Brande chỉ ghé qua tòa Lãnh sự sáng hôm ấy, ở lại đó với một tâm trạng mỗi lúc mỗi căng thẳng, trong chừng một tiếng đồng hồ, rồi hối hả quay về nhà để dùng bữa trưa với khách giữa lúc thần kinh vẫn xao xuyến. Giờ dậy sau bữa ăn ảm đạm, vị giáo sư đã kể lại tất cả, và hai người ngồi trong phòng ăn có cà phê đã được dọn sẵn cho họ.
– Thế là trong tâm trí anh không còn nghi ngờ gì nữa? - Cuối cùng vị lãnh sự phá tan bầu không khí im lặng đã buông xuống hai người, khuấy tách cà phê một cách trầm tư với bộ mặt phờ phạc và cái miệng cay đắng.
– Không còn hồ nghi gì nữa. - Vị giáo sư nuốc cà phê với vẻ mãn nguyện ra mặt. - Sự chuyển biến[1] của mặc cảm tội lỗi thật hết sức đặc biệt... thêm vào đó là sự suy sụp tinh thần khi cháu đối chất với Magdalena.
Cặp lông mày nhợt nhạt của Brande bỗng nhíu sát vào nhau trong một cơn co giật.
– Tôi hy vọng thử thách vừa qua không quá gay go đối với con tôi.
– Anh bạn thân mến ơi ... vài giọt nước mắt trẻ thơ, một cơn nhức đầu nhất thời thì có nghĩa gì đâu khi so sánh với vấn đề trọng đại đang lâm nguy?
– Lúc này chắc là nó không còn đau khổ?
Brande lại cố tìm cách xoa dịu nỗi lo âu đang thấm vào tận tủy xương của ông.
– Có lẽ cháu đang ngủ ngon... đó là diễn biến thông thường sau một cuộc tẩy não nhẹ. Trong bất cứ tình huống nào, anh không được đến gần cháu. Tình trạng cô đơn... cơ hội để suy nghĩ... đó là những thành phần chủ yếu trong cách điều trị của tôi. Tôi xin nhắc lại, bằng bất cứ giá nào, những khuynh hướng bất bình thường đã có vẻ như bền chắc đó phải được nhổ tận gốc rễ.
Phía dưới bàn vị lãnh sự mạnh chiếc khăn ăn thành một nắm vải chặt cứng. Không nhìn Halevy ông hỏi:
– Còn José?
Vị giáo sư đặt sách xuống với một vẻ nghiêm nghị trầm ngâm.
– Sáng nay tôi đã thẩm vấn anh ta trong một thời gian dài. Một tên đểu giả nhưng nói năng lại nghe khá có lý. - Ông ta có vẻ do dự. Anh bạn thân mến à, tôi đã thông cảm với những gì anh có cảm tưởng về anh ta, nhưng thực sự chúng ta có thể làm gì? Anh không thể công khai chống lại anh ta mà không gây ra nhiều điều bất lợi lớn lao đối với Nicholas và bản thân anh. Nội việc bị thiên hạ bàn tán mà thôi ... cũng đã khó nghĩ rồi.
– Phải làm một việc gì chứ.
Bằng một giọng đầy đe dọa, Brande thốt ra những tiếng đó, đầu thụt sâu xuống hai vai.
– Thế thì anh hãy kiên nhẫn. Nếu anh để cho một anh chàng thuộc loại đó hoàn toàn tự do muốn làm gì thì làm nhất định anh ta sẽ treo cổ tự tử. À này, Garcia đã hoàn toàn tình cờ tiết lộ, khi tôi nói chuyện với anh ta trước bữa ăn trưa, rằng gần đây anh ta đã mất nhiều số tiền nhỏ để trong phòng riêng của anh ta. Anh ta không nói gì nhiều bởi vì anh ta rất thận trọng về việc này, nhưng tôi tinh ý đủ để hiểu rõ anh ta nghi ngờ José chính là kẻ trộm.
– Cái gì?
Vị lãnh sự, đang chìm đắm trong suy tư cay đắng, nói ra hai từ đó một cách thoảng thốt. Rồi dần dần ý nghĩa lời nói của Halevy dường như thấm vào đầu óc ông. Ông ngồi thẳng người lên, con mắt đỏ rần của ông ánh lên một vẻ buồn chán, trong lúc ông hỏi tiếp:
– Garcia bị mất trộm tiền...? Việc này phải được xem xét kỹ lưỡng không chậm trễ.
Trước khi Halevy kịp tả lời ông đã vươn tay ra và rung cái chuông nhỏ bằng bạc để bên cạnh ông trên bàn. Một sự im lặng hơi dài kế tiếp. Rồi viên quản gia xuất hiện, vừa cái khuy trên chiếc áo vét lông trắng nhàu nhó. vừa nuốt một miếng thức ăn cuối cùng.
– Xin senor tha lỗi, - anh ta khẽ nói. - Tôi đã tưởng ngài dùng bữa xong. Magdalena và tôi...
– Đúng đấy, Garcia. - vị lãnh sự ngắt lời. - Tôi lấy làm tiếc phải quấy rầy anh giữa bữa ăn của anh. Nhưng tôi vừa mới được hay biết một vấn đề cực kỳ quan trọng. Có phải gần đây anh đã mất một số tiền?
– Mất à, thưa senor? Gercia tự tiện khẽ nhún vai. - Không ai có thể mất tiền đã cất kỹ trong một ngăn kéo có khóa trong phòng riêng của mình.
– À ! Thế thì tiền đã bị lấy trộm.
– Không còn nghĩ ngời gì nữa, thưa senor. Ổ khóa đã bị cạy một cách khôn khéo.
Vị lãnh sự hít một hơi thở sâu và nhanh, tựa hồ ông không dám hy vọng.
– Anh chịu đựng sự việc này hết sức trầm tĩnh, thật là giỏi.
Garcia lại nhún vai, với một thái độ khinh thường mà vẫn thanh thản.
– Có nhiều nhặn gì đâu, thưa senor. Cả thảy chỉ khoảng ba, bốn chục peso bị lấy trộm. Triết lý về cuộc sống của tôi không cho phép tôi xem đó là một tai họa lớn. Và lại, tôi đã sống trong nhiều gia đình cao quý như gia đình ngài Aostas, ở đó tôi phải giao thiệp với nhiều bạn đồng nghiệp bất lương. Tuy nhiên... - Anh ta chợt ngừng lại, đôi mắt khó hiểu trên bộ mặt lạnh lùng như một chiếc mặt lạ nhìn xuống mặt vị lãnh sự không hề nhấp nháy -Tuy nhiên. thưa senor, tôi không được yên tâm.
– Tại sao?
– Bởi vì, thưa senor, - Garcia trả lời, cố ý nhìn thẳng vào mặt vị lãnh sự một hồi lâu. - tôi sợ rằng một số đồ đạc có giá trị lớn hơn đã bị lấy trộm.
Mọi người im phăng phắc. Brande há hốc miệng ra. Halevy nghiêng người qua bàn với vẻ hết sức quan ngại.
– Phải, - viên quản gia lại tiếp lời, anh mắt anh ta, lễ độ bao quát cả vị giáo sư. - Tôi không nên nói ra trước, vì đó là không phải là nhiệm vụ của tôi. Tôi cũng không muốn gây lôi thôi cho người khác. Nhưng bởi vì ngài, chính ngài đã đưa vấn đề này ra, tôi chỉ xin hỏi ngài... những món có giá trị mà ngài cất trong chiếc hộp nhỏ trên bàn gương trang điểm có hề hấn gì không?
Vị lãnh tụ liếm môi. Giọng nói của ông thốt lên một cách khả nghi:
– Anh muốn nói các bộ nút cổ tay áo...?
– Và chiếc đồng hồ đeo tay nạm kim cương... các nút áo bằng ngọc xa phia... chiếc nhẫn có khắc tên... tất cả những thứ của cải của ngài. Garcia kể ra với vẻ nghiêm trọng. - Tôi đã được quan sát chúng khi tôi hầu hạ ngài. Và tôi chưa trông thấy những món nào tuyệt diệu hơn.
Điều đó không ngoa chút nào. Vị lãnh sự xuất phát từ của cải riêng của ông đã vô cùng ham thích theo cùng với y phục chỉnh tề trong công vụ để làm nổi bật nét mặt hạng nhất và dáng người đường bệ khoác cho ông một thể diện của tầng lớp thượng lưu.
Với quyết định đột ngột ông đứng dậy.
– Cả hai hãy đi theo tôi.
Ông dẫn vị giáo sư và viên quản gia lên lầu, đi vào phòng ngủ của ông. Chiếc hộp tròn bằng da dê nằm ở chính giữa bàn trang điểm, hai bên là hai bàn chải bằng ngà đã ngả sang màu vàng, và mấy cái chai bẹt nặng nề bằng thủy tinh đựng rượu màu hồng và nước hoa của vị lãnh sự. Không do dự Brande đẩy lùi nắp hộp. Bên trong hộp không có gì cả.
– Lạy chúa! - Ông há hốc miệng ra.
Rất ít khi nào vị lãnh sự phạm tội thốt lên như thế nhưng giờ đây toàn bộ cơ thể ông rung động lên với một cơn xúc động bất ngờ và khủng khiếp đến nỗi ông không thể nói gì khác.
– Rõ ràng là anh đã bất cẩn ; không khóa lại, - Halevy khẽ bảo ở phía sau ông.
Brande quay người lại với một bộ mặt đỏ rần vì xung huyết.
– Tôi vẫn tin tưởng người trong nhà. Từ trước đến nay không bao giờ... Tất cả đồ châu báu của tôi ! Giá trị thực chất ... tình cảm ... không gì có thể thay thế được...Garcia, ai đã làm việc này?
Môi viên quản gia hơi cong lên, anh ta không trả lời, nhưng ánh mắt ta kín đáo lướt qua phía bên kia vị lãnh sự, nhìn qua khung cửa sổ đang mở rộng và hướng về khu vườn.
– Đúng rồi, - Brande hét lớn với giọng nói lên cao một cách kỳ lạ dường như khoái trá. - Garcia, anh hãy ở lại đây. Còn Halevy, xin anh đi theo tôi. Tôi cần phải có anh giúp tôi một tay.
Nói đoạn vị lãnh sự rời khỏi nhà, với ông bạn theo sát phía sau, và sải bước theo con đường lát sỏi tiến về phía lều đựng dụng cụ. José không có mặt ở đó. Kiểm soát kỹ Brande vừa sắp sửa xoay người về phía bụi cây thì con mắt nảy lửa của ông chợt dừng lại vì chiếc áo vét tông của người làm vườn rũ xuống một cách dị hình trên chiếc đinh, gỉ phía sau cánh cửa. Một tiếng kêu cố nén nhỏ thốt ra khỏi môi vị lãnh sự. Ông vẫn luôn luôn tự lấy làm hãnh diện với ý thức tỉ mỉ về danh dự của mình. Nhưng lúc này, tâm hồn đang bị giằng xé bởi tức giận và bực bội, ông liền không do dự bước tới cánh cửa và bắt đầu lục soát các túi áo, cẩu thả liệng lên nền đất những đồ vật vô dụng lộ rõ ra trong ánh sáng - một búp sợi xe, mấy lưỡi câu cá móc vào một miếng bần nút chai, một mẩu bánh mì gói trong giấy báo, một cục sáp ong, một cái muỗm cũ bằng sừng. Có khá nhiều túi trong chiếc áo vá đã bạc màu vì mưa nắng và còn có cả một lớp vải lót mà trong đó một gã con trai thành thạo các phương kế nông thôn rất có thể giấu đem về nhà một con thỏ bị mắc bẫy hoặc một chú thỏ rừng. Cuộc tìm kiếm có vẻ như không mang lại một kết quả gì. Thế rồi đột nhiên, với một tiếng kêu đắc thắng khan cả giọng, vị lãnh sự lôi từ túi ở tận trong cùng lấy ra một cặp nút cổ tay áo vàng rực và lấp lánh ánh sáng.
– Của tôi đây mà ! - Ông lắp bắp. - Chắc chắn của tôi không sao nghi ngờ được. Và anh không thấy hay sao - trong cơn hành động ông nắm chặt cánh tay của Halevy - đây là bộ nút tay áo bọc vàng... nó phải chịu trách nhiệm.
Vị giáo sư, với một vẻ muốn bào chữa, nghiêng đầu khẽ bảo:
– Tôi chưa kịp nói với anh...nhưng này, anh bạn... xin hãy...vì sức khỏe của anh...cố giữ bình tĩnh.
– Tôi không thể bình tĩnh được! - Vị lãnh sự hét lên như điên khùng. Xét cho đúng tôi đã phải chịu đựng nó quá nhiều, nó đã gây cho tôi biết bao tai hại. Và cuối cùng nó đã nạp mạng cho tôi.
Ông cất cao giọng và quát:
– José! đến đây... ngay tức khắc!
Ông ráng hết sức định quát lên một lần nữa thì có tiếng bước chân chạy nghe mỗi lúc một rõ dần và một lúc sau José xông vào căn lều nhỏ, bỏ chiếc mũ dạ xuống và, giữa những hơi thở hổn hển, anh ta lên tiếng hỏi:
– Senor cần cháu à?
– Phải, tôi đang cần anh đây, - Brande nói bằng một giọng nặng chình chịch dường như ngạt thở vì căm thù. Ông trưng bày bộ nút áo mạ vàng trong lòng bàn tay run rẩy và hỏi tiếp :
– Anh đã lấy cái này ở đâu?
José nhìn chăm chú vào những miếng kim loại tròn buộc lại bằng mấy sợi xích nhỏ xíu, rồi dõi mắt đen của anh chuyển từ Halevy sang vị lãnh sứ.
– Thưa senor cháu không hiểu ngài muốn nói gì. Từ trưa đến nay cháu chưa hề trông thấy những cái đó.
– Thế thì anh hãy giải thích làm sao chúng lại ở trong chiếc áo vét của anh?
– Không thể được, thưa senor. Ánh mắt ngơ ngác của José liếc nhanh về phía chiếc áo lấm lem treo ở mặt sau cửa tựa hồ nó chính là nạn nhân của một mối hận thù nào đó. Chúng không hề ở trong đó.
– Chúng ở trong đó. - Sức mạnh mà giờ đây ông đã có để đáp lại nhưng lời của chính bản thân José khiến cho máu dâng cao hơn trong đầu vị lãnh sứ. Tôi đã tìm thấy chúng trong túi của anh cách đây một lát.
– Không, thưa senor.
Tương phản với ngụ ý của Brande, lời nói của José có vẻ ngập ngừng và bối rối.
– Giáo sư Halevy có thể làm chứng cho điều đó. Một bầu không khí ngột ngạt tràn ngập khắp căn lều. José tái mét mặt, ánh mắt dường như bị thôi miên không sao rời khỏi cặp nút áo lấp lánh sáng.
– Chắc chắn một kẻ nào đó đã bỏ chúng vào trong đó, - cuối cùng anh lẩm bẩm.
Một tiếng cười nhỏ dầy vẻ chế giễu, cố kìm hãm lại mà không được, thoát ra khỏi đôi môi thụt vào trong của vị giáo sư.
– Câu trả lời cổ điển. - ông thì thầm với bạn.
Nhưng vị lãnh sự không nghe. Ông lại cảm thấy trong ngực nóng như có lửa thiêu đốt. Ông nói một cách chậm rãi tựa hồ đang thưởng thức từng lời :
– Tôi sẽ đi guardia[2].Trong lúc chờ đợi, anh sẽ đi theo chúng tôi, vào trong nhà. Dù anh có muốn tẩu thoát cũng vô ích.
Mọi người cũng lặng thinh một lúc. José càng tái xanh hơn bao giờ hết, vô cùng trầm trọng với một nỗi đau đớn kỳ lạ trong đôi mắt khổ sở. Tuy nhiên môi anh căng ra với một niềm kiêu hãnh pha lẫn run sợ.
– Thưa senor, cháu sẽ không chạy trốn đâu. Anh guardia là bạn của cháu. Anh ấy biết rõ cháu không phải là một tên trộm cắp.
Tất cả cùng đi vào nhà, vị lãnh sự dẫn đầu, rồi đến José, và Halevy phía sau cùng. Vào tới bên trong nhà, José bị nhốt trong phòng ăn và Brande đích thân điện thoại cho đồn cảnh sát SanJorge. Họ không phải chờ đợi lâu. Chưa đầy nửa giờ sau một viên trung sĩ thuộc lực lượng vệ sinh nông thôn, còn trẻ với y phục chỉnh tề gồm một bộ đồng phục lục đậm và một chiếc mũ đen bóng đã đến trước cổng. Garcia liền đưa anh ta vào gặp vị lãnh sự. Dáng dấp vừa thanh nhã vừa ra vẻ lính của anh ta lập tức gây cho ông một ấn tượng tốt.
– Tôi lấy làm tiếc phải quấy rầy trung sĩ, - ông bắt đầu một cách thẳng thừng. Nhưng hình như tôi có một tên trộm ở ngay trong nhà tôi.
Một cách ngắn gọn, bởi vì giờ đây ông đã hoàn toàn bình tĩnh trở lại. Ông phác thảo những sự việc chính với lời buộc tội gay gắt. Dường như vừa nghe đến cái tên José viên Guardia bỗng mất hẳn vẻ nhanh nhẹn trầm tĩnh trong một lát. Và khi Brande kết thúc câu chuyện, anh đứng nhìn sững đôi giày ống của mình, do dự bối rối ra mặt.
– Chuyện có vẻ vô cùng nghiêm trọng đấy, thưa senor, cuối cùng anh ta nói. Nhưng ngài chắc chắn không lầm chứ? Tôi biết rõ anh chàng José Santero này. Có lẽ anh ta hơi phóng túng một chút... nhưng ăn trộm thì vô lý quá?
Vị lãnh sự liền đứng thẳng người, sắc mặt ông trở nên nghiêm trọng và trịnh trọng.
– Có phải anh có ý định để cho những tình cảm cá nhân xen vào nhiệm vụ của anh?
– Không, không, thưa senor, - viên tướng sĩ vội vàng trả lời. - Xin ngài cho chúng tôi gặp anh ta ngay lập tức.
Họ đi vào phòng ăn, trong đó José đang đứng một mình chờ đợi với một vẻ bối rối đầy đau khổ.
❀ ❀ ❀
[1] Transicronce: ( thuật ngữ tâm thần học). Hiện tượng trong đó một hoạt động về trí óc hoặc chân tay làm biến đổi hoạt động kế tiếp khiến cho dễ dàng hơn hoặc rắc rối hơn.
[2] Guardia ( Tiếng Tây Ban Nha ): có nghĩa là vô binh, cảnh sát.
