Mộc Thốt

Lượt đọc: 62 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Phần 1
1~10

❊ ❊ ❊

Lúc bốn giờ, hoặc năm giờ sáng ngày hai mươi mốt tháng Chín năm Đồng Chị thứ mười ba. Phủ nha huyện Thượng Hải chìm trong một màn đen tĩnh mịch. Thực sự là chim không hót, cây không lay. Năm lớp ba cửa lợp ngói lưu ly. Bốn mươi chín ngọn đèn dầu hỏa chao thủy tinh hình cầu đế hoa sen đúc bằng đồng hoặc vừa mới thắp lên, hoặc vừa mới tắt. Bốn mươi chín chậu nguyệt quế trồng thùng và bốn mươi chín chiếc cỗ kiệu quan sắc đỏ thẫm thêu hoa sen bèo tây bằng chỉ tẩm nhung xanh lá cây hoặc vừa mới sắp xếp thỏa đáng, hoặc vẫn còn đang xì xào to nhỏ, sột soạt lao xao. Thân mẫu của tri huyện đại nhân Diệp Đình Quyến là Diệp lão phu nhân đi thuyền từ Quảng Châu đến Thượng Hải để mừng đại thọ bảy mươi, sáng sớm hôm nay sẽ đến bến tàu đường Công Quán. Diệp đại nhân phải đi đón thuyền. Đáng lẽ phải đi. Đương nhiên phải đi. Không thể không đi. Không những bản thân phải đi, ông còn lệnh cho người vợ cả vốn nhiều năm ốm yếu bệnh tật, xưa nay chưa từng bước chân ra khỏi cửa đi theo sát kiệu.

Một canh giờ trước, các vị sư gia, thư lại, sai dịch đi theo dưới sự điều động của cháu thiếu gia tổng quản nội vụ, đã chỉnh đốn đâu ra đấy tại khoảng sân rộng lát gạch xanh vuông vắn ở ngoại viện, đồng loạt xếp thành hàng hình chim nhạn, buông tay cúi đầu cung kính chờ hai bên. Đội ngũ đương nhiên còn bao gồm hơn chục vị nha đầu chải đầu tỳ nữ thân cận mà Diệp lão phu nhân lần nào đến Thượng Hải cũng nhất định phải dùng, dùng thấy cũng coi như thuận tay. Giờ phút này, từng người bọn họ ôm chặt hộp trang điểm, đèn thuốc phiện, bộ trà cụ, thùng đá, ống nhổ, ôm cả chiếc bô bằng tráng men vẽ màu mạ bạc do Tổng lãnh sự Pháp là ngài Belenny Montmirail tặng, chỉ chờ cháu thiếu gia ra lệnh một tiếng là khua chiêng mở đường, đi thành hàng nối đuôi nhau.

Nhưng nào ngờ, đợi mãi đợi hoài, đợi hết lần này đến lần khác, cháu thiếu gia chính là không ra lệnh, cũng không thấy phòng sách của Diệp đại nhân có bất kỳ động tĩnh gì. Cứ đợi tiếp thế này, chỉ sợ sẽ lỡ mất việc lớn hôm nay. Thế nhưng lại chẳng có ai dám tiến lên giục giã. Vị cháu thiếu gia kia cũng chỉ dám chần chừ hồi lâu ngoài cửa phòng sách của thúc phụ đại nhân, không dám gõ cửa. Hắn biết giờ này thúc phụ đại nhân vẫn đang ở trong phòng sách. Hơn nữa lại chỉ có một mình. Hắn cũng biết cửa phòng sách đang đóng chặt. Thúc phụ đại nhân cứng đờ nằm không nhúc nhích trên chiếc ghế văng mây đã dùng nhiều năm vốn sớm đã bóng loáng màu đỏ dầu, vẫn trân trân trợn to hai mắt, nửa ngấn nửa thân trên, cứng đờ cổ, trừng trừng nhìn chằm chằm cánh cửa nhỏ thông thẳng từ nền tối ra hoa viên phía sau sảnh phụ, ngẩn ngơ. Sắc mặt xanh xao. Hơi thở hổn hển. Hai tay lạnh ngắt, lại run lẩy bẩy từ trên xuống dưới. Đồng thời lại lẩm bẩm lầm bầm không biết đang lải nhải cái gì.

Hết cách, cháu thiếu gia đành phải thương lượng mời chủ bọc sổ sách phòng kế toán là Trình Kính Ngô, Trình lão tiên sinh đến dò hỏi. Nào ngờ tiên sinh Kính Ngô trong hoàn cảnh này cũng không dám cả gan làm càn, chỉ liên tục ấp úng lùi bước từ chối khéo, thực sự khiến mồ hôi lo lắng trên người cháu thiếu gia thấm ướt sũng đồ lót lẫn thắt lưng hết lớp này đến lớp khác, khiến hắn lo lắng đến mức chỉ muốn ngất xỉu.

Thế là, tất cả những người có mặt đều cảm thấy, nhất định là đã xảy ra chuyện rồi.

Xảy ra chuyện gì?

Không biết.

---❊ ❖ ❊---

May thay, khoảnh khắc này tổng cộng chỉ kéo dài trong một phân đoạn không quá dài. Sau đó, cửa phòng sách đột nhiên vang lên một tiếng "rầm". Sau đó, đại nhân tối sầm mặt lại, cúi gằm đầu, sải bước bước ra khỏi phòng, nhanh chóng chui vào cỗ kiệu quan lớn nhất, vội vã đến bến tàu đường Công Quán. Sau đó, toàn bộ trong ngoài phủ liền bận rộn mừng thọ. Nói theo tiếng địa phương Thượng Hải, chính là "náo nhiệt đến mức rối tinh rối mù".

Sử liệu ghi chép, ngày chính thọ của lão phu nhân là ngày hai mươi lăm tháng Chín. Nhưng từ ngày hai mươi ba, "trong nha môn đã hình thành cảnh tượng náo nhiệt", ngày đó đón khách buổi tối; ngày hôm sau chúc mừng trước; ngày hai mươi lăm chính thọ; ngày hai mươi lách tạ khách; ngày hai mươi bảy mới tuyên bố viên mãn. Tổng cộng náo nhiệt năm ngày trước sau. Người đến mừng thọ, ngoài thân hào địa phương, đồng liêu bạn bè quen thuộc, sư gia thư lại nha dịch bổn nha môn ra, còn có Đạo đài Thượng Hải Thẩm Bỉnh Thành, Tổng lý cục chế tạo Phùng Tuấn Quang, Đạo viên Triệu Thụy Phân, Ngô Đại Đình, Tổng binh Thái Kim Chương v.v.. Do Diệp đại nhân từng làm tri huyện Nam Hối hai nhiệm kỳ, quan thân, thư sai v.v. của Nam Hối đến mừng thọ tỏ lòng hiếu kính có hơn năm mươi người.

Trong năm ngày, tổng cộng dùng "ba mươi cỗ bàn nướng quay, mười cỗ bàn yến sào, hai mươi mốt cỗ bàn vi cá, tặng riêng đồng hương hai mươi cỗ, bàn vi cá hạng trung năm cỗ, bàn vi cá hạng kém mười ba cỗ, bàn hải sâm mười hai cỗ. Dùng mười tám vạc rượu, dùng mỳ loại thượng hạng ba trăm tám mươi hai bát, hạng trung bốn trăm linh ba bát, ngoại hạng hai nghìn không trăm năm mươi bát. Tổng cộng in thiệp mời sáu trăm tấm, thiệp tạ thọ năm trăm tấm, thiệp tạ ơn bốn trăm tấm, chuẩn bị riêng sổ bìa lụa đỏ hoa mai tám mươi trang, làm sổ đăng ký tặng quà."

Ngay cả "tù nhân trong nhà lao huyện cũng nhận được mỳ thưởng và thịt thưởng." Lão phu nhân còn ân chuẩn vượt lệ, ban thêm mười cỗ bàn cỡ trung mỗi bàn một nghìn văn thưởng cho những kẻ "lưu lạc chân trời" này. Về phần một đám tạp dịch tùy tùng, người đưa quà, người dập đầu chúc mừng đều có quà đáp tạ, người không được ăn rượu thọ chính thức, còn có tiền quy đổi để cầm, mỗi người ít nhất một hai nghìn văn... (xem chi tiết trong "Sáu mươi năm trước ở Thượng Hải nhìn từ sổ sách cũ" do Nhà xuất bản Trung Hoa ấn hành tháng Năm năm 1936, tác giả Ngô Tĩnh Sơn).

Sự huyên náo náo nhiệt như thế, tự nhiên sẽ khiến rất nhiều người quên mất chút ít bất thường xảy ra vào tờ mờ sáng ngày hai mươi mốt tháng Chín ấy. Nhưng ngặt nỗi lại có bốn người mãi không quên, không những không quên, còn quả quyết rằng ngày hai mươi mốt nhà họ Diệp quả thực đã xảy ra chuyện lớn. Hơn nữa lại không phải chuyện lớn bình thường, tuyệt đối liên quan đến sự sống còn vinh nhục của nhà họ Diệp.

Bốn người cố chấp như thế là: Cháu thiếu gia. Trình chủ bọc. Đại thái thái. Người thứ tư chúng ta tạm thời chưa nhắc tới, chỉ biết đó là một người xa lạ, một người đàn ông lớn xác xa lạ. Người đàn ông này chưa từng qua lại với bất kỳ ai nhà họ Diệp, nhưng lại có mối quan hệ gắn bó không thể tách rời với từng người nhà họ Diệp.

Từ đó trở đi, bốn người này liền mang tâm sự nặng nề, thậm chí có thể nói là sống một ngày bằng một năm. Bọn họ không dám lên tiếng trước mặt Diệp đại nhân. Bởi vì bản thân Diệp Đình Quyến sau đó hình như vẫn luôn cố ý né tránh chuyện này, không hề nhắc lại chuyện này nữa, càng không giải thích bất cứ điều gì với bất kỳ ai về chút ít "bất thường" của ngày hôm đó.

Đồng thời, bốn người này cũng không thể nói gì với những người khác. Bởi vì nhà họ Diệp sau đó quả thực cũng không xảy ra chuyện gì đặc biệt ghê gớm. Ví dụ như, đại nhân sau đó từng mắc bệnh sưng ruột thừa, tra sổ sách cũ có thể thấy, vì việc này đã chi ra một nghìn không trăm tám mươi văn tiền, mua một đợt "hoàn sưng ruột thừa" của tiệm thuốc Biện Hương Lư. Nhưng sau đó chắc chắn đã chữa khỏi. Bởi vì trên sổ sách cũng không còn xuất hiện khoản chi tiêu tương tự nữa.

Lại sau đó nhị thái thái lâm bệnh qua đời. Đây đương nhiên là điều vô cùng đau lòng, càng không thể nói là "chuyện nhỏ". Đại nhân rất yêu thương từng vị thái thái của mình. Nhưng đại nhân lần lượt cưới năm phòng thái thái. Nỗi đau chấn động một phần năm, sự mất mát một phần năm, tổng quy lại vẫn không thể nói là liên quan đến "vinh nhục còn mất" chứ nhỉ.

Đặc biệt phải nhắc tới là, đại nhân sau khi mãn nhiệm kỳ tại huyện Thượng Hải, không những không gặp phải cảnh ngộ bẽ bàng đau lòng như những kẻ làm quan khác là phải cáo lão ẩn lui hoặc chờ bổ nhiệm, cửa nhà lạnh ngắt như chùa Bà Đanh, trái lại còn được thăng chức Đạo viên, và vinh hiển ban hàm tẩm nhị phẩm. Nghe nói sau đó "ông hình như còn từng làm Tổng bách tổng của Cục Chiêu thương, ngặt nỗi chưa có chứng cứ xác thực". Vâv vân vân vân. Vâv vân vân vân.

Công bằng mà nói, cuộc đời này của Diệp Đình Quyến so với cuộc đời của đại đa số người Trung Quốc mà nói, nên được coi là ưu tú vượt trội. Ngay cả so với đại đa số những kẻ làm quan, cũng có thể coi là thuận buồm xuôi gió. Thế vậy, với tư cách là những người đương thời như chúng ta, không khỏi muốn hỏi, vào một ngày hơn một trăm hai mươi năm trước, tức là sáng sớm ngày hai mươi mốt tháng Chín năm Đồng Chị thứ mười ba, trong nha môn huyện Thượng Hải, rốt cuộc đã xảy ra một đại sự kinh thiên động địa gì trên người vị "Diệp đại nhân" này?

2

Mấy chục năm trôi qua. Không ai trả lời.

3

Có thể viết một gia tộc thế này hay không —— tất cả các thành viên nam trong gia tộc này, không một ai có thể sống qua tuổi năm mươi hai. Dấu hiệu này ít nhất đã biểu hiện được bốn năm đời rồi. Thậm chí còn lâu đời hơn. Cho nên không thể không hoảng sợ. Không thể không lo âu. Lại nghĩ đến những người phụ nữ trong gia tộc này. Đủ mọi kiểu phụ nữ. Một khi các cô biết được, sẽ có phản ứng thế nào đối với cái "vận mệnh" này của đàn ông nhà mình? Còn những người phụ nữ sắp bước chân vào gia tộc này, nhưng nhất thời chưa bước chân vào gia tộc này thì sẽ có hành động ra sao? Ví dụ như Hoàng Khắc Oánh trẻ tuổi kia.

4

Nhưng tôi không muốn viết lịch sử gia tộc.

5

Gia tộc họ Đàm nguyên quán Thường Thúc, Giang Tô, năm xưa dựa vào ba chiếc thuyền sa dài một trăm hai ba mươi thước chuyển toàn bộ gia sản từ Thiên Tân đến Thượng Hải, liền xây dựng Đàm công quán ở vùng đường Pétain, đường Mggi, đường Great Western, đường Poussin. Đến một ngày sau đó, tiên sinh họ Đàm vốn tính tình hòa nhã, chưa bao giờ đi đến cực đoan, đột nhiên tự nhốt mình trọn ba tháng không bước chân ra khỏi cửa trong phòng làm việc trên lầu ba, không gặp bất kỳ ai. Thậm chí ngay cả phu nhân Tiêu Thượng Hương cũng không gặp.

Phải nói rõ rằng, trong phòng làm việc của Đàm tiên sinh, cũng có một chiếc ghế văng mây. Chiếc ghế văng mây đó sử dụng cũng đã rất lâu rồi, cũng sớm đã bóng loáng màu đỏ dầu. Lại có một chiếc đồng hồ để bàn mạ vàng chạm trổ, cũng được ngự trị trên lòng bàn tay của một bức tượng khỏa thân người Tây bằng ngà voi như thế. Màu trắng sữa tựa như mỡ ngọc ấy, sớm đã vượt xa màu vàng khét. Vàng ngà. Vết tích chi chít. Điệu hổ ly sơn.

Phu nhân Tiêu Thượng Hương cắn răng chịu đựng sự hoảng sợ bi thương, hết lần này đến lần khác gọi tổng quản phòng quản sự Kinh Dịch Môn vào phòng mình, đòi ông ta phải khai ra đầu đuôi ngọn ngành mọi chuyện. Tổng quản họ Kinh kinh hãi. Ông ta thực sự không có gì để bẩm báo. Không phải ông ta không muốn nói, mà thực sự là không thể nói ra. Không biết.

"Nông nả côi vư ốc đắc? Nông vư ốc đắc, hái sả thần ốc đắc? Đàm gia đích sự thể, mạn thiên mạn địa, bất mạn nông Kinh gia nhân. Nông thị bất khẳng giảng, thị phạ?! Nản đạo ngã Tiêu Thượng Hương tại nông nhãn cốt lí tựu na mễ thông trị đồng điền?" Phu nhân hai mươi tám tuổi tựa người vào gối thêu với vẻ yếu ớt không còn chút sức lực, đau lòng. Lắc đầu. Hết lần này đến lần khác tuôn trào dòng nước mắt trong dài lại chân thành ấy, hức hức. Oán trách. Khẩn cầu.

Kinh Dịch Môn lúc này, quả thực không có lời nào để nói. Người đàn ông ba mươi ba tuổi ấy đành phải cúi gầm đầu. Vô cùng đau khổ. Vô cùng run rẩy. Lời của phu nhân không hề nói sai chút nào. Ba đời nhà họ Kinh làm tổng quản trong phủ họ Đàm, trọn vẹn phò tá ba đời nhà họ Đàm. Bản thân ông tuy nói chính thức tiếp nhận chức vụ tổng quản từ tay phụ thân là Kinh lão tiên sinh tính ra mới chỉ được hai ba tháng, nhưng ông từ nhỏ đã theo cha đi lại trong nhà họ Đàm, từ năm mươi tuổi đã lọt vào mắt xanh của Đàm lão tiên sinh đời trước, được sắp xếp ở phòng quản sự phụ giúp lo liệu lớn nhỏ mọi sự vụ nhà họ Đàm.

Mấy năm nay, đúng y như lời phu nhân nói, chuyện nhà họ Đàm giấu trời giấu đất chứ không giấu người nhà họ Kinh. Chuyện của Đàm tiên sinh, chưa bao giờ có chuyện Kinh Dịch Môn không biết. Mối quan hệ kiểu này giữa người nhà họ Kinh và người nhà họ Đàm, nổi tiếng khắp bến Thượng Hải. Đây cũng là niềm tự hào của nhà họ Kinh. Đồng thời với điều này, mấy đời nhà họ Kinh đều giống như bảo vệ tròng mắt của mình, bảo vệ mối quan hệ này với nhà họ Đàm, từ trước đến nay không cho phép bất kỳ ai trong gia tộc xảy ra nửa phần sai sót ở điểm này, có nửa phần mơ hồ.

Nhưng lần này, Kinh Dịch Môn thực sự run rẩy. Ông thực sự không thể giải thích nổi mấy tháng nay rốt cuộc tại sao Đàm tiên sinh lại trở nên biến thái thế này. Nếu lúc ấy ông biết chuyện xảy ra trong nha môn huyện Thượng Hải năm xưa, ông có thể nói với phu nhân rằng, con người ta đôi khi rất có thể sẽ phát sinh một dạng "tâm thần biến thái" khiến người khác không hiểu nổi căn nguyên của nó. Không nhất thiết phải ép hỏi tại sao. Có lẽ vật đổi sao dời, mọi thứ thái bình như cũ.

Đáng tiếc lúc ấy ông không biết Thượng Hải năm đó còn có một vị quý nhân tên là Diệp Đình Quyến. Càng không biết sáng sớm ngày hôm đó từng có sự "bất thường". Thế nên ông không thể giải tỏa gánh nặng nghi ngờ ấy cho phu nhân. Ông nhận thức sâu sắc rằng bản thân đã nghiêm trọng sao lãng chức trách. Giờ phút này trong lòng ông, quả thực ngoài sự cắn rứt tự trách không bờ không bến ra, thì chỉ còn lại sự tự trách và cắn rứt không bờ không bến mà thôi.

Ông chỉ đành gượng tỏ vẻ bình tĩnh kiên định, để cố gắng ổn định toàn bộ đại trạch nhà họ Đàm vốn đã thực sự bị bao trùm bởi cơn gió nghi ngờ sợ hãi, đồng thời dẫn người túc trực ngày đêm trước cửa phòng sách của Đàm tiên sinh, nhằm ứng phó với những bất trắc mới và một số tiếng gọi khẩn cấp nào đó có thể phát ra từ Đàm tiên sinh.

Đến ngày hôm đó, nửa đêm về sáng, trong phòng sách cuối cùng cũng truyền ra giọng nói khàn khàn, gọi Kinh Dịch Môn. Kinh Dịch Môn người đã túc trực kiệt sức ngoài cửa suốt chín mươi ngày đêm, chớp mắt xốc lại tinh thần, ngay lập tức ra hiệu quả quyết với mấy vị bác sĩ y tá cũng túc trực ngoài cửa từng ấy ngày đêm, bảo họ đẩy một số vật dụng thiết yếu truyền máu truyền dịch hoặc thở oxy vào phòng trước.

Thời gian gần đây sức khỏe của Đàm tiên sinh khá tồi tệ. Không phải không tồi tệ bình thường, mà là khá tồi tệ. Đi ngoài ra máu. Cứ đi là xèo xèo phun ra ngoài. Đỏ tươi một màu. Đã cầu cứu khắp các danh y đất Thượng Hải, đều không cầm lại được. Trong hoàn cảnh như vậy, ông ta vẫn nhốt mình trong phòng hơn ba tháng ròng rồng.

Kinh Dịch Môn đương nhiên phải chuẩn bị bác sĩ y tá. Thậm chí còn chuẩn bị cả hai người thợ nguội cấp bảy. Thực sự không được, thì sẽ cưỡng chế phá khóa vào cửa. Nhưng bác sĩ y tá vừa vào cửa, lại bị Đàm tiên sinh đuổi cổ ra ngoài sạch trơn. Hơn nữa không dung thứ cho Kinh Dịch Môn đưa ra bất kỳ lời biện giải nào.

Kinh Dịch Môn đương nhiên không dám làm trái, đành phải nhượng bộ. Sắp xếp bác sĩ y tá lần lượt rút lui, ông trước tiên liếc xéo quan sát xung quanh một vòng, không phát hiện có vết máu, trong lòng hơi an tâm đôi chút; lại nhìn sắc mặt Đàm tiên sinh, ngoại trừ chút vẻ phù thũng vàng vét vốn có ra, ngược lại cũng không thêm bao nhiêu phần sa sút đáng có, thậm chí còn không nằm trên chiếc ghế văng mây đó, mà là đứng ở đó nói với Kinh Dịch Môn, bảo ông ngồi thuyền ngay trong đêm đến trấn Thịnh Kiều, Tô Bắc mời tam thúc Đàm Tông Tam về Thượng Hải.

Kinh Dịch Môn không khỏi khựng lại một nhịp. Ông không cần quay đầu nhìn sắc trời ngoài cửa sổ, chỉ cần nghe tiếng gió gào thétên cuồng loạn giữa các khóm cây dãy lầu kia, cũng biết giờ này là lúc nào mà lại đi ngồi thuyền vượt sông vượt biển chứ? Hơn nữa ba tiếng trước, Kinh Dịch Môn đã nhận được cảnh báo chính thức liên quan đến triều cường bão do phòng quản sự sao chép lại. Lúc bấy giờ, đài khí tượng bến Thượng Hải đã kéo lên quả bóng rỗng vỏ tre màu xám chuyên dùng để cảnh báo bão.

Những con sóng ở vùng nước Tam Giáp ngoài cửa Ngõ Tùng đã cao một hai trượng. Hai ngọn núi than do nhà họ Đàm cất giữ tại bãi than cửa Ngõ Tùng đã bị thủy triều chồm lên bờ nuốt sạch sành sanh, chỉ còn lại chút đáy bùn vàng. Còn cây tươi, cây ngọc lan, cây long não, cây khổ luyện... trong Vườn Hardoon, Vườn Zhang, Vườn Wong... Tất cả cây trăn đỏ, cây trắc đỏ, cây hoàng dương, cây mễ trữ cùng từng chậu bonsai cổ thụ đã được chăm sóc suốt ba trăm năm, và cả những thứ gọi là cây phong Pháp, dương Canada và ô rô Đức đều ngả nghiêng trước sau, rên rỉ càn rỡ hoặc gãy rắc rắc.

Đường Giám mục Triệu do đó đã đóng tất cả cửa chớp lại. Đường Cục Chế tạo do đó mà nước triều trồi lên ba thước rưỡi ngay trên mặt đất. Nắp bô do đó mà lũ lượt trôi dạt ra khỏi mỗi đầu ngõ hẻm. Tất cả sào phơi quần áo trong tất cả các con hẻm nhỏ hai bên sông Triệu Gia Bang do đó mà rơi hết xuống, đâm nhũi lộn tùng phèo vào từng chiếc bếp lò đang bốc ra những đốm lửa màu xanh. Mà trên Cửu Khúc Kiều bắc bằng khung gỗ ở Thần Hoàng miếu do đó mà bám đầy những con rùa lông xanh ướt sũng. Tất cả các chùm đèn đồng đều đang phun ra sức nóng bỏng rát. Kêu xèo xèo.

"Gió bên ngoài không nhỏ... Tôi đã bảo thuyền trưởng Trịnh lái chiếc tàu Đông Hưng đến bến Thập Lục Phố đợi anh rồi. Anh xem mình có đi được không?" Giọng Đàm tiên sinh khàn khàn trầm đục, sắc mặt xanh xao, đứng trước chiếc ghế văng mây bóng loáng màu đỏ dầu, bất động nhìn những đám mây xám xịt ngoài cửa sổ, hỏi. Nhà họ Đàm có tàu vỏ sắt tự trang bị mang tên Đông Hưng. Có thuyền trưởng tự trang bị là Trịnh Phục Quan.

Thời tiết thế này, theo quy tắc, tàu Đông Hưng dù dung tích thiết kế có lớn tới một nghìn bảy trăm tấn thì cũng không thể cho thuyền chạy được. Chỉ cần tháo dây thừng neo, con thuyền chắc chắn sẽ mất kiểm soát, chắc chắn sẽ đâm sầm tung tóe; kỳ thực, cho dù không tháo dây thừng neo, nó cũng sẽ đâm sầm tung tóe.

Thế nhưng, Kinh Dịch Môn vẫn không nói một lời mà đi. Không chỉ vì nhiều năm nay người nhà họ Kinh trước mặt người nhà họ Đàm, đã quen với việc không nói một chữ không; cũng không chỉ vì mấy tháng trước, Kinh lão tiên sinh trước lúc lâm chung từng để lại cho Kinh Dịch Môn câu nói thế này: Nhà họ Đàm, ta giao phó cả cho con rồi. Sau đó lão tiên sinh gượng chống người ngồi dậy, cầm lấy cây bút lông sói "Thần tâm như thủy" do danh gia chế bút Chu Hổ Thần làm ra, run rẩy viết cho con trai bốn chữ cuối cùng trên một tấm giấy thục tuyên bằng nét chữ khải thể bút pháp Tiệt Kim vô cùng xuất sắc: "Nhân cảnh hồ thiên", rồi thở dốc không ngừng.

Lão nhân gia để lại bốn chữ như vậy, rốt cuộc ẩn giấu ý định sâu xa gì, bản thân ông không hề đưa ra bất kỳ giải thích nào. Giữa hai đời nhà họ Kinh đã quen với việc không làm bất kỳ "lời giải thích" nào. Thế hệ tiếp theo quen với việc làm theo dặn dò của thế hệ trước. Từ trước đến nay không đòi hỏi "lời giải thích". Kinh Dịch Môn đương nhiên cũng không ngoại lệ, không đi cầu xin một lời giải thích cặn kẽ. Nhưng ngẫm nghĩ kỹ, ông cảm thấy mình dường như đã lĩnh hội được ý nghĩa của bốn chữ này. Chỉ là nói không rõ. Nói không rõ tất cả sự vinh quang và chua xót mà ba đời nhà họ Kinh đã trải qua trong cửa nhà họ Đàm chứa đựng ở đây, nói không rõ lão nhân gia vào khoảnh khắc này muốn thể hiện một loại tự trọng và kỳ vọng thế nào.

Sự tự trọng này là điều lão nhân gia từ trước đến nay chưa bao giờ dám biểu đạt rõ ràng, thế nhưng lại luôn muốn biểu đạt một chút, đặc biệt vào lúc bản thân sắp buông tay giã từ cõi đời lại đặc biệt muốn biểu đạt một chút, thế mà vẫn cứ không dám biểu đạt rõ ràng. Kinh Dịch Môn cảm thấy mình có thể hiểu rõ, có thể lĩnh hội, cũng có thể thấu hiểu đủ loại sự bất đắc dĩ, đủ loại sự tha thiết uyển chuyển cố chấp và đủ loại sự vấn vương, tỉ mỉ, kiên gan... chỉ người nhà họ Kinh mới độc nhất vô nhị, phải có bên trong này...

Thế là hôm sau ông dùng trọng kim thuê tiên sinh Cửu Hoa Đường đóng khung bức chữ này, rồi dùng khung gương gỗ gụ treo nó lên trung đường phòng ở của chính mình. Thường là vào đêm khuya, khi một mình đối mặt với mảnh giấy chữ thanh tú sắc bén già dặn cẩn trọng này, ông lại hết lần này đến lần khác cảm thấy bản thân sao mà non nớt thế. Tuổi trẻ thiếu hiểu biết. Luôn có thể cảm thấy những luồng gió lạnh lẽo cứ vèo vèo thổi trước ngực sau lưng. Dưới mái hiên ngoài cửa sổ, từng đôi guốc triều đế dày vang lên lúc có lúc không.

Vì nhà họ Đàm, giờ phút này trong lòng Kinh Dịch Môn đương nhiên chỉ có một câu trả lời: "Tôi nhất định đi."

Thế là một tiếng động lớn vang lên chấn động, một con sóng lớn đánh úp ngang lưng đã xé toạc phăng cánh cửa khoang sắt của phòng thuyền trưởng chiếc tàu lửa sắt Đông Hưng khỏi khung cửa bằng đồng.

6

Tàu lửa vỏ sắt nhỏ Đông Hưng trải qua muôn vàn khó khăn nguy hiểm mới vượt qua được vùng nước Tam Giáp sóng cuộn ngợp trời sương mù dày đặc ngoài cửa Ngõ Tùng để đến Thượng Hải, thì đã là rạng sáng ngày hôm sau. Tuyết Trù (Đàm tiên sinh) vậy mà lại tự mình dẫn theo hai chiếc xe Ford đen cũ, bất chấp cuồng phong mưa bão với thanh thế không hề giảm, đến bến tàu để đón Tông Tam.

Vừa nhìn thấy Tông Tam, vành mắt anh ta đã đỏ hoe, nắm chặt tay Tông Tam không buông. Về đến công quán, trực tiếp lên lầu, vào phòng làm việc, đóng cửa; chưa kịp mở miệng, vành mắt lại đỏ hoe một hồi lâu, cầm lấy một chiếc khăn bông màu mộc từ chiếc đĩa trà trắng ngọc trước người, trước tiên lau tròng kính, rồi đi lau khóe mắt, cuối cùng tỉ mỉ lau sạch từng ngón tay và từng lòng bàn tay, lúc này mới cẩn thận nâng từ trong ngăn kéo bàn làm việc gỗ liễu sắt vốn được các thế hệ nhà họ Đàm coi trọng ra một gói nhỏ được gói bằng vải thô hoa xanh.

Loại vải thô hoa xanh này xuất phát từ vùng quê Phụng Hiền Thanh Phố, vốn là thứ phụ nữ làm ruộng vùng đó dùng làm yếm và khăn đội đầu, hôm nay lại xuất hiện ở nhà họ Đàm, xuất hiện trong chiếc bàn làm việc được trang trí toàn bộ bộ đồ dùng văn phòng cẩn bạc bằng thủy tinh chuyên dụng của hoàng gia Thụy Điển này, thực sự khiến Tông Tam cảm thấy hơi sững sờ đôi chút.

Gói vải bọc gia phả nhà họ Đàm. Tổng cộng hai cuốn. Mỗi cuốn cũng chỉ mười lăm mười sáu trang. Trong đó có một cuốn bao vải và phần lớn các trang bên trong sau khi bị ăn mòn nghiêm trọng, lại được cao thủ đóng khung tu sửa tỉ mỉ, hiện được đặt trong một chiếc hộp bọc khắc bằng gỗ nam mộc. Chiếc hộp bọc bằng gỗ này được chạm trổ giống như một cuốn Kinh Thánh đang mở ra.

Trong hộp lót đệm vải nhung màu vàng kim, và đặt lâu năm một bánh hương chống mối mọt do trang thượng vương phủ Thúc Thành Hà Nam sản xuất. Đồng thời được bảo quản trong chiếc hộp còn có một chiếc kính lúp gậy sắt rất cũ kỹ rất rỉ sét rất mờ tối, nghe nói là do một bác sĩ trên tàu tên là Pearson (cách đánh vần hình như là Pearson) của Công ty Đông Ấn gửi tặng Thái tằng tổ Đàm Quá Đình.

Quá Đình công là một trong số những người đầu tiên ở bến Thượng Hải dấn thân vào việc kinh doanh thuốc Tây. Người cung cấp hàng cho ông lúc đó chính là Pearson này. Nghe nói vị tiên sinh họ Pi này còn xuất thân từ danh gia vọng tộc nước Anh, vóc dáng đặc biệt cường tráng nhưng lại đặc biệt hòa nhã, chưa bao giờ biểu lộ cảm xúc ra sắc mặt. Quá Đình công vẫn luôn không hiểu, tại sao hậu duệ quý tộc Anh này lúc nào cũng thích đi một đôi giày da rất cũ, còn thích thắt một thứ "mảnh vải" vải thô tối màu chẳng ra cái gì ở cổ áo sơ mi rất trắng rất phẳng phiu. (Chắc chắn không phải cà vạt).

Nghe nói món quà Quá Đình công tặng vị đối tác này là một chiếc bình cổ lò quan đời Thành Hóa "Mỹ nhân tễ". Chiếc bình đó cỡ lớn, phôi thai quyến rũ tinh tế mỏng nhẹ; chất men nhu nhận như mỡ, màu đỏ nhã nhặn thuần khiết chính thống; là vật hiếm có trong đồ vật đời Thành Hóa, có thể gọi là vô cùng trân quý. Lúc đó đã trị giá mười mấy lạng vàng, hoặc hơn một trăm táp lúa gạo. Nếu đặt đến bây giờ, lại càng khó nói hơn.

Đàm Tuyết Trù nói chuyện với Đàm Tông Tam chính là về chuyện "tất cả đàn ông nhà họ Đàm đều không sống qua tuổi năm mươi hai". Anh ta nói, tôi sắp chết rồi. Cùng lắm chỉ còn mười mấy ngày sống nữa. Một chân đã thưa vào quan tài. Bác sĩ giỏi thế nào thuốc cứu mạng giỏi thế nào, đối với tôi đều không còn tác dụng nữa rồi.

Nói đến đây, vành mắt Tuyết Trù thực sự đỏ hoe.

"Absoutely ridiculous (Hoang đường tột độ)!" Tông Tam vô cùng mất kiên nhẫn đứng phắt dậy từ chiếc ghế chạm khắc gỗ sồi sơn mài màu nâu sẫm ấy, vô thức vung tay phải lên, cười khổ lắc đầu. Kinh Dịch Môn chỉ nói với anh "Đàm tiên sinh" bệnh nặng sắp chết. Nếu biết tìm anh về chỉ để nói về chuyện "đàn ông nhà họ Đàm sống không qua tuổi năm mươi hai" này, anh đã chẳng thèm về.

"Tuyết Trù à Tuyết Trù, anh nói thế nào đi nữa, cũng là người xuất thân từ trường Saint John. Sao... sao lại trở nên giống mấy bà bợm người Ninh Ba không biết chữ ở mấy con hẻm nhỏ, tin vào mấy lời đàm tiếu vớ vẩn này..."

"Không phải lời đàm tiếu vớ vẩn!" Tuyết Trù run rẩy.

"Mười mấy ngày nữa, anh sắp qua sinh nhật tuổi năm mươi hai rồi!"

"Tôi sống không qua mười mấy ngày nay đâu..."

"Diêm Vương đã gọi điện thoại cho anh rồi phỏng?!"

"Thật đấy! Tôi thực sự sắp chết rồi. Dạo này, ngày nào tôi cũng thổ huyết."

"Mời bác sĩ đến khám chứ."

"Khám rồi chứ. Mời đến sạch trơn rồi. Đồng Nhân, Quảng Từ, Nhân Tế, Đức Văn, Đại Hoa, Tổng bệnh viện Hội Chữ Thập Đỏ, ngay cả mấy chỗ kỳ cựu như Bệnh viện Tân Dân Phổ Ái, Bệnh viện Hộ lý Lợi Á, bao gồm cả bác sĩ từng treo biển khám ngoại trú ở bệnh viện quân y Pháp trên phố nhà thờ Thiên Chúa, đều mời cả rồi... chính là không tìm ra nguyên nhân."

"Không tìm ra, thì chứng tỏ anh không có bệnh chứ sao!"

"Nhưng tôi... rõ ràng là đang thổ huyết... ngày nào cũng không ngừng... thực sự là một ngày không ngừng a..."

"Uống thuốc cầm máu!"

"Chỉ cần tìm được thuốc cầm máu, dù là của Trung Quốc hay của nước ngoài, đều uống sạch rồi."

"Tôi đi tìm cho anh hai bác sĩ. Đảm bảo anh khỏi."

"Tông Tam à, đừng lãng phí thời gian nữa. Tôi có lời quan trọng hơn, muốn nói với anh..."

"Bây giờ điều quan trọng nhất là chữa bệnh!"

"Vô ích thôi. Vô ích thôi." Tuyết Trù trừng to đôi mắt trống rỗng hư vô như không nơi nương tựa, sau đó lạch cạch mở hộp bọc gỗ nam mộc ra, lấy từ trong đó ra hai cuốn bản khắc gia phả ngả màu vàng sạm như bị khói huân.

Bản khắc ghi chép rằng, tằng tằng tổ của Đàm tiên sinh là Đức Lân công, mất năm bốn mươi tám tuổi trên đường đến Nhậm chức ở An Huy. Tằng tổ Thạch Khiêm công mất năm bốn mươi chín tuổi do vết thương do súng không rõ nguyên nhân. Tổ phụ Vu Li Ly công mất năm năm mươi tuổi do hỏa hoạn ngoài ý muốn. Phụ thân Cảnh Kỳ công mất năm năm mươi mốt tuổi mười tháng do chứng nghẹn không ăn. Thúc công Đàm Thoại công thì mất năm ba mươi hai tuổi. Đại bác phụ Đàm Hướng công mất năm bốn mươi hai tuổi. Nhị thúc Đàm Định công mười hai tuổi chết vì sốt vàng da. Đường huynh Đàm Địa hai mươi hai tuổi chết vì bị bắt cóc tống tiền mà bị xé vé.

Đáng tiếc nhất là vị đường đệ thông minh tuyệt đỉnh Đàm Niên, mười năm tuổi đỗ thủ khoa trong kỳ thi hương toàn tỉnh Giang Tô, được bảo tuân công phí sang Đại học Tokyo Nhật Bản, hai năm sau lại chết trong một vụ nổ do thí nghiệm hóa học gây ra. Còn có vị đường đệ bỏ trốn theo nữ đào kép Đàm Uyên, tứ ca Đàm Cương đi Hồ Châu thu gom hàng, đường ca Đàm Đồng học vẽ mất tích khi đi điền dã ở núi Nga Mi... đều một đi không trở lại trước năm năm mươi hai tuổi, đến nay bặt vô âm tín, thậm chí thi cốt cũng không biết tìm ở đâu.

Còn như một số người thừa kế nam khác vì nhiều nguyên nhân khác nhau hoặc chết trong nôi, hoặc chết lúc đang bập bẹ tập nói, thì lại càng không thể kể lể hết được.

"Điều này cũng không thể chứng minh, đàn ông nhà họ Đàm chúng ta nhất định phải chết trước năm năm mươi hai tuổi chứ." Đàm Tông Tam vẫn không tin.

"Tông Tam, cậu bình tâm nghe tôi nói. Tôi không cần thiết phải nói quá lên với anh, càng không cần thiết phải giở trò huyền hoặc này, sợ thiên hạ nhà họ Đàm không loạn. Kỳ thực, ba Cảnh Kỳ công trước lúc lâm chung, đã bàn giao tình hình này cho tôi rồi..."

"Vậy sao anh không nói cho tôi sớm hơn?"

"Không phải tôi không nói. A ba có dặn dò, chưa đến vạn bất đắc dĩ, không được nói cho bất kỳ ai. Một khi loan tin ra ngoài, lòng người hoảng sợ, cục diện này khó mà thu xếp... Ngoài ra, tôi cũng ôm mộng xa vời, nhỡ đâu tôi có thể vượt qua ải "năm mươi hai tuổi" này thì sao? Mấy chục năm nay, tôi vô cùng chú ý dưỡng sinh. Điểm này, anh rõ mà. Tôi tốn rất nhiều công phu về mặt này. Ăn chay, tẩm bổ, tiết dục, luyện Bát đoạn cẩm, Nguyên sinh công. Mà từ trước đến nay, sức khỏe của tôi quả thực cũng rất tốt. Tôi vẫn luôn cho rằng mình có thể qua được ải này. Thế nhưng... mấy tháng trước, cảm giác trên người đột nhiên không xong rồi... Cơ thể hình như đột nhiên bị rút cạn... không còn chút chỗ dựa nào nữa..."

"Tác dụng tâm lý."

"Đừng tự dối mình dối người nữa. Sự việc rành rành ra đấy. Rành rành ra đấy, đích thực là có một sức mạnh, đang không để cho đàn ông nhà họ Đàm chúng ta sống qua tuổi năm mươi hai. Anh nói xem, đàn ông nhà họ Đàm chúng ta rốt cuộc đã làm sai chuyện gì? Sức mạnh này rốt cuộc tại sao lại cứ muốn chống đối với đàn ông nhà họ Đàm chúng ta? Tại sao? Tại sao? Rốt cuộc tại sao..."

"Anh nói tại sao?"

"Không biết a..." Tuyết Trù đã suy yếu đến cực điểm dài thở dài một tiếng, tay vịn khung giường, lảo đảo ngồi xuống.

"Anh không phái người đi tra nguyên nhân ở đây à?"

"Tra thế nào? Anh nói tra thế nào? Bây giờ dù anh tin hay không tin, cũng mặc kệ rốt cuộc là thứ gì ở cõi u minh đang trêu đùa nhà họ Đàm chúng ta, điều quan trọng nhất là, nhỡ đâu tôi thực sự không qua khỏi, nhà họ Đàm này... nhà họ Đàm này phải làm sao đây? Cần phải có người đứng ra làm chủ gia đình này, quyết định chủ trương này. Tôi biết anh vẫn luôn không muốn làm gia chủ này. Thế nhưng nhà họ Đàm bây giờ chỉ còn mình anh thôi..."

"Đừng nói nữa!"

Trong lòng Tông Tam dâng lên một nỗi đau âm ỉ, vội vã kêu lên một tiếng. Tuyết Trù đành ngậm miệng lại, không nói nữa. Bình thuốc đang sắc trên lò sưởi than nhỏ đang kêu xèo xèo.

Mười phút sau, Kinh Dịch Môn vội vàng mời Đàm Tông Tam xuống phòng khách lớn ở lầu dưới, giao cho anh hai bức điện khẩn gửi từ Nam Thông, Vô Tích đến. Điện giật cho hay: Đường bá Đàm Việt Tín làm chủ tiệm giấy gần miếu quận Nam Thông và thúc phụ Đàm Thao làm bác sĩ nhà lao trong nhà lao Vô Tích, đột ngột ngã bệnh qua đời, đều hưởng thọ năm mươi mốt tuổi.

Tông Tam xem xong điện tín, mất trọn thời gian một bữa cơm, ngẩn ngơ ngồi trên chiếc ghế sô-pha cũ bọc kín vải gấm dệt khung gỗ hoa lê, không nói được một câu nào. Kinh Dịch Môn ở bên cạnh thấp giọng hỏi dò: "Hai bức điện tín này Đàm tiên sinh vẫn chưa xem. Anh xem, có cần đưa qua mời Đàm tiên sinh xem qua một lượt nữa không?"

"Anh muốn giục hắn chết sớm à?" Đàm Tông Tam không chút khách khí chặn họng, khiến Kinh Dịch Môn vô cùng lúng túng, tức thì mặt đỏ tơ tai, cúi gầm đầu.

"Tháng trước, Đàm tiên sinh bảo tôi vay một khoản tiền ở Bảo Phong, cuối tháng này là đến hạn rồi. Dạo này số dư tài chính có chút xoay sở không kịp. Hay là... nghĩ cách điều tiết một chút từ phía Nam Kinh sang... Thường Thúc và Tô Châu cũng có hai mối làm ăn đang đợi dùng số dư..." Trầm mặc một lát, Kinh Dịch Môn lại hỏi dò.

"Chuyện làm ăn, bây giờ tôi không quản. Sau này cũng sẽ không quản. Anh bớt đến phiền tôi đi!"

"Đàm tiên sinh dặn dò, từ bây giờ trở đi, lớn nhỏ trong ngoài nhà họ Đàm mọi chuyện, đều phải nghe tam thúc của anh..."

"Tất cả đều nghe tôi à?"

"Tất cả đều nghe anh."

"Mỗi một câu tôi nói đều tính số chứ?"

"Mỗi một câu anh nói đều tính số."

"Thật chứ?"

"Thật."

"Vậy tôi nói, chuyện làm ăn tôi không quản. Anh có nghe hay không?!"

"..."

"Sao không lên tiếng? Rốt cuộc là anh nghe, hay là không nghe?"

"Anh nói đi chứ!"

Lúc này, nhân viên ghi sổ của phòng kế toán là Trình Bảo Lâm ôm một chồng sách cổ, đứng ngoài phòng khách lớn, sốt ruột chờ Đàm Tông Tam ra tiếp kiến. Nhắc đến thân thế của vị nhân viên ghi sổ Trình này, thì phải nhắc đến một chuyện xảy ra với Đàm tiên sinh vào khoảng hơn ba tháng trước.

Hôm đó, vừa ăn sáng xong, Đàm tiên sinh đột nhiên tỏ ra vô cùng cáu kỉnh, nói, bên ngoài có người đến. Mấy tên tiểu đồng vội vã chạy ra xem, không có người. Đàm tiên sinh định thần lại, quay về phòng sách, vừa mới ngồi xuống lại nói, bên ngoài chắc chắn có người đến. Mọi người lại vội vàng tìm kiếm nhốn nháo một trận trong ngoài hoa viên trên lầu dưới lầu, vẫn không có ai. Nhưng Đàm tiên sinh một mực khẳng định, có. Lại còn nói người này vừa vào cửa nhà họ Đàm liền nói trong hoa viên này có rắn, có thạch sùng, còn có một ổ dế mèn ngon. Ông ta muốn bắt rắn bắt thạch sùng, lại còn muốn bắt ổ dế mèn ngon này. Cản thế nào cũng không được, cứ đi thẳng vào trong. Lại còn nói muốn tìm một loạt chum hoa xanh.

Thế là tầng một, tầng hai, lầu trước, lầu sau, hoa viên trước, hoa viên sau, sương phòng đông tây, hành lang nam bắc, đi đứng quen đường quen nẻo, một chút cũng không vấp váp.

Chuyện này nghe qua quả thực khá kỳ lạ.

Bạn nói trong hoa viên nhà họ Đàm có rắn có dế mèn, cái này không lạ. Tiền thân của hoa viên nhà họ Đàm là công quán Diệp gia viên của tri huyện huyện Thượng Hải Diệp Đình Quyến. Cỏ cây bụi rậm hòn non bộ hang đá mấy chục năm nay, lại còn có mấy tòa nhà cổ tám chín mươi năm không tu sửa, bị vùi lấp ở một góc cỏ dại. Nơi như thế này nếu bảo là không có rắn không có thạch sùng, hoặc nói không có dế mèn, ngược lại mới là chuyện lạ.

Nhưng nếu nói đến cái gọi là "chùm hoa xanh", hơn nữa lại là "một loạt", thì thực sự là nhảm nhí.

Trong nhà họ Đàm đương nhiên có đồ sứ. Không chỉ có, mà còn rất nhiều. Không chỉ nhiều, mà còn quý giá. Người Trung Quốc vốn có cái bệnh chung này, một khi kiếm đủ tiền (?), xây đủ nhà, cưới đủ vợ bé, sinh đủ con, mua đủ tước hiệu, việc còn lại muốn làm nhất, một là tiêu tiền làm phong nhã, kết giao văn nhân mặc khách, nam nữ đào kép; hai nữa là chơi đùa "tổ tông" — sưu tầm đồ cổ.

Sách cổ có câu "lưng giắt vạn quan xuống Dương Châu". Tại sao cứ phải đi Dương Châu? Dương Châu thời cổ đại đích thực là một vùng đất tụ hội đồ cổ giá tốt. Nhà họ Đàm tự nhiên cũng không thể tránh khỏi tục lệ. Hơn nữa Đàm lão lão tiên sinh năm xưa bằng thân phận bình dân đi thẳng vào Nam thư phòng Cung Càn Thanh, ở nhiệm chức phụng sự nội triều được hoàng thượng phái ra ngoại ô, trước tiên đi An Huy, sau lại đi Phúc Kiến. Sau này còn đi một số nơi khác nữa. Đi càng nhiều nơi, "tổ tông" cất giữ trong nhà tự nhiên cũng càng nhiều.

Thế nhưng, đồ cổ của nhà họ Đàm có nhiều đến đâu đi nữa, từ Đàm lão lão tiên sinh bắt đầu, cho đến Đàm lão tiên sinh sau này, cho đến Đàm tiên sinh hiện tại, về mặt đồ sứ, bọn họ từ trước đến nay chỉ ưa chuộng hai loại đồ sứ cổ: một loại, đồ sứ Ngô Thập Cử thời Minh thần tông; loại thứ hai, đồ sứ "nước hồng phấn" xuất ra vào thời Ung Chính đời Thanh trước.

Đồ sứ Ngô Thập Cử chất phác vụn vặt. "Nước hồng phấn" màu hồng thì kiều diễm như muốn nhỏ ra nước. Phủ họ Đàm từ trước đến nay kiêng kỵ nhất là đồ sứ hoa xanh, thậm chí đến chạm vào cũng không chạm vào, huống chi là sưu tầm. Chỉ chê nó lạnh lẽo. Không điềm gở. Ngay cả toàn bộ trà cụ ăn cụ hút thuốc dùng trong sinh hoạt hàng ngày, bọn họ cũng chỉ dùng đồ sứ vẽ ngũ sắc hình sen năm phúc cá chép hóa rồng nổi. Ngay cả có mang chút hoa xanh đi chăng nữa, ít nhất cũng phải là loại men lịm đỏ như thế này. Điểm này, tất cả những kẻ chơi đồ sứ ở bến Thượng Hải đều rõ. Sao có thể lại có người như thế, đặc biệt đến cửa nhà họ Đàm để tìm kiếm cái gọi là "chùm hoa xanh" chứ? Trừ phi hắn ta hồ đồ ngớ ngẩn thuần túy là một kẻ thần kinh.

Nhưng ông Đàm vẫn khăng khăng nói rằng, ông đã nhìn thấy người này, lại còn nói chuyện với hắn. Người này tuy vóc người không cao, ăn mặc dẫu cũ kỹ, nhưng cử chỉ cách nói chuyện không có chỗ nào là không cho thấy nội dung trong sáng và tinh tế của hắn. Sau đó, nhân tiện ông vẽ lại dáng vẻ của người này, để mọi người cứ theo đó mà đi tìm. Bức tranh được treo ở phòng thường trực. Ba ngày không có phản hồi. Đến ngày thứ tư, vị tiên sinh Trình Bảo Lâm này từ Nam Thông Thiên Sanh Cảng thanh toán trở về, nhìn thấy người trong tranh, không kìm được "á" lên một tiếng kinh ngạc trong lòng, vội vàng quay về nhà mình, lục từ trên gác xép ra một bộ bản khắc Hán Phân Lâu "Bắc Song ngâm cảo"; phủi đi lớp bụi trên hộp đựng, dùng vải tế màu xanh lam cẩn thận bọc lại, lặng lẽ đưa đến trước mặt ông Đàm.

Vị tiên sinh họ Trình này là hậu duệ của Trình Kính Ngô - vị chưởng phán sổ sách ở bên cạnh Tri huyện họ Diệp năm xưa. Trong tay ông đương nhiên sẽ lưu lại một số tư liệu nhân văn có liên quan đến đại nhân họ Diệp và chủ bạ họ Trình. Bộ "Bắc Song ngâm cảo" đầy bụi bặm này chính là một trong số đó. Những thứ được sưu tập bên trong toàn là những "sáng tác ngẫu hứng" trong cuộc đời làm quan của đại nhân họ Diệp. Chẳng hạn như "Cảm niệm tử khí đông lai đẩy cửa ngõ trông xa", "Bái hội lãnh sự nước nọ gặp trời mưa nhỏ trên đường", "Treo bảng phóng cáo nghe tiếng trống phách vây quanh lương có cảm nhận về đạo quân tử ảm đạm mà đạo tiểu nhân ngày càng rõ năm mươi vần", vân vân và mây mây. Nhưng điều hiếm có là, ở phần đầu cuốn "Ngâm cảo" này lại khắc in một bức "thêu tượng" vị đại nhân họ Diệp đầu đội hoa lăng, mặc triều phục, đeo triều châu, ngồi đoan trang ở chính sảnh.

Đem "tôn tượng" của đại nhân họ Diệp ra đối chiếu với bức tranh vẽ gã đàn ông dựa trên trí nhớ của ông Đàm, quả thực khiến người ta không thể tin nổi, hai người này lại giống nhau đến thế. Thậm chí có thể nói thế này, nếu để đại nhân Diệp Đình Quyến của bảy tám mươi năm trước cởi bỏ đỉnh đới hoa lăng, cởi bỏ triều phục triều ủng, rồi thay cho ông một bộ áo quần ngắn hai thước rưỡi bán tân bán cựu, thì sống s động chính là gã đàn ông do ông Đàm vẽ ngay trước mắt đây rồi.

Điều này sao có thể chứ? Diệp Đình Quyến ít nhất cũng đã qua đời được năm sáu mươi năm rồi.

Chẳng lẽ ông ấy có tâm nguyện chưa dứt, lại đầu thai vi hành vi tư khảo đấy ư? Không không không không... Tuyệt đối không thể nào...

Hay là cố ý đến tìm hậu duệ nhà họ Đàm để đòi lại tiền thuê nhà và khế ước đất đai trước kia? Không không không không. Lại càng không thể.

Tiên sinh họ Trình ôm bộ bản khắc của Hán Phân Lâu lúc đó thiếu chút nữa đã sợ ngất xỉu tại chỗ.

Ông Đàm nghe xong, ngay lập tức cũng chết trân tại chiếc bàn lớn bằng gỗ thiết liễu của mình.

Thế là một trận gió lùa thổi qua. Quả thực là một trận gió lùa vô cùng lợi hại.

Mà người nhà họ Đàm chắc chắn sẽ nói cho bạn biết, dạo này nhà họ Đàm liên tiếp xảy ra đủ loại chuyện kỳ quái. Ví như rừng trúc lớn ở góc Đông Nam khu vườn bỗng nhiên trổ hoa rồi khô vàng. Ví như cột đèn đường bằng gang bỗng nhiên rỉ sét bong tróc. Ví như trong các kẽ sàn nhà đánh sáp bỗng nhiên bò ra từng đàn mối trắng. Ví như trần nhà của Tây hoa thính bỗng nhiên sụp xuống một mảng lớn. Ví như những chiếc giường dây có cói trong phòng các bà các cô, trong vòng ba ngày dây cói đứt tung tóe cả loạt. Đặc biệt là chiếc bàn viết bằng gỗ "thiết liễu" trong phòng làm việc của ông Đàm. Chiếc bàn viết lớn này là một bảo vật của nhà họ Đàm. Nó là do cụ cố Đức Lân công mang về từ Mân Nam vào năm ba mươi tuổi. Gỗ thiết liễu, còn gọi là "hải liễu", hoặc "hải để mộc". Nó là một loại cây thân gỗ cao ở miền Nam, chỉ mọc ở vùng bờ biển oi bức, dưới đáy biển nông. Quanh năm không thấy ánh mặt trời. Thường thường sau khi thủy triều rút nó mới để lộ ra những khóm thân cây vạm vỡ và xanh ngắt từng mảng của mình. Chất gỗ của nó mịn màng, sắc thái đen trà. Sáng bóng như ngọc, cứng cáp như thép. Tuổi thọ có thể đạt tới trên một nghìn năm. Gỗ thiết liễu loại tốt nhất, xuất phát từ đáy biển Cổ Lôi Đầu ở đảo Đông Sơn, Phúc Kiến. Mỗi khi thời tiết sắp có biến động lớn, thì vùng nước biển đó sẽ đục ngầu và cuồn cuộn trước, đi kèm với từng đợt âm thanh gầm rú trầm đục, không ngừng bọt khí lớn từ từ trỗi dậy, và có các tầng mây che phủ thấp thoáng. Rất kỳ dị. Cũng rất đáng sợ. Chiếc bàn viết của nhà họ Đàm chính là được làm bằng gỗ thiết liễu dưới đáy biển Cổ Lôi. Bình thường nhìn nó, tinh thần phơi phới, sáng lóa không vương một hạt bụi; chỉ cần nói là sắp đổi trời, thì nó sẽ mờ đục trước, trên mặt bàn đồng thời ẩn hiện nổi lên một lớp sương mù cực kỳ mỏng manh đều đặn, đồng thời rỉ ra từng hạt nước nhỏ li ti trong suốt sạch sẽ. Người ta đồn rằng ghé sát vào nghe kỹ, còn có thể nghe thấy từng trận âm thanh gầm rú hoàn toàn thuộc về một phiên bản thu nhỏ nào đó. Theo thời gian trời chuyển quang đãng, nó lại sẽ trở về hoàn hảo như ban đầu, sáng ngời như gương. Sự lặp lại như thế, thử lần nào chuẩn lần đó, thực sự vô cùng kỳ diệu. Thế ra từng có người muốn dùng hai căn biệt thự vườn trên đường Cáp Lôi (đường Hoài Hải) để đổi lấy. Người nhà họ Đàm đương nhiên không đồng ý. Thế nhưng, trong mấy tháng gần đây, nó thực sự đã mất linh. Mặc cho thời tiết thay đổi thế nào, nó cũng không biến đổi. Bên ngoài cho dù đang đổ mưa lớn, mặt bàn của nó vẫn cứ khô khốc, xám xịt. Quả thực là đờ đẫn rồi. Hoàn toàn đờ đẫn rồi.

8

Trên thực tế, Diệp Đình Quyến từ hơn một năm trước khi rời nhiệm chức đã phát hiện ra rằng trong thành huyện Thượng Hải được xây bằng gạch xanh thuộc quyền cai quản của ông, có không ít người thừa kế nam giới của các đại gia tộc đều không sống qua nổi tuổi năm mươi. Bản thân những gia đình đó ngược lại hoàn toàn không hề hay biết gì. Diệp Đình Quyến cũng là nhân lúc viết lời tựa cho cuốn huyện chí mới tu soạn, đi tra cứu lướt xem phả hệ của rất nhiều danh lưu danh sĩ gốc Thượng Hải tại các lầu chứa sách như "Thích Viên", "Trạch Thị Cư", "Ngẫu Hương Trai", kiêm luôn gia phu của những gia đình này, thì vô tình phát hiện ra. Sau đó liền lưu tâm. Đến tháng chín năm đó, lại bất ngờ liên tiếp phát hiện ra dấu hiệu này ở các trấn như Tam Quan Đường, Ngưu Tràng, Dương Hành, Trụ Gia Giác, Lục Phân Đãng, Châu Tảo Cảng. Lần này thì không còn giới hạn ở các đại gia tộc nữa. Ví dụ như có một hộ gia chủ, chỉ là một đại sư nấu món bản bang. Trong tiệm nhỏ của ông ta, món mì nước đuôi cá diếc kho tàu chỉ bán hai mươi văn một bát. Bốn năm người đi ăn một bữa mì gà tây, mỗi người gọi thêm hai lạng rượu hoa hồng trắng nhâm nhi, tính tổng hóa đơn cũng không quá hai xu tiền. Gọi một mâm món kết hợp năm xu tiền, là đã có thể ăn được giò heo chiêu du, cá vược xào giấm. Ông ta thực sự vô cùng khó hiểu, ngay cả những hộ gia đình nhỏ bổn phận như thế, đàn ông mà cũng không sống qua được tuổi năm mươi, sâu thẳm trong chuyện này rốt cuộc ẩn chứa điều gì và ngụ ý cái gì? Là do tội nghiệt của ông ta - vị "phụ mẫu chi quan" này chưa được rửa sạch gây nên? Hay là cho thấy sắp có một trận dịch bệnh lớn giáng lâm? Ông hoang mang. Ông hạ lệnh châm vô số đống lửa lớn ở vùng đất quanh cầu Nê Thành rộng năm sáu dặm. Ủ ra vô số đống khói đặc cuồn cuộn bay lên trời, từ từ bao phủ, lướt qua, từ từ lang thang, thấm đẫm, khiến cho vị cha cố người Pháp Monmaroni của nhà thờ Thánh St. Emmanuel cũng phải hoang mang, vội vã sai người đóng toàn bộ cửa sổ kính màu trong nhà thờ lại. Có người nhìn thấy ông cau mày chặt, mặc một chiếc áo khoác dài màu đen, ngẩn ngơ đứng trước ô cửa sổ hoa thứ tư ở sảnh phía Bắc, cho đến tận sáng hôm sau. Tất cả các ô cửa sổ hoa nhuộm màu của nhà thờ Thánh St. Emmanuel đều có uẩn khúc cả. Ô cửa sổ hoa thứ tư ở sảnh phía Bắc để tưởng niệm nữ giáo sĩ quá cố người Mỹ - bà Fei Wanyi.

9

Sau bữa điểm tâm, tôi lại một lần nữa nhìn thấy Hoàng Khắc Oánh. Cô ấy đi chân trần xỏ một đôi dép lê đế mềm mặt da, mặc một bộ đồ ngủ áo quần thêu viền kép bằng lụa tơ túc màu trơn, đi xuống lầu đổ rác. Nghe thấy tiếng bước chân đế giày thong thả mà lanh lảnh đó, tim tôi đập càng lúc càng dữ dội, nhưng lại không có can đảm đường hoàng bước ra ngoài để chào hỏi cô ấy, mà chỉ nhìn trộm hai cái từ khe cửa. Cho nên trong sự vội vàng như vậy, không thể phán đoán cô ấy rốt cuộc trông thế nào. Bình thường? Hay là không bình thường? Nhưng điều khiến tôi bất ngờ nhất (cũng là điều khiến tôi vui mừng nhất), cô ấy không hề "to con" như tôi tưởng tượng. Có lẽ vì dáng người cô ấy hơi thấp một chút, làn da hơi trắng một chút, cộng thêm bàn tay cầm chiếc hót rác hơi nhỏ một chút, mà bộ đồ ngủ ôm sát người ấy vừa không hề che khuất hết điểm gồ lên nhỏ nhắn dại khờ ở ngực cô ấy, vừa giữ lại được chút thanh mảnh và thẳng thắn ở sau lưng cô ấy. Cho nên, thoạt nhìn, cô ấy hoàn toàn không giống như một người đã từng có con. Đồng thời tôi cũng không muốn nói cô ấy trông giống một nữ sinh vừa bước ra khỏi cổng đại học hơn. Trong những ngày tháng sau đó, tôi mới biết rằng, đôi chân mỏng manh của cô ấy, tái nhợt đến mức hầu như không chút sắc máu, lúc nào cũng tỏ ra nhẹ nhàng và bất lực như thế. Mà trước đó, tôi lại chỉ chú ý đến ánh mắt tha thiết và khẩn khoản của cô ấy, còn phát hiện ở phía trên gò má phải thấp thoáng mọc hai nốt ruồi màu xám nhạt.

10

Vào lúc ba giờ hai mươi bảy phút chiều ngày 28 tháng 10 năm 1937, tôi bước vào Thượng Hải. Khoảnh khắc này tôi nhớ vô cùng rõ ràng. Đến chết cũng không quên. Ngày hôm đó xe ba gác đạp đến đầu hẻm, tôi đặc biệt quay đầu lại nhìn chiếc đồng hồ quả lắc lớn trong cửa hàng tạp hóa Thịnh Thái Hòa một cái. Chiếc đồng hồ lớn được treo trên vách gỗ ở phía sau tiệm. Vách gỗ này chắc chắn không phải được làm bằng gỗ tốt. Lắm lắm là gỗ du. Cũng có thể chỉ là gỗ thông. Bên cạnh chiếc đồng hồ lớn, đóng thẳng hàng mấy chiếc đinh tây rỉ sét. Trên đinh tây treo một chiếc sừng trâu bán trong suốt làm chiếc đón gót giày. Một cuốn sổ ghi chép thu chi kiểu cũ. Một hộp đồ hộp bằng sắt tây. Trong hộp đồ hộp cắm xiêu vẹo không ít que giấy dùng để hút thuốc lào. Còn có một số thứ lộn xộn khác thì nhìn không rõ nữa. Nhưng tôi nghĩ, một bức lịch tường của năm đó và một đám ruồi bâu nhâu nhố nhác, rốt cuộc là không thể thiếu được. Đồng thời còn có một mùi cá cơm muối quen thuộc từ nhỏ của tôi, lặng lẽ tỏa ra từ trong tiệm. Đồng thời xen lẫn với một mùi khác, đó là mùi phát ra từ bếp than tổ ong, quần đùi vải thô đầu vòi nước và những mớ gỗ mục mốc meo và nắp chai nước tương và chiếc khăn trải bàn nhớp nháp vào những ngày trời mưa dầm. Ngửi kỹ, còn có thể ngửi thấy mùi mực khô hầm thịt. Đặc điểm của món bản bang chính là nhiều nước tương nhiều đường. Cải bẹ xanh xào trơn. Chúng khiến cho bất cứ ai từng trải qua những năm tháng thiếu niên ở miền Nam đều có thể nhớ lại con ngõ nhỏ phía sau không thể nào rũ bỏ suốt cuộc đời. Hàng rào cây hoa trúc đào. Đống than vụn vãi tung tóe trước cửa lò lửa. Cái giếng nước lạnh ngắt ở phía sau tiệm đồ tre. Đầy cây màu tím nhạt. Đó là hoa ngô đồng. Là những bông hoa to và dày dặn. Trong làn gió xuân ngạc nhiên lười biếng tựa như người phụ nữ trung niên có người đàn ông vừa mới đến Bắc Bình ở đầu ngõ phía trước. Lúc nào cũng mặc chiếc quần ngủ vải hoa dài. Lúc nào cũng giống như chưa ngủ dậy vậy. Còn có chiếc cầu thang gỗ vừa dốc vừa hẹp và căn gác xép kêu cót két. Ngồi trên chiếc ghế đẩu nhỏ bóc đậu tằm xanh. Tôi buộc phải nghe thấy âm thanh từng hạt đậu tằm rơi vào chiếc bát sứ viền xanh. Tách. Tách.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ kanunu8.com
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 22 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

2 Trong Tổng Số 3 tác phẩm của Lục Thiên Minh

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.