Tới ngày chủ nhật vị lãnh sự quyết định sẽ tiếp đãi hai vợ chồng Decker ở ngoài trời và mời họ dùng bữa trà trong vườn. Buổi chiều trong sáng và ấm áp, hơn nữa vì trời vẫn thường mau tối, cho nên các vị khách của ông sẽ không có nhiều thời giờ ngồi lại chơi quá lâu. Ông bảo Garcia đặt một chiếc bàn ở khi vực hóng mát dưới giàn cây leo, và dọn xăng uých, bánh mì phết bơ, với một vài thứ bánh ngọt phủ kem kiểu địa phương có tên là pan de jabon mà ông nghĩ có lẽ sẽ thích hợp với khẩu vị của Carol Decker.

Giờ hẹn càng đến gần tâm trạng ông càng vui vẻ. Ông đã trải qua một ngày lý thú với Nicholas, chỉ có hai cha con với nhau, đọc kỹ một số trang sách viết về miền Amdalucia[1] trong thế kỷ 18 mà giống như một người thành thạo thật sự, ông đã chọn mua với mấy peso ở một tiệm nhỏ gần Tòa Lãnh sự. Giờ đây chăm chú nhìn cậu con trai của mình phía bên kia khu vực hóng mát có vẻ gọn gàng một cách đặc biệt trong bộ đồ màu xanh biển với cổ áo cứng màu trắng, ông lấy làm ngạc nhiên về sức khỏe của cậu bé khá hơn hẳn. Cái dáng yếu ớt ẻo lả đã giảm đi và vẻ xanh xao bệnh hoạn của nước da cậu bé bây giờ đã được thay thế bằng một màu nâu khỏe mạnh. Đã thế, ngay cả đôi vai hẹp của cậu dường như không biết vì sao cũng có một hình thế rõ rệt hơn. Tất nhiên người ta không được chạy quá nhanh. Tuy nhiên ông vẫn hết sức mãn nguyện thấy Nicholas cuối cùng đang đáp ứng lại sự chăm sóc ông đã luôn dành riêng cho cậu bé.

Hai vợ chồng Alvin đến đúng giờ bằng một chiếc xe tắc xi, sau khi chào đón họ một cách lịch sự, vị lãnh sự đề nghị đi dạo một vòng quanh vườn. Trong lúc Alvin và Nicholas đi phía trước, ông bước theo sau, chậm hơn, cùng với Carol. Chị ta là một thiếu phụ trầm lặng, mang kính và có một sắc diện tươi tắn, theo ông nghĩ thì khá xinh đẹp thuộc một kiểu cách bình thường, mặc một chiếc áo dài bằng voan màu nâu giản dị mà ông đoán chắc đã được cắt may tại nhà căn cứ vào kiểu mẫu trong báo. Rõ ràng chị ta xuất thân từ một thành phố nhỏ ở Michigan thuộc một gia đình có tầm cỡ, và đã gặp Alvin trong khuôn viên trường đại học của bang này. Mặc dầu chị ta có vẻ nhạy cảm và hiền hậu, ông vẫn phân biệt được ngay chị ta là một người không có cá tính rõ rệt. Song chị ta rất quan tâm đến việc làm vui lòng người khác. Chính vì vậy, ông khởi sự tỏ vẻ dễ chịu và khi họ ngồi xuống dùng bữa trà trong khu hóng mát ông ngoảnh sang phía chị ta với phong cách lịch thiệp nhất.

– Tôi thành thật cám ơn chị đã đến đây. Như chị biết đấy, ngôi nhà này chỉ là một nơi ở của kẻ độc thân, thiếu hẳn những cái tinh tế của phụ nữ.

Ông thích thú một cách êm dịu khi quan sát chị ta đáp ứng lại sự ân cần của ông như thế nào, rót trà và chuyển cái tách với vẻ rụt rẻ ngượng nghịu. Và với lòng khát khao biểu lộ quyền lực của chính mình, ông bắt đầu trò chuyện theo cái kiểu cách quyến rũ nhất của ông. Mỗi khi thích, ông là một người có tài nói chuyện đầy hấp dẫn. Và lúc này ông đang cố hết sức thoải mái dẫn dắt sang lãnh vực nhẹ nhàng hơn của cuộc đời ông đã trải qua, tự bộc lộ vai trò của một người thượng lưu trí thức và một vị cố vấn rộng lượng, kể lại nhiều giai thoại ngắn, phác họa một hình ảnh về cuộc sống của ông ở Châu Âu, một cuộc sống có lẽ đắm say hơn là đúng đắn.

– Ồ, kỳ diệu quá! – Alvin xuýt xoa, - khi vị lãnh sự kết thúc một đoạn tường thuật về lễ đăng quang của vua Albert mà ông đã chứng kiến trong Giáo đường ở Brussels trong thời gian ông lưu trú ở Bỉ. – Chúng tôi sẽ vui lòng mất bất cứ thứ gì để được có mặt trong buổi lễ đầy màu sắc đó. Có phải không, Carol?

– Vâng, - chị ta sôi nổi tán thành, mắt nhìn xuống.

– Rồi anh chị sẽ có cơ hội. – Brande khích lệ.

– Ồ, chúng tôi ước mong sẽ có dịp! Có phải không em?

Chị ta không trả lời, nhưng ánh mắt hướng về phía chồng với một niềm thương sâu sắc đến nỗi vị lãnh sự vốn không bao giờ trông thấy một cuộc hôn nhân hạnh phúc mà không liên tưởng đến sự thất bại của chính mình chợt cảm thấy đau đớn như vừa bất thần vị đâm một nhát dao vào tim. Họ chỉ mới thành hôn được một năm rưỡi cho nên lẽ tất nhiên rõ ràng họ rất gắn bó với nhau. Phải chăng chính vì thế mà anh chàng vô giá trị hay hoảng sợ này, một kẻ cứ ấp a ấp úng mỗi lần có ai nói với anh ta một cách gay gắt và vẫn thường có thái độ trẻ con một cách buồn cười, mới có thể chiếm được lòng thương yêu của vợ, trong lúc ông, trội hơn hẳn về mọi mặt, lại đã thất bại hoàn toàn trong việc lôi cuốn người đàn bà duy nhất mà ông mãi mãi yêu thương?

Với một tính hoài nghi mà ông chắc chắn không ngờ mình có, ông quay sang chị vợ của Alvin.

– Trước kia, tôi cứ ngờ rằng San Jorge chắc chắn chỉ là một nơi vô cùng buồn tẻ đối với một người đàn bà, - ông nói bằng giọng lễ độ bình thường của mình.

Một vẻ ngạc nhiên lướt qua đôi mắt cận thị màu xám của chị ta.

– Ông, không, không phải thế đâu, thưa ngài.

Việc người thiếu phụ gọi ông bằng “ngài” khiến ông cảm thấy mình già cỗi, gây cho ông một cơn đau nhói khác.

– Cố gắng có một căn phòng để chăm sóc, - Decker trìu mến nói – và tôi thú thật rằng cô ấy đã biến nó thành đầm ấm thật sự.

– Đầm ấm? – vị lãnh sự nhắc lại bằng một giọng mơ hồ.

– Vâng, thưa ngài, như tôi đã nói với ngài, nó khá nhỏ nhưng rất gọn gàng xinh xắn.

– Nhưng tôi vẫn không sao tưởng tượng được một đôi vợ chồng sẽ tìm thấy được một cuộc sống xã hội đầy đủ ở đây, - Vị lãnh sự khăng khăng bảo, - bị tù túng trong những con đường phố vắng vẻ của một thành phố nhỏ bé bẩn thỉu trên đất nước Tây Ban Nha này.

Lần đầu tiên Carol Decker nhìn thẳng vào ông. Phải chăng, ông tự hỏi, bất chấp thái độ hoàn toàn hòa nhã của ông, chị đã phỏng đoán được ngụ ý sâu sắc hơn trong lời nhận xét của ông? Chị ta nhanh nhẹ trả lời:

– Chúng tôi có rất nhiều bạn, thưa ngài, tôi xin cam đoan như thế. Họ không được cao sang cho lắm, nhưng họ đều tử tế… anh thợ làm bánh mì và bác bán hàng tạp hóa, vị linh mục già Limaza, người vấn thuốc lá dưới lầu. Chúng tôi thường đi thuyền buồm trong vịnh với Miguel, cậu con trai của viên quan tòa. Buổi chiều thỉnh thoảng chúng tôi đi xem chiếu bóng – các phim cũ của Tây Ban Nha vui khủng khiếp – và sau đó chúng tôi ăn tối ở tiệm Chantaco. Ngài nên thưởng thức bia ướp lạnh ở đấy, không có nơi nào ngon hơn. Rồi chúng tôi đến một Câu lạc bộ nhỏ dành riêng cho giới thanh thiếu niên. Chúng tôi chơi bóng bàn, và cầu cửu trụ. Tôi mua kem cho bọn chúng và Alvin thì cố dạy chúng chơi khúc côn cầu.

Sắc mặt chị ta ửng đỏ trong lúc chị ta hăng hái nói tiếp, hơi thiếu thận trọng.

– Chúng tôi sẽ rất vui mừng nếu thấy Nicholas đến đó, cậu ấy sẽ chơi đùa với các trẻ con khác nhất là nếu cậu cảm thấy cô đơn khi ở đây.

Sau đó mọi người cùng khựng lại một lúc. Nét mặt của vị lãnh sự mất hẳn vẻ tự nhiên. Cho Nicholas đến với lũ nhóc hạ cấp đó à? Chỉ có phép lịch sự của chủ nhà đối với khách mới khiến ông kiềm chế nổi những lời giận dữ.

Tuy nhiên mọi việc, theo Alvin nghĩ, tài tình thay đã diễn ra một cách cực kỳ tốt đẹp. Trong một lát anh ta, cùng với Carol đã quên mình vì Nicholas, rồi với một vẻ tôn kính, anh ta liếc lên đồng hồ đeo tay.

– Chúng tôi không dám quấy rầy ngài quá nhiều. Chúng tôi xin phép ra về.

Họ đang sắp sửa đứng lên thì nhiều tiếng bước chân chợt vang lên từ ngoài sân rải đá cuội và Nicholas, nãy giờ cứ liếc ra vườn với vẻ mong đợi, đột nhiên mất hẳn vẻ lo lắng đã in trên gương mặt trong gần suốt buổi chiều.

– Xem kìa, - cậu hăm hở kêu lên, - Anh ấy đến rồi. Con tin tưởng anh ấy thế nào cũng kiếm được mà.

Và trước khi cha cậu có thể ngăn lại cậu vẫy tay ra hiệu một cách sôi nổi và gọi lớn bằng một giọng the thé:

– José, José, anh hãy đến đây.

Mọi người cùng sửng sốt im lặng. Vị lãnh sự đứng ngay đơ cặp lông mày cau tít lại.

– Con muốn nói gì thế, Nicholas? Hãy yên lặng ngay đi – ông gay gắt ra lệnh, nhưng đã quá muộn.

Từ mái che của chuồng ngựa nơi đó anh đang băn khoăn trong một tâm trạng bất định, José cất bước tới trước, một cách khiêm tốn nhưng với một nụ cười hân hoan, về phía khu hóng mát. Anh mặc bộ quần áo chủ nhật, cái mũ miền Catalonia sụp kín cả hai tai, và cầm trong tay một bó bọc kính bằng liễu gai xanh tươi.

Không còn tin ở mắt mình, Brande mím chặt môi, nhìn chằm chằm vào gã thanh niên đang tiến tới trước, kẻ đã xuất hiện quá sức bất ngờ ngay khi có tiếng gọi của con ông. Tại sao anh ta có mặt ở trong đây trong ngày chủ nhật, vào giờ này? Một cảm giác ớn lạnh kỳ lạ chạy khắp người ông. Và tựa hồ như thế vẫn còn chưa đủ, lại còn có Nicholas nhảy nhổm tên ghế và gào thét một cách khiếm nhã trước mặt hai người khách.

– Hoan hô, anh cừ lắm, José.

– Con có chịu yên lặng hay không? – Brande lại nói bằng một giọng thấp nhưng dữ dội. Giờ đây José đã đến khu bóng mát, và với một động tác cúi chào như một người đấu bò quê mùa, anh giở cái mũ lố bịch kẹp vào dưới nách tay trái. Thoạt tiên anh mỉm cười với Nicholas, nhưng lúc này đôi mắt vừa sôi nổi vừa nghiêm trang của anh cúi xuống với điệu bộ làm lành trước mặt vị lãnh sự:

– Thưa senor, - anh lên tiếng, xin tha thứ cho cháu đã quấy rầy senor. Cháu đem đến kính tặng senor một món quà nhỏ. Máy đóa hoa hôm trước không phải của cháy, và cháu đã lỡ lầm hái nên cháu hết sức buồn tiếc. Nhưng thưa senor, những vật hôm nay là của cháu, và cháu xin senor vui lòng nhận.

Mở bó liễu gai ra, anh hãnh diện trình bày hai con cá hồi tuyệt đẹp, tròn trĩnh và lắm đốm hồng, nằm bên cạnh nhau trên mấy chồi bạc hà.

Cứng đờ và bất động, vị lãnh sự không trả lời một tiếng nào, nhưng Nicholas nghiêng mình về phía trước với vẻ thích thú nồng nhiệt, la to lên, mỗi lúc một hào hứng thêm:

– Đẹp quá, José ơi. Mà lại còn to nữa. Có phải anh đã bắt được trong hồ nước của nhà máy xay hoặc trong lòng nước chảy xiết ở trên đó? Anh hãy nói cho em nghe, nhanh lên.

Dường như bây giờ mới biết mọi con mắt đang chăm chú nhìn mình, José hơi đỏ mặt và di chuyển đôi ủng nặng nề đã biến thành màu đồng vì bụi vàng bám vào với những lằn sẫm hơi vì mồ hôi.

– Trong dòng nước chảy xiết, - anh trả lời, miệng lại mỉm cười với Nicholas rồi nói tiếp tựa hồ để giải thích với những người khách: Đó là một dòng suối có tên là Arengo ở sâu trong núi. Tận trên cao và trông như thủy tinh.. Suốt cả buổi sáng cháu không sao bắt được một con nào. Rồi ngay trước khi ra về, cháu mới bắt được hai con này, mỗi con hơn mấy kilô – ánh mắt nhiệt tình của anh dừng lại vị lãnh sự, anh chùi mồ hôi ở trên môi trên. – Tất cả đều rất tươi, thưa senor, cháu tin senor sẽ rất thích.

Harrington Brande ngồi với hai bàn tay đặt trên bàn, hoàn toàn im lìm như một bức tượng, có lẽ bức tượng của một vĩ nhân, đặt trên một bệ sát tường trong một quảng trường cong cong. Bộ mặt của ông cũng khoác một vẻ cứng rắn như bằng cẩm thạch, nhưng bên dưới mạch đang đập thình thịch ở hai bên thái dương và toàn bộ máu của ông dường như đã biến thành nỗi cay đắng.

– Tôi lấy làm tiếc, - cuối cùng ông nói bằng một giọng gượng gạo. – Tôi không bao giờ ăn cá hồi. Còn đối với con tôi thì chúng quá béo.

– Nhưng, thưa, sénor, đây là loại cá hồi trắng… loại trucha[2] đích thực ở trên núi, - José ấp úng. – Rất ngon và lành.

– Cám ơn anh, không – vị lãnh sự bảo, và quay ánh mắt với vẻ lịch sự lạnh nhạt sang phía những người khách. – Hai anh chị có muốn lấy không?

– Ồ, không, thưa ngài, Alvin Decker vội trả lời bằng một giọng không thoải mái.

– Thế thì đưa vào nhà bếp.

Vị lãnh sự xoay đôi mắt lạnh lùng trở lại bộ mặt sẫm của José. Bất chấp cả bản thân ông không sao kềm chế được một nụ cười nhạo báng trên môi cũng như một cơn rung nhẹ trong giọng nói trong lúc ông tiếp lời:

– Mấy người giúp việc chắc có thể ăn được.

– Ồ, không, ba! Nicholas kêu lên như mất tinh thần. José muốn mình ăn kia mà…

– Con đang kiên cữ không thể ăn được đâu.

Nước mắt chực trào ra khỏi mắt cậu bé.

– Nhưng, ba…

– Đủ rồi, - giọng vị lãnh sự vang lên nhức nhối như axit. – Bây giờ anh có thể về được rồi đấy, anh làm vườn.

Tất cả cùng khựng lại một lát, José đứng ngay đó tựa hồ như đang cố chống lại một cơn mệt mỏi bất thần. Ngực anh phập phồng một cách nặng nhọc như thể ráng sức để nói, tuy nhiên lời lẽ của anh mặc dầu có vẻ ngập ngừng vẫn có một phẩm cách kỳ lạ và hồn nhiên.

– Cháu rất tiếc đã làm cho senor phật lòng. Sáng hôm nay cháu đã thức dậy lúc trời hãy còn tối và đã đi bộ mười hai cây số để bắt con cá này cho senor. – Nước da màu vàng cam của anh đã chuyển thành tái xanh và trong đôi mắt đen lóe lên một vẻ nóng nảy. – Đáng lẽ cháu phải biết rằng chúng không đủ ngon đối với senor. Vì vậy có lẽ senor cho phép cháu được mang chúng về nhà. Gia đình cháu rất nghèo, thưa senor, vì có quá nhiều miệng ăn, và hai con cá này sẽ giúp cả nhà cháu một bữa ăn ngon.

Anh gói mấy con cá lại rồi khẽ cúi đầu chào một cách cứng nhắc và quay người bỏ đi. Nicholas cảm thấy đau nhói bên cạnh sườn, siết chặt nắm tay lại.

– Đừng buồn nghe José! – Cậu gọi ầm lên không cần thận trọng. –Anh hãy ăn cá trong bữa cơm tối. Và nhớ giúp cụ Fedro một ít.

Rồi trong lúc bóng dáng của José biến mất, cậu đứng lên lúng búng mấy lời tỏ ý xin lỗi, và lao người về phòng riêng.

Chỉ nhờ lòng tự trọng của vị lãnh sự mới giúp ông chế ngự tình thế. Mặc dầu bị xúc động như vừa nhận một đòn nặng vào ngực, ông vẫn vừa nhún vai một cách hài hước vừa quay về phía hai người khách.

– Trẻ con thời nay thật không thể đoán trước được – Ông thích thú mỉm cười – Đối với Nicholas, một người người giúp việc càng ngu ngốc thì nó lại càng thương cảm.

Cứ thế, với nhiều câu nói cân nhắc kỹ, chẳng bao lâu ông đã khiến cho họ bật cười khi nghe một câu chuyện về một người giúp việc ngớ ngẩn khác có lần ông đã phải chịu đựng, một kẻ dễ bị kích động gốc gác ở Naples, nguyên là một đầu bếp trên tàu thủy và có cái tật nhốt một con vẹt trong tủ đựng thức ăn. Thái độ của ông, trong lúc ông đứng lên tiễn họ ra xe hơi không hề để lộ một chút gì về những cảm nghĩ hỗn độn đang quay cuồng và quằn quại trong lòng ông.

Khi họ đã lái xe đi khỏi, ông vẫn còn đứng với cặp lông mày nhíu lại, nhìn đăm đăm một cách lơ đễnh về phía rặng núi xanh có dòng suối Arengo nước trong như thủy tinh, vươn thẳng lên vòm trời, bao phủ trong sương mù bất diệt.

❀ ❀ ❀

[1] Amdalucia: một vùng ở phía nam Tây Ban Nha gồm 8 tỉnh: Huelva, Seville, Cadiz, Cordoba, Malaga, Granada, Jean, Granada và Almeria

[2] Trucha: cá hồi (tiếng Tây Ban Nha)