liền sau đó: “Nhìn kìa, con mèo bị làm sao thế kia?”

Thực ra, con mèo đang có những biểu hiện hết sức lạ thường. Nó nằm bẹp dí trên sàn nhà, cái mũi áp sát vào khe cửa của phòng thay đồ nhỏ, chiếc đuôi quẫy qua quẫy lại nhịp nhàng, đầy vẻ khích động và háo hức. Thỉnh thoảng nó lại thụt lùi lại rồi phát ra một tiếng kêu khè khè kỳ lạ tận trong cổ họng.

“Trông nó có buồn cười không cơ chứ?” cô bé lại lên tiếng. Con mèo len lén chuồn đi thật nhanh khi lũ trẻ tiến lại gần. Sau đó, đứa cao nhất trong số các cô bé đẩy toang cánh cửa phòng thay đồ nhỏ ra và tất cả cùng ào vào.