Đó là một ngày Chủ nhật, và theo lệ thường vào ngày này, McTeague thường dùng bữa trưa lúc hai giờ chiều tại quán cà phê của các phu xe điện trên phố Polk. Ông ăn một bát súp xám đặc; món thịt dai, chưa chín kỹ, còn rất nóng đặt trên một chiếc đĩa lạnh; hai loại rau củ; và một món bánh pudding mỡ cục ngập tràn bơ nồng và đường. Trên đường trở về phòng khám cách đó một dãy nhà, ông ghé vào quán rượu của Joe Frenna để mua một vại bia hơi. Đó là thói quen của ông: gửi lại vại bia ở đó trên đường đi ăn.

Một khi đã bước vào phòng khám, hay như ông gọi trên biển hiệu là “Phòng khám Nha khoa”, ông cởi áo khoác và giày, cởi cúc áo ghi-lê, rồi sau khi nhồi đầy than cốc vào chiếc lò sưởi nhỏ, ông ngả người ra sau chiếc ghế nha khoa đặt cạnh cửa sổ lồi, đọc báo, uống bia và hút chiếc tẩu sứ cỡ lớn trong lúc thức ăn được tiêu hóa; bụng căng tròn, ngớ ngẩn và ấm áp. Chẳng mấy chốc, sau khi đã nốc đẫy bia hơi và bị cái nóng của căn phòng, thứ thuốc lá rẻ tiền cùng sức nặng của bữa ăn đè nặng, ông chìm vào giấc ngủ. Chiều muộn, chú chim hoàng yến trong chiếc lồng mạ vàng ngay trên đầu ông bắt đầu hót. Ông tỉnh dậy từ từ, uống nốt chỗ bia còn lại — lúc này đã nhạt thếch và oi nồng — rồi với lấy chiếc đàn concertina trên giá sách, nơi vào các ngày trong tuần nó bầu bạn với bảy tập sách “Nha khoa Thực hành của Allen”, và chơi chừng nửa tá khúc nhạc vô cùng thê lương.

McTeague vẫn luôn mong chờ những buổi chiều Chủ nhật như một khoảng thời gian nghỉ ngơi và tận hưởng. Ông không bao giờ thay đổi cách tiêu khiển ấy. Đó là những niềm vui duy nhất của ông — ăn, hút thuốc, ngủ và chơi đàn concertina.

Sáu khúc điệu sầu thảm mà ông thuộc lòng luôn đưa ông quay về thời làm cậu bé đẩy xe tại mỏ Big Dipper ở hạt Placer, cách đó mười năm. Ông nhớ những năm tháng ở đó, cùng cha đẩy những chiếc xe chở đầy quặng ra vào đường hầm dưới sự chỉ đạo của ông cụ. Trong suốt mười ba ngày của mỗi nửa tháng, cha ông là một đốc công mỏ cần cù và chịu khó. Cứ cách một Chủ nhật, ông lại biến thành một con vật vô trách nhiệm, một con quái vật, một kẻ thô lỗ, phát rồ vì rượu chè.

McTeague cũng nhớ người mẹ của mình, người cùng với một lão Tàu nấu ăn cho bốn mươi thợ mỏ.Bà là một lao động khổ sai làm việc đến kiệt sức, dẫu vậy vẫn đầy nhiệt huyết và năng nổ, bị ám ảnh bởi duy nhất một ý tưởng là phải nuôi dạy con trai thành đạt và bước chân vào một nghề nghiệp tử tế. Cơ hội cuối cùng cũng đến khi cha ông qua đời, tàn tạ vì rượu, gục ngã chỉ trong vài giờ ngắn ngủi. Hai hoặc ba năm sau, một nha sĩ lưu động ghé qua mỏ và dựng lều gần dãy nhà ở của công nhân. Ông ta ít nhiều chỉ là một kẻ bịp bợm, nhưng lại thắp lên hoài bão cho mẹ McTeague, và cậu thanh niên McTeague đã theo ông ta đi học nghề. Cậu đã học được nghề theo một cách nào đó, chủ yếu bằng cách quan sát gã bịp bợm thao tác. Cậu đã đọc nhiều cuốn sách cần thiết, nhưng lại quá ngu ngốc một cách vô vọng để thu được mấy lợi ích từ chúng.

Rồi một ngày ở San Francisco, tin mẹ qua đời ập đến; bà để lại cho cậu một ít tiền — không nhiều, nhưng đủ để khởi nghiệp; thế là cậu dứt áo ra đi khỏi gã bịp bợm và mở “Phòng khám Nha khoa” trên phố Polk, một con phố “tiện ích” với các cửa tiệm nhỏ nằm trong khu dân cư của thị trấn. Tại đây, ông dần quy tụ được một lượng khách hàng gồm những cậu bé bán thịt, nữ nhân viên cửa hiệu, nhân viên hiệu thuốc và các phu xe điện. Ông rất ít giao du. Phố Polk gọi ông là “Bác sĩ” và hay bàn tán về sức mạnh phi thường của ông. Bởi vì McTeague là một gã khổng lồ trẻ tuổi, với mái tóc vàng rậm ngẩng cao sáu thước ba inch từ mặt đất; cử động những thợ chi chi chít bắp thịt một cách chậm chạp và nặng nề. Bàn tay ông vô cùng to lớn, đỏ au và phủ đầy một lớp lông màu vàng cứng cáp; chúng cứng như những chiếc vúa gỗ, khỏe như những chiếc ê-tô, đích thị là đôi bàn tay của cậu bé đẩy xe mỏ thuở nào. Thường thì ông chẳng buồn dùng đến kìm mà dùng ngón cái và ngón trỏ để nhổ phắt chiếc răng cứng đầu ra. Đầu ông vuông vức, góc cạnh; chiếc hàm bạnh ra, giống như hàm của loài ăn thịt.

Tâm trí McTeague cũng giống như thân hình ông, nặng nề, phản ứng chậm chạp và uể oải. Thế nhưng, con người ấy hoàn toàn không có lấy một chút ác tâm. Nhìn chung, ông gợi liên tưởng đến một con ngựa kéo xe, khỏe mạnh vô song, đần độn, hiền lành và dễ bảo.

Khi mở “Phòng khám Nha khoa”, ông cảm thấy cuộc đời mình đã thành công rực rỡ và chẳng thể mong đợi gì hơn thế. Bất chấp cái tên gọi có vẻ hoành tráng, nơi đây thực ra chỉ có một phòng duy nhất. Đó là một căn phòng góc ở tầng hai, nằm phía trên bưu điện chi nhánh, hướng ra mặt phố. McTeague tận dụng nó làm phòng ngủ luôn, ngả lưng trên chiếc ghế bành kiêm giường ngủ rộng lớn áp sát bức tường đối diện cửa sổ. Phía sau tấm bình phong ở góc phòng, nơi ông tự chế các khuôn đúc, có một chiếc chậu rửa mặt. Trong khung cửa sổ lồi hình tròn là chiếc ghế nha khoa, máy khoan răng và chiếc kệ di động để bày dụng cụ. Ba chiếc ghế — món hời mua ở cửa hàng đồ cũ — xếp thẳng hàng tăm tắp sát vách tường phía dưới bức tranh khắc thép vẽ triều đình của Lorenzo de' Medici, thứ mà ông mua chỉ vì trong tranh có quá nhiều nhân vật tính ra rất hời so với số tiền bỏ ra. Phía trên chiếc giường bành treo một cuốn lịch quảng cáo của một hãng súng mà ông chẳng bao giờ dùng tới. Những vật trang trí khác gồm một chiếc bàn nhỏ mặt cẩm thạch chất đầy những số báo cũ của tờ “Hệ thống Nha khoa Hoa Kỳ”, một chú chó súc sanh bằng đá ngồi trước chiếc lò sưởi nhỏ, và một chiếc nhiệt kế. Một chiếc kệ sách chiếm trọn một góc, chứa đầy bảy tập “Nha khoa Thực hành của Allen”. Trên tầng kệ cao nhất, McTeague đặt cây đàn concertina và một túi hạt giống chim dành cho chú hoàng yến. Toàn bộ không gian sực nức mùi chăn nệm, creosote và ê-te hòa quyện vào nhau.

Giá như không vì một điều này, McTeague đã có thể hoàn toàn mãn nguyện. Ngay bên ngoài cửa sổ của ông là tấm biển hiệu — một thứ khiêm nhường — đề: “Bác sĩ McTeague. Phòng khám Nha khoa. Có dùng Khí gây cười”; nhưng chỉ có vậy thôi. Tham vọng và ước mơ của ông là có một chiếc răng giả khổng lồ mạ vàng nhô ra từ khung cửa sổ góc đó, một chiếc răng hàm với những chân răng to tướng, thứ gì đó thật lộng lẫy và bắt mắt. Nhất định sẽ có ngày ông sắm được nó, ông đã hạ quyết tâm như vậy; nhưng hiện tại thì một thứ xa xỉ như thế hãy còn vượt quá tầm với của ông.

Khi đã uống cạn ngụm bia cuối cùng, McTeague từ từ dùng mu bàn tay lau môi và bộ ria mép vàng óng to tướng. Như một chú bò đực, ông vất vả nhổm dậy, tiến đến bên cửa sổ và đứng nhìn xuống đường.

Con phố chưa bao giờ thôi thu hút sự chú ý của ông. Đó là một trong những con phố cắt ngang đặc trưng của các thành phố miền Tây, nằm ngay giữa khu dân cư nhưng toàn những tiểu thương sinh sống ở các căn phòng phía trên cửa hiệu của họ. Có những hiệu thuốc góc phố với những bình đựng dung dịch đỏ, vàng và xanh khổng lồ đặt sau cửa sổ, trông vô cùng rực rỡ và vui mắt; những cửa hàng văn phòng phẩm ghim đầy các tờ báo tuần minh họa lên bảng tin; những tiệm cắt tóc có bày quầy bán xì gà ở hiên; những văn phòng thợ sửa ống nước với vẻ mặt ảm đạm; những quán ăn bình dân qua khung cửa kính có thể thấy những chồng hàu chưa cạy vỏ bị đè nặng bởi các khối nước đá, cùng những chú heo và bò bằng sứ ngập đến đầu gối trong lớp đậu trắng. Ở một đầu phố, McTeague có thể nhìn thấy trạm phát điện khổng lồ của tuyến cáp treo. Ngay đối diện ông là một khu chợ lớn, trong khi xa hơn nữa, vượt qua những ống khói của các ngôi nhà nằm xem giữa, mái kính của một nhà tắm công cộng khổng lồ lấp lánh như pha lê dưới ánh nắng buổi chiều. Ngay bên dưới chỗ ông, bưu điện chi nhánh đang mở cửa đón khách, đúng như lệ thường vào mỗi khoảng từ hai đến ba giờ chiều Chủ nhật. Một mùi mực hăng hắc bay thốc lên chỗ ông. Thỉnh thoảng lại có một chuyến cáp treo chạy qua, trườn đi nặng nhề, phát ra tiếng rít chói tai của những ô cửa kính cọ xát vào nhau.

Vào các ngày trong tuần, con phố vô cùng náo nhiệt. Nó bừng tỉnh vào công việc khoảng bảy giờ, thời điểm những cậu bé bán báo xuất hiện cùng với những công nhân lao động phổ thông. Những người thợ lầm lũi bước qua thành từng hàng thưa thớt — những cậu thợ học việc sửa ống nước với túi quần nhét đầy những đoạn ống chì, kìm nhíp và kìm bóp; những thợ mộc chẳng mang theo gì ngoài những chiếc giỏ cơm bằng bìa cứng được sơn giả da; những tốp công nhân làm đường với chiếc quần yếm dính đầy đất sét vàng, vác trên vai cuốc và xẻng cán dài; những thợ hồ người dính đầy vôi vữa từ đầu đến chân. Đội quân lao động nhỏ bé này, rảo bước đều đặn về một hướng, lại gặp gỡ và hòa lẫn với những người lao động vất vả thuộc loại khác — nhân viên thu vé và nhân viên “ca xoay” của hãng cáp treo đang đến giờ nhận ca; những nhân viên trực đêm mắt thâm quầng từ hiệu thuốc trên đường về nhà ngủ; những cảnh sát tuần tra quay trở lại đồn cảnh sát khu vực để nộp báo cáo đêm, và những người trồng rau người Trung Quốc gập ghềnh lê bước dưới những gánh hàng nặng trĩu. Các toa cáp treo bắt đầu đông kín; dọc theo con phố, người ta có thể thấy các chủ cửa hiệu đang dỡ những tấm pa-nô cửa xuống.

Khoảng từ bảy đến tám giờ, con phố điểm tâm. Thỉnh thoảng, một bồi bàn từ quán ăn bình dân lại bước qua lại giữa hai bên vỉa hè, tay cân bằng một chiếc khay đậy khăn ăn. Khắp nơi sực nức mùi cà phê và mùi bít-tết đang xèo xèo chiên rán. Chút xíu sau, nối bước theo dòng công nhân lao động là các nhân viên văn phòng và nữ bán hàng, ăn mặc với một vẻ bảnh bao rẻ tiền, lúc nào cũng vội vã, lo âu liếc nhìn chiếc đồng hồ của trạm phát điện. Chủ của họ xuất hiện muộn hơn chừng một tiếng — hầu hết ngồi trên các toa cáp treo, là những quý ông có ria mép và cái bụng phệ, cực kỳ nghiêm túc đọc báo buổi sáng; những thủ quỹ ngân hàng và nhân viên bảo hiểm với bông hoa cài trên khuyết áo.

Cùng lúc đó, lũ trẻ học sinh tràn ngập con phố, làm rộn cả không gian bằng tiếng réo gọi lanh lảnh, dừng chân trước các cửa hàng văn phòng phẩm hoặc la cà chốc lát nơi hiên các tiệm kẹo. Trong hơn nửa giờ, chúng chiếm lĩnh vỉa hè, rồi bất thọp biến mất, để lại phía sau vài đứa đi chậm chạp đang rảo những bước thật dài bằng đôi chân gầy nhỏ nhắn, vô cùng lo lắng và đăm chiêu.

Tầm mười một giờ, những phu nhân từ đại lộ lớn cách phố Polk một dãy nhà bắt đầu xuất hiện, thong thả dạo bước trên vỉa hè. Họ đang đi chợ buổi sáng. Đó là những người phụ nữ xinh đẹp, ăn vận sang trọng. Họ quen mặt và biết tên từng người bán thịt, bán tạp hóa và bán rau. Từ cửa sổ của mình, McTeague nhìn thấy họ đứng trước các quầy hàng, tay đeo găng, che mạng và đi giày dép điệu đà, trong khi những người bán hàng cúi rạp người vâng dạ bên khuỷu tay, vội vã nguệch ngoạc viết vào sổ đặt hàng. Tất cả dường như đều quen biết nhau, những quý bà đài các đến từ đại lộ thời thượng ấy. Những cuộc gặp gỡ diễn ra nơi này nơi khác; một cuộc trò chuyện được mở đầu; những người khác kéo đến; các nhóm tụm lại; những buổi tiếp đón ngẫu hứng nhỏ xinh diễn ra ngay trước thớt của các hàng thịt, hoặc trên vỉa hè, quanh những thùng đựng quả mọng và hoa quả.

Từ trưa cho đến tối, cư dân trên phố mang thành phần vô cùng pha tạp. Con phố bận rộn nhất vào khoảng thời gian đó; một thứ âm thanh rì rầm khổng lồ và kéo dài cất lên — tiếng chân người lê la trộn lẫn, tiếng bánh xe lục cục, tiếng cáp treo nặng nề trườn đi. Đến bốn giờ, lũ trẻ học sinh lại một lần nữa tràn ngập vỉa hè, rồi lại biến mất với tốc độ đáng ngạc nhiên. Đến sáu giờ, cuộc hành trình lớn trở về nhà bắt đầu; các toa cáp treo chật ních, công nhân lao động nườm nượp trên vỉa hè, những cậu bé bán báo ra rả rao các tờ báo chiều. Rồi đột nhiên, con phố chìm vào tĩnh lặng; hầu như chẳng còn bóng người; vỉa hè vắng tanh. Đó là giờ ăn tối. Buổi tối bắt đầu; và từng cái một, vô số ánh đèn, từ thứ ánh sáng chói lọi đến phát rồ của các cửa hiệu thuốc cho tới sắc trắng xanh lóa mắt của những quả cầu điện, dày đặc từ góc phố này sang góc phố khác. Con phố lại một lần nữa đông đúc. Lúc này, chẳng còn ai nghĩ gì ngoài việc giải trí. Các toa cáp treo chở đầy những người đi xem kịch — đàn ông đội mũ chóp cao và các thiếu nữ khoác áo choàng lông thú đi xem ô-pê-ra. Trên vỉa hè là từng nhóm người và từng cặp đôi — những cậu thợ học việc sửa ống nước, những cô gái bán ruy-băng, những gia đình nhỏ sống trên tầng hai phía trên cửa hàng của họ, những thợ may, những vị bác sĩ nghèo, những thợ làm yên cương — tất cả mọi cư dân đủ mọi thành phần của con phố đều đổ ra đường, thẫn thờ dạo bước từ ô cửa kính tiệm này sang ô cửa kính tiệm khác, hóng mát sau một ngày làm việc vất vả. Những nhóm thiếu nữ tụ tập ở các góc phố, vừa trò chuyện vừa cười thật to, lớn tiếng trêu chọc những chàng trai đi ngang qua. Những người bán bánh tamale xuất hiện. Một ban nhạc thuộc phong trào Cứu thế quân bắt đầu cất tiếng hát trước một quán rượu.

Rồi cứ thế, từng chút một, phố Polk lại rơi vào cảnh cô tịch. Tiếng đồng hồ từ trạm phát điện điểm mười một giờ. Đèn đóm bị tắt sạch. Lúc một giờ, hệ thống cáp treo ngừng hoạt động, để lại một sự im lặng đột ngột bao trùm không gian. Bỗng chốc mọi thứ trở nên tĩnh mịch lạ thường. Những âm thanh chói tai duy nhất là tiếng bước chân thưa thớt của một viên cảnh sát và tiếng kêu rả rích của đàn vịt và ngan trong khu chợ đã đóng cửa. Con phố đã chìm vào giấc ngủ.

Ngày này qua ngày khác, McTeague chứng kiến cùng một bức tranh toàn cảnh ấy cuộn mở. Khung cửa sổ lồi của “Phòng khám Nha khoa” đối với ông là một đài quan sát để ông ngắm nhìn thế giới trôi qua.

Tuy nhiên, vào những ngày Chủ nhật, mọi thứ lại đổi thay. Khi đứng bên khung cửa sổ lồi, sau khi đã dùng xong bữa bia, lau miệng và phóng tầm mắt nhìn ra đường phố, McTeague nhận thức rõ sự khác biệt đó. Hầu như tất cả các cửa hàng đều đóng cửa. Chẳng có chiếc xe ngựa nào đi qua. Vài bóng người vội vã rảo bước trên vỉa hè, khoác lên mình bộ đồ diện Chủ nhật rẻ tiền. Một chiếc cáp treo chạy qua; trên những hàng ghế ngoài cùng là một nhóm người đi dã ngoại trở về. Người mẹ, người cha, một thanh niên, một thiếu nữ và ba đứa trẻ. Hai người lớn tuổi tay cầm những chiếc giỏ đựng đồ ăn cạn sạch đặt trên đùi, trong khi vành mũ của lũ trẻ cắm đầy lá sồi. Thiếu nữ nọ ôm một bó hoa anh t poppy và hoa dại khổng lồ đang héo rũ.

Khi chiếc xe tiến đến gần cửa sổ của McTeague, người thanh niên đứng dậy, vung người nhảy xuống từ bệ bước, vẫy tay chào tạm biệt mọi người. Bỗng nhiên McTeague nhận ra anh ta.

“Kia là Marcus Schouler mà,” ông lầm bầm sau bộ ria mép.

Marcus Schouler là người bạn thân thiết duy nhất của nha sĩ. Mối quen biết bắt đầu từ quán cà phê của các phu xe điện, nơi hai người ngồi chung một bàn và gặp nhau trong mọi bữa ăn. Sau đó, họ phát hiện ra rằng cả hai cùng sống chung một khu chung cư, Marcus ở căn phòng tầng trên phòng của McTeague. Trong nhiều dịp khác nhau, McTeague đã chữa trị chiếc răng bị viêm mủ cho Marcus mà nhất định không chịu nhận tiền thù lao. Chẳng mấy chốc, điều đó trở thành một thỏa thuận ngầm giữa hai người. Họ là những “chiến hữu”.

McTeague lắng tai nghe, tiếng Marcus đi lên lầu hướng về căn phòng phía trên của anh ta. Chỉ vài phút sau, cánh cửa lại mở ra. McTeague thừa biết rằng anh ta đã ra hành lang và đang chống tay lên thành lan can.

“Ơi Mac!” anh ta gọi lớn. McTeague bước ra cửa.

“Hả! Cậu đấy à, Mark?”

“Chứ sao,” Marcus đáp. “Lên đây chơi đi.”

“Cậu xuống đây đi.”

“Không, lên đây cơ.”

“Thôi, cậu xuống đây đi mà.”

“Ôi cái đồ vịt lười biếng này!” Marcus cằn nhằn, vừa bước chân xuống cầu thang.

“Tớ vừa đi dã ngoại ở Cliff House về,” anh ta giải thích khi ngồi phịch xuống chiếc giường bành, “với ông chú tớ và gia đình ông ấy — nhà Sieppes ấy, cậu biết mà. Thề có Chúa! trời nóng thế không biết,” anh ta đột nhiên gào lên. “Cậu nhìn xem này! Cậu nhìn kỹ mà xem!” anh ta kêu lên, vừa giật giật chiếc cổ áo đã mềm nhũn. “Đây là chiếc thứ ba kể từ sáng đến giờ đấy; đúng thế đấy — thật đấy — mà phòng cậu thì vẫn đang đốt lò sưởi cơ chứ.” Anh ta bắt đầu kể lể về chuyến dã ngoại, nói với giọng thật to và nhanh, khua khoắng tay chân loạn xạ, vô cùng phấn khích trước những chi tiết vụn vặt. Marcus không tài nào nói chuyện mà lại không bị kích động cho được.

“Cậu phải chứng kiến cơ, đáng lẽ cậu phải tận mắt thấy. Tớ nói với cậu, trông đỉnh lắm cơ. Thật đấy; đúng là thế thật.”

“Ừ, ừ,” McTeague ngơ ngác đáp lời, cố gắng đuổi theo câu chuyện. “Ừ, đúng thế.”

Khi kể lại một cuộc cãi vã nào đó với một kẻ đi xe đạp vụng về mà anh ta không may vướng vào, Marcus run lên bần bật vì giận dữ. “'Nói lại lần nữa xem nào,' tớ bảo hắn thế. 'Nói lại câu đó lần nữa coi, rồi'” — đoạn vang lên một loạt tiếng chửi thề — “'mày sẽ được chở về thành phố trên chiếc xe tang cho mà xem. Tớ có quyền được băng qua đường chứ hả, muốn biết lắm đấy, mà lại bị tông cho ra nông nỗi này — cái gì cơ?' Tớ bảo thế là quá quắt lắm rồi. Chút nữa thì tớ đã cho hắn một nhát dao. Thật là quá quắt. Tớ bảo thế là QUÁ QUẮT.”

“Chứ sao nữa,” McTeague vội vàng phụ họa. “Chắc chắn rồi, chắc chắn rồi.”

“À mà, bọn tớ còn gặp một tai nạn,” gã kia lớn tiếng, đột ngột chuyển sang một hướng khác. “Kinh khủng lắm. Trina ngã khỏi cái xích đu ở đó — em họ Trina của tớ ấy, cậu biết tớ đang nói ai mà — thế là con bé ngã nhào xuống. Thề có Chúa! Tớ cứ tưởng con bé chết tươi rồi cơ chứ; mặt đập vào đá mẻ toi chiếc răng cửa. Đúng là kỳ tích khi con bé không bỏ mạng đấy. ĐÚNG là một kỳ tích; thật sự là thế đấy. Chứ gì nữa, phải không hả? Hả? Phải không nào? Lẽ ra cậu phải tận mắt chứng kiến.”

McTeague lờ mờ đoán rằng Marcus Schouler đang chết mê chết mệt cô em họ Trina của mình. Họ “cặp kè” với nhau khá nhiều; Marcus thường ăn tối với gia đình Sieppes vào mỗi tối thứ Bảy tại nhà họ ở ga phố B, bên kia vịnh, và những chiều Chủ nhật, anh ta và gia đình thường cùng nhau làm những chuyến dã ngoại nhỏ đến vùng ngoại ô. McTeague bắt đầu cảm thấy mơ hồ thắc mắc tại sao trong dịp này Marcus lại không về nhà cùng cô em họ. Như đôi khi vẫn thế, Marcus đưa ra lời giải thích ngay lập tức.

“Tớ đã hứa với một lão trên đại lộ là chiều nay lúc bốn giờ sẽ qua ghé lấy con chó hộ lão ấy.”

Marcus là phụ tá của Lão Grannis trong một bệnh viện chó nhỏ mà ông lão vừa mới mở ở một con hẻm nhỏ ngay sát phố Polk, cách đó chừng bốn dãy nhà. Lão Grannis sống ở một trong những căn phòng phía sau khu chung cư của McTeague. Lão là người Anh và là một bác sĩ phẫu thuật chó cừ khôi, nhưng Marcus lại chỉ là một kẻ vụng về trong nghề này. Cha của anh ta từng là một bác sĩ thú y có tiệm cho thuê xe ngựa gần đó trên phố California, và sự hiểu biết của Marcus về bệnh tật của các loài vật nuôi trong nhà chỉ được góp nhặt một cách chắp vá, phần lớn theo cái cách mà McTeague được giáo dục. Bằng cách nào đó, anh ta vẫn xoay sở để gây ấn tượng với Lão Grannis, một ông lão hiền lành, ngây thơ, bằng thứ cảm giác về sự năng lực của mình, khiến ông lão lú lẫn trước một tràng những từ ngữ sáo rỗng mà anh ta tuôn ra với những cử chỉ hung hăng cùng một thái độ vô cùng quả quyết.

“Cậu đi cùng tớ đi, Mac,” Marcus rủ rê. “Chúng ta sẽ đến lấy con chó của lão kia, rồi đi dạo một chút, chịu không? Cậu có việc gì làm đâu. Đi cùng đi.”

McTeague cùng đi với anh ta, và hai người bạn tiến lên khu đại lộ tới ngôi nhà có con chó đang chờ. Đó là một dinh thự khổng lồ giống như lâu đài, nằm giữa một khu vườn rộng lớn chiếm trọn một phần ba dãy nhà; và trong khi Marcus hiên ngang bước lên những bậc thềm phía trước và bấm chuông cửa một cách táo bạo để thể hiện sự độc lập của mình, thì McTeague vẫn đứng ở vỉa hè phía dưới, ngây ngốc nhìn những khung cửa sổ có rèm che, những bậc thềm cẩm thạch và những con sư tử có cánh bằng đồng, cảm thấy phiền muộn và hơi bối rối trước sự xa hoa đồ sộ này.

Sau khi đưa con chó đến bệnh viện và nhốt nó rên rỉ phía sau tấm lưới sắt, họ quay trở lại phố Polk và uống một vại bia ở căn phòng phía sau cửa hàng tạp hóa góc phố của Joe Frenna.

Kể từ lúc rời khỏi dinh thự khổng lồ trên đại lộ, Marcus liên tục đả kích giới tư bản, tầng lớp mà anh ta giả vờ căm thù tận xương tủy. Đó là một bộ dạng mà anh ta hay trưng ra, chắc mẩm rằng sẽ gây được ấn tượng với nha sĩ. Marcus đã nhặt nhạnh được một vài chân lý nửa vời về kinh tế học — chẳng biết từ đâu ra — và ngay khi hai người đã ổn định chỗ ngồi bên vại bia trong căn phòng phía sau quán của Frenna, anh ta liền khơi mào chủ đề về vấn đề lao động. Anh ta bàn luận với cái giọng oang oang to hết cỡ, gào thét, khua tay múa chân, tự kích động bản thân bằng chính tiếng ồn của mình. Anh ta liên tục sử dụng những cụm từ cửa miệng của chính trị gia chuyên nghiệp — những thứ ngôn từ mà anh ta chộp được ở vài buổi “tập hợp” hay “mít tinh phê chuẩn” của phường hội. Chúng tuôn ra khỏi miệng anh ta với một vẻ nhấn mạnh đáng kinh ngạc, xuất hiện ở mọi ngã rẽ trong cuộc trò chuyện của anh ta — “Cử tri bị tổn thương”, “chính nghĩa của người lao động”, “những người làm công ăn lương”, “nhận định bị bóp méo bởi lợi ích cá nhân”, “đôi mắt bị che mờ bởi định kiến đảng phái”. McTeague lắng nghe anh ta với vẻ kính sợ.

“Đó mới là căn nguyên của cái ác,” Marcus thường gào lên. “Quần chúng phải học cách tự chủ chứ; điều đó hiển nhiên quá còn gì. Nhìn vào các con số mà xem, nhìn vào các con số ấy. Giảm số lượng người làm công ăn lương đi thì lương bổng sẽ tăng lên, đúng không? Phải thế không?”

Hoàn toàn ngu ngốc và chẳng hiểu lấy một chữ, McTeague sẽ đáp lại rằng:

“Ừ, đúng vậy, thế mới là — tự chủ — từ ấy chuẩn đấy.”

“Chính lũ tư bản mới là bọn đang phá hoại phong trào công nhân,” Marcus hét lên, đập mạnh nắm đấm xuống bàn khiến những chiếc vại bia nhảy chồm lên; “lũ ăn bám nhát gan, những kẻ phản bội với lá gan trắng bệch như tuyết, sống bám vào miếng bánh của những góa phụ và trẻ mồ côi; cái ác nằm ở chính chỗ đó đấy.”

Bị tiếng gào thét của hắn làm cho mụ mẫm cả đầu óc, McTeague hùa theo, lắc lắc đầu:

“Ừ, đúng thế; tớ nghĩ là do gan của bọn chúng thật.”

Đột nhiên Marcus lại trầm tính trở lại, quên bẵng đi cái vẻ ta đây chỉ trong chớp mắt.

“Này Mac, tớ có bảo cô em họ Trina ghé qua gặp cậu để trị cái răng ấy mà. Chắc ngày mai con bé sẽ tới đấy.”