Ba ngày sau giáo sư Halevy trở về Paris. Sau khi tỏ bày lòng biết ơn sâu sắc của ông, vị lãnh sự khẩn khoản yêu cầu bạn ông không cần phải chịu những sự thiếu tiện nghi trong giai đoạn đầu của cuộc hành trình. Garcia sẽ lái xe hơi đưa ông đến Barcelona. Trong lúc hai người đứng bên nhau trong tiền sảnh, cả động cơ nổ đều phía ngoài, Brande siết chặt bàn tay vị bác sĩ tâm thần trong một cơn xúc động bất thần.

– Anh bạn Halevy thân mến... không một lời nói nào có thể diễn đạt hết sự giúp đỡ vô giá của anh. - Ông gia tăng áp lực của các ngón tay. - Anh chính là nơi nương tựa của tôi...chỗ dựa của tôi ...

Vị giáo sư chỉ biết mỉm cười. Trong ánh sáng của ban mai, dáng người dong dỏng của ông, khoác chiếc áo choàng màu sẫm, dừng như co rút lại hơn bao giờ hết, và khuôn mặt xanh xao của ông, với các đường nét cau có và những quầng xanh dưới đôi mắt, trông chẳng khác gì loài gặm nhấm đang đói khát.

– Với tư cách của một nhà khoa học tôi không mưu cầu được cảm ơn, - Giọng nói của ông được cân nhắc kỹ, trong lúc bàn tay ông đùa nghịch với sợi dây xích đan buộc chiếc áo choàng. - Tuy nhiên, với tư cách là bạn của anh, tôi rất hài lòng về các kết quả của tôi đã tuyệt diệu đến thế. Trong hai buổi gặp gỡ cuối cùng với cậu con trai của anh tôi đã nhận thấy một biến đổi rõ rệt về sự ngừng phát triển trí óc. Và khi gã thanh niên kia không còn xen vào nữa thì toàn bộ cơ sở phức tạp sẽ sụp đổ và biến mất. - Ông liếc nhìn bạn bằng ánh mắt sắc sảo và kín đáo. - Đồng thời, tôi cũng khuyên anh nên quan tâm đến sức khỏe của chính anh.

– Sức khỏe của tôi? Brande ngạc nhiên nhắc lại.

– Anh đã thừa nhận vụ này... gã thanh niên Tây Ban Nha đó đã kích thích thần kinh anh quá độ. Các phản xạ của anh đã tăng quá mức. Hệ thần kinh của anh đang lâm vào tình trạng rất dễ bực tức.

– Ồ, anh bạn thân mến! - vị lãnh sự bật cười hơi hớn. - Tình cảm anh đối với tôi khiến anh sinh ra quá lo lắng. Trong đời tôi, tôi chưa bao giờ khỏe khoắn bằng lúc này.

– Chắc chắn rôi. Ý muốn trả thù là một dạng mê say đầy kích thích. Nhưng nó có thể được mua rất đắt. Anh đừng để cho nó lôi cuốn anh đi quá xa. Đối với anh, vẻ lạnh lùng gay gắt và bước ra cổng. - Thôi được ... chúng tôi sẽ gặp anh ở Paris vào một ngày nào đó. - Với một nụ cười bí ẩn, hơi chua chát, nụ cười keo kiệt không cảm giác để lộ lợi răng nhợt nhạt gần như là một vẻ chế nhạo, ông nói tiếp - Chắc chắn khi cuốn sách của anh đã được xuất bản.

Khi chiếc xe hơi đã chạy đi, Brande vẫn còn đứng hồi lâu ngoài cổng. Trong tâm trạng hiện nay ông muốn tổ chức một cuộc tiễn đưa linh đình hơn nhưng Halevy, vốn khó lường trước, có thể che giấu mọi cảm xúc, khi nào ông cần phải thế, bằng sự thờ ơ khô khan và bình thản. Nhưng phải chăng sự kiên quyết như vậy không phải là một đức tính? Đối với vị lãnh sự vào lúc này thì dường như thế là phải. Ông đã định đi lên lầu để gặp Nicholas trước khi đến sở nhưng giờ đây với đôi môi mím chặt, ông quyết định từ bỏ ý nghĩ này. Xét cho cùng, ông không có nhiệm vị phá tan sự băng giá giữa hai cha con - chính cậu bé phải xuống nước và chạy đến ông với hai cánh tay mở rộng và đôi mắt cầu xin. Ông nhặt chiếc mũ và cây gậy, rồi bắt đầu đi bộ về phía thành phố.

Buổi sáng thật dễ chịu, mặt trời vẫn còn chưa tới mức chói lọi nhất và vị lãnh sự đang ở trong tâm trạng thích hoạt động. Trong lúc sải bước ông nhận thấy rõ khắp trong người mình một cảm giác sâu sắc về uy quyền. Một thứ men say dường như đang ngấm vào trong các huyết quản của ông, khiến toàn thân ông xao xuyến, với những làn sóng ấm áp bí ẩn dâng lên đầu óc ông. Phía sau sắc mặt nghiêm trang đó, sự điềm tĩnh vững chắc đó, một chất men tác động còn hiệu lực hơn cả rượu vang.

– Tới tòa Lãnh sự ông định vào thẳng phòng riêng của mình. Ông vừa ngồi vào bàn thì Fernando, viên tổng thư ký người Tây Ban Nha gõ cửa bước vào.

– Thưa ngài, ông Decker đã đi Porto Alijo. Có liên hệ với hàng hóa của chiếc tàu Eastern Star[1] ông ấy hết sức lo lắng, muốn được nói chuyện với ngài.

– Ông ấy có để thư lại không?

– Thưa ngài, không. Ông ấy đã bảo sẽ trở về vào lúc năm giờ chiều nay. Ông ấy đã cho biết sơ qua rằng có chuyện vô cùng quan trọng.

– Quan trọng?

– Vâng thưa ngài ... Ông Decker có vẻ rất bối rối.

– Thôi được, vị lãnh sự cộc cằn bảo. Ông ấy có thể gặp tôi khi trở về.

– Thưa ngài, còn một vấn đề khác nữa. Viên tổng thư ký trẻ tuổi người Tây Ban Nha chợt ngần ngại, cúi đôi mắt đầy đặn màu cà phê xuống. Họ đã điện thoại cho ngài lúc chín giờ từ La Corte[2]. Người ta đã quyết định phải đưa José Santero về Barcelona để xử tội. Anh ta sẽ được dẫn bộ đến đó bằng chuyến tàu buổi chiều ngày thứ tư.

Một làn sóng rạo rực như có điện chạy qua các dây thần kinh của vị lãnh sự. Điều này, hơn bất cứ việc gì khác, chính là tin tức ông ước mong nghe. Ông đã lo sợ ngay từ đầu rằng vụ này sẽ được đưa ra xét sử trước tòa ảnh hưởng vị quan tòa theo chiều hướng thuận lợi cho phạm nhân. Nhưng tại tòa án tối cao ở Barcelona thì đó là vấn đề khác hẳn. Nơi đây những phán quyết đều chính xác và nghiêm ngặt các bản án đều có thể thấy rõ là ác liệt. Với sự khó khăn cực độ, Brande mới giữ được thái độ theo đúng nghi thức thường ngày. Giọng nói của ông hơi run run trong lúc ông trả lời :

– Cảm ơn anh, Femando. Thôi anh cứ việc trở về làm việc.

Khi viên tổng thư ký cúi đầu chào và đi ra vị lãnh sự không còn giữ thái độ dửng dưng được nữa, ông mạnh mẽ đứng lên và bắt đầu đi đi lại lại khắp nơi trong căn phòng chật hẹp. Sự hài lòng cay độc đang rừng rực mỗi lúc lột mãnh liệt hơn trong tâm can ông không thể nào cho phép ông được yên tĩnh. Ý nghĩ về cuộc trả thù đang tới gần càng phát triển trong người ông cho đến lúc nó làm chảy ra mọi thớ thịt của ông. Với hai bàn tay ghì chặt vào nhau phía sau lưng, đầu cúi xuống đăng trước, mắt nhìn chằm chằm lên trần nhà, ông cứ di chuyển tới lui liên tục, như một con thú bị nhốt trong chuồng. Lẽ tất nhiên ông phải có mặt tại phiên tòa để phát biểu lời buộc tội. Cảnh tượng trong phòng xử án đã như hiển hiện đầy sống động trước mắt ông. Nhưng còn hơn thế nữa, ông sẽ đến Barcelona trên cùng một chuyến tàu với phạm nhân, ngồi bên cạnh anh ta trong toa, trực tiếp nhìn tận mắt mọi lúc anh ta đau khổ, nhục nhã...

Trên bàn giấy của vị lãnh sự hôm nay chỉ có một số ít công việc - một khay hồ sơ thị thực hộ chiếu, mây tờ hóa đơn hàng hóa phải đóng thuế để xuất khẩu, bản báo cáo hàng quý về sự giao thương của cảng - dù vậy ông không thể giải quyết tất cả được. Cơn sốt của nỗi bồn chồn đang mỗi lúc một cao hơn trong máu ông. Ông ký một vài giấy chứng nhận, tiếp ngắn gọn hai thủy thủ đã chờ đợi ông suốt một tiếng đồng hồ vừa qua để xin xác minh giấy tờ, rồi đi ra sớm hơn thường ngày đến tiệm cà phê El Chantaco để dùng bữa.

Thói quen thông thường của ông là bữa trưa chỉ ăn sơ sài, thỉnh thoảng mới dùng nhiều hơn một tách cà phê nhưng hôm nay ông cảm thấy đói cồn cào một cách khác thường. Ngồi trong một góc bên cạnh cửa sổ, ông gọi món bít tết, một đĩa trứng tráng với ớt Gia mai ca thật cay, và pho mát làm bằng sữa dê, rồi, mặc dầu ông vốn ít khi đụng tới rượu vào ban ngày, ông đã uống liền một lúc ba ly manzanilla[3] một nhóm người đi câu cá thu ngồi ở một bàn lân cận cùng với viên hoa tiêu của cảng đang uống bia, ăn cá mòi và trái ô liu. Sự vui vẻ đầy tôn trọng của họ làm gia tăng cảm giác uy quyền cá nhân và về sức mạnh thể chất hùng dũng của ông. Ở phía sau quầy rượu, một người nào đó đang chơi một bản cancion[4] miền Cataluna theo điệu slow với một chiếc phong cầm và lời ca thấm nhuần một giai điệu ma quái đều bằng các nốt nhạc thứ, cứ xuống thấp và nhỏ dần, khuấy động và lôi cuốn tâm hồn ông.

Đón một điếu xì gà, trong một lúc ông giả bộ đọc tờ Voz de Madrid[5], đạp nhẹ những trang dính mỡ trên cây gậy gỗ. Nhưng như thế vẫn vô ích. Ông đứng lên, ném một tờ giấy bạc trên mặt bàn, và rời khỏi tiệm cà phê. Không chủ định ông dạo qua khu bến cảng vắng vẻ như được mặt trời tẩy trắng đang rung lên trong ánh nắng chói chang của buổi chiều, những chiếc thùng lưa thưa chồng chất lên nhau bốc ta một thứ mùi nồng nặc của dầu và nhựa cây. Một lời nói của Halevy đã khẽ bảo vào một buổi tối, với một cái nhún vai không tán thành, cứ vang đi vang lại trong tai ông :

– Anh bạn thân mến ... một người đàn ông với đầy đủ nam tính như anh, giữa tuổi thanh xuân, tất nhiên, anh làm cho tôi phải kinh ngạc.

Hết sức bất thần, tựa hồ bị thúc đẩy bởi một sức mạnh bên trong con người, ông kéo vành mũ xuống và quay trở về thành phố, đi đến một đường phố xa lạ, vào giờ này mà vẫn vắng tanh và hơi có vẻ hắc ám, rồi bước qua một khoảng sân tối tăm vào bên trong dãy hành lang có mái vòm...

Gần năm giờ chiều ông mới quay lại tòa lãnh sự, với một vẻ khó hiểu trên khuôn mặt khắc khổ xanh xao, và đi thẳng vào phòng riêng của mình. Trong lúc bước ngang qua nơi làm việc ở phía ngoài ông quan sát bằng một cái liếc mắt, và nhận thấy Alvin đã trở về. Quả thật, viên phụ tá đang chờ đợi ông với một sắc mặt lo lắng hơn mức bình thường. Anh vẫn giữ cà vạt ngay ngắn, bằng một thái độ riêng biệt, và thỉnh thoảng mới cúi xuống đập lên lai quần để phủi sạch những vết bột mì dính vào đấy trong hầm chứa hàng của chiếc Eastern Star.

Brande nặng nhọc ngồi xuống trên chiếc ghế xoay và sờ soạng tìm chiếc khăn tay, lau mồ hôi vừa rịn ra trên trán. Vẫn cầm chiếc khăn trên tay ông đăm đăm nhìn về phía trước một hồi lâu có đến mấy phút. Sự kiệt sức của cơ thể đã giúp cho tâm hồn ông nghỉ ngơi được phần nào, tuy vậy ông không khỏi tự giận mình về cuộc phiêu lưu vô nghĩa, và cảm thấy chán nản một cách kỳ quặc. Thế nhưng, cuối cùng, với một cái nhún vai ông tự trấn tĩnh lại, vươn thẳng hai vai, bất thần rung cái chuông trên bàn ông. Ngay lập tức Alvin bước vào. Vị lãnh sự, gần như đờ đẫn trên chiếc ghế, nhìn chằm chằm viên phụ ta bằng một ánh mắt khả nghi.

– Nào, cuối cùng Brande lên tiếng. Có chuyện gì thế?

Cử chỉ của cấp chỉ huy đã có tác dụng gia tăng sự khích động của viên phụ tá trẻ tuổi.

– Thưa ngài, tôi rất lấy làm tiếc phải quấy rầy ngài. Quả thật là như thế. Nhưng thực tế là tôi vừa nhận được một bức thư từ sở.

– Sở gì?

– Sở giới thiệu người giúp việc nhà, Alvin trả lời. - Ồ thưa ngài, tôi xin cam đoan với ngài tôi đã làm tất cả những gì có thể, ... viết thư cho nơi đáng tin cậy nhất ở Madrid. Tôi đã hết sức ước mong được làm vừa lòng ngài, nhưng thật sự tôi đã không đủ khả năng trong việc này.

– Anh có vui lòng giải thích rõ cho tôi nghe đó là chuyện gì?

Alvin liếm đôi môi khô.

– Thưa ngài, đó là chuyện về tên quản gia của ngài ...Garcia ... kẻ mà tôi đã tuyển dụng cho ngài. Gã có những giấy chứng nhận tốt đẹp nhất, thế mà giờ đây người đứng đầu sở giới thiệu việc làm đã viết thư nói riêng với tôi biết rằng có cơ sở để tin các giấy chứng nhận đó là giả mạo. Ông ta cũng bảo rằng chính quyền đang truy nã một người đàn ông ... tên y là Roderigo Espantago ... và sở giới thiệu nghĩ đó chính là Garcia. Y đang bị truy nã với tội ăn cướp với bạo lực và tội đào ngũ. Y vừa trốn khỏi một bệnh viên tâm thần dành riêng cho bọn tội phạm ở Malaga, là nơi y đang bị theo dõi ...

Bên sau tấm mặt nạ lạnh lùng của quyền uy Brande như vừa bị đâm một phát dao bất ngờ khiếp đảm. Ông đã nghĩ rằng một sự khó khăn vụn vặt nào đó về mặt công tác sẽ được báo cáo với ông, theo kiểu những ư ngại thuộc lĩnh vực pháp lý vẫn thường làm đảo lộn tâm trí quá thận trọng của Alvin. Nhưng điều này ... điều này thì thật không thể nào tưởng tượng nổi, khác hẳn một cách kỳ quái.

– Anh hãy đưa tôi xem bức thư, ông bảo sau một lúc ngập ngừng vì quá sững sờ.

Khi Alvin đưa tờ giấy cho ông, ông đọc qua hai lần, ngồi suy nghĩ một hồi thật lâu với vẻ mặt nặng nề bực bội, rồi từ từ ngước mắt lên nhìn viên phụ tá.

– Trong đây không có gì là xác định. Dù sao, người ta vẫn không đưa ra được một bằng chứng nào.

– Thưa ngài, đúng thế, Alvin sốt sắng thừa nhận. Nhưng toàn bộ vẫn có vẻ đáng nghi ngờ một cách kinh khủng. Tôi đã kể hết nội vụ cho Carol nghe và cô cũng vô cùng bối rối ... yêu cầu tôi phải đến gặp ngài ngay tức khắc. trong tình thế này, ngài không nghĩ sẽ phải có một biện pháp nào đó?

Làn môi tái nhợt của Harrington Brande con lên.

– Anh ... và chị ... muốn chỉ dẫn cho tôi phải làm gì à?

– Ồ không, thưa ngài. Alvin đỏ mặt xác nhận. Nhưng ... anh chàng này có vẻ là một tay nguy hiểm ... và nếu y nhất quyết muốn quản gia cho ngài ...

Một lần nữa vị lãnh sự có cảm giác vừa bị đâm một nhát dao nhức nhối. Tuy nhiên ông trả lời vẫn bằng một giọng đều đều lạnh lùng :

– Cho tới bây giờ Garcia đã làm gia nhân cho nhà tôi trong nhiều tháng, tôi đã có nhiều cơ hội quan sát anh ta sát bên mình. Và tôi phải nói dứt khoát rằng tôi chưa bao giờ có được một người giúp việc đáng tin cậy hơn anh ta. Tóm lại, tôi cho rằng bức thư này hoàn toàn không thể thích hợp. Đây rõ ràng là một thông tư do sở giới thiệu việc làm gửi cho tất cả các khách hàng của họ.

– Nhưng, thưa ngài, Alvin vẫn kêu lên một cách hết sức thành thực, được thúc đẩy bởi tính tình thiếu tự tin của mình, - nhất định ngài điều tra lại xem sao ? Dù sao tôi cũng phải có trách nhiệm nặng nề về chuyện này.

– Anh cứ an tâm, tôi sẽ làm đúng những gì cần thiết. Vẻ châm biếm cầu kỳ làm nhăn gò má của vị lãnh sự. Ước gì tôi có thể làm cho anh giảm bớt lo lắng. Ông cẩn thận xếp tờ giấy lại và cất vào trong túi áo gilê. Lẽ tất nhiên anh không được nói gì về bức thư này cho bất kỳ ai. Một bí mật như thế này phải luôn được giữ kín.

– Vâng, thưa ngài, Alvin nhìn nhận, với vẻ đã dịu đi nhưng vẫn liếc nhanh mắt một cách đáng ngờ về phía thủ trưởng. Ngài có thể tin vào tôi.

– Tôi hy vọng như thế, Brande nói bằng một giọng đau khổ.

❀ ❀ ❀

[1] Eastern Star (tiếng Anh) : Ngôi sao phương Đông.

[2] La Corta (tiếng Tây Ban Nha): Thủ đô (tức Madrid).

[3] Manzanilla (tiếng Tây Ban Nha) : một loại rượu vang trắng

[4] Cancion (tiếng Tây Ban Nha) : bài hát.

[5] Voz de Madrid (tiếng Tây Ban Nha) : tiếng nói của Madrid.