Trina và McTeague làm lễ cưới vào ngày mồng một tháng Sáu, tại căn phòng chụp ảnh mà viên nha sĩ đã thuê. Suốt cả tháng Năm, gia đình Sieppe hoàn toàn bị đảo lộn. Ngôi nhà nhỏ bé rung chuyển vì sự phấn khích và hỗn loạn, bởi không chỉ có những chuẩn bị cho đám cưới của Trina mà cả những bước sơ khởi cho cuộc di cư của toàn bộ gia đình Sieppe cũng phải được sắp xếp.

Họ sẽ chuyển đến miền Nam tiểu bang vào ngày hôm sau lễ cưới của Trina, khi ông Sieppe đã mua lại một phần ba cổ phần trong một cơ sở làm đồ bọc nệm ở ngoại ô Los Angeles. Có khả năng Marcus Schouler sẽ đi cùng họ.

Không một Stanley nào khi thâm nhập lần đầu vào Châu Phi Huyền Bí, không một Napoleon nào dẫn dắt quân đội vượt qua dãy Alps, lại mang nặng trách nhiệm hơn, gánh vác nhiều bận tâm hơn, hay bị ngợp trước tầm quan trọng của sứ mệnh hơn ông Sieppe trong giai đoạn chuẩn bị này. Từ bình minh đến chập tối, từ chập tối đến rạng đông, ông lao động, lên kế hoạch và lo lắng, tổ chức rồi tái tổ chức, vạch định và tính toán. Các cạp rương được dán chữ A, B, và C, các kiện hàng và gói nhỏ được đánh số. Mỗi thành viên trong gia đình đều có nhiệm vụ riêng phải hoàn thành, có những bói hàng cụ thể phải trông nom. Không một chi tiết nào bị bỏ quên — giá vé, chi phí và tiền típ đều được tính toán chuẩn xác đến hai chữ số thập phân. Thậm chí lượng thức ăn cần mang theo cho con chó xám lông mượt cũng được định đoạt. Bà Sieppe sẽ lo phần cơm trưa, “der gomisariat.” Ông Sieppe sẽ đảm nhận việc giữ vé, tiền bạc, thẻ tàu và tất nhiên là cả việc giám sát chung. Bọn trẻ sinh đôi sẽ dưới quyền chỉ huy của Owgooste, và cậu bé này sẽ phải báo cáo lệnh để nhận chỉ đạo từ cha mình.

Ngày này qua ngày khác, những chi tiết vụn vặt ấy được dượt đi dượt lại. Bọn trẻ được rèn luyện các phần việc của mình với sự chính xác như trong quân đội; sự vâng lời và đúng giờ trở thành những đức tính tối cao. Tầm quan trọng to lớn của công việc được nhấn mạnh bằng sự lặp đi lặp lại đến mức tỉ mỉ. Đó là một cuộc cơ động, một đội bóng đang thay đổi căn cứ hoạt động, một cuộc di dân thực sự của bộ tộc.

Mặt khác, căn phòng nhỏ của Trina lại là trung tâm xoay quanh một trật tự sự việc khác hẳn. Thợ may ra vào tấp nập, những vị khách đến chúc mừng tràn ngập phòng khách nhỏ phía trước, tiếng râm ran của những giọng nói lạ lùng vang lên từ bậc thềm cửa; những chiếc hộp đựng mũ và những súc vải ngổn ngang trên giường và ghế; giấy gói, giấy lụa và những đoạn dây thừng vương vãi trên sàn; một đôi giày vải sa tanh trắng đặt ở một góc bàn trang điểm; những dải voan trắng trông như một trận cuồng phong tuyết phủ kín chiếc bàn làm việc nhỏ; và một hộp hoa cam nhân tạo bị thất lạc cuối cùng cũng được tìm thấy đằng sau chiếc tủ.

Hai hệ thống vận hành ấy thường xuyên va chạm và vướng víu vào nhau. Bà Sieppe bị ông chồng đang bực bội bắt gặp đang giúp Trina may phần thân áo trong khi đáng lẽ ra bà phải đang thái thịt gà nguội ở dưới bếp. Ông Sieppe gói chiếc áo chùng dài — thứ ông sẽ phải mặc trong đám cưới — xuống tận đáy của “Rương C.” Vị mục sư đến để chúc mừng và bàn bạc mọi việc thì bị nhầm tưởng là nhân viên chuyển phát nhanh.

McTeague lén lút ra vào, cảm thấy hoa mắt và bất an trước tất cả sự náo nhiệt này. Anh cứ ngáng đường; anh giẫm lên và làm rách những khổ lụa; anh cố gắng giúp khiêng những chiếc thùng đóng hàng rồi làm gãy cả bộ đèn khí trên hành lang; anh bước vào phòng Trina và cô thợ may vào một thời điểm không thích hợp, và khi vội vã rút lui, anh đã làm đổ nhào những chồng tranh chất đống ở hành lang.

Có sự qua lại không dứt suốt mọi thời điểm trong ngày, những tiếng gọi với nhau từ trên lầu xuống dưới nhà, tiếng hò hét từ phòng này sang phòng khác, tiếng cửa đóng mở liên tục, và âm thanh búa nện ngắt quãng phát ra từ phòng giặt là, nơi ông Sieppe tay áo xắn cao đang miệt mài giữa những thùng các-tông. Lũ trẻ sinh đôi lộc cộc đi lại trên những sàn nhà trơ trụi không thảm. Owgooste bị bạt tai từ giờ này sang giờ khác, rồi ngồi khóc tức tưởi ngay bậc thềm trước; cô thợ may gọi vọng qua lan can đòi chiếc bàn là nóng; những người chuyển phát nhanh nện bước rầm rầm lên xuống cầu thang. Bà Sieppe dừng tay chuẩn bị bữa trưa để gọi “Hoop, Hoop” với con chó săn, tiện tay ném cả những cục than về phía nó. Chiếc bánh xe quay của con chó kêu kẽo kẹt, chuông cửa trước reo vang, những chiếc xe giao hàng ầm ầm lăn bánh, cửa sổ rung bần bật — ngôi nhà nhỏ chìm trong một bầu không khí náo loạn thực sự.

Hầu như ngày nào trong tuần giờ đây Trina cũng phải chạy ra phố để gặp McTeague. Chẳng còn những lúc la cà lãng mạn bên bữa trưa như trước nữa. Giờ đây mọi thứ là công việc. Họ lùng sục khắp các tầng bán đồ gia dụng của các cửa hàng bách hóa lớn, xem xét và hỏi giá bếp lò, đồ kim khí, đồ sứ và những thứ tương tự. Họ thuê những căn phòng đã được trang bị sẵn đồ đạc của thợ ảnh, và may mắn thay chỉ phải mua sắm dụng cụ nhà bếp và phòng ăn.

Tiền mua những thứ này cũng như cho bộ đồ cưới của cô đều trích ra từ khoản năm nghìn đô-la của Trina. Bởi người ta đã quyết định dứt khoát rằng hai trăm đô-la trong số tiền đó sẽ được dành cho việc lập gia đình mới. Giờ đây khi Trina đã giành được khoản tiền thắng lớn, ông Sieppe không còn thấy sự cần thiết phải cho của hồi môn thêm nữa, nhất là khi ông nghĩ đến khoản chi phí khổng lồ mà ông sẽ phải gánh chịu cho chuyến đi của cả gia đình mình.

Đó là một sự dứt áo ra đi đầy đau đớn đối với Trina khi phải đụng đến năm nghìn đô-la quý giá của mình. Cô bám lấy số tiền này với sự ngoan cố đến ngạc nhiên; nó đã trở thành đối với cô một điều kỳ diệu, một vị cứu tinh bất ngờ giáng xuống sân khấu cuộc đời nhỏ bé khiêm nhường của cô; cô coi nó như một thứ gì đó gần như thiêng liêng và bất khả xâm phạm. Không bao giờ, không bao giờ một xu nào trong số đó được phép tiêu đi. Trước khi cô có thể bị thuyết phục để nhả ra hai trăm đô-la, đã có không chỉ một trận cãi vã diễn ra giữa cô và cha mẹ.

Liệu Trina có dùng số tiền hai trăm đô-la đó để trả cho chiếc răng bằng vàng không? Về sau, viên nha sĩ thường gặng hỏi cô về điều đó, nhưng Trina nhất loạt cười vào mặt anh, tuyên bố rằng đó là bí mật của cô. McTeague không bao giờ biết được.

Một ngày trong khoảng thời gian này, McTeague đã kể cho Trina nghe về vụ lùm xùm giữa anh và Marcus. Lập tức cô nổi giận đùng đùng.

“Hắn ném dao vào anh á! Đồ hèn nhát! Hắn đời nào dám đứng đối mặt với anh như một người đàn ông chứ. Ôi, Mac, nhỡ hắn mà đánh trúng anh thì sao?”

“Suýt trúng đầu anh đấy,” McTeague tự hào đính chính.

“Nghĩ mà xem!” cô thở hổn hển; “rồi hắn lại còn đòi một phần tiền của em nữa chứ. Chà, mặt hắn dày thật đấy; đòi cả năm nghìn đô-la của em! Sạch sành sanh từng xu của em chứ bộ. Marcus chẳng có chút quyền quái gì với nó cả. Nó là của em, của em hết. — Ý em là, của chúng ta, Mac yêu quý ạ.”

Tuy nhiên, ông bà Sieppe lại tìm cách biện hộ cho Marcus. Chắc là hắn đã uống quá nhiều nên không biết mình đang làm gì. Dù sao thì tính tình hắn cũng khủng khiếp lắm. Biết đâu hắn chỉ định dọa McTeague thôi thì sao.

Tuần trước lễ cưới, hai người đàn ông đã làm hòa với nhau. Bà Sieppe kéo họ lại với nhau ở phòng khách phía trước của ngôi nhà trên phố B.

“Này, hai anh chàng kia, đừng có dở chứng nữa. Bắt tay đi rồi làm hòa với nhau, thế mới ngoan.”

Marcus lẩm bẩm một lời xin lỗi. McTeague, vô cùng lúng túng, đảo mắt nhìn khắp phòng, miệng lẩm bẩm, “Không sao đâu — không sao đâu — không sao đâu.”

Tuy nhiên, khi có ý kiến đề nghị Marcus làm phù rể cho McTeague, anh ta lại nổi cơn thịnh nộ trở lại. Ồ không! Ồ KHÔNG! Anh ta có thể làm hòa với viên nha sĩ vì đằng nào anh ta cũng sắp đi, nhưng có chết anh ta cũng — vâng, anh ta thề có chết — không thèm làm phù rể cho cái gã đó đâu. Thế thì khác nào xát muối vào vết cứa. Cứ đi gọi cái lão Grannis ấy.

“Tôi với lão ấy thì vẫn chơi được với nhau, không sao cả,” Marcus lớn tiếng phàn nàn, “nhưng tôi không đứng cạnh lão ta đâu. Tôi không thèm làm phù rể cho BẤT KỲ AI hết, nhất định là thế.”

Đám cưới sẽ diễn ra rất lặng lẽ; Trina thích như vậy hơn. McTeague chỉ mời cô Baker và Heise người thợ đóng yên cương. Nhà Sieppe gửi thiệp cho Selina — người được trông đợi sẽ đảm nhận phần âm nhạc; cho Marcus, tất nhiên rồi; và cho bác Oelbermann.

Cuối cùng ngày trọng đại, ngày mồng một tháng Sáu, cũng đã đến. Nhà Sieppe đã đóng gói chiếc thùng cuối cùng và buộc dây xong xuôi cái rương cuối cùng. Hai chiếc rương của Trina đã được chuyển đến tổ ấm mới của cô — căn phòng chụp ảnh đã sửa sang lại. Ngôi nhà trên phố B giờ đã vắng tanh; cả gia đình đã sang thành phố vào ngày cuối cùng của tháng Năm và qua đêm tại một trong những khách sạn bình dân ở trung tâm. Trina sẽ kết hôn vào tối hôm sau, và ngay sau tiệc cưới, nhà Sieppe sẽ khởi hành đi miền Nam.

McTeague trải qua cả ngày trong cơn sốt ruột bồn chồn, hồn vía lên mây mỗi khi ông Grannis rời khỏi chỗ anh.

Ông Grannis vui mừng khôn tả trước viễn cảnh được đóng vai phù rể trong buổi lễ. Đám cưới mà ông sắp góp mặt này lấp đầy tâm trí ông những ý nghĩ mơ hồ và những suy nghĩ chưa thành hình. Ông cứ tự hỏi không biết cô Baker sẽ nghĩ gì về điều này. Suốt ngày hôm đó ông chìm đắm trong trạng thái suy tư.

“Hôn nhân là một—một thiết chế cao quý phải không, thưa Bác sĩ?” ông nhận xét với McTeague. “Nền—nền tảng của xã hội. Đàn ông ở một mình thì không tốt. Không, không,” ông lẩm bẩm đầy vẻ chiêm nghiệm, “không tốt chút nào.”

“Hả? Vâng, vâng,” McTeague đáp, mắt ngước lên trần nhà, hầu như chẳng nghe rõ anh ta nói gì. “Anh có nghĩ mấy căn phòng ổn cả rồi chứ? Chúng ta vào xem lại lần nữa đi.”

Họ đi dọc hành lang đến dãy phòng mới, và viên nha sĩ kiểm tra chúng lần thứ hai mươi.

Khu nhà gồm ba gian — trước tiên là phòng khách, đồng thời cũng là phòng ăn; tiếp đến là phòng ngủ, và phía sau là căn bếp tí xíu.

Phòng khách đặc biệt đáng yêu. Những tấm cóói sạch sẽ trải kín sàn, và hai hay ba tấm thảm rực rỡ sắc màu được rải đây đó. Lưng ghế được phủ những chiếc khăn len đan tay trông rất vui mắt. Cửa sổ lồi đáng lẽ phải là chỗ cho chiếc máy khâu của Trina, nhưng nó đã được chuyển sang phía bên kia phòng để nhường chỗ cho chiếc bàn nhỏ bằng gỗ óc chó với những chiếc chân xoắn ốc, nơi đôi uyên ương sẽ làm lễ kết hôn. Ở một góc phòng đặt chiếc đàn organ phòng khách, món đồ gia bảo của nhà Sieppe nhưng nay được tặng cho Trina như một trong những món quà cưới của bố mẹ cô. Ba bức tranh treo trên tường. Hai bức là một cặp. Một bức vẽ một cậu bé đeo cặp kính khổng lồ đang cố hút một chiếc tẩu khổng lồ. Tranh này có tên “Tôi là Ông nội,” dòng chữ cái in hoa màu đen đậm; bức tranh đi kèm mang tên “Tôi là Bà nội,” vẽ một cô bé đội mũ trùm đầu, đeo kính, mang găng tay và đang đan len. Hai bức tranh này được treo ở hai bên lò sưởi. Bức tranh còn lại khá hoành tráng, rất lớn và nổi bật. Đó là một bức tranh thạch bản màu vẽ hai cô bé tóc vàng mặc đồ ngủ. Họ đang quỳ gối cầu nguyện; đôi mắt — rất to và rất xanh — ngước ngược lên trời. Bức tranh này có tên “Niềm tin,” được viền xung quanh bằng một tấm thảm nhung đỏ và khung làm bằng đồng dập giả.

Một cánh cửa che bằng rèm nhung tua rua — món hời giá hai đô-la rưỡi — dẫn vào phòng ngủ. Phòng ngủ có lót thảm ba lớp, hoa văn là những chùm hoa đỏ và xanh nằm trong những chiếc giỏ vàng trên nền trắng. Giấy dán tường thật tuyệt vời — hàng trăm nghìn vị quan lại nhỏ xíu người Nhật, trông y hệt nhau, đang giúp hàng trăm thiếu phụ mắt một mí bước lên hàng trăm chiếc thuyền buôn bất khả thi, trong khi hàng trăm rặng tre che bóng lên cặp đôi, và hàng trăm chú cò chân dài đang lầm lũi quay lưng bỏ đi đầy vẻ khinh miệt. Căn phòng này ngập tràn tranh ảnh. Hầu hết chúng là những bản in màu có khung cắt từ các ấn phẩm Giáng sinh của tờ “Graphic” và “Illustrated News” ở London, chủ đề của mỗi bức tranh chắc chắn xoay quanh những chú chó sục cáo vô cùng lanh lợi và những cô bé mặt tròn bầu bĩnh rất xinh xắn.

Phía sau phòng ngủ là nhà bếp, một tác phẩm do chính tay Trina tạo nên, một giấc mơ về căn bếp, với chiếc bếp lò, bồn rửa lót sứ, bình nước nóng bằng đồng, và một dàn đồ nhôm sáng loáng choáng ngợp. Mọi thứ đều mới tinh; mọi thứ đều hoàn hảo.

Maria Macapa và một bồi bàn từ một nhà hàng trên phố sẽ chuẩn bị tiệc cưới ngay tại đây. Maria đã có mặt từ lâu. Lửa đang tí tách cháy trong chiếc bếp lò mới, thứ tỏa ra thứ khói nồng nặc; mùi thức ăn ngào ngạt trong không khí. Cô xua đuổi McTeague và ông Grannis khỏi phòng bằng những cử chỉ quơ tay mạnh mẽ từ đôi cánh tay trần trụi.

Căn bếp này là phòng duy nhất trong ba gian mà họ buộc phải mua sắm đồ đạc toàn bộ. Hầu hết đồ đạc phòng khách và phòng ngủ đều đi kèm theo căn hộ; một vài món họ mua thêm; phần còn lại do Trina mang từ ngôi nhà trên phố B sang.

Quà tặng được bày biện trên chiếc bàn kéo dài trong phòng khách. Ngoài chiếc đàn organ phòng khách, bố mẹ Trina còn tặng cô một bộ bình nước đá, và một bộ dao nĩa làm thịt có cán sừng nai. Selina vẽ một phong cảnh Cổng Vàng trên một khúc gỗ đỏ đánh bóng dùng làm chặn giấy. Marcus Schouler — sau khi khẳng định với Trina rằng món quà của anh ta là dành cho CÔ, chứ không phải cho McTeague — đã gửi tặng một chiếc đồng hồ dây đeo bằng bạc Đức; thế nhưng món quà của bác Oelbermann lại được chờ đợi với sự tò mò lớn. Ông ấy sẽ gửi gì đây? Ông rất giàu có; theo một nghĩa nào đó Trina là người được ông bảo bọc. Hai ngày trước lễ cưới, hai chiếc hộp mang theo danh thiếp của ông đã được chuyển đến. Trina và McTeague, được sự trợ giúp của ông Grannis, đã mở chúng ra. Chiếc đầu tiên là một hộp đựng đủ loại đồ chơi.

“Nhưng cái gì — cái gì — anh không hiểu nổi,” McTeague thốt lên. “Sao ông ấy lại gửi đồ chơi cho chúng ta nhỉ? Chúng ta có cần đồ chơi đâu.” Đỏ bừng mặt đến tận chân tóc, Trina sụp xuống ghế và cười đến mức phát khóc sau tấm khăn tay.

“Chúng ta có dùng được đồ chơi đâu,” McTeague lẩm bẩm, nhìn cô đầy vẻ khó hiểu. Ông Grannis mỉm cười kín đáo, đưa bàn tay run rẩy lên cằm.

Chiếc hộp thứ hai rất nặng, các cạnh được buộc bằng liễu gai, chữ và con dấu được đốt cháy xém.

“Tôi nghĩ — tôi thực sự nghĩ đó là rượu sâm-panh,” ông Grannis thì thầm. Quả đúng là vậy. Cả một thùng sâm-panh Monopole. Thật là kỳ diệu! Chưa ai trong số họ từng thấy thứ gì tương tự trước đây. Chà, đúng là bác Oelbermann có khác! Giàu có là thế đấy. Không có món quà nào khác tạo ra ấn tượng sâu sắc đến vậy.

Sau khi ông Grannis và viên nha sĩ đi một vòng quanh các phòng, liếc nhìn lần cuối để đảm bảo mọi thứ đã sẵn sàng, họ quay trở lại “Phòng khách” của McTeague. Đến cửa, ông Grannis cáo từ.

Đến bốn giờ, McTeague bắt đầu thay đồ, tự cạo râu trước chiếc gương cầm tay được treo vào khung gỗ của cửa sổ lồi. Vừa cạo râu anh vừa hát một cách lạc điệu đến kỳ lạ:

“Không người yêu, chẳng kẻ vuốt ve,

Bơ vơ lạc lõng giữa chốn buông trôi.”

Nhưng khi anh đang đứng trước gương, tập trung cạo râu, thì có tiếng bánh xe lăn lục cục trên những viên đá cuội trước nhà. Anh lao ra cửa sổ. Trina đã đến cùng cha và mẹ cô. Anh thấy cô bước xuống, và khi cô ngước nhìn lên cửa sổ của anh, ánh mắt họ chạm nhau.

A, cô ấy kìa. Cô ấy kìa, người phụ nữ nhỏ bé của anh, đang ngước nhìn anh, chiếc cằm đáng yêu ngẩng cao với vẻ ngây thơ và tin tưởng quen thuộc. Viên nha sĩ lại nhìn thấy, như thể lần đầu tiên, khuôn mặt nhỏ nhắn, tái nhợt của cô ẩn hiện dưới chiếc vương miện tóc đen hoàng gia; anh lại nhìn thấy đôi mắt xanh dài và hẹp của cô; đôi môi, chiếc mũi và đôi tai tí xíu, nhợtad không chút máu, gợi lên vẻ thiếu máu, như thể toàn bộ sức sống đáng lẽ phải ban cho chúng sắc hồng thì đã bị hút ngược vào những lọn tóc tuyệt vời ấy.

Khi ánh mắt họ chạm nhau, họ vui vẻ vẫy tay chào nhau; rồi McTeague nghe thấy tiếng Trina và mẹ bước lên cầu thang và đi vào phòng ngủ trong dãy phòng của thợ ảnh, nơi Trina sẽ thay đồ.

Không, không; chắc chắn không còn chỗ cho sự do dự nào nữa. Anh biết rõ là mình yêu cô. Có chuyện gì với anh vậy, sao lại có thể nghi ngờ điều đó dù chỉ một thoáng? Khó khăn lớn nhất là cô quá tốt, quá đáng yêu, quá ngọt ngào, quá mỏng manh đối với anh, một kẻ quá to lớn, quá vụng về, quá thô kệch.

Có tiếng gõ cửa. Đó là ông Grannis. Ông mặc bộ đồ vải thô màu đen duy nhất, đã nhăn nhúm rất nhiều; mái tóc được chải chuốt cẩn thận hất ngược lên trán hói.

“Cô Trina đã đến rồi,” ông thông báo, “cả mục sư nữa. Anh vẫn còn một tiếng nữa cơ mà.”

Viên nha sĩ thay đồ xong. Anh mặc bộ đồ mua riêng cho dịp này — chiếc áo khoác dáng dài “Prince Albert” may sẵn hơi ngắn tay, chiếc quần sọc “xanh” và đôi giày da bóng mới cóng — những thứ đích thực là công cụ tra tấn. Quanh cổ anh là chiếc cà vạt tuyệt đẹp mà Trina đã tặng; nó làm bằng sa tanh hồng cá hồi; chính giữa được Selina vẽ một chùm hoa lưu ly màu xanh.

Cuối cùng, sau khoảng thời gian chờ đợi tưởng chừng vô tận, ông Sieppe xuất hiện ở cửa.

“Anh chuẩn bị xong chưa?” ông hỏi bằng một giọng thì thầm như từ dưới mồ vọng lên. “Đi thôi nào.” Cảm giác giống như vua Charles bị đem ra pháp trường xử tử. Ông Sieppe đi trước họ vào hành lang, di chuyển với tốc độ của một đám tang. Ông dừng lại. Bỗng nhiên, từ hướng phòng khách, vang lên tiếng đàn organ phòng khách. Ông Sieppe vung tay lên không trung.

“Tiến lên!” ông hô lớn.

Ông để họ lại ở cửa phòng khách, còn mình thì đi vào phòng ngủ nơi Trina đang chờ, qua đường cửa hành lang. Ông đang ở trạng thái căng thẳng thần kinh cực độ, sợ hãi rằng có điều gì đó sẽ trục trặc. Ông đã dùng thời gian chờ đợi để ôn lại phần việc của mình đến lần thứ năm mươi, lặp đi lặp lại những gì mình phải nói bằng giọng trầm thấp. Ông thậm chí còn lấy phấn vạch những chỗ trên chiếu nơi mình sẽ đứng.

Viên nha sĩ và ông Grannis bước vào phòng khách; vị mục sư đứng sau chiếc bàn nhỏ ở cửa sổ lồi, tay cầm một cuốn sách, ngón tay đánh dấu trang; ông đứng thẳng đơ, nghiêm nghị, vô cảm. Hai bên ông, xếp thành hình bán nguyệt, là những vị khách được mời. Một quý ông nhỏ thó bị rỗ mặt đeo kính, không ai khác chính là bác Oelbermann nổi tiếng; cô Baker, trong bộ đồ đăng ten đen, tóc giả uốn lọn và trâm cài san hô; Marcus Schouler, khoanh tay, mày cau lại, ra điều cao ngạo và u ám; Heise người thợ đóng yên cương, mang găm tay vàng, đang chăm chú nghiên cứu hoa văn trên chiếu; và Owgooste, trong bộ “trang phục” Fauntleroy, ngẩn ngơ và hơi sợ hãi, đảo mắt nhìn khắp gương mặt mọi người. Selina ngồi bên chiếc đàn organ phòng khách, lướt ngón tay trên phím đàn, ánh mắt thỉnh thoảng liếc về phía tấm rèm nhung tua rua. Cô ngừng chơi khi McTeague và ông Grannis bước vào và đứng vào vị trí. Một sự im lặng bao trùm sâu sắc. Có thể nghe thấy tiếng ngực áo sơ mi của bác Oelbermann kêu cọt kẹt theo nhịp thở của ông. Biểu hiện trang nghiêm nhất ngự trị trên mọi gương mặt.

Bỗng nhiên tấm rèm nhung rung lên bần bật. Đó là tín hiệu. Selina kéo các thanh chặn và lao vào khúc nhạc cưới.

Trina bước vào. Cô mặc chiếc váy lụa trắng, đội vương miện hoa cam trên mái tóc ngăm đen — lần đầu tiên được búi cao — chiếc khăn voan dài chấm đất. Khuôn mặt cô ửng hồng, nhưng ngoài ra cô vẫn rất bình tĩnh. Cô điềm tĩnh nhìn quanh phòng khi bước qua, cho đến khi ánh mắt dừng lại ở McTeague, lúc ấy cô liền mỉm cười với anh rất xinh đẹp và đầy tự chủ.

Cô đang bám vào tay cha mình. Cặp sinh đôi, mặc trang phục y hệt nhau, đi phía trước, mỗi đứa cầm một bó hoa tươi khổng lồ đựng trong chiếc giỏ “giấy ren”. Bà Sieppe đi cuối hàng. Bà đang khóc; chiếc khăn tay đã bị vo thành một nhúm. Thỉnh thoảng bà lại nhìn qua dòng lệ vào tà áo của Trina. Ông Sieppe dẫn con gái đi đến đúng giữa phòng, quay vuông góc một góc chín góc và đưa cô đến trước mặt mục sư. Ông lùi lại ba bước, đứng chết trân trên một trong những vạch phấn của mình, mặt ướ đẫm mồ hôi.

Rồi Trina và viên nha sĩ kết hôn. Các vị khách đứng ở những tư thế gượng gạo, lén lút liếc nhìn từ khóe mắt. Ông Sieppe không hề nhúc nhích một cơ nào; bà Sieppe cứ khóc vào chiếc khăn tay suốt buổi. Bên chiếc đàn organ, Selina chơi bài “Hãy gọi anh là của em” rất khẽ, với cần gạt rung được kéo ra. Thỉnh thoảng cô lại ngoái đầu nhìn qua vai. Giữa những khoảng lặng của âm nhạc, người ta có thể nghe thấy giọng trầm thấp của mục sư, câu trả lời của cô dâu chú rể, và tiếng khóc nức nở bị nén lại của bà Sieppe. Bên ngoài, những tiếng ồn ào từ phố vọng lên khung cửa sổ thành những âm trầm ngộp thở, một chuyến cáp treo ầm ầm chạy qua, một cậu bán báo đi ngang rao vang các tờ báo chiều; từ đâu đó trong tòa nhà vọng lại tiếng cưa xẻ dai dẳng.

Trina và McTeague quỳ xuống. Đầu gối viên nha sĩ đập thình xuống sàn và anh phơi bày phần đế giày mới cóng chưa hề đi đến, phần da vẫn còn vàng, những chiếc đinh tán bằng đồng vẫn còn lấp lánh. Trina dịu dàng khuỵu xuống bên cạnh anh, chỉnh lại váy và tà áo bằng một cử chỉ nhỏ của bàn tay rảnh rỗi. Mọi người cúi đầu, ông Sieppe nhắm nghi tịt hai mắt. Nhưng bà Sieppe lại chớp lấy thời khắc này để ngừng khóc và lén lút ra hiệu cho Owgooste, ra dấu cho thằng bé kéo áo xuống. Nhưng Owgooste chẳng thèm chú ý; mắt nó trợn tròng, cằm tụt xuống cổ áo ren, và đầu cứ quay qua quay lại một cách vô định với chuyển động liên tục và điên cuồng.

Bỗng nhiên buổi lễ kết thúc trước sự ngỡ ngàng của tất cả mọi người. Các vị khách vẫn giữ nguyên tư thế trong khoảnh khắc, nhìn nhau ngơ ngác, ai nấy sợ không dám làm động tác đầu tiên, không thực sự chắc chắn liệu mọi chuyện đã xong xuôi hẳn chưa. Nhưng cặp uyên ương đã quay mặt về phía căn phòng, Trina hất chiếc khăn voan ra sau. Cô — và có lẽ cả McTeague nữa — cảm thấy buổi lễ có gì đó thiếu hụt. Chỉ có thế thôi sao? Liệu vài câu lẩm bẩm đó đã biến họ thành vợ chồng rồi sao? Mọi chuyện diễn ra trong chớp nhoáng, nhưng nó lại trói buộc họ cả đời. Chẳng lẽ có gì đó bị bỏ sót sao? Chẳng lẽ toàn bộ sự việc lại hời hợt, nông cạn thế sao? Thật đáng thất vọng.

Nhưng Trina chẳng có thời gian để suy nghĩ về điều đó. Marcus Schouler, theo phong cách của một người từng trải biết cách hành xử trong mọi hoàn cảnh, bước lên trước và, thậm chí còn trước cả ông bà Sieppe, nắm lấy tay Trina.

“Hãy để tôi là người đầu tiên chúc mừng bà McTeague,” anh ta nói, cảm thấy mình thật cao thượng và anh hùng. Sự căng thẳng của những giây phút trước được giải tỏa ngay lập tức, các vị khách ùa lại xung quanh cặp đôi, bắt tay — một thứ âm thanh hỗn độn vang lên.

“Owgooste, CÓ CHỊU kéo cái áo của con xuống không hả?”

“Này em yêu, giờ thì hai đứa nên duyên vợ chồng rồi và sẽ hạnh phúc nhé. Lần đầu tiên nhìn thấy hai đứa bên nhau, tôi đã thốt lên rằng, 'Đúng là một cặp trời sinh!' Giờ chúng ta thành hàng xóm rồi đấy; em phải năng sang chơi với chị nhé rồi chúng ta uống trà cùng nhau.”

“Anh có nghe tiếng cưa ngâm nga suốt từ nãy đến giờ không? Tôi thề là nó làm thần kinh tôi phát điên lên được.”

Trina hôn cha mẹ mình, bản thân cô cũng rớm lệ khi thấy nước mắt trong mắt bà Sieppe.

Marcus bước lên lần nữa, và với vẻ mặt vô cùng nghiêm nghị, hôn lên trán cô em họ của mình. Heise được giới thiệu với Trina và bác Oelbermann được giới thiệu với viên nha sĩ.

Trong suốt nửa giờ đồng hồ, các vị khách đứng thành từng nhóm, lấp đầy phòng khách nhỏ bằng thứ âm thanh râm ran trò chuyện. Rồi đã đến lúc chuẩn bị cho bữa tối.

Đây là một nhiệm vụ khổng lồ, mà hầu như tất cả khách khứa đều phải xắn tay vào giúp một tay. Phòng khách đã được biến thành phòng ăn. Quà tặng được dọn đi khỏi chiếc bàn kéo và chiếc bàn được kéo dài hết cỡ. Khăn trải bàn được giăng lên, những chiếc ghế — thuê từ lớp học nhảy sát vách — được kéo lại gần, bát đĩa được bày ra, và hai bó hoa tươi được lấy từ tay cặp sinh đôi trước những tiếng la hét phản đối của chúng, rồi được “cắm” vào các bình hoa đặt ở hai đầu bàn.

Có sự qua lại tấp nập giữa nhà bếp và phòng khách. Trina, người không được phép nhúng tay vào việc gì, ngồi bên cửa sổ lồi và sốt ruột kêu lên với mẹ mình từ khoảng cách xa:

“Khăn ăn ở ngăn kéo phía bên phải của chạn bát đấy ạ.”

“Ừ, ừ, mẹ thấy rồi. Thế con cất đĩa súp ở đâu cơ chứ?”

“Đĩa súp ở đây sẵn rồi mẹ ạ.”

“Này chị Trina, có cái mở nút chai không đấy? Đời nào lại thiếu cái mở nút chai được cơ chứ?”

“Ở ngăn kéo bàn bếp, góc bên trái ấy anh.”

“Đây có phải mấy cái nĩa cô muốn dùng không, thưa bà McTeague?”

“Không, không, có mấy cái nĩa bạc cơ. Mẹ cháu biết chỗ đấy ạ.”

Tất cả bọn họ đều rất vui vẻ, cười xòa trước những lỗi vụ vụng về, cứ ngáng đường nhau, lao vào phòng khách tay đầy đĩa, dao hay ly rồi lại lao vút ra ngoài để lấy thêm. Marcus và ông Sieppe cởi cả áo khoác ngoài. Ông Grannis và cô Baker lướt qua nhau ở hành lang trong một sự im lặng gượng gạo, tà áo đăng ten của cô cọ vào khu tay áo chiếc áo khoác đã nhăn nhúm của ông. Bác Oelbermann giám sát Heise khui thùng sâm-panh với vẻ mặt nghiêm nghị như một vị thẩm phán. Owgooste được giao nhiệm vụ đổ đầy muối và tiêu vào hai lọ thủy tinh màu đỏ và xanh mới tinh.

Chỉ trong một khoảng thời gian ngắn đến ngạc nhiên, mọi thứ đã sẵn sàng. Marcus Schouler mặc lại áo khoác, lau trán và nhận xét:

“Tôi nói cho mà biết, tôi vừa làm CƠ VỰC để đổi lấy bữa ăn này đấy.”

“Vào bàn thôi!” ông Sieppe ra lệnh.

Mọi người ngồi xuống với tiếng động lớn lục cục, Trina ngồi cuối bàn, viên nha sĩ ngồi đầu bàn, những người khác xếp chỗ một cách ngẫu hứng. Nhưng ngẫu nhiên thế nào mà Marcus Schouler lại chen vào ngồi cạnh Selina, chiếc ghế mà ông Grannis đang định tiến tới. Chỉ còn một chiếc ghế trống duy nhất, và đó lại là chiếc ghế nằm cạnh cô Baker. Ông Grannis ngập ngừng, đưa tay lên cằm. Tuy nhiên, chẳng còn đường nào trốn tránh. Với sự bồn chồn tột độ, ông ngồi xuống bên cạnh nữ thợ may về hưu. Chẳng ai nói câu nào. Ông Grannis không dám nhúc nhích, ngồi đờ đẫn, mắt đăm đăm nhìn vào chiếc đĩa súp trống không.

Bỗng nhiên có một tiếng nổ lớn như phát súng. Đàn ông giật mình nhảy dựng lên ghế. Bà Sieppe thét lên một tiếng nghẹn ngào. Người bồi bàn từ nhà hàng bình dân, được thuê làm phụ tá cho Maria, đứng dậy từ tư thế khom lưng, tay cầm chai sâm-panh đang sủi bọt; hắn nhe răng cười toe toét đến tận mang tai.

“Đừng sợ,” hắn trấn an, “nó không có đạn đâu.”

Khi tất cả các ly đã được rót đầy, Marcus đề nghị chúc mừng hạnh phúc cô dâu, “đứng lên nào.” Các vị khách đứng dậy và uống cạn. Hầu như chẳng ai trong số họ từng nếm qua sâm-panh trước đây. Khoảng lặng ngắn ngủi sau lời chúc bị phá vỡ bởi tiếng McTeague thốt lên một hơi dài thỏa mãn: “Đó là thứ bia ngon nhất đời tôi từng uống.”

Một tràng cười phá lên. Đặc biệt Marcus là kẻ buồn cười nhất trước sự ngớ ngẩn của viên nha sĩ; anh ta cười đến sặc sụa, đập bàn thình thịch, cười đến mức nước mắt giàn giụa. Suốt bữa ăn, anh ta cứ chốc chốc lại ré lên nhại lại lời McTeague: “Đó là thứ BIA ngon nhất đời tôi từng uống. Ôi Chúa ơi, ngớ ngẩn thế là cùng!”

Đó quả là một bữa tối tuyệt vời làm sao! Nào súp hàu; nào cá vược và cá nhồng; nào một con ngỗng quay khổng lồ nhồi hạt dẻ; nào cà tím và khoai lang — cô Baker gọi chúng là “khoai mỡ”. Nào đầu bê nấu dầu mà ông Sieppe khen lấy khen để; nào salad tôm hùm; nào bánh gạo, kem dâu tây, thạch vang, mận hầm, dừa, các loại hạt trộn, nho khô, trái cây, trà, cà phê, nước khoáng và nước chanh.

Suốt hai tiếng đồng hồ, các vị khách cắm cúi ăn; mặt đỏ bừng, khuỷu tay dang rộng, mồ hôi túa ra trên trán. Xung quanh bàn ăn, người ta chỉ thấy những đôi hàm nhai không ngừng nghỉ và nghe thấy tiếng nhai tóp tép liên tục. Heise ba lần chìa đĩa xin thêm ngỗng quay. Ông Sieppe ngấu nghiến đầu bê với những tiếng thở dài mãn nguyện; McTeague ăn vì muốn ăn chứ chẳng chọn lựa gì; bất cứ thứ gì trong tầm với đều chui tọt vào cái miệng rộng ngoác của anh.

Chẳng có mấy cuộc trò chuyện, và nếu có thì cũng chỉ xoay quanh món ăn; người ta trao đổi ý kiến với người ngồi bên cạnh về món súp, cà tím hay mận hầm. Chẳng mấy chốc căn phòng trở nên rất ấm, một lớp hơi ẩm mờ ảo xuất hiện trên các ô cửa sổ, không khí nặng nề mùi thức ăn chín. Lúc nào cũng vậy, Trina hoặc bà Sieppe lại giục giã ai đó đưa đĩa cho họ xới thêm. Họ liên tục bận rộn múc khoai tây, lọc thịt ngỗng hay chan nước sốt. Người phục vụ thuê ngoài lảng vảng quanh phòng, chiếc khăn ăn rủ lùng bùng trên cánh tay, hai tay đầy đĩa và bát. Hắn là một kẻ rất hay đùa cợt; hắn có những cái tên riêng cho từng món ăn, khiến cả bàn cười rộ lên từng trận. Khi hắn gọi một mớ rau mùi tây là “phong cảnh”, Heise suýt nữa thì nghẹn thở vì một miếng khoai tây đầy miệng. Ở ngoài bếp, Maria Macapa làm việc bằng ba người, mặt đỏ gay gắt, tay áo xắn tận khuỷu; chốc chốc cô lại thét lên những tiếng thé chói tai nhưng khó hiểu, phỏng đoán là đang mắng gã bồi bàn.

“Bác Oelbermann,” Trina nói, “để cháu múc thêm cho bác một phần mận nhé.”

Nhà Sieppe dành sự kính trọng lớn cho bác Oelbermann, và quả thực cả bàn tiệc cũng vậy. Ngay cả Marcus Schouler cũng hạ giọng khi nói chuyện với ông. Đầu bữa ăn, hắn đã huých khuỷu tay vào gã thợ đóng yên cương và thì thầm sau bàn tay, đầu gật gật về phía nhà buôn đồ chơi sỉ: “Có ba mươi nghìn đô-la trong ngân hàng đấy, thật đấy không đùa đâu.”

“Chả mấy khi thấy ông ấy mở miệng,” Heise nhận xét.

“Ừ, ừ. Tính lão thế đấy; chẳng bao giờ chịu hé răng.”

Khi buổi tối trôi về khuya, đèn gas và hai cây đèn dầu được thắp sáng. Mọi người vẫn đang ăn. Đám đàn ông, bụng phềnh ra vì thức ăn, đã cúc áo ghi-lê ra. Má McTeague phồng lên, mắt trợn tròng, cái hàm vạm vỡ nhô ra chuyển động nhịp nhàng như máy; thỉnh thoảng anh lại hít một hơi ngắn qua mũi. Bà Sieppe lấy khăn tay lau trán.

“Này cậu kia, lấy thêm cho tôi cái thứ ấy nữa xem nào — cái mà cậu gọi là 'nước bọt sủi tăm' ấy.”

Đó là cách gã bồi bàn gọi rượu sâm-panh — “nước bọt sủi tăm”. Cả đám khách cười hô hố hưởng ứng, “Đỉnh của chóp.” Gã bồi bàn đó đúng là một tay chuyên pha trò mặn mòi.

Từng chai rồi lại từng chai được bật nắp, mấy người phụ nữ bịt tai lại mỗi khi nút bần được kéo ra. Bỗng nhiên viên nha sĩ thốt lên một tiếng, đưa tay ôm lấy mũi, mặt nhăn nhúm lại.

“Mac, sao thế anh?” Trina hoảng hốt kêu lên.

“Rượu sâm-panh xộc thẳng vào mũi anh,” anh la lên, nước mắt ràn rụa. “Buốt kinh khủng.”

“BIA ngon tuyệt phải không nào?” Marcus hét lớn.

“Này, Mark,” Trina hạ giọng quở trách. “Này, Mark, anh câm miệng ngay đi; trò đấy không vui nữa đâu. Em không muốn anh giễu cợt anh Mac. Anh ấy cố tình gọi thế đấy. Chắc chắn ANH ẤY thừa biết.”

Suốt bữa ăn, cụ bà Baker bận rộn với Owgooste và cặp sinh đôi, những đứa trẻ được xếp cho một cái bàn riêng — chiếc bàn gỗ óc chó nơi lễ cưới đã diễn ra. Nữ thợ may nhỏ nhắn cứ chốc chốc lại ngoái người lại, hỏi xem lũ trẻ có muốn gì không; những câu hỏi mà chúng hiếm khi trả lời ngoài việc trân trân nhìn đờ đẫn, ngây ngốc như bò đội nón.

Bỗng nhiên nữ thợ may quay sang ông Grannis và thốt lên:

“Tôi rất quý trẻ con.”

“Vâng, vâng, chúng rất thú vị. Tôi cũng rất quý chúng.”

Ngay khoảnh khắc tiếp theo, cả hai người lớn tuổi đều chìm đắm trong sự bối rối tột cùng. Cái gì cơ! Cuối cùng họ đã nói chuyện với nhau sau bao năm im lặng; đây là lần đầu tiên họ chủ động bắt chuyện với người kia.

Bà thợ may già thấy ngượng ngùng muốn độn thổ. Sao bà lại thốt ra câu đó cơ chứ? Bà vốn chẳng định thế mà cũng chẳng mong mỏi gì. Bỗng nhiên những lời ấy tự trôi ra khỏi miệng, ông đã đáp lời, và thế là mọi chuyện đã rồi — xong xuôi trước khi họ kịp nhận ra.

Những ngón tay ông Grannis run rẩy bấu vào rìu bàn, tim đập thình thịch, hơi thở đứt quãng. Ông thực sự đã trò chuyện với nữ thợ may nhỏ bé. Khả năng mà ông hằng mong mỏi, dường như đã từ nhiều năm nay — tình bạn ấy, sự thân thiết ấy với người bạn cùng nhà, mối thâm tình tuyệt vời ấy chỉ đơm hoa kết trái ở một tương lai xa xôi nào đó, ông không thể nói chính xác là lúc nào — kìa, nó bỗng chốc đã chín muồi, ngay tại căn phòng chật chội ngột ngạt này, giữa chốn ăn uống ê chề, vây quanh bởi mùi thức ăn nóng hổi, đồng hành cùng âm thanh nhai nuốt liên miên. Khác xa biết bao so với những gì ông từng tưởng tượng! Họ sẽ ở một mình — ông và cô Baker — đâu đó vào buổi tối, tách biệt khỏi thế giới ngoài kia, thật yên tĩnh, thật bình lặng và thanh thản. Chuyện họ nói sẽ là về cuộc đời họ, những ảo mộng đã mất, chứ không phải con người ta.

Hai người lớn tuổi không nói thêm lời nào nữa. Họ cứ ngồi đó cạnh nhau, gần nhau hơn bao giờ hết, bất động, thẫn thờ; tâm trí bay bổng xa xôi khỏi khung cảnh tiệc tùng. Họ đang nghĩ về nhau và họ ý thức được điều đó. Rụt rè, với sự rụt rè của tuổi già thứ hai, gượng gạo và bối rối trước sự hiện diện của người kia, dẫu vậy họ đang ở trong một chốn thiên đường nhỏ do chính họ tạo ra. Họ tay trong tay bước đi trong một khu vườn diệu kỳ nơi mùa thu ngự trị mãi mãi; cùng nhau và đơn độc, họ bước vào mối tình muộn màng của cuộc đời bình dị và tẻ nhạt của mình.

Cuối cùng bữa đại tiệc cũng tàn, mọi thứ đã bị quét sạch; con ngỗng quay khổng lồ nay chỉ trơ lại một bộ xương khô. Ông Sieppe đã biến chiếc đầu bê thành một cái sọ không hơn không kém; một hàng chai sâm-panh rỗng — “những người lính đã ngã xuống,” như gã bồi bàn hay chữ đã gọi — xếp dài trên bệ lò sưởi. Món mận hầm chẳng còn lại gì ngoài phần nước sốt, được chia cho Owgooste và cặp sinh đôi. Những chiếc đĩa sạch trơn như vừa được rửa; vụn bánh mì, vỏ khoai tây, vỏ hạt và những mẩu bánh ngọt vương vãi khắp bàn; những vết ố cà phê, kem và vệt nước sốt đặc quánh đánh dấu vị trí của từng chiếcếc đĩa. Thật là một sự tàn phá, một vụ cướp bóc; chiếc bàn mang diện mạo của một bãi chiến trường bỏ hoang.

“Uf,” bà Sieppe thốt lên, đẩy ghế ngả người ra sau, “tôi ăn với chả uống, lạy Chúa, tôi ăn nhiều kinh khủng!”

“Chà, cái đầu bê ấy ngon tuyệt,” chồng bà lẩm bẩm, lè lưỡi liếm môi.

Gã bồi bàn lắm mồm đã biến mất. Hắn và Maria Macapa tụ tập trong bếp. Chúng kéo ghế sát vào bàn giặt của bồn rửa, đánh chén phần thức ăn thừa của bữa tiệc, những lát ngỗng, chút salad tôm hùm còn sót lại, và nửa chai sâm-panh. Chúng đành phải uống bằng... tách trà.

“Cạn ly nhé,” gã bồi bàn hào hiệp nói khi nâng tách trà lên, cúi đầu chào Maria qua bồn rửa. “Nghe kìa,” hắn nói thêm, “họ đang hát ở trong kìa.”

Mọi người đã rời bàn ăn và tụ tập quanh chiếc đàn organ, nơi Selina đang ngồi. Ban đầu họ định hát vài bài hát thịnh hành nhưng đành chịu vì chẳng ai nhớ nổi lời nào ngoài câu đầu tiên của điệp khúc. Cuối cùng họ chọn bài “Gần Chúa hơn Chúa ơi,” vì đó là bài duy nhất mà tất cả đều thuộc. Selina hát phần “alto,” lạc điệu hoàn toàn; Marcus câm nín ngân giọng trầm, mặt cau có dữ tợn, cằm thụt hẳn vào cổ áo. Họ hát với nhịp điệu rất chậm. Bài hát biến thành một khúc tưởng niệm, một tiếng than khóc thảm thiết kéo dài:

“Gần... Chúa hơn Chúa ơi,

Gần... Chúa hơn Chúa... ơi.”

Khi bài hát kết thúc, bác Oelbermann đội mũ lên mà không nói lấy một lời cảnh báo. Lập tức một sự im lặng trùm xuống. Mọi người đứng dậy.

“Không ở lại lâu hơn chút nữa sao, bác Oelbermann?” Trina lịch sự lên tiếng giữ. Ông chỉ gật đầu. Marcus lao tới giúp ông mặc áo khoác ngoài. Ông Sieppe bước tới và hai người bắt tay nhau.

Rồi bác Oelbermann phun ra một câu nói thâm thúy như sấm truyền. Chắc hẳn ông đã nghiền ngẫm nó suốt bữa tối. Hướng về ông Sieppe, ông phán:

“Anh không mất đi một đứa con gái, mà đã có thêm được một đứa con trai.”

Đó là những lời duy nhất ông thốt ra trong suốt cả buổi tối. Ông ra về; mọi người vô cùng ấn tượng.

Khoảng hai mươi phút sau, khi Marcus Schouler đang giải trí cho các vị khách bằng cách ăn cả vỏ lẫn hạt hạnh nhân, ông Sieppe vùng đứng dậy, tay cầm đồng hồ.

“Mười một giờ rưỡi rồi,” ông hét lớn. “Chú ý! Giờ G đã đến, dẹp hết mọi thứ. Chúng ta lên đường.”

Đó là tín hiệu cho sự hỗn loạn tột độ. Ông Sieppe lập tức rũ bỏ vẻ thư thả lúc nãy, vụ đầu bê bị bỏ quên, ông lại trở thành vị thủ lĩnh của những chiến dịch vĩ đại.

“Về đây với tôi, về đây,” ông hét lên. “Mẹ nó, tụi nhỏ sinh đôi, Owgooste.” Ông lùa cả bầy con lại với những cử chỉ chỉ huy quyền uy. Cặp sinh đôi đang ngái ngủ bị xốc dậy trong trạng thái ngơ ngác; Owgooste, kẻ vừa bị màn ăn vỏ hạnh nhân của Marcus Schouler làm cho hóa đá vì ngưỡng mộ, ăn ngay một tát để bừng tỉnh nhận thức về thực tại xung quanh.

Ông Grannis, với sự tế nhị vốn là một trong những đặc điểm của ông, bản năng nhận ra rằng khách khứa — những người ngoài — nên rời đi trước khi gia đình bắt đầu màn chia tay Trina. Ông lủi thủi rút lui sau cái chào tạm biệt vội vã với cô dâu chú rể. Những người còn lại nối gót theo hầu như ngay lập tức.

“Thôi nhé, ông Sieppe,” Marcus thốt lên, “chúng ta sẽ còn lâu mới gặp lại nhau đấy.” Marcus đã từ bỏ ý định ban đầu là tham gia vào cuộc di cư của nhà Sieppe. Anh ta lớn tiếng bàn về một số công việc sẽ giữ anh ta lại San Francisco cho đến mùa thu. Gần đây anh ta nảy sinh tham vọng sống cuộc đời cao bồi trên trang trại, anh ta sẽ nuôi gia súc, anh ta có chút tiền và đang tìm kiếm ai đó “hùn vốn làm ăn”. Anh ta mơ về cuộc đời du mục và tự vẽ ra viễn cảnh mê hoặc với cựa giày bằng bạc cùng những chú ngựa hoang chưa thuần dưỡng. Anh ta tự nhủ rằng Trina đã ruồng bỏ anh ta, rằng người bạn thân nhất đã “lừa đảo” anh ta, rằng “sách lược khôn ngoan nhất” là rút lui hoàn toàn khỏi thế giới này.

“Nếu anh nghe ngóng được ai dưới đó,” anh ta tiếp tục, nói với ông Sieppe, “muốn hùn vốn làm trang trại, thì cứ hú tôi một tiếng nhé.”

“Được, được,” ông Sieppe lơ đễnh đáp, mắt vẫn đảo tìm chiếc mũ của Owgooste.

Marcus chào tạm biệt nhà Sieppe. Anh ta và Heise cùng nhau bước ra ngoài. Người ta nghe thấy họ, khi đi xuống cầu thang, đang bàn tán về việc liệu quán của Frenna có còn mở cửa hay không.

Sau đó cô Baker ra về sau khi hôn lên cả hai má Trina. Selina đi cùng cô ấy. Chỉ còn lại người nhà với nhau.

Trina dõi theo họ lần lượt khuất dạng, với cảm giác bất an và lo sợ mơ hồ ngày một lớn dần. Chẳng mấy chốc họ sẽ đi hết.

“Thôi nhé Trina,” ông Sieppe thốt lên, “tạm biệt con; có lúc nào rảnh ghé thăm tụi bố nhé.”

Bà Sieppe lại bắt đầu khóc.

“Trina ơi, bao giờ mẹ mới gặp lại con đây?”

Nước mắt trào ra mi mắt Trina dẫu cô cố kìm nén. Cô vòng tay ôm lấy mẹ.

“Thì dăm bữa nửa tháng nữa ạ,” cô nghẹn ngào. Cặp sinh đôi và Owgooste bám chặt lấy vạt áo Trina, thút thít khóc lóc.

McTeague cảm thấy thật thảm hại. Anh đứng tách biệt khỏi nhóm người trong một góc. Chẳng ai thèm đếm xỉa gì đến anh; anh không thuộc về thế giới của họ.

“Mẹ nhớ viết thư cho con thường xuyên nhé, kể cho con nghe mọi chuyện — về August và lũ trẻ nữa.”

“Đến giờ rồi,” ông Sieppe sốt ruột gọi lớn. “Tạm biệt Trina. Mẹ nó, Owgooste, chào chị đi rồi chúng ta phải đi thôi. Tạm biệt con, Trina.” Ông hôn cô. Owgooste và cặp sinh đôi được bế thốc lên. “Đi thôi, đi thôi,” ông Sieppe giục giã, bước về phía cửa.

“Tạm biệt Trina,” bà Sieppe khóc nấc lên dữ dội hơn. “Bác sĩ — bác sĩ đâu rồi — Bác sĩ này, hãy đối xử tốt với con bé nhé? Phải thật tốt vào đấy, nghe chưa? Rồi có ngày, Bác sĩ ạ, anh cũng sẽ có con gái, lúc đó anh sẽ hiểu cảm giác của tôi bây giờ ra sao, nhé.”

Lúc này họ đang đứng ở ngưỡng cửa. Ông Sieppe, đã đi được nửa đoạn cầu thang, liên tục giục giã “Đi thôi, đi thôi, lỡ chuyến tàu mất.”

Bà Sieppe buông Trina ra và bắt đầu đi xuống hành lang, cặp sinh đôi và Owgooste theo sau. Trina đứng ở khung cửa, ngẩn ngơ nhìn theo qua làn nước mắt. Họ đang đi, đi mất rồi. Bao giờ cô mới được gặp lại họ đây? Cô sẽ phải ở lại một mình với người đàn ông mà cô vừa kết hôn này. Một nỗi sợ hãi mơ hồ bất chợt bủa vây; cô rời khỏi chỗ McTeague, lao ra hành lang và ôm chầm lấy cổ mẹ.

“Con KHÔNG muốn mẹ đi đâu,” cô thì thầm vào tai mẹ, nức nở. “Ôi mẹ ơi, con — con sợ lắm.”

“Trina ngốc nghếch, con làm mẹ đứt từng khúc ruột. Đừng khóc nữa, con gái bé bỏng tội nghiệp của mẹ.” Bà ôm Trina ru hời như thể cô vẫn còn là một đứa trẻ. “Con bé ngốc nghếch tội nghiệp, đừng khóc nữa — ngoan nào — chẳng có gì phải sợ đâu. Thôi, về với chồng con đi. Nghe kìa, bố đang giục kìa; đi đi con; tạm biệt con.”

Bà gỡ tay Trina ra và bắt đầu bước xuống cầu thang. Trina nhoài người qua lan can, căng mắt dõi theo bóng mẹ.

“Sao thế Trina?”

“Ôi, tạm biệt mẹ, tạm biệt mẹ.”

“Đi thôi, đi thôi, trễ tàu bây giờ.”

“Mẹ ơi, ôi mẹ ơi!”

“Gì thế con?”

“Tạm biệt mẹ.”

“Tạm biệt con gái cưng.”

“Tạm biệt, tạm biệt, tạm biệt.”

Cửa ra vào khép lại. Không gian chìm trong sự im lặng tuyệt đối.

Thêm một khoảnh khắc nữa Trina đứng nhoài người qua lan can, nhìn xuống cầu thang tối thui trống hoác. Trời tối đen như mực. Chẳng có ai cả. Họ — cha cô, mẹ cô, lũ trẻ — đã bỏ đi, bỏ lại cô một mình. Cô quay người đối diện với những căn phòng — đối mặt với chồng mình, đối mặt với tổ ấm mới, với cuộc đời mới sắp sửa bắt đầu từ giây phút này.

Hành lang vắng lặng và hiu quạnh. Căn hộ lớn xung quanh cô bỗng trở nên mới mẻ, rộng thênh thang và xa lạ; cô cảm thấy cô độc đến rợn ngợp. Ngay cả Maria và gã bồi bàn thuê ngoài cũng đã biến mất. Ở tầng trên nào đó, cô nghe thấy tiếng một đứa trẻ đang khóc. Cô đứng đó chốc lát trong hành lang tối tăm, trong bộ trang phục cô dâu lộng lẫy, ngó nghiêng xung quanh, lắng nghe. Từ cánh cửa phòng khách đang mở rộng, một vệt sáng vàng rực hắt ra.

Cô bước dọc hành lang, lướt qua cánh cửa phòng khách đang mở, tiến thẳng về phía cửa phòng ngủ.

Khi khẽ khàng đi ngang qua phòng khách, cô liếc nhanh vào trong. Đèn gas và đèn dầu vẫn đang cháy sáng, những chiếc ghế bị đẩy lùi ra khỏi bàn y như lúc các vị khách vừa rời đi, và chiếc bàn ăn, bị bỏ hoang, quạnh quẽ, phơi bày sự bừa bộn hỗn độn của bát đĩa, dao nĩa, những chiếc đĩa trống không và khăn ăn nhàu nát. Viên nha sĩ đang ngồi đó chống cùi chỏ, quay lưng về phía cô; nổi bật trên nền trắng xóa của chiếc bàn, trông anh ta to lớn sừng sững. Vượt lên trên đôi vai khổng lồ là chiếc cổ dày đỏ lựng và mái tóc vàng bờm xờm. Ánh đèn hắt qua lớp sụn của đôi tai to bản tạo thành một màu hồng rực.

Trina bước vào phòng ngủ, khép cửa lại phía sau. Nghe tiếng động, cô nghe thấy McTeague giật mình đứng dậy.

“Có phải em đấy không, Trina?”

Cô không đáp lời; mà khựng lại giữa phòng, nín thở, run lẩy bẩy.

Viên nha sĩ băng qua căn phòng ngoài, vạch tấm rèm nhung tua rua và bước vào. Anh nhanh chóng tiến về phía cô, làm động tác như muốn ôm chầm lấy cô. Đôi mắt bừng sáng.

“Không, không,” Trina kêu lên, co ro lùi lại tránh xa anh. Bỗng nhiên bị nỗi sợ hãi chộp lấy — nỗi sợ mang bản năng nữ tính trước phái mạnh — toàn thể con người cô run lẩy bẩy trước mặt anh. Cô hoảng sợ trước chiếc đầu to bản vuông vức của anh; cái hàm vạm vỡ nhô ra; đôi bàn tay đỏ quánh to lớn; sức mạnh vô song không gì cưỡng lại nổi của anh.

“Không, không — em sợ lắm,” cô hét lên, lùi dạt ra tận góc phòng bên kia.

“Sợ?” viên nha sĩ ngơ ngác đáp. “Em sợ cái gì thế, Trina? Anh có định làm hại em đâu. Em sợ cái gì chứ?”

Thực ra thì Trina đang sợ cái gì cơ chứ? Cô không tài nào cắt nghĩa nổi. Nhưng suy cho cùng thì cô hiểu gì về McTeague cơ chứ? Gã đàn ông này là ai mà đã bước vào đời cô, đã lôi cô ra khỏi nhà cửa và cha mẹ, để rồi giờ đây bỏ mặc cô bơ vơ tại căn hộ rộng lớn xa lạ này?

“Ôi, em sợ lắm. Em sợ lắm,” cô kêu lên.

McTeague tiến lại gần hơn, ngồi xuống bên cạnh và vòng một tay ôm lấy cô.

“Em sợ cái gì thế, Trina?” anh trấn an. “Anh có muốn dọa em đâu.”

Cô nhìn anh trân trân hoảng loạn, chiếc cằm đáng yêu run lẩy bẩy, nước mắt ngập tràn trong đôi mắt xanh hẹp dài. Rồi ánh mắt cô ánh lên một vẻ kiên định kỳ lạ, cô săm soi nhìn thẳng vào mặt anh, thì thầm gần như không tiếng động:

“Em sợ ANH đấy.”

Nhưng viên nha sĩ chẳng màng để ý đến lời cô. Một niềm vui khổng lồ trùm lấy anh — niềm vui được sở hữu. Trina giờ đây đã hoàn toàn thuộc về anh. Cô đang nằm gọn trong vòng tay anh, bất lực và vô cùng xinh đẹp.

Những bản năng vốn nằm ngay bề mặt trong anh bỗng chốc bừng tỉnh sống dậy, gào thét và giục giã, không thể nào cưỡng lại nổi. Anh yêu cô. A, chẳng phải anh yêu cô lắm sao? Mùi hương từ mái tóc, từ chiếc cổ cô phả vào người anh.

Bất thình lình, anh vồ lấy cô bằng cả hai cánh tay vạm vỡ, đè bẹp mọi sự kháng cự của cô bằng sức mạnh vô biên, hôn ngấu nghiến lên đôi môi cô. Rồi tình yêu sâu sắc dành cho McTeague bất ngờ bùng lên trong lồng ngực Trina; cô buông xuôi đầu hàng anh giống như trước đây, hoàn toàn khuất phục trước khao khát kỳ lạ được chinh phục và thuần hóa. Cô bám chặt lấy anh, hai tay đan vào nhau sau gáy anh, thì thầm vào tai anh:

“Ôi, anh phải thật tốt với em đấy — phải thật, thật tốt với em nhé, anh yêu — vì giờ đây anh là tất cả những gì em có trên cõi đời này rồi.”