Sáng hôm sau mưa mới tạnh, bầu trời lại êm ả và mặt đất tươi mát tắm trong ánh nắng chói lọi. Đối với Nicholas đăm đăm nhìn ra vườn một cách khát khao từ cửa sổ phòng ngủ - mà cậu đã cả gan hé mở, không khí êm dịu, thoang thoảng các hương thơm của bình minh, dường như nắm giữ triển vọng nhiều điều tốt lành hơn. Có lẽ hôm nay cậu sẽ được thả ra khỏi căn phòng giam buồn tẻ này. Giờ đây, giáo sư Halevy đã đến thăm – đêm qua cậu đã lắng nghe, với sự quan tâm bị đè nén, những tiếng ồn khi khách đến – nhất định tâm trạng cha cậu sẽ dịu xuống. Vị lãnh sự luôn luôn vui vẻ khi ở bên cạnh vị bác sĩ Paris.
Trong lúc đó, Nicholas đã ăn xong một bữa điểm tâm lạnh nhạt trên chiếc khay như thường lệ và mặc áo sơ mi, quần tây dài, hăm hở canh chừng dấu hiệu José sẽ phát ra từ phía sau lều dụng cụ - cánh tay vẫy nhanh ra ngoài hướng về khung cửa sổ phía trên mà trong suốt hai ngày bị ép buộc cách xa, đã được cùng làm phương tiện duy nhất để thông tin với nhau. Tuy nhiên, chỉ cần trông thấy cái điệu bộ khỏe mạnh vững tâm đó, hết sức tràn đầy ý nghĩa và tình thương là đủ mang lại một sự khuây khỏa cho tâm hồn cậu bé. Cậu biết như thế là José sẽ không quên cậu. Thế là đủ. Dù bất cứ chuyện gì xảy đến với cậu, dù bị cơn bệnh hành hạ, dù những lời hăm dọa của Garcia có biến thành sự khủng khiếp, ngay cả sự trừng phạt do cơn thịnh nộ của cha cậu – tất cả đều không đáng kể, nếu José vẫn còn là người bạn chung thủy đầy mến thương của cậu.
Lúc này đã gần mười giờ. José, đang cào bằng đoạn đường bị mưa xới thành khe rãnh, đã bắt đầu di chuyển chầm chậm về phía căn lều nơi anh sẽ bị che khuất dối với người đứng ở hàng cửa sổ dưới thấp. Mạch tim của Nicholas đã nhảy nhanh lên trong sự mong đợi khi cậu chợt nghe tiếng bước chân trên hành lang bên ngoài, và gần như ngay tức khắc cánh cửa mở ra và cha cậu bước vào cùng với giáo sư Halevy. Cậu quay đầu lại, thủ thế, má đột nhiên đỏ bừng như kẻ có tội.
– Chào cháu, - Halevy gật đầu hòa nhã lên tiếng.
– Chào bác, - Nicholas trả lời. – Chào ba.
Tất cả cùng khựng lại và cậu bé vội liếc nhanh hai người cảm thấy ngay sắp có chuyện đáng ngại một cách kỳ quặc.
Vị lãnh sự hắng giọng, nói với vẻ thiếu tự nhiên:
– Nicholas, vì may mắn lắm giáo sư Halevy mới đến đây với chúng ta, ba đã yêu cầu bác kiểm tra và trấn an ba về tình trạng sức khỏe của con. – Ông đưa mắt liếc Halevy. – Tôi tưởng anh không muốn tôi ở lại đây.
– Chúng tôi sẽ xoay xở tuyệt diệu với nhau, xin anh cứ yên lòng. – Vị giáo sư nhanh nhẹn đáp.
Và, trong lúc Brande buồn rầu cúi đầu đi ra khỏi phòng, ông quay sang Nicholas với vẻ thông đồng mánh lới như thường lệ:
– Có một vài điều thậm chí chúng ta không nên để cho ba biết. Thế nào, cậu bé? Bây giờ cháu chỉ việc nằm thằng người trên giường, chúng ta sẽ nói chuyện với nhau hết sức thoải mái.
Nicholas nhìn chằm chằm lại vị giáo sư, vừa ngạc nhiên vừa bối rồi. Mặc dầu đã quen với nghi thức y học vẫn tiến hành định kỳ trên cơ thể bạc nhược của mình – Halevy đã kiểm tra cậu trong nhiều dịp trước – cứ mỗi lần tiếp cận đặc biệt như thế này, cậu bé vẫn cảm thấy một phương pháp mới lạ và đáng lo ngại hơn trong thái độ tinh quái của vị bác sĩ. Và khi cậu đã ngoan ngoãn nằm xuống, cậu lập tức nhận thấy rõ rằng sự chẩn bệnh của vị giáo sư, cách thức ông vận dụng ống nghe, mọi động tác gõ như để nghe bệnh, kế tiếp theo đó là những lời thì thầm trấn an và các cử động chính xác của đôi bàn tay, không gì khác hơn là một việc làm lớt phớt, được trù tính một cách khéo léo để giảm bớt sự ngờ vực. Và thật vậy, mối nghi này được xác nhận khi mấy phút sau Halevy đứng dậy và vừa khép cả hai cánh cửa chớp vừa kêu lên:
– Ánh nắng thế này khiến cho cháu hết sức mệt mất. Nào! Như thế này mới thoải mái hơn nhiều phải không?
Trong bóng tối lờ mờ tràn ngập sau đó ông len trở lại, ngồi trên đầu giường và đặt nhẹ bàn tay trên trán cậu bé.
– Bác cháu ta quen biết nhau từ lâu, - ông nói hết sức vui vẻ. – Nicholas, bác chắc chắn rằng cháu xem bác như là một người bạn, hơn là một vị bác sĩ. Cháu hoàn toàn không sợ bác phải không?
Vì bắt buộc phải trả lời nên Nicholas vẫn nằm ngửa mắt nhìn lên trần, lẩm bẩm:
– Dạ không.
– Tốt, - vị giáo sư tiếp lời bằng một giọng dịu dàng hơn nữa. – Trước hết, bác muốn cháu có cảm nghĩ rằng cháu có thể trò chuyện với bác một cách tự nhiên, giống hệt như khi cháu nói chuyện với một cậu bé khác... Một cách ngẫu nhiên phía trên chòm râu xám ở dưới hàm răng vàng của vị giáo sư nhe ra một nụ cười đồng mưu quen thuộc – cháu đang lớn lên sắp trở thành một chàng trai,... phải hoàn toàn khác với quan niệm của cháu... những ý nghĩ của cháu về cuộc đời. Bác muốn được nghe chính những ý nghĩ đó... và cháu không cần phải ngần ngại kể với bác bất cứ chuyện gì, dù đó là chuyện động trời nhất đi nữa. Bây giờ, chẳng hạn, cháu hãy cho bác biết cháu đang suy nghĩ gì?
– Cháu không biết, - Nicholas trả lời sau một lúc im lặng.
– Ồ, ông tướng thân mến, - vị giáo sư chế giễu, nhưng với giọng dịu ngọt. – Thiên nhiên không bao giờ thích những gì trống rỗng. Bác tin chắc chiếc đầu thông minh bé bỏng của cháu không thể hoàn toàn trống trải... Chà! Thật ra đó là một hộp Pandora[1] cháu cùng bác sẽ lấy từ trong đó ra những điều đặc biệt nhất. Cháu chỉ cân tưởng tượng cháu đang dở nắp cái hộp ấy ra. Ngay lúc này cậu trông thấy gì cậu cảm thấy gì?
– Cháu cảm thấy những ngón tay của bác đang đặt bên trên cháu, như những đốt bông gòn, - Nicholas trả lời chầm chậm, hơi ngượng ngịu. – Và cháu trông thấy những thanh ánh sáng trên trần, chiếu lên đó từ cánh cửa chớp.
– Tuyệt, - vị giáo sư khen ngợi. – Cháu tiếp tục đi.
– Về việc gì?
– Bất cứ chuyện gì cháu muốn... cháu hãy kể cho bác nghe dòng tư tưởng của cháu... sau cánh cửa chớp...
– Dạ, cháu không rõ lắm, - Nicholas nói với vẻ hoài nghi. – Tất cả gây cho cháu cảm tưởng như mình đang ở trong một phòng giam. Chắc bác cũng thấy trong phòng tối quá và các đường vạch ngang khắp nơi chỉ khiến cháu muốn ra khỏi nơi này.
– Và nếu cháu ra ngoài, cháu sẽ làm gì?
– Đi câu cá, - Nicholas trả lời không một chút do dự.
– Câu cá à? Vị “Bác sĩ thần kinh” hỏi lại bằng một giọng của người không ngạc nhiên trước bất cứ điều gì.
– Dạ, đó là việc cháu sẽ làm. Cháu sẽ đáp chiếc xe buýt cũ kỹ đáng yêu đó và lên thằng trên núi. Một nụ cười mơ mộng lướt qua bộ mặt gầy gò ngước lên của cậu bé. – Rồi cháu sẽ đi xuống thung lũng xanh tươi rồi ngồi giữa nắng trên nước của nhà máy xay, cháu sẽ ngắm các đóa hoa ngọc trâm và những cây đuổi diều hoang dại, cà cả những cây sồi. Cháu sẽ móc mồi vào lưỡi câu cá giữa hồ suốt ngày. Và rất có thể cháu sẽ câu được một con cá hồi thậm chí còn lớn hơn.
– Cháu sẽ đi một mình, chứ gì? – Vị giáo sư thì thầm một cách ân cần.
– Tất nhiên là không.
Nụ cười mơ hồ của cậu bé chợt hiện rõ thêm trong lúc cậu nói tiếp không một chút gì bối rối:
– Anh José sẽ cùng đi với cháu. Anh ấy là người đã chỉ cho cháu cách thức...
– Cách thức gì? – Halevy thở nhanh.
– Cách thức câu cá. Anh ấy là một người câu cá phi thường. Và là cầu thủ pelota xuất sắc nhất San Jorge. Tuy nhiên anh ấy hết sức khiêm tốn về điều này. Và anh ấy làm việc hết sức vất vả, vất vả hết sức khủng khiếp trong vườn...
– Cháu yêu mến José lắm à? – Vị giáo sư gợi ý với một sự khôn khéo tột bực.
– Dạ, đúng thế, cháu..., - Cậu bé chợt gào to. – Anh José là bạn cháu.
Hai người cùng im lặng một lát trong lúc những vạch ánh sáng với các hạt bụi li ti dường như rung lên tạo thành một thứ ánh sáng kỳ lạ. Những ngón tay sáng suốt vẫn giữ nhịp đều đặn, giọng nói thì thầm lại tiếp tục:
– Khi ba cháu đi vắng, cháu đã đi câu ngoài sông với José. Và sau khi đi câu, cháu đã làm gì?
– Cháu đã ngủ trưa.
– Cùng với José?
– Dạ phải, anh José nằm bên cạnh cháu trên cỏ. Ở đó thật hết sức thú vị, hết sức ấm trong ánh sáng.
– Tất nhiên – vị giáo sư công nhận với một nụ cười bí ẩn. – Bác hiểu. Bác không buồn bực vì chuyện đó đâu. Cháu đừng hoảng sợ vì những điều cháu đã kể với bác.
– Nhưng tại sao cháu phải hoảng sợ? – Nicholas đáp lại ngay tức khắc. – Cháu đã không làm chuyện gì sai trái. Cháu chỉ kể sự thật cho bác nghe.
Vị giáo sư cắn môi và kêu lên với vẻ cáu kỉnh nhất thời:
– Nhất định cháu sẽ làm điều gì sai trái khi không nghe lời cha cháu!
– Cháu thật tình không có ý định cãi lời ba cháu. Đó chính là vì Garcia.
– À! – Halevy kêu lên. – Bác cháu ta sẽ trở lại vấn đề đó lát nữa. Nhưng trong khi chờ đợi... cháu nhìn nhận cháu rất yêu mến José.
– Cháu không sao kiềm chế được tình cảm của mình. – Nicholas nghiêm chỉnh nói.
– Không một ai khiển trách cháu đâu.
Thái độ của vị bác sĩ tâm thần thay đổi, trở lại dịu ngọt, tựa hồ một lần nữa ông tự cảm thấy mình đang ở trong tư thế an toàn và quen thuộc.
– Bác hiểu cháu thích José ở bên cạnh cháu, thân cận với cháu. Chẳng hạn lúc này cháu muốn José là người đang ở gần cháu, vuốt tóc cho cháu.
– Ồ, hơn thế nữa... –Nicholas kêu lớn và đột nhiên đỏ bừng mặt vì sự khiếm nhã không chủ tâm của mình.
Nhưng vị giáo sư, thích thú vì dấu hiệu xấu hổ ấy, không hề mếch lòng. Nhiều năm hành nghề đã làm cho ông lạnh lung đối với những lời xúc phạm tàn tệ nhất, sự lăng mạ bỉ ổi nhất khiến người khác nổi khủng lên nhưng vẫn không thể khiến ông nao núng. Ông chỉ cố tìm cách xoay chuyển sự bối rối của cậu bé này thành lợi thế của chính ông.
– Và bởi vì cháu, muốn José ở gần cháu... thân cận với cháu... – ông mỉm cười với vẻ cả tin. – Chính vì thề mà cháu đã về nhà José phải không?
Nicholas cử động một cách khó chịu, tựa hồ muốn có thể nhìn thẳng vào mặt người chất vấn khuất trong bóng tối. Căn phòng lớn lờ mờ sáng này, những chum ánh sáng vàng rực đang nhảy múa phía trên cậu, động tác xoa bóp liên tục trên thái dương, tất cả cùng kết hợp lại để tạo ra trong người cậu một cảm giác uể oải xui khiến cậu hoàn toàn phục tùng các câu hỏi rắc rối như là một điều tự nhiên không cách nào khác. Tuy nhiên. Tuy nhiên bên trong con người cậu, tận cùng của tâm hồn cậu, mặc dầu trẻ thơ và yếu ớt, vẫn có một cái gì đó bắt buộc cậu chống lại.
– Cháu hết sức thích anh José...
– Cháu muốn nói cháu yêu thương José, - Vị giáo sư ám chỉ với một vẻ đặc biệt hiền lành.
– Dạ phải, cháu yêu thương anh ấy, - Nicholas lại càng đỏ mặt thêm, - Nhưng chỉ vì Garcia nên cháu mới đến nhà anh ấy.
Halevy bật ra một tiếng cười ngắn. Ông đã quá hiểu giá trị của màn giả bộ như một trò cười đó giống hệt một lưỡi dao găm bất thần phóng tới, vẫn thường xé tan cái lốt vờ vịt mà tất cả mối thương cảm của ông đã không sao đâm thủng.
– Garcia... luôn luôn Garcia! – ông khinh khỉnh dằn giọng. – Bác không thể nào tin nổi.
– Bác có tin cháu hay không thì cũng không quan trọng – Nicholas trả lời bằng một giọng rõ rang đầy kiêu hãnh, miễn là chuyện đó có thật.
Hai người lại bất thần im lặng, và một làn sóng thù địch từ từ bò khắp người vị giáo sư. Sự đề kháng trẻ con này, hết sức bất ngờ, đang khiến cho một con người lão luyện như ông cũng phải điên. Không một phút giây nào ông tin rằng Nicholas đã nói thật. Trong vũ trụ của ông, thế giới trong đó ông cử động và thở, không có chỗ cho sự chuẩn xác. Cuộc sống là một khu rừng hoang ẩm thấp, nơi đây nhiều sức mạnh vô hình cuộn lại và quằn quại trong bóng tối và bùn đen. Thôi được... ông đã từng đối xử với bọn trẻ con phạm tội trước kia, và cuối cùng đã phá vỡ lớp áo giáp của chúng ông có thể giăng bẫy tính ngoan cố này bằng cả tá mưu mẹo mà mỗi một lần đều tinh vi hơn nhiều.
Lấy lại tư thế đĩnh đạc, ông mỉm cười một cách quyến rũ với Nicholas và, với vẻ chăm sóc đặc biệt, như một vị tu sĩ, ông nắm lấy cánh tay của cậu.
– Cháu thân yêu... bác đau buồn vì cháu đã quá hiểu lầm bác. Bác đâu có nghĩ là đúng hay sai. Thế thì tại sao cháu lại tự biện hộ? Bác ở về phe cháu mà. Điều mà người ta quen gọi là sự đồi bại thật ra chỉ là bản năng, di sản của cuộc sống ban sơ từ hàng chục năm trước. Có lẽ những lời lẽ to lớn này làm cho cháu bối rối và đó là điều cuối cùng bác cháu ta muốn. Cháu chỉ phải hiểu rõ rằng các thiên thần không có hiện hữu nữa, những gì cháu đã làm chỉ là chuyện thường tình của con người. Nguy hiểm là cứ tìm cách che giấu nó. Giá mà cháu nói toạc ra với bác, thì nó sẽ trở nên vô nghĩa thôi... bác cháu ta có thể cùng nhau coi thường.
– Coi thường cái gì? – Nicholas nghiến chặt răng hỏi.
– Cái này, chẳng hạn, - Halevy vừa khẽ bảo vừa đưa ra lá thư và giơ lên trước mắt cậu bé.
Nicholas cứng đờ cả người, tựa hồ đang tự đương đầu với một ngọn đòn, rồi có thể cậu dần dần trở nên mềm nhũn và cậu xoay cặp mắt lo buồn rầu qua ngã khác.
– Ồ, có nghĩa lý gì đâu, - vị giáo sư thì thầm, nhanh với cử chỉ hòa hoãn. – Nhưng khi cháu đã viết ra như thế này, tại sao phải giả bộ? Nhất định cháu sẽ nói nhiều điều thú vị hơn với José khi cháu ở một mình với anh ta... khi cháu đến nhà anh ta chẳng hạn... và hai người ở bên nhau suốt đêm.
– Chúng cháu không nói gì hết, - Nicholas buồn nản bảo đầu ngoảnh qua phía khác.
– Nhưng cháu thân yêu, - vị giáo sư quỷ quái vừa thì thào vừa ghé má mình sát vào gối cậu bé. – Cả hai người cùng ở đó... chỉ có hai người với nhau... trong bóng tối.
Một cơn rùng mình chạy khắp người cậu bé như thể cậu mơ hồ nhận thức một tai họa không sao biết rõ nhưng vô cùng ghê rợn lù lù hiện ra khỏi bóng tối, cứ đè xuống trên mình cậu với một sức ép không thể nào chống lại, làm cho cậu muốn chết đi vì khiếp đảm và ghê tởm. Cậu đang bị dẫn vào một lĩnh vực tối tăm và kinh tởm nào đấy, cậu ước mong lao mình xuống giường, chạy ra khỏi phòng và biến mất. Tuy nhiên một cơn mệt mỏi cùng cực giữ chặt cậu nơi đây, khiến cậu chỉ muốn nhượng bộ, bỏ mặc cho sự rủi may. Rốt cuộc có gì khá đâu? Tại sao cậu không chịu chấp nhận cái ý nghĩ che đậy này, ăn trái cây tẩm thuốc độc mà vị giáo sư hiện đang dung để dụ dỗ cậu? Nhưng ngay lúc ấy một mệnh lệnh khẩn cấp trỗi dậy từ dưới đáy sâu của con người cậu. Cậu siết chặt bàn tay một cách vô tình và, với một sức cố gắng lớn, giật mạnh ra khỏi bàn tay của vị giáo sư, ngồi dậy với vẻ thách thức trên giường. Mặt cậu tái mét, tim đập như điên cuồng. Nhưng cậu vẫn nhìn thẳng vào mặt vị giáo sư, với tất cả sức lực, tựa hồ cậu đang bảo vệ tính mạng của mình.
– Cháu không biết bác muốn cháu nói gì. Nhưng cháu sẽ không nói đâu. Cháu chỉ cho bác hay cháu chỉ đi theo anh José bởi vì Garcia làm cháu vô cùng khiếp sợ. Bác có thể hỏi chị Magdalena. Nếu bác thầy cần. Chị ấy sẽ kể cho bác nghe. Cháu đã muốn ba cháu hỏi chị ấy trước.
Vị giáo sự che giấu sự xấu hổ của ông bằng một nụ cười lạnh nhạt. Ông đứng lên, tựa hồ chấp nhận mọi sự thách thức mà ông đã chờ đợi từ lâu.
– Tốt lắm. Chúng ta sẽ hỏi Magdalena.
Ngồi thẳng người hơi thở trở nên nhanh nhẹn hơn, Nicholas trông thấy vị giáo sư kéo sợi dây có núm tua hai lần, nghe tiếng chuông reo vang mơ hồ nơi sâu thẳm xa tít trong nhà. Sau mấy phút im lặng căng thẳng tiếng bước chân nặng nề chậm chạp của chị đầu bếp vang lên trên cầu thang riêng của những người giúp việc.
Một tiếng gõ trên cửa. Magdalena bước vào.
– Magdalena, - vị giáo sư bảo, - Hình như trong thời gian ông chủ đi vắng mới đây có một sự việc không bình thường đã xảy ra trong nhà. Trước hết, có phải Garcia đã ở lại Barcelona đêm thứ bảy?
Người đàn bà đứng một cách nặng nhọc bên ngưỡng cửa, thản nhiên nhìn vị giáo sư, Đôi bàn tay của chị hơi lấm bột buông thõng bên chiếc áo dài đen.
– Thưa không, - chị đáp, - suốt đêm, Garcia ở đây.
Một cảm giác bất ngờ như điện giật chạy khắp người Nicholas. Thân hình cậu thình lình bị rung len đến nỗi không thể nói thành lời, chỉ lắp bắp như nài xin:
– Chị Magdalena... nhưng...
– Yêu cầu cháu hãy im lặng, - Halevy bảo rồi quay ánh mắt trở lại chị đầu bếp. – Kế đó Garcia có phải say sưa trong một cuộc tiệc rượu trong đêm chủ nhật.
– Không, thưa Senor... – Nét mặt bất động của chị như đã được đẽo bằng gỗ. – Garcia không biết uống rượu.
– Như thế anh ấy đã không đánh đập chị, hoặc làm cho Nicholas hoảng sợ bằng bất cứ cách nào?
Chị lắc đầu.
– Garcia là một người đàn ông tốt. Điều đó ai cũng biết rõ. Anh ấy không đời nào đánh đập tôi cả.
– Ôi, chị Magdalena! – Nicholas thốt lên bằng một giọng đau buồn. – Làm sao chị có thể như thế? Chị thừa biết anh ấy đã đánh chị trong phòng để thức ăn. Chị đã khóc mùi mẫn. Thật là khủng khiếp. Và anh ấy lại còn có con dao...
Cậu chợt dừng lại, lịm người đi vì một nỗi kinh hoàng dường như đang làm cho cậu muốn nôn mửa.
– Thôi, xong rồi, Magdalena, - Halevy bảo. – Cám ơn chị về cách cư xử với chúng tôi.
Chị đầu bếp đứng sững một lúc tựa hồ hoàn toàn không hay biết mình đã được phép đi. Từ đầu đến cuối cuộc phỏng vấn đôi mắt đần độn của chị một mực nhìn chăm chú một cách thẫn thờ bất động vào vị giáo sư, nhưng giờ đây, trong một thoáng chúng liếc nhanh về phía Nicholas. Chị vẫn không thay đổi sắc mặt, đôi môi cong xuống vẫn không có gì khác tuy nhiên, với một vẻ đột ngột bất ngờ, chị xoay người và lê chân ra ngoài.
Với một tiếng kêu đau đớn ngây thơ Nicholas gục lên gối, nhức nhối vì sự phản bội này, nước mắt chảy dài xuống má.
– Ôi, anh José..., - cậu thì thầm một cách đứt quãng với chính mình. – Anh đang ở đâu thế anh José?... Họ định làm gì chúng ta thế này.
❀ ❀ ❀
[1] Pandora: Theo thần thoại Hy Lạp là người đàn bà đầu tiên không còn được bất tử, được thần Zeus phái xuống trần gian để trừng phạt loài người vì tội lấy trộm lửa của thần. Zeus đưa cho Pandora một cái hộp chứa đựng mọi thứ bệnh tật của con người và khi Pandora mở ra bệnh tật bắt đầu lan tràn khắp nơi, chỉ có hy vọng vẫn nằm trong đáy hộp.
