Ngày hôm sau, vừa mới ăn sáng xong, tôi đang vừa đi dạo trong sân mọc đầy cỏ dại, vừa nghĩ xem nên phác thảo bản "Ý kiến xử lý cuối cùng về vụ án Đàm Tông Tam" cho Cục Thượng Hải như thế nào, thì từ ô cửa sổ đang mở vọng lại tiếng chuông điện thoại dồn dập. Cuộc gọi là từ Cục Thượng Hải, nói rằng các vị lãnh đạo có liên quan đã cảm thấy vô cùng bất an vì vụ án Đàm Tông Tam cứ kéo dài mãi không được quyết định. Vì thế, họ đã phái một tổ kiểm tra đến để kiểm tra tình hình phúc thẩm "vụ án Đàm Tông Tam". Họ bảo tôi chuẩn bị thật chu đáo, tiếp thu kiểm tra và báo cáo nghiêm túc. Hơn nữa, họ còn đặc biệt nhấn mạnh, tổ kiểm tra này đại diện cho Cục Thượng Hải. Buộc tôi phải phục tùng sự lãnh đạo của họ, phối hợp tốt với công việc của họ, và chấp hành mọi quyết định mà họ đưa ra về vụ án Đàm Tông Tam. Cuối cùng, họ còn lặp đi lặp lại cảnh cáo tôi, tuyệt đối không được "đối đầu" với tổ kiểm tra.
Đặt ống nghe xuống, trong một khoảng thời gian khá dài, lòng tôi cảm thấy vô cùng khó chịu. Cuộc điện thoại này cho thấy cấp trên không hài lòng với công việc giai đoạn trước của tôi. Hơn nữa, đây không phải là sự không hài lòng thông thường. Họ từng nhiều lần chỉ rõ, tình hình phát triển vô cùng nhanh chóng, cục diện chiến tranh mở rộng và đi vào chiều sâu với tốc độ chóng mặt, các "quan chức hành chính trá hình từ cấp huyện trở lên" bị chúng ta bắt giữ, giam giữ và đang cần được xử lý gấp ngày càng nhiều, và chắc chắn sẽ còn nhiều hơn nữa. Xử lý ổn thoả, chính xác và kiên quyết những vụ án loại này đã trở thành một phần quan trọng để ổn định cục diện vùng mới giải phóng, tiếp tục đoàn kết đông đảo quần chúng nhân dân rộng rãi ở vùng mới giải phóng, đập tan triệt để bộ máy thống trị cũ, và phát triển thành quả chiến thắng của chiến tranh nhân dân. Họ hy vọng tôi sớm rút ra từ đó một bộ kinh nghiệm, phương pháp chính xác để xử lý "quan chức hành chính trá hình cấp huyện trở lên", làm cơ sở xác thực cho cấp trên trong việc vạch ra các chính sách và phương châm liên quan. Các địa phương cũng đang rất cần "mẫu" công việc về mặt này. Họ cũng nhiều lần nhắc nhở tôi, ngàn vạn lần đừng có bám chặt lấy những chi tiết vụn vặt như "rốt cuộc vì sao Đàm Tông Tam nhất định phải từ bỏ điều kiện ưu việt như vậy ở Thượng Hải để đến vùng Thông Hải mở lối đi riêng". Bởi vì động lực rốt cuộc là gì mà Đàm Tông Tam đến Thông Hải (Thịnh Kiều) không mang tính quyết định đối với phán quyết cuối cùng (xác định tính chất và định tội lượng hình). Điều cuối cùng mang tính quyết định vẫn là xem xét rốt cuộc ông ta có phạm tội hay không, phạm tội gì, mức độ tội ác lớn nhỏ ra sao.
Từ góc độ lý trí, tôi thừa nhận rằng chỉ thị của các vị lãnh đạo Cục Thượng Hải là chính xác. Đã có lúc tôi cũng muốn làm như vậy. Thế nhưng, càng tiếp xúc nhiều và dần đi sâu vào với Đàm Tông Tam, tôi càng không sao kìm nén được mong muốn này: muốn tìm hiểu toàn diện rốt cuộc ông ta là một người như thế nào. Tôi ngày càng cảm thấy con người này quả thực có điểm nào đó không giống với những "huyện trưởng trá hình" mà chúng ta từng tiếp xúc trước đây. Quả thực không thể đánh đồng so sánh, mà suy luận từ người này sang người khác. Thời gian đầu và giữa ở Thịnh Kiều, ông ta chỉ mở nhà máy, cửa hàng. Tham gia một số hoạt động xã hội cũng chỉ là mở trường học, lập thương hội. Giai đoạn sau, ông ta đảm nhận chức vụ hội trưởng thương hội Thịnh Kiều, kiêm nhiệm nghị viên nghị viện huyện. Thường xuyên qua lại giữa thành huyện Thông Hải và trấn Thịnh Kiều, chủ trì mấy lần hoạt động mang đậm màu sắc chính trị, tỏ ra vô cùng năng nổ. Kể từ khi bước ra khỏi cổng trường đại học, rất ít khi ra mặt trước đám đông khoác lác bàn luận rôm rả, vậy mà ông ta lại thường xuyên có những bài "diễn thuyết" kéo dài một hai tiếng đồng hồ trong những buổi tập trung quy mô lớn như thế. Từ xây dựng trấn lính bàn cho đến phản cộng bạo loạn. Trong khoảng thời gian này, ông ta thậm chí còn quyên góp một số tiền lớn cho "Nhà giam số 8" và "Nhà giam kiểu mẫu phụ nữ số 3", để họ đặt mua hệ thống báo động tiên tiến nhất từ nước ngoài nhằm đề phòng và trấn áp "bạo loạn" của phạm nhân đang bị giam giữ. Lúc này, phải nói rằng ông ta đã bước đến "giai đoạn đỉnh cao" nhất trong cuộc đời mình. Đột nhiên... quả thực là đột nhiên, ông ta lại tiêu điều. Trầm muộn. Xám xịt. Cáo bệnh. Từ chức. Không ra khỏi cửa. Cởi bỏ bộ áo Trung Sơn vảipô-planh màu đen phẳng lì. Thay đôi giày da bò màu đen bóng loáng. Ba tháng không ăn thịt. Nửa năm không gặp khách. Tôi từng đến thăm bác sĩ từng khám bệnh cho ông ta lúc đó. Đã tra cứu bệnh án của ông ta. Mọi bằng chứng đều chứng minh rằng lúc đó ông ta hoàn toàn không có bệnh. Ông ta chỉ không muốn làm nữa. Nhưng việc ông ta không làm, tuyệt đối không phải xuất phát từ nguyên nhân chính trị, bởi vì chẳng bao lâu sau, ông ta đã chấp nhận sự bổ nhiệm "huyện trưởng" và đi Thông Hải. Nghe nói (sau này tôi cũng đã xác thực) chính trong khoảng thời gian ông ta sắp đi Thông Hải mà chưa đi đó, Hoàng Khắc Oánh đã liên tục từ Thượng Hải đến khuyên can ông ta. Có lúc nhiều nhất, một tuần lại đến ba bốn lần. Theo lời người làm chứng bên lề là lão Nghê kể lại, cô ta đến Thịnh Kiều, quả thực còn đi lại thường xuyên hơn người Thượng Hải đi đường Nam Kinh. Lão Nghê còn xác nhận, đến hai lần cuối cùng, Đàm Tông Tam liền đóng cửa không gặp. Do đó mà giữa họ cũng "cơm chẳng lành canh chẳng ngọt" triệt để. "Hổi ôi, kỳ thực bây giờ nghĩ lại, cô Hoàng đây vẫn rất tốt. Hằng cấu khuyên Tam tiên sinh đừng đi làm cái chức huyện trưởng trá hình này. Bị Tam tiên sinh nhốt ở ngoài cửa mà vẫn không chịu đi. Cứ gõ cửa mãi gõ cửa mãi. Cứ hỏi mãi, anh rốt cuộc vì sao thế. Rốt cuộc vì sao thế. Chúng ta ở Thịnh Kiều làm ăn tốt như vậy, anh rốt cuộc vì sao lại vứt bỏ tất cả ở đó để đi làm cái thứ 'huyện trưởng' đoản mệnh gì chứ. Anh tự mình cũng không nghĩ ngợi xem, anh là cái người làm 'huyện trưởng' này sao? Rốt cuộc đã xảy ra chuyện gì, anh nói cho em nghe đi. Anh đừng có giấm ở trong lòng mà tự hành hạ bản thân. Anh không tin người khác, chẳng lẽ còn không tin em? Em biết anh chắc chắn lại gặp chuyện gì khó xử rồi. Bộ dạng thế này của anh mà còn đi làm huyện trưởng gì nữa, khiến người ta làm sao yên tâm nổi? Tông Tam. Tông Tam. Anh có nghe thấy không?" Hoàng Khắc Oánh quả thực đã tận tâm tận lực vì ông ta.
Hoàng Khắc Oánh ở ngoài cửa gần như kêu gào hơn một tiếng đồng hồ, cuối cùng đến cả tay cũng gõ đỏ ên, cổ họng cũng gọi đến khản đặc, lại gọi thêm một tiếng: "Đàm Tông Tam, anh thật sự khiến em thất vọng quá!"
Theo lời lão Nghê, Hoàng Khắc Oánh vừa đi, Đàm Tông Tam liền gọi hắn vào phòng. Hắn nhìn thấy Đàm Tông Tam nằm trên chiếc ghế mây, nước mắt giàn giụa, bên tay đặt một bức thư dài vừa viết xong. Hỏi lão Nghê: "Cô Hoàng đi rồi à?" Lão Nghê khép nép đáp: "Đi rồi ạ." "Đồ đạc đều mang đi hết chứ?" (Cứu "đồ đạc" mà ông ta nói, là chỉ những vật dụng sinh hoạt hàng ngày mà Hoàng Khắc Oánh sắm sửa trong thời gian sinh sống ở Thịnh Kiều.) "Mang đi sạch rồi ạ." Lão Nghê đáp, đoạn đưa lên một chiếc khăn mặt nóng, đợi Đàm Tông Tam lau xong, liền nhỏ giọng hỏi: "Có cần con đi đuổi cô Hoàng về không ạ?" Đàm Tông Tam nghe xong, chỉ khẽ lắc đầu, nói một câu: "Đừng để cô ấy thất vọng nữa..." Lão Nghê lúc này vội vàng nói một câu: "Thất vọng cái gì chứ. Con thấy cô Hoàng này chính là không hiểu chuyện. Tam tiên sinh đi làm huyện trưởng, có gì mà không tốt? Cần gì cô ta ở đây lải nhải..." Hắn vốn định nhân tiện nịnh hót Đàm Tông Tam một câu, nói xong còn đắc ý liếc mắt sang xem phản ứng của Đàm Tông Tam, nào ngờ lại thấy Đàm Tông Tam đang trừng mắt nhìn hắn chằm chằm, sợ đến mức hắn cầm lấy chiếc khăn mặt ẩm chạy thẳng ra ngoài. Vừa chạy đến cửa, lại bị Đàm Tông Tam gọi giật lại, bảo hắn mau chóng ra bến tàu, đưa bức thư này cho Hoàng Khắc Oánh: "Nhất định phải tìm cho bằng được. Giao thư tận tay cô ấy." Ông ta dặn dò đi dặn dò lại. Nhưng đợi lão Nghê cẩn thận giấu bức thư vào trong túi áo lót, ra cửa gọi một chiếc "xe hạng hai", vội vã chạy đến bến tàu, còn chưa tìm thấy Hoàng Khắc Oánh giữa đám đông hành khách tấp nập, thì ông ta lại cho người chặn lão Nghê lại, đòi lại bức thư.
"Anh không biết trong thư ông ta viết gì à?" Tôi hỏi.
"Thì tôi làm sao mà biết được chứ? Lúc đó cho dù Tam tiên sinh có cho phép tôi xem, tôi cũng đọc không hiểu. Tôi... hì hì... không dám giấu gì thủ trưởng... tôi không biết chữ... hì hì..." Lão Nghê khom lưng, vừa nói vừa chồm tới cầm lấy chiếc bình thủy, châm đầy nước vào chén trà cho tôi.
Đàm Tông Tam ở trong chính quyền huyện Thông Hải, chẳng qua chỉ là một "con rối". Chính vụ thực tế do hai vị phó huyện trưởng lớn tuổi hơn ông ta rất nhiều, đã ở Thông Hải rất nhiều năm thao túng. Còn ông ta chưa đầy hai năm ở Thông Hải, nhân duyên để lại vẫn khá tốt. Dịp tết lễ thường bảo đầu bếp nhà ăn chính quyền làm một mâm cỗ, gọi những kẻ ở việc vặt trong đại viện đến ăn một bữa. Những chuyện như thế này, vào thời đại mấy chục năm sau khi đã đề cao và tranh thủ đối xử bình đẳng giữa người với người, hình như đã không còn là chuyện hiếm, nhưng nếu nghĩ đến việc này xảy ra vào thời điểm mấy chục năm trước, thì nên cảm thấy là điều không dễ dàng làm được, sẽ gây ra sự xôn xao bàn tán. Ông ta còn tự mình đi thăm các khoa trưởng khoa viên dưới quyền, đặc biệt quan tâm đến việc vệ sinh đường phố trong thành huyện. Thường là sáng sớm tinh mơ đã đứng ở ngã tư đường duy nhất trong thành huyện, tự mình đốc thúc việc quét dọn vào sáng sớm. Bốn năm giờ chiều, ông ta sẽ dẫn theo một hai nhân viên thư ký, đi kiểm tra từng con ngõ về tình trạng đổ rác và quét dọn rác. Phàm là những ai đổ rác bừa bãi và không theo quy định của ông ta, hình phạt của ông ta cũng rất đơn giản: dọn nhà vệ sinh công cộng ba ngày. Dưới sự cai quản của ông ta, thành huyện Thông Hải tuy không có thành tựu gì về các mặt khác, nhưng quả thực đã trở nên vô cùng sạch sẽ. Sau khi bị câu lưu, ông ta cũng vẫn như vậy. Căn phòng câu lưu của chính mình lúc nào cũng được thu dọn vô cùng ngăn nắp. Đồ đạc quần áo xếp đặt đâu ra đấy. Ngày đầu tiên được đưa vào phòng giam, hỏi ông ta có yêu cầu gì không. Ông ta liền đưa ra, thứ nhất là cần mấy chiếc đinh, đóng lên tường, để tiện treo áo khoác và áo bành tô của mình. Thứ hai là cho thêm hai bình nước nóng. Ngày nào ông ta cũng phải lau người. Một ngày không tắm rửa là không chịu được. Lúc đầu, cả hai yêu cầu này đều bị bác bỏ. Đinh và nước nóng sùng sục đều là vật nguy hiểm, tuyệt đối không thể cho. Ông ta vậy mà lại nổi giận: "Không có đinh, anh bảo tôi treo quần áo thế nào? Quần áo thì thế nào cũng phải treo lên chứ! Không cho nước nóng, cho chút nước ấm có được không? Mời cấp trên của các anh tới đây, tôi muốn hỏi ông ta, yêu cầu này của tôi có phải là tính là tối thiểu nhất không?!" Sau đó qua phê chuẩn đặc biệt, đồng ý mỗi ngày cho ông ta hai bình nước ấm, nhưng yêu cầu về đinh thì vẫn kiên quyết bác bỏ.
Từ việc người này ở trong phòng giam mà vẫn còn đòi đinh treo áo khoác, đòi nước nóng lau người hàng ngày, có thể thấy được sự "ấu trĩ" và "ngây thơ" của ông ta. Sự việc đã đến bước này rồi, ông ta hình như vẫn chưa hiểu rõ sự nghiêm trọng (hoặc hiểm ác) trong hoàn cảnh của mình. Thế nhưng ngoại trừ cái "đinh" và "nước nóng" này ra, trong những chuyện khác ông ta lại chưa từng so đo, không hề nghe thấy ông ta đưa ra bất kỳ dị nghị hay yêu cầu nào. Ông ta lúc nào cũng mặc quần áo vô cùng ngăn nắp, mỉm cười rất ôn hòa, rất bình thản đi lại lặng lẽ trong cái sân nhỏ được "quây" riêng cho ông ta. Một vòng. Một vòng. Lại một vòng. Bất kỳ cọng cỏ dại nào mọc lên từ kẽ gạch, phát hiện ra là nhổ sạch ngay lúc đó. Giọng nói vẫn chậm rãi và dịu dàng như vậy. Có một lần ông ta nói với tôi như thế này (ông ta có thể nói tiếng Phổ thông khá chuẩn), các anh có biết không, tôi có mấy người bạn học đại học thân thiết nhất, những năm tháng bước ra khỏi cổng trường này, vậy mà đều mất đi một cánh tay. Có một lần, họ nói với tôi rằng, anh đừng cười, rồi có một ngày, anh cũng sẽ mất đi một cánh tay, trở thành người cụt tay giống như chúng tôi. Lúc đó tôi thật sự cười họ kỳ quặc, cười họ ngốc nghếch, cười họ ngây thơ buồn cười. Bây giờ xem ra, kẻ kỳ quặc ngốc nghếch, ngây thơ buồn cười, đại khái vẫn nên tính là tôi... Nói đoạn, ông ta dùng tay phải vỗ vỗ lên cánh tay trái của mình, giống như cánh tay sắp bị mất đi chính là cánh tay trái này vậy.
Thế nhưng ông ta lại không nhận thức được rằng, thứ mà lần này ông ta có thể mất đi, sẽ vượt xa rất nhiều so với một cánh tay.
140
Cuộc tranh luận cuối cùng về việc xử lý Đàm Tông Tam diễn ra vào khoảng bốn giờ năm mươi phút chiều ngày tổ kiểm tra đến thành huyện Thông Hải. Trợ lý bước vào phòng báo hiệu cho tôi biết họ đã đến, mời tôi qua báo cáo ngay lập tức. Khi tôi cầm lấy đề cương báo cáo đã chuẩn bị từ tối hôm trước cùng một tập hồ sơ dày đựng các tài liệu liên quan bước ra ngoài, tôi đã vô thức liếc nhìn đồng hồ. Đây hoàn toàn là hành động phản xạ có điều kiện. Nhưng tôi có linh cảm rằng, cuộc tranh luận sắp xảy ra không chỉ quyết định vận mệnh của Đàm Tông Tam, mà còn quyết định vận mệnh của chính tôi. Tham gia bất kỳ cuộc họp nào, trước khi bước chân vào hội trường, tôi vốn không có thói quen xem giờ giấc tạm thời. Nhưng ngày hôm đó quả thực tôi đã chú ý liếc nhìn. Tôi có vẻ như rất coi trọng thời gian này vậy.
Bốn giờ năm mươi phút. Khi bước vào cánh cửa sơn đỏ của phòng họp nhỏ, tôi lại không kìm được mà liếc nhìn một cái.
141
Tổ kiểm tra tổng cộng có mười hai người. Bốn người là thành viên chính thức. Trong tám người còn lại, trừ một người phụ trách liên lạc đời sống, giao thông và hậu cần cung ứng cho tổ kiểm tra ra, bảy người kia chính là cảnh vệ. Được trang bị súng tiểu liên Thompson đồng bộ. Gần đây liên tục nhận được thông báo khẩn cấp tăng cường cảnh giáp nội vệ. Khu vực ven biển đã xảy ra rất nhiều vụ việc ác tính tàn sát nhân viên chính phủ chúng ta do tàn quân Quốc dân Đảng và hải tặc thổ phỉ hoành hành gây ra. Trong thành huyện Thông Hải từ ngày hôm qua cũng bắt đầu thiết quân luật và tăng cường tuần tra vũ trang.
Phòng họp nhỏ vốn dĩ là nhà hàng Tây phía tây của đại trạch này. Vẫn giữ lại chiếc bàn ăn lớn hình bầu dục bằng gỗ sồi, nhưng đã khiêng hai chiếc tủ rượu kính có tay nghề tinh xảo đặc biệt đi. Bây giờ một bên tường dán ảnh lãnh tụ cách mạng Trung Quốc, bên tường kia dán ảnh lãnh tụ phong trào cộng sản quốc tế. Đã là hội nghị báo cáo, theo lệ thường, các đồng chí tham dự nên ngồi quây quần xung quanh chiếc bàn họp lớn. Nhưng bầu không khí hôm nay lại hơi đặc biệt. Các đồng chí phụ trách chính của tổ kiểm tra và quân quản hội địa phương đều ngồi dồn về một phía bên trong, mà để phía bên ngoài cho một mình tôi ngồi. Cảnh tượng này trông có vẻ giống như đang "thẩm vấn" tôi, lại có vẻ giống như màn sắp xếp chỗ ngồi trong "Cuộc Đại Cách mạng Văn hóa" diễn ra hơn chục năm sau. Các đồng chí lãnh đạo cách mạng tự động ngồi bên trái, còn những kẻ bị coi là hoặc tự coi là "bảo thủ", "phản động", thì tất cả đều ngồi bên bén phải.
Có lẽ là vô thức.
Nhưng tôi vẫn đùa với họ một câu, sau khi đặt đề cương báo cáo trong tay và tập hồ sơ dày cộp xuống, mỉm cười hỏi: "Sao thế, nhìn tư thế này, hôm nay giống như mở phiên tòa xét xử vậy nhỉ? Xét xử ai thế?"
Có mấy đồng chí cười gượng gạo không chút che giấu.
Nhưng có rất nhiều đồng chí vẫn ngồi đó với sắc mặt không chút thay đổi.
Ngược lại, vị tổ trưởng tổ kiểm tra kia đảo mắt nhìn mấy người bên cạnh mình, thản nhiên cười nói: "Đúng vậy, đều chen chúc sang một bên làm gì? Chỗ tôi có phát kẹo đâu. Tản ra tản ra."
Thế là có người cầm chén trà và sổ tay bút máy của mình, ngồi sang phía tôi. Thế là bầu không khí bỗng chốc thả lỏng và sống động hơn rất nhiều. Người châm thuốc thì châm thuốc. Người pha trà thì pha trà. Đã có tiếng động. Nhưng trong tiếng cười trầm khàn vẫn thấm đẫm bao trùm một sự gượng gạo nào đó.
Hội nghị báo cáo hôm ấy, cứ thế kéo dài đến mười giờ bốn mươi phút tối trong bầu không khí kỳ quái đó. Họp tròn trĩnh sáu tiếng đồng hồ hoặc xấp xỉ.
Nhà ăn lớn đưa bữa tối đã được hâm nóng lại mấy lần vào phòng họp nhỏ, thì đã là mười một giờ kém mười.
Tôi nói dạ dày mình khó chịu, không muốn ăn, muốn nghỉ ngơi sớm, bèn cầm lấy cuốn sổ tay và tập hồ sơ dày cộp, cứ thế quay đầu bỏ đi không ngoảnh lại. Bầu không khí trong phòng họp nhỏ vừa mới trở nên ôn hòa náo nhiệt nhờ "bánh bao" và "cháo lúa mạch", sự ra đi này của tôi lại đột nhiên khiến nó trở nên tĩnh mịch gượng gạo, tiếp đó lại là phẫn uất. Tôi biết mình không nên đi. Tôi biết dù thế nào đi nữa, tôi cũng nên ở lại cùng họ ăn xong bữa cơm này rồi hãy đi. Tôi biết kiểu "hành xử cảm tính" này của tôi chẳng ích gì cho việc giải quyết vấn đề, mà chỉ làm trầm trọng thêm mức độ nghiêm trọng của nó. Nhưng tôi vẫn không kìm được mà muốn đi. Trong sáu tiếng đồng hồ này, trừ ba mươi phút đầu tiên vì phải nghe tôi báo cáo, bắt buộc phải để tôi phát biểu ra, thì hơn năm tiếng sau gần như không cho tôi nói lấy một câu. Tôi mấy lần dùng ánh mắt ám chỉ vị "phó chuyên viên" chủ trì cuộc họp ấy, hy vọng có thể cho phép tôi đưa ra một số giải thích cần thiết đối với một số vấn đề then chốt. Nhưng vị "phó chuyên viên" vừa từng trải vừa trẻ tuổi này lại cứ làm như không nhìn thấy.
Trước khi tôi rời Thượng Hải, các thủ trưởng của chính pháp ủy và Cục Thượng Hải đều đã triệu kiến tôi, đưa ra một phương châm chung về cách xử lý "vụ án Đàm", đó chính là vừa nhanh chóng, vừa thận trọng. Nhấn mạnh việc phải nhanh chóng trên cơ sở thận trọng. Thông qua việc xử lý vụ án Đàm, không chỉ mang lại sự chấn động, phấn chấn và giáo dục cho nhân dân các tầng lớp ở vùng mới giải phóng, mà còn phải thực sự có lợi cho việc đoàn kết đại đa số ở vùng mới giải phóng, cô lập và đả kích thiểu số nhỏ nhất. Có lợi cho việc củng cố, ổn định và phát triển cục diện mới ở nơi đó. Tôi cảm thấy trong thời gian ở Thông Hải, tôi đã nỗ lực quán triệt phương châm này. Tấm lòng là ủng hộ phương châm này. Với tư cách là người được ủy nhiệm toàn quyền xử lý vụ án này, trước khi chưa bị tước đoạt quyền xử lý này, tôi phải có quyền quyết định phương pháp làm việc của chính mình (như nhiều lần gặp riêng đương sự hoặc người liên quan nói chuyện), có quyền quyết định tiến độ công việc và trọng tâm công việc tương ứng. Cho dù trong quá trình công tác có xuất hiện vài phần sai lệch và chậm chạp, tuyệt đối không phải là cố ý chống đối, lại càng không phải là âm mưu phá hoại. Hơn nữa, vấn đề của Đàm Tông Tam, quả thực có tính đặc thù của nó. Ông ta nhậm chức huyện trưởng trá hình không lâu. Cho dù tại chức, cũng không được coi là tâm phúc để sử dụng. Về điều này ông ta bất mãn, đau khổ. Ông ta có nhận thức nhất định đối với sự hủ bại của chính quyền Quốc dân Đảng. Mùa hè năm 1947, sau sự kiện đặc vụ Quốc dân Đảng nổ súng sát hại giáo sư dân chủ Lý Văn Bửu ở Côn Minh, ông ta đã nhiều lần cất lời hào sảng ở một số dịp công khai tại Thịnh Kiều và Thông Hải, thỉnh cầu các bên liên quan nên rộng mở đường nói, tiếp thu sâu sắc ý kiến nhân dân, để cầu mong chính trị thanh bạch, lòng người hòa hợp. Đã có lúc ông ta thậm chí còn trù tính dựng một bức tượng Văn Nhất Đa trong sân chính quyền huyện, từng bị phủ tỉnh trá hình và phía cao nhất Nam Kinh khiển trách và tra khảo nghiêm khắc.
Thận trọng đối xử với một người, là có thể đoàn kết và làm tan rã một mảng, uy lực của nó có lẽ còn lớn hơn cả việc điều động một sư đoàn một quân đoàn binh lực. Kinh nghiệm mặt này, chúng ta há chẳng phải từng nhiều lần truyền đạt phổ biến rồi sao?
Tại sao đến chỗ tôi lại không thể làm như vậy, làm như vậy giống như phạm tội tày đình vậy?
Tôi không trực tiếp về phòng. Tôi không muốn về phòng. Tôi đi thẳng ra đê biển. Tôi nghe tiếng đại dương ngoài đê bò lổm ngổm vỗ rì rào. Trên mặt biển tối đen như mực chẳng nhìn thấy gì cả. Tôi chỉ có thể cảm nhận được sự chấn động do đại dương phát động xung kích gây nên. Rung rẩy.
Chẳng mấy chốc, tôi cảm thấy có người đi tới sau lưng.
"Không ăn cơm, ngắm cảnh biển, nhã hứng thật đấy." Là vị "phó chuyên viên" trẻ tuổi nọ.
"..." Tôi không đáp. Tôi cũng không muốn đáp. Tôi sợ mình vừa mở miệng, sẽ tranh chấp "đối đầu" với anh ta, mà chỉ thị của các vị lãnh đạo Cục Thượng Hải vô cùng rõ ràng, không cho phép tôi đối đầu với anh ta.
"Đi. Lên chỗ tôi ngồi một lát." Anh ta đưa ra lời mời.
"Muộn quá rồi nhỉ? Muốn kỷ luật, thì đợi ngày mai hẵng hay."
"Ai muốn kỷ luật cậu? Tâm trạng này của cậu không đúng rồi."
"Tôi biết tôi không đúng."
"Cậu không biết!" Giọng anh ta đột nhiên trở nên nghiêm khắc.
"..." Tôi không lên tiếng nữa. Tôi biết mình không thể lên tiếng, không thể mở miệng.
"Đi." Anh ta gần như đang hạ lệnh.
Anh ta không ở trong đại viện quân quản hội. Ban đầu chúng tôi đã chuẩn bị cho anh ta một căn hộ khép kín trong đại viện này, diện tích cũng coi là rộng rãi, gọi ai đến nói chuyện gì cũng tiện. Anh ta không chịu. Cứ khăng khăng đòi ở "Văn Hương Các" ở Nam Thành. Một phó chủ nhiệm của quân quản hội cười nói với anh ta rằng: "Chuyên viên Chu, xem ra anh đã nắm rõ như lòng bàn tay tình hình thành phố Thông Hải chúng tôi rồi nhỉ." Anh ta không đáp thẳng lời trêu chọc của vị phó chủ nhiệm này, chỉ nghe ngóng: "Những bộ sách đóng chỉ khâu tay trước đây được lưu trữ trong Văn Hương Các, như Tứ Bộ Lưu Bị Yếu, Tứ Bộ Tùng Khấn, lại còn Cương Giản Dễ Tri Lục, Cổ Văn Thích Nghĩa, Bạch Thoại Tứ Thư, Thanh Sử Cố, Đường Thi Toàn Giải... đều còn chứ?" Vị phó chủ nhiệm có trình độ văn hóa không tính là cao ấy đối với mấy thứ "Lưu Bị yếu", "Tri lục" này thì thực sự mù tịt, đành phải quay đầu hỏi thư ký bên cạnh: "Còn không? Hả?"
"Văn Hương Các" là do danh sĩ Giang Nam Văn Chinh Minh xây dựng thuở ban đầu để tặng cho một cô kỹ nữ nổi tiếng gốc Thông Hải ở thành Kim Lăng. Các này được xây dựng vô cùng tinh xảo. Bề ngang phía đông tây chưa đầy hai trượng, bề dọc phía nam bắc lại dài tới ba bốn mươi trượng. Bố trí tuần tự theo chiều dọc gồm có sảnh đường tháp viên trúc thạch ao rừng, thực sự có thể dùng được câu nói đó của Thạch Đào: "Sưu tận kỳ phong đả thảo cảo". Ở giữa tự nhiên không thể thiếu việc bố trí thêm một lầu khuê phòng chuyên dùng cho cô kỹ nữ nổi tiếng kia sinh sống. Lầu khuê phòng tuy không nạm vàng khảm bạc, toàn thân chỉ được chạm trổ bằng gỗ nam mộc, nhưng lại tỏ ra vô cùng quý phái và mộc mạc. Lầu từ lâu đã được cải tạo thành nơi cất giữ sách. Còn khu vườn thì bị cỏ dại gai hoang xâm chiếm. Phó chuyên viên chấm điểm ý vị nào đó ở đây, chỉ bảo người thu dọn cái sân nhỏ ở giếng nước cuối cùng có khắc hai chữ "Uyển Tại" trên thanh xà cửa tảng nguyệt môn để ở. Ba gian nhà trệt một gian làm phòng ngủ. Một gian làm phòng khách. Một gian cho cảnh vệ ở. Và bố trí các đồng chí khác trong tổ kiểm tra ở những sân nhỏ lân cận.
Căn phòng vừa mới được quét vôi trắng. Một cái bàn một cái ghế một chiếc tủ sách bằng gỗ kiểu cũ, thêm một chiếc giường lớn có mùng. Không có món nào là thừa thãi, không có chỗ nào là không được thu dọn sạch sẽ. Chiếc chăn bông mới bề mặt bằng lụa thêu cụm hoa đỏ thắm do quân quản hội gửi tới, cùng với chiếc đệm bông mới nặng tám cân đó, đều được anh ta gấp lại đặt trên chiếc ghế đẩu lớn ở cuối giường. Cái anh ta dùng là một bộ chăn đệm do chính anh ta mang theo. Một chiếc đệm lót trong vỏ chăn bằng vải bố quân đội, mỏng tang mỏng tanh. Một chiếc chăn lông cừu quân đội màu xám sắt. Ngày tuyết rơi, tối đa cũng chỉ cho phép đè thêm một chiếc áo khoác bông quân đội. Anh ta chưa bao giờ cho phép mình uống nước nóng. Chưa bao giờ cho phép bản thân ăn đồ mặn vào bữa tối. Cho dù là buổi trưa được phép ăn đồ mặn, cũng chưa bao giờ cho phép bản thân ăn quá hai món mặn. Thường thì khi xào ớt xanh hoặc xào mướp cắt lát, cho thêm chút thịt vào, hoặc hấp mấy con cá nhỏ. Anh ta chưa bao giờ cho phép bản thân lên giường trước mười hai giờ. Trước khi lên giường, anh ta luôn viết nhật ký. Cuốn nhật ký là do chính anh ta đóng lại bằng giấy bản. Đúng năm giờ rưỡi sáng thức dậy. Hai mươi phút chạy bộ. Năm mươi cái chống đẩy. Lại có một bộ bài tập thể dục độc đáo: vỗ khắp cơ thể. Vỗ bôm bốp thông suốt các kinh lạc huyết mạch khắp toàn thân. Thực hiện thiết thực lý luận cơ bản của Đông y, thông thì thịnh. Sau đó là một trận tắm nước lạnh. Cố sức dùng khăn khô lau toàn thân cho đỏ lên. Rồi lại hiên ngang khí thế đi ăn sáng. Một cốc nước lọc lạnh. Hai củ khoai lang hấp. Hoặc một cốc nước lọc lạnh, một bát lớn cháo lúa mạch già. Cố gắng húp thêm một đến hai quả trứng gà sống. Anh ta cảm thấy dinh dưỡng chứa trong trứng gà có thể diễn tả bằng hai chữ, đó chính là: toàn bộ. Anh ta còn có một thói quen mà người khác khó mà tưởng tượng nổi, mỗi tháng đều vào hai ngày cuối tháng, ăn một ít đại hoàng, để cho bản thân tiêu chảy một trận triệt để. Tả hỏa thông hạ. Làm sạch. Giải độc. Thế nên anh ta luôn cảm thấy vô cùng thông suốt. Vô cùng hưng phấn. Vô cùng "tự cho là đúng". Bất kể là ai, chỉ cần làm việc cùng anh ta mấy ngày, sẽ cảm thấy trên người anh ta tự có một thứ mị lực phi thường. Quả thực thu hút bạn. Đồng thời cũng khiến những kẻ ghét anh ta kỵ anh ta càng ghét anh ta kỵ anh ta hơn. Rất muốn phớt lờ anh ta nhưng lại thường muốn lén lút liếc anh ta một cái. Chú ý mọi cử động của anh ta.
Khi tôi bước vào phòng anh ta, anh ta đã bảo trợ lý của tôi mang bữa tối của tôi tới rồi. Sau đó anh ta vẫy tay, đuổi trợ lý của tôi đi, cũng đuổi cảnh vệ của anh ta đi, để lại trong căn phòng thiên viện phía đông cái sân nhỏ "Uyển Tại" ở "Văn Hương Các" tĩnh mịch đến mức không thể tĩnh mịch hơn này chỉ còn lại hai người chúng tôi.
142
Tôi không biết mình nên kể cho các anh nghe thế nào về cuộc tranh luận diễn ra giữa tôi và anh ta trong một tiếng đồng hồ sau đó mà tôi vẫn luôn muốn nó gay cấn, nhưng thế nào cũng không gay cấn nổi. Đây quả thực liên quan đến sự sống chết của một người. Nhưng anh ta luôn giữ thế áp sát thành trì, mạnh mẽ và hiệu quả kiểm soát cuộc tranh luận này. Khiến cuộc tranh luận này rơi vào tình thế một chiều cho đến khi kết thúc.
Trong một tiếng tám phút tranh luận này, chỉ có mười tám phút là dùng để nói về vấn đề của Đàm Tông Tam. Nói cách khác, anh ta chỉ dùng mười tám phút, đã "giải quyết" xong tôi ngay trên vấn đề cốt lõi này. Giải quyết tôi đến mức á khẩu không trả lời được. Trố mắt ngoác mồm. Đau như cắt ruột, mà lại đành chịu bất lực. Từ hơn mười ngày trước, anh ta đã bí mật phái người đến Thịnh Kiều và Thông Hải, điều tra vấn đề của Đàm Tông Tam. Anh ta đánh thẳng vào vấn đề. Đi thẳng vào vấn đề. Nhanh chóng nắm bắt được một số tình hình quan trọng mà cho đến nay tôi vẫn chưa nắm bắt được. "Cặn bã." Đây chính là đánh giá, kết luận cuối cùng của anh ta đối với loại người như Đàm Tông Tam.
"Cậu phải kiềm chế cảm xúc của mình. Điểm yếu chí mạng trong vấn đề của cậu là, vẫn luôn đồng cảm với cái tên họ Đàm này. Cậu cho đến nay vẫn chưa rứt bỏ được cái 'vị sinh viên Thượng Hải' trên người cậu. Cậu phải hiểu rằng bây giờ cậu không còn là cậu nhóc sinh viên trong con hẻm nhỏ Thượng Hải nữa rồi. Đừng lúc nào cũng để cái 'vị sinh viên Thượng Hải' trên người mình chi phối bản thân. Đừng mãi không rứt bỏ được chút mùi mốc meo 'dưới hiên nhà Thượng Hải' ấy. Hãy vươn cái đầu trẻ trung của cậu ra khỏi cái hiên nhà cũ này đi. Mặt trời đang ở ngay trước mặt cậu. Nhất định phải làm rõ, thứ mà chúng ta đối mặt là tất cả những bùn nhơ nước đục mà Trung Quốc đã tạo ra suốt hai ngàn năm qua. Chúng ta phải làm sạch. Làm sạch. Không ngừng làm sạch làm sạch lại làm sạch." Sau đó anh ta hỏi dạo gần đây tôi đọc những sách gì. Anh ta bảo tôi, có hai cuốn sách nhất định phải đọc đi đọc lại. Một cuốn là Lịch sử Đảng Cộng sản (Bolshevik) Liên Xô. "Đây là kinh nghiệm duy nhất chúng ta có thể tham khảo. Cho nên phải đọc đi đọc lại. Còn một cuốn tiểu thuyết nữa. Đã đọc Làm gì? chưa?"
"Đọc rồi."
"Ai viết?"
"Thì Chernyshevsky chứ ai."
"Chứ ai vào đây? Không ít người đọc sách không nhớ tên tác giả. Đây là một thói quen rất xấu. Cậu coi như vẫn khá, đã nhớ được tên của tác giả này. Đây là cái tên đáng để tất cả mọi người ghi nhớ. Cuốn sách này cậu đọc mấy lần rồi?"
"Một lần."
"Một lần?" Anh ta cười lớn gọi lên. "Vậy tôi xin chân thành khuyên nhủ, cậu nhất định phải đọc một trăm lần. Ít nhất cũng không được ít hơn chín mươi chín lần."
Sau đó, anh ta liền lấy từ trong chiếc hộp sách nhỏ mang theo người ra cuốn sách Làm gì? do nhà xuất bản Khai Minh ấn hành của anh ta. Cuốn sách được bọc cẩn thận một lớp bìa mới bằng giấy kraft. Phàm là những chỗ rách nát, đều được dán phẳng phiu cẩn thận bằng một loại "giấy mễ hoa" mỏng tang gần như bán trong suốt. Những chỗ thiếu dòng sót chữ thậm chí còn được bổ sung từng chữ một bằng bút lông chữ Hán chân phương. Mười mấy phút sau, anh ta lại đột nhiên chuyển hướng câu chuyện sang chính bản thân mình (còn tôi lúc này, vẫn đang sốt ruột vì cái tên "Đàm Tông Tam" đó. Tôi muốn lập tức đi tìm ông ta). Anh ta kể chuyện về chính mình với vẻ hứng thú và kích động như vậy. Khiến tôi cảm thấy trong rất nhiều thời gian, kỳ thực anh ta rất cô đơn. Đặc biệt là nội tâm rất cô đơn...
Cứ như vậy, anh ta nói liền suốt bốn mươi phút.
Cuối cùng điều duy nhất tôi nhớ được là, nguyên quán nhà anh ta ở phủ Hoắc Châu, Sơn Tây. Đó là nơi sản xuất than đá, bánh bao cừu non, thịnh hành món mỳ dẹt hạc hạc. Cũng là một trong những chiến trường chính trong trận đại chiến giữa Hoàng Đế và Xi Vưu năm xưa xác định thắng cục Hoa Hạ. Người ở đó có thói quen gọi "mấy người" thành "mấy vị người". Gọi "đứa trẻ này" thành "hạt mông này". Gọi bé gái chung là "cô bé móng", gọi bé trai đùa là "đứa kẹp mông". Thôn dân ở đó thích đánh trống. Họ nói sau khi Hoàng Đế đánh bại Xi Vưu, để lại một số lượng lớn chiến trống đính máu, về sau liền hóa thành vô số "nguyên" và "mão" ở đây. Có lẽ còn có thứ gọi là "cương" nữa. Đời đời kiếp kiếp họ gieo trồng vô số lúa mì và kiều mạch trên nguyên này và mão này. Còn có hoa kiều mạch nở trắng xóa từng vùng. Chảy qua khúc uốn sông Phần trong vắt ấy. Lại vượt qua rặng Tây Sơn Lữ Lương trùng điệp. Năm đó cha anh ta đi theo ông nội từ Sơn Tây đến Thượng Hải. Về sau tại sao không quay lại Sơn Tây nữa, thì anh ta nói không rõ. Anh ta cũng không muốn nói rõ.
143
Sau đó tôi liền đi. Tiễn tôi ra cửa, anh ta nắm chặt tay tôi, dặn dò: "Rút kinh nghiệm." Tôi do dự một lát, hỏi: "Tổ chức chuẩn bị kỷ luật tôi thế nào?" Anh ta cười, hỏi ngược lại: "Cậu muốn hình thức kỷ luật gì?" Tôi không đáp. Anh ta trầm mặc một lát, đoạn nói: "Vấn đề kỷ luật, hãy tin tưởng tổ chức đi." Tiếp theo đó, bên ngoài liền bắt đầu đổ mưa nhỏ.
Tôi không về ký túc xá. Cậu trợ lý của tôi vẫn luôn chờ tôi ở góc khuất tiền sảnh. Thấy tôi lủi thủi bước ra, cậu ta mừng rỡ khôn xiết nhào tới, liên tiếp hỏi: "Không sao chứ? Không sao chứ?" Tôi ngẩn người hỏi vặn lại: "Chuyện gì?" Nhất thời cậu ta đến cả nói tiếp thế nào cũng không biết, chỉ là vành mắt đỏ hoe, trân trân nhìn tôi. Tôi biết cậu ta đang lo lắng điều gì. Trong hoàn cảnh đấu tranh lúc bấy giờ, cũng từng xảy ra trường hợp như vậy, nói chuyện đến cuối cùng, lập tức hạ lệnh cách ly thẩm tra bên tiếp nhận nói chuyện. Cơn bản còn tiện lợi hơn cả nằm viện điều trị, không cần làm bất kỳ thủ tục gì, có thể lập tức đưa người đến phòng giam hoặc phòng giam kín. Mà lúc nãy khi tôi bước vào "Uyển Tại", nhìn thấy hai tên cảnh vệ cầm súng đạn thật đứng ở cửa sân, trong lòng không phải là không dự liệu trước điều này. Nhưng lúc đó tôi chỉ muốn tranh thủ đến cùng. Thứ mà tôi muốn tranh thủ dường như không chỉ có cái tên "Đàm Tông Tam" đó, mà còn vì một ý nguyện tiềm ẩn. Một nỗi hoang mang. Nỗi hoang mang mãi vẫn chưa xóa sạch được.
Nhưng lúc này, tôi chỉ muốn mau chóng bước ra khỏi "Văn Hương Các", gặp một người. Tôi muốn trực tiếp chất vấn người này, thậm chí lớn tiếng quát mắng, mắng nhiếc người này. Người này chính là Đàm Tông Tam.
Chu "phó chuyên viên" vừa nãy nói với tôi, Đàm Tông Tam trong thời gian ở Thông Hải, từng cưỡng hiếp giày vò hơn mười phụ nữ lao động. Trên cương vị huyện trưởng, ông ta còn nhiều lần ký tên vào mệnh lệnh lùng bắt điệp viên ngầm của chúng ta. Cái "Nhà giam số 8 tỉnh" trên đảo Tiểu Tráng đã dùng số tiền ông ta quyên góp để nhập khẩu từ Mỹ một chiếc ghế điện chuyên dùng để hành quyết tội phạm, Tống Bang Dần đã dùng nó sát hại hơn mười cán bộ cao cấp bị bắt của chúng ta.
Anh có biết không?
Phó chuyên viên Chu hỏi.
Chuyện ghế điện và chuyện ký lệnh lùng bắt, tôi đều biết. Mệnh lệnh và hành động, đều do người khác trù tính phác thảo sẵn, chẳng qua chỉ để ông ta ký một chữ mà thôi. Mua ghế điện, trước đó ông ta hoàn toàn không hề hay biết. Sau đó dùng nó làm gì, Tống Bang Dần cũng sẽ không bàn bạc với ông ta. Hai chuyện này tôi đều đã thẩm vấn ông ta. Ông ta cũng đều khai nhận thành khẩn. Nhưng cưỡng dâm nhiều phụ nữ như vậy, lại còn là phụ nữ lao động... Tôi không biết. Ông ta cũng chưa từng khai nhận.
Nhưng... phản ứng đầu tiên trực tiếp của tôi chính là, điều này, có thể không? Đàm Tông Tam? Ông ta?
Nhưng tôi không thốt lên lời. Tôi biết, lúc này tôi càng phải cẩn trọng hơn nữa. Tuyệt đối không được tiếp tục gây ra ấn tượng sai lầm đó cho người ta: tôi vẫn ngoan cố bào chữa cho Đàm Tông Tam. Tôi biết vị "phó chuyên viên" làm việc cực kỳ tháo vát và thiết thực này, nếu trong tay không có bằng chứng xác thực, thì sẽ không dễ dàng nói ra như vậy. Tôi đang chờ anh ta đưa ra bằng chứng. Quả nhiên, mấy phút sau, anh ta liền lấy từ trong chiếc tủ sắt có ổ khóa đó ra mười hai tập hồ sơ. Một tập hồ sơ ghi chép lại tài liệu của một người phụ nữ bị hại.
Những tài liệu này với tính chân thực mạnh mẽ không thể chối cãi của nó, nói cho tôi biết, quả thực là mười hai người. Phụ nữ. Càng khiến người ta không thể hiểu nổi là, mười hai người phụ nữ này, không một ai là người có chút thân phận nào. Trong mười hai người có bảy người gần như là bán mù chữ. Có hai người học hết nửa năm cấp hai, lúc bấy giờ làm những công việc cực kỳ bình thường như sao chép văn bản in ấn tại phòng văn thư chính quyền huyện. Nhưng đó đã là trình độ văn hóa cao nhất trong số mười hai người rồi. Còn có một điểm rất đặc biệt nữa là, mười hai người phụ nữ này hầu như đều là những tạp dịch cấp thấp của cái "huyện nha" này. Hoặc là đầu bếp (vẫn là trợ lý làm bánh bao), hoặc là thợ giặt (chỉ chuyên giặt đồ thô to nặng), hoặc là nhân viên vệ sinh (phạm vi quản lý của cô ta chỉ đến tiền đường và tiền viện là cùng), hoặc là người chỉ chuyên đun nước rót phích nước nóng (nước sôi Đàm Tông Tam dùng thậm chí còn không do cô ta cung cấp). Hoặc là chị em, anh em cột chèo của họ hoặc là... có một cặp thậm chí là mẹ con! Ông ta đã chiếm đoạt cả hai mẹ con nhà người ta!
Tôi thực sự có chút không dám tin nổi.
Đây quả thực còn thua cả "cầm thú"!
Những người phụ nữ này, có mấy người tôi từng gặp rồi. Đừng nói là có nhan sắc gì, có người thậm chí ngũ quan còn chưa phối hợp cân đối. Cái miệng dày trề ra và chiếc răng dài chìa ra ngoài cùng quá nhiều dầu dưỡng tóc kem tuyết. Tuyệt đối khiến người ta kinh ngạc hoài nghi." (Đương nhiên cũng có người trông coi như là cân đối. Nhưng cũng chỉ đến thế mà thôi. Hoàn toàn không bàn đến khí chất và tu dưỡng.) Hơn nữa tuổi của họ nhỏ nhất cũng phải lớn hơn Đàm Tông Tam hai tuổi. Lớn nhất thì đã lớn hơn ông ta bảy tám tuổi rồi. Hơn nữa ngày thường họ căn bản không thể tiếp cận "huyện trưởng đại nhân". Như đã nói ở trên, phạm vi công việc của họ tiếp cận Đàm Tông Tam gần nhất cũng chỉ có thể đến được tiền đường. Mà tiền đường cách văn phòng và phòng ngủ của Đàm Tông Tam, còn cách một cái sân giữa rất lớn. Hai bên sân giữa sắp xếp một loạt các khoa thất cơ quan quan trọng nhất của chính quyền huyện. Những người phụ nữ chỉ làm việc thô kệch này nếu muốn băng qua cái sân giữa dài đằng đẵng này dưới sự soi mói của mọi người để tiếp cận "Huyện trưởng Đàm", không phải là gần như, mà là tuyệt đối không có khả năng này.
Ông ta làm thế nào để "cưa đổ" bọn họ?
Tại sao ông ta lại cứ nhăm nhe những người phụ nữ như vậy?
Thành huyện Thông Hải tuy chỉ có tám chín vạn dân, về quy mô tuyệt đối không thể so sánh với Thượng Hải. Nhưng lịch sử xây dựng thành trì của nó lại lâu đời hơn Thượng Hải rất nhiều. Nơi cửa khẩu Trường Giang. Có thể nói đời đời xuất hiện danh nhân nhã sĩ. Cũng từng sản sinh không ít nữ nhân nổi danh đủ để lưu truyền cho đời sau. Lúc bấy giờ Đàm Tông Tam cho dù có vì bất hòa với Hoàng Khắc Oánh mà trong lòng phiền muộn; lùi một vạn bước mà nói, theo lệ thường trong cộng đồng nam giới, muốn tìm "sơ sẩy tinh thần", trong thành huyện cũng không thiếu những người phụ nữ có phẩm vị khác nhau bao gồm cả tiểu thư khuê tú lẫn tiểu thư nhà lành. Có tiểu thư khuê tú giữ mình trong sạch cửa không bước ra, cổng ngoài không bước tới, cũng có những nữ nhân nghề nghiệp vô cùng cởi mở thoáng đạt, trong quan hệ tuyệt đối sẽ không dùng chuyện kết hôn để uy hiếp đối phương. Lại có cả những "tri kỷ hồng nhan" tự cho là tâm cao hơn trời, mệnh mỏng hơn giấy, mà lại không chịu cam chịu như thế, tiếp tục bốn bề tấn công. Cứ như thế, với tất cả mọi thứ của Đàm Tông Tam, cớ gì phải lãng phí bản thân trong đám phụ nữ như vậy?
Chẳng lẽ thực sự giống như lời người Bắc Kinh nói, hây, anh đừng nghĩ không thông nữa. Gu của người ta chính là món này mà lỵ. Chẳng lẽ... ông ta thực sự là một bệnh nhân biến thái tâm lý nào đó?
Là tôi đã đánh giá ông ta quá đơn giản ư? Hay là quá phức tạp?
Là tôi quá coi ông ta như một "con người" để nhìn nhận, hay là tôi vẫn chưa ở mức độ đủ tinh tế và sâu sắc, để coi ông ta như một "con người" mà nhìn nhận?!!
Tôi ngập ngừng. Do dự. Rồi bước đi ngược lại những giọt mưa ngày càng dày đặc hơn.