Đối với Nicholas thật chẳng khác ánh nắng sau cơn mưa khi được phép mặc áo quần đàng hoàng và xuống lầu ăn điểm tâm với cha cậu và giáo sư Halevy, được thoát khỏi cảnh cô đơn hoàn toàn nơi đó với cái mép khay lạnh ngắt áp sát ngực, cậu nhai mà không cảm thấy một chút mùi vị nào, tai liên tục lắng nghe những diễn biến mới lạ và kinh khủng ở phía dưới. Và mặc dầu cậu biết rõ có điều gì đó giấu diếm, như kiểu một âm mưu, giữa những người lớn cái tình trạng căng thẳng đầy lo âu của mấy ngày vừa qua dường như dịu bớt, như do một giai đoạn tạm ngừng đặc biệt bất ngờ, và họ tỏ ra vui vẻ với cậu, theo một chừng mực nào đó. Vị giáo sư vừa gặm bánh mì nướng phết bơ vừa cúi xuống nói chuyện khá nhiều với cậu, với một kiểu cách tươi cười vô thưởng vô phạt, tựa hồ cuộc chất vấn ngày hôm trước chưa hề xảy ra. Cha cậu, từ phía sau những trang báo Echo de Paris kín đáo đưa mắt liếc cậu một vài lần hoặc dẫu vẫn còn xa cách, nhưng rõ ràng là có ngụ ý hòa giải. Rồi khi bữa ăn đã kết thúc, và Nicholas ngồi thẳng lên đợi chờ các mệnh lệnh, vị lãnh sự chỉ bảo với một vẻ giả vờ kiên quyết :

– Sáng hôm nay nếu con muốn con có thể đi ra ngoài vườn ... mấy hôm nay con đã bị giam hãm phần nào. Ông quay sang Halevy bằng một thái độ thận trọng có chủ tâm. Tôi sẽ không đến sở từ đây cho đến trưa. Nếu không có gì làm phiền anh, chắc anh có thể đọc qua đoạn cuối bản thảo của tôi.

– Thế thì tuyệt, anh bạn. - Halevy vừa đáp vừa lau nhẹ môi một cách ý tứ bằng chiếc khăn ăn.

Họ cùng đứng lên. Toàn thân Nicholas rộn ràng những cảm giác nôn nao - những màn chất vấn vừa qua ở trên lầu đã khiến cậu hoàn toàn mất bình tĩnh, và đặc biệt là đôi chân của cậu gần như không thể đứng vững nổi. Nhưng với một cố gắng phi thường cậu đè nén được cơn khích động, yên lặng tiến ra phía cửa và một phút sau đã đứng dưới chiếc cổng xây.

Ôi, khoan khoái biết bao khi được trở ra ngoài trời, được tự do sau thời gian bị cầm giữ đầy đau khổ. Cậu phồng mũi hít mạnh làn gió mát thoang thoảng hương thơm. Lẽ tất nhiên, không bao giờ nên vội vàng đến gặp ngay José. Với hai bàn tay hai bên mình cậu đi tản bộ, một cách chậm rãi và gần như vô hình, dọc theo bờ cỏ, cứ ít bước lại dừng chân cúi người xuống phía trước và ngửi các đóa hoa. Một trong những vòng cây xoắn xít màu hồng bên bờ đường đã bị xô lệch. Cậu cẩn thận sửa lại như cũ. Rồi, cậu đứng quan sát một con ốc sên với những chiếc râu giương ra đang bò tới trước mang theo cả tòa lâu đài nặng trĩu của nó trên lưng, để lại phía sau một vệt dài óng ánh bạc. Cậu liếc mắt nhìn trông thấy giáo sư Halevy bước ra khỏi biệt thự mang theo một tấm mền kẻ ô vuông và tập bản thảo quí giá viết về Malbranche. Khi vị bác sĩ tâm thần đã an vị một cách thoải mái trên chiếc ghế dài bên cạnh khu bóng mát, Nicholas mới từ từ đi về phía chuồng ngựa rải sỏi nơi mà, từ nãy giờ, tiếng bửa củi đã lôi cuốn tâm trí cậu.

Nhưng đó là Garcia, với hai tay áo xắn lên cao, đang liên tục hoa chiếc rựa, và cậu bé vừa thất vọng vừa hoảng sợ chạy vòng quanh cây cột của nhà để xe ngựa hướng về phía hòn non bộ mới. Hòn non bộ trông có vẻ xinh đẹp, những cây dương sỉ lưỡi hươu đã tỏa rộng các ngọn lá xanh mềm trên mặt đã có vảy mica. Nhưng José không có ở đây. Nicholas liền vội vàng bước qua phía bên kia rặng trúc đào, xuyên qua đám cây sim rồi quay trở lại lều dụng cụ vắng vẻ và cây catalpa. Cuối cùng, sau khi dạo quanh một vòng, cậu chán nản dừng lại bên khu bóng mát.

Vị giáo sư đang trầm ngâm một cách thoải mái, lắc lư tập giấy dày đóng cẩn thận bằng kẹp sắt, dường như quá mải mê nên không hay biết gì. Halevy đánh liều tới gần. Halevy ngước lên, qua phía trên méo kính cập mũi.

– Xin lỗi bác ... bác có thấy cái bình tưới nước lớn không ạ?

– Không, - vị giáo sư dễ chịu bảo. Cháu thấy rồi à?

– Cháu chưa tìm thấy, Nicholas trả lời, - tất cả những cây dã yên cần phải tưới nước, ngay bây giờ.

– Cháu không biết nó để ở đâu... và cho dù cháu biết đi nữa nó quá nặng chắc là cháu không nhấc lên nổi.

– Thế thì tốt hơn hết cháu hãy bỏ ý nghĩ đó đi cho khỏe.

– Nhưng đám cây dã yên...phải có một ai chăm sóc chúng.

– Bác dám chắc chúng sẽ không chết đâu.

Hai người ngừng lại một lát. Nicholas nhìn chằm chằm vào ông với vẻ buồn nản. Mắt vị giáo sư lúc này lại chăm chú đọc tập bản thảo vô giá. Không ngẩng đầu lên ông nói tiếp :

– Cháu à, bác khuyên cháu nên tiếp tục dạo chơi. Bác định sẽ nói chuyện với cháu tối hôm nay. Từ đây đến đó cháu hãy vui lòng đừng quấy rầy bác.

Cậu bé ngỡ ngàng bỏ đi. Cậu quyết định mình có thể đi tới khu nhà phía sau mà không bị ai bắt gặp. Mặc dầu ngày hôm trước Magdalena đã có một thái độ không sao tin nổi, có vẻ hết sức vô lý và mơ hồ, cậu vẫn hy vọng chị là một người bạn, không nhiều thì ít.

Phải, chị đang ở đó, ngồi trên ngưỡng cửa bếp mở rộng, nhổ lông một con gà nằm vắt ngang đầu gối chị. Trong căn bếp lờ mờ tối mấy cái chảo đồng lấp lánh sáng trên giá và một bó hành, cây hương thảo nổ lách tách trong lò sưởi. Với hai bàn tay thọc trong túi cậu đứng quan sát chị xuyên qua cơn bão tuyết nhỏ đang bao quanh chị. Căn cứ theo những cử động vừa bất thần vừa mạnh mẽ của chị, cậu biết chị đang có một tâm trạng không vui, tuy vậy một lát sau cậu lên tiếng hỏi bằng một giọng dịu ngọt :

– Chị Magdalena, ... anh José ở đâu?

Chị lắc đầu một cách giận dữ và lật ngửa con gà đã mềm nhũn dằn mạnh làm con làn da ngực của nó xanh lơn và căng thẳng.

– Cậu đi đi. Tôi không biết gì hết. Tôi không muốn biết gì hết. Tôi chỉ làm việc vất vả sáng, trưa, tối ... làm việc vất vả như một tên nô lệ. - Giọng nói của chị bỗng lên cao và gần như nức nở. - Cậu có nghe tôi không? Hãy đi đi.

Nicholas liền bỏ đi. Cậu bước qua hàng rào mimosa đã héo, chân lún xuống thảm hoa tàn trải dưới các bụi cây, và ló đầu ra ở bức tường đá. Đến đây, trên mặt đá bằng phẳng, cậu ngồi xuống và với vẻ ủ rũ, chăm chú nhìn ra cái vịnh trống trải. Không có việc gì hết, cậu tự bảo...hoàn toàn yên ổn... José sẽ xuất hiện trong buổi chiều, có lẽ anh đã được phái đi làm một việc vặt ở đâu đó.

Một làn khói thuốc lá khiến cậu quay đầu lại - rồi với một cơn giật mình, cậu gần như té ngửa ra. Garcia đã từ chuồng ngựa xuống đây một cách lặng lẽ nhờ đôi dép có đế bằng dây thừng, và lúc này đang đứng bên cạnh cậu, một mẩu thuốc lá đang cháy giữa mấy ngón tay vàng khè, cùng ngắm phong cảnh với cậu.

– Biển, - anh ta lên tiếng. - Nó hùng vĩ quá phải không? Trải rộng ra như một bộ ngực vĩ đại, tự liếm chân mình?

Sau một chút run sợ bất ngờ, Nicholas ngồi co ro trên mặt đá. Tuy nhiên cậu nhận thức rằng Gricia đang mang một tâm trạng mãn nguyện khác thường, dường như tràn đầy một niềm sung sướng kỳ lạ, gượng gạo. Đôi mắt xếch của viên quản gia có vẻ thờ thẫn và cặp đồng tử nhỏ xíu long lanh sáng với một thứ lạc thú thầm kín trong lúc anh ta rít từng hơi thuốc lá thật dài.

– Thật là khoan khoái khi tránh khỏi mọi người... những con người tầm thường, lố bịch... và lập tức trở thành vĩnh cửu. Tôi biết rõ biển. Tôi đã vượt qua các đại dương của thế giới. Tôi đã từng được yên ổn ở miền Sargasso[1] sáng chói. Giống như cỏ dại khắp mọi nơi... cỏ dại màu xanh lục bám vào dưới bọt sóng trên mặt biển, bám vào như những vòi bạch tuộc.

Anh ta liệng bỏ mẩu thuốc lá đã hút hết và, kéo ra khỏi túi một librillo[2] giấu cùng một cái bao bằng vải bạt, anh giật mạnh dây cột bằng hai hàm răng nhọn, rồi với chỉ một bàn tay anh ta bắt đầu tự vấn một điếu khác.

– Tôi đã tưởng trước kia anh là quân nhân, Nicholas phá tan sự im lặng bằng một giọng nói run run.

– Chà! Tôi đã làm đủ mọi việc, kể cả thủy thủ. Bị bắt cóc để lên làm việc trên tàu biển. Hai năm làm thủy thủ. Cậu không tin hay sao? Anh ta tuột một cánh tay ra khỏi chiếc áo sơ mi hở cổ và với một điệu bộ sôi nổi phơi bằng cái lưng chằng chịt những vết sẹo hơi trắng trên nền da mịn. Bây giờ cậu có thể trông thấy tôi bị đánh bằng roi ở đâu... đánh bằng roi cho đến khi máu chảy ra như suối. Đó không phải là tội ác à? Chúng vẫn không thể làm cho tôi khuất phục. Không bao giờ. Khi chúng đem bánh mì và nước đến tôi cứ ngồi như một ông vua trên ngai vàng trong xà lim.

– Xà lim? Nicholas lắp bắp trong lúc vẫn ngồi đó như một con chim bé bỏng kinh hoàng nhưng cũng say mê theo dõi câu chuyện. Anh đã ở tù à?

Garcia đột nhiên bất động, chằm chằm nhìn Nicholas với một vẻ khó chịu. Cuộc đấu mà anh ta vừa mở màn đã quật lại chính anh ta, thế mà anh ta không có vẻ hay biết gì.

– Cậu chớ có xen vào việc của tôi, anh ta hăm he rồi đốt điếu thuốc lá, anh ta cười rộ lên: - Nhà tù ... cậu tưởng ở tù thú vị lắm hay sao?

– Không ... Nicholas ấp úng.

– Không à? Garcia cười to - Lạy Chúa, cuối cùng cậu đã nói được một điều xác thực. Cậu có biết các nhà tù Tây Ban Nha, trong đó nước thấm vào chảy thành dòng trên tường và lũ gián, lớn bằng con chuột, ban đêm chạy lên cả trên người ta. Trong đó bóng tối hôi hám thừa sức khiến trái tim ta teo lại? Và bức tường, bức tường cao vút, trên đó bọn người đứng cầm súng, dường như thậm trí ngăn cách ta với bầu trời. Cậu chủ, cậu hãy khôn khéo như tôi đây, và cứ ở bên ngoài.

– Nhất định, nhất định rồi, Nicholas nhiệt liệt tán thành. Không một ai lại muốn vào một nơi như thế.

– Hô, hô! Garcia ngửa mặt ra càng thêm hớn hở. Cậu chủ, cậu trông buồn cười hơn bao giờ hết. Lẽ tất nhiên không ai muốn vào tù. Nhưng thỉnh thoảng vẫn có kẻ sinh ra đời để vào đấy. Viên guardia đến, còng tay lại và lôi đi. Anh ta ngừng buộc dây lại và dịu dàng nói tiếp: - Như chuyện anh ta đã làm ngày hôm qua.

– Ngày hôm qua? - Nicholas lặp lại bằng một giọng bối rối.

– Cậu không biết hay sao?

Garcia không còn cười cợt nữa, chằm chằm nhìn cậu với ánh mắt mỉa mai và độc ác, cặp đồng tử co rút lại không còn gì nữa, hoàn toàn biến mất, hai trong đen lỗ chỗ tắm trong ánh sáng hơi lục, di chuyển và ánh lên một ác cảm không thèm che giấu, như cỏ dại phía dưới bề mặt của một vũng bùn.

– Ngày hôm qua José đã bị bắt đưa vào cuartel[3]... vì tội trộm đồ của cha cậu.

Như thể bị viên quản gia đánh, Nicholas thụt lùi lại mất thăng bằng, và ngã khỏi bức tường.

– Không... Không phải thế! Cậu vừa thều thào vừa bò tới đầu gối anh ta.

– Đó là sự thật, Garcia tuyên bố bằng một giọng không thể tả được, gần như là một tiếng thì thầm, nhưng lại đầy sát khí khiến đến nỗi tim cậu bé muốn ngừng đập. Anh ta đang nằm trong nhà lao. Tối thiểu anh ta sẽ bị kết án năm năm tù. Anh hùng José của cậu là một tên ăn trộm (Giọng anh ta chợt lên cao, anh ta ưỡn ngực ra và với nắm tay siết chặt tự đấm vào một cách hung dữ tựa hồ đang đánh một cái trống). Đừng có ngáng đường thằng Garcia này. Thế là không khôn ngoan. Nó sẽ đánh bại tất cả. Như một vị vua ngự trị trên ngai vàng. Bất cứ ai cũng cần phải biết trước như thế.

Anh ta đứng một hồi, đầu bật ra phía sau, nổi bật trên nền trời trắng đục, rồi không nói thêm một lời nào nữa, anh ta liếc mắt về phía Nicholas, ngụ ý đe dọa, sau đó anh ta quay người bỏ đi.

Tựa hồ đã biến thành đá, tuy con tim vẫn đập thình thịch trong lồng ngực, Nicholas bất động một hồi lâu, đắm chìm trong tuyệt vọng. Quả thật, giờ đây cậu mới có thể hiểu được sự xá tội của cha cậu, sự ân cần tinh quái của vị giáo sư, tâm trạng hả hê của Garcia... thật là một buổi sáng độc đáo, José bị tù .. một tên trộm.. Ồ không, không bao giờ, không bao giờ cậu nghĩ tới cảm giác lông ngực đau như xé, họ sẽ không bao giờ làm cho cậu tin sự việc đó. Họ sẽ không bao giờ làm cho cậu mất niềm tin đối với người bạn của mình.

Tiếng trò chuyện, chợt vang đến tai cậu khiến cậu xoay quanh và chăm chú nhìn bức tường. Hai người đàn ông đang đi xuống trên con đường làng dẫn tới biệt thự. Họ bước một cách chậm rãi, bởi vì cả hai đều đã già. Họ mặc y phục đen, mang ủng bám đầy bụi đất, đi khập khiễng như một cặp quạ già tơi tả. Cụ già cao cầm một cây dù đen đã bạc màu và khoác một chiếc áo choàng dài, và Nicholas nhận ra với một tiếng kêu kinh ngạc cố nén lại, đó là một vị linh mục. Bỗng cậu bé nhảy lên. Bây giờ cậu đã trông hoàn toàn rõ ràng ông già thứ hai chính là cụ Pedro. Theo bản năng cậu phát chạy dọc theo khu vườn ngay hàng thẳng lối, thận trọng để không bị ai bắt gặp, cậu phóng qua bụi cây vừa kịp gắp hai người khách ngay giữa đường.

– Cụ Pedro, - cậu hổn hển nói. - Cụ khỏe không? Anh José có khỏe không? Các cụ làm gì ở đây?

Ông già đưa tay làm một điệu bộ nghiêm trang và buồn rầu.

– Chúng tôi đến nhà để khẩn nài người cha danh giá của cậu.

– Nhưng sao vậy, cụ Pedro? Ồ, xin cụ nói cho cháu biết anh José đang hiện ở đâu ?

Vị linh mục vẫn từ từ tiếp tục bước hơi khập khễnh, chống cây dù cũ.

Cụ Pedro liếc mắt về phía vị linh mục, vội vàng trả lời.

– Nói với cậu cũng không ích gì đâu, Nicco, mà không chừng còn hại cho chúng tôi. Mọi việc hiện vô cung trầm trọng nhưng tôi đã cầu nguyện Chúa cho tình thế tốt đẹp hơn. Cụ già lại nhìn tới trước và khẽ nói tiếp:

– Cậu hãy cầm lấy cái này và đừng hỏi gì nữa.

Cụ già ấn mạnh một mảnh giấy vào bàn tay nóng hổi của cậu bé rồi lát sau đã theo kịp người bạn đồng hành và tiến về phía cổng biệt thự.

Nhanh như chớp Nicholas phóng trở vào bụi rậm cúi nhìn xuống để không bị ai trông thấy, với trái tim đập thình thịch, cậu mở mảnh giấy ra.

Nicco thân mến,

Tôi hy vọng bức thư này có thể đến tay cậu. Họ đã nhốt tôi trong cuartel. Đây không phải là một chuyện đùa ? Tôi không thể bảo tôi đang điên lên trong nơi này. Muốn rèn luyện được tôi phải tỏ ra lập dị. Nhưng điều đó không quan trọng bao nhiêu. Chẳng bao lâu tôi sẽ ra khỏi đây và chúng ta sẽ cùng cười to với nhau dù bất cứ ai đã gây nên lỗi lầm lớn này. Nếu có thể được, nhờ cậu tưới nước cho cây, cậu cũng nên tránh xa Garcia thì tốt hơn. Cậu phải cố tỏ ra dũng cảm, amigo. Chúng ta sẽ lại còn đi câu cá. Theo ý tôi cậu nên hủy bức thư này thì tốt hơn.

Bạn cậu

José

Nicholas đọc bức thư ba lần; rồi với đôi mắt sáng long lanh, cậu đặt nó vào giữa hai hàm răng và xé thành những mảnh vụn; sau đó, mặc dù cổ họng muốn nghẹn lại cậu gan dạ nuốt vào bụng. Cuối cùng, nhìn kĩ qua bụi cây để chắc chắn có thể an toàn đi ra, cậu chợt trông thấy, với một cơn đau nhoi, rằng cụ Pedro và vị linh mục không được cho vào nhà. Thay vì vậy, Garcia đã nghĩ nên giữ họ đứng ngoài cửa và lúc này vị lãnh sứ đã xuất hiện để nới chuyện với họ trên ngưỡng cửa.

Nicholas quan sát cảnh tượng đó một lát rồi chế ngự nỗi sợ hãi, cậu bò bằng bàn tay và đầu gối, khiến chúng trầy cả da mà vẫn không quan tâm một chút nào, xuyên qua bụi cây cho tới khi đủ gần để nghe rõ.

– Chúng tôi lấy làm tiếc vì phải đến đây quấy rầy senor, - cụ Pedro đang nói bằng một giọng nhũn nhặn đến nỗi tim cậu bé muốn rướm máu. Chúng tôi biết thời giờ của ngài hết sức bận rộng vì những công việc vô cùng trọng đại ...

– Quả thật tôi đang rất bận, - vị lãnh sự cáu kỉnh ngắt lời.

– Đúng như tôi vừa nói, thưa senor. Tuy nhiên vấn đề khiến chúng tôi mạo muội đến gặp ngài rất quan trọng đối với chúng tôi. Bản thân tôi là một kẻ nghèo hèn dốt nát. Có lẽ không bao giờ dám đến đây một mình. Nhưng cha Limaza đã tử tế hứa rằng cha sẽ nói chuyện thay cho tôi.

– Xin hay đi ngay vào vấn đề.

Nicholas không thể chịu nổi cái cảnh đó. Vạch bụi cây ra cậu trông thấy rõ cha cậu, cao ngất ngưởng ở phía trên, phồng to lên một cách dị thường, và cụ Pedro với đôi gò má heo hắt xanh xao, đang bồn chồn siết hai bàn tay vào nhau như thể đang cầu xin.

– Đó là chuyện thằng José, cháu nội của tôi, thưa senor. Ngài biết rõ nó đang lâm vào một tình thế rắc rối nghiêm trọng.

Vị lãnh sự cựa quậy một cách sốt ruột, chiếc cằm đầy thịt hếch lên với vẻ ngang bướng.

– Lẽ tất nhiên tôi biết chuyện đó. Vấn đề ở ngoài tầm tay của tôi. tại sao các ông không đi đến sở cảnh sát.

– Người nghèo không có tác dụng với cảnh sát, thưa senor. Nhưng nếu ngài với địa vị cao của ngài, nói cho một lời...

– Tôi không có quyền hạn gì để can thiệp vào công việc của cảnh sát, và cũng không muốn làm điều đó. Đứa cháu nội của ông phải chịu hậu quả về hành vi của chính anh ta.

– Nhưng, thưa senor ... hành vi của nó, cụ Pedro ấp úng. Đó chính là điều chúng tôi không sao hiểu được...

– José là một chàng trai tốt, thưa senor, - đến bây giờ linh mục Limaza mới lên tiếng, bằng một giọng trầm tĩnh hiền hòa. Tôi có thể cam đoan với ngài về điều đó, và tôi đã biết rõ cậu ấy từ thuở bé.

Hồi hộp vì những lời nói giúp đỡ, Nicholas nghểnh chiếc cổ nhỏ bé lên, nhưng có thể trông thấy hình dáng gầy gò còng lưng của người bảo vệ cho José. Rồi lòng cậu se lại. Vị linh mục già nua khoác chiếc áo choàng bạc thành màu gỉ sắt, vạt trước lốm đốm nhiều vết thức ăn, bám chặt cây dù đầy vẻ lố bịch, đôi giày ống chắc nịch nặng nề đã bị nứt rạn ở phần trên và lấm tấm bùn khô, trông quả thật như một viên luật sư thiểu não. Khuôn mặt bình dị của ông vàng vọt và nhăn nheo, đã bị nổi lên một khối u màu tím nhạt ở khóe môi khối cho ông phải nói bằng mép miệng phía bên kia, và lời nói líu nhíu nghe thật buồn cười.

– Chính tôi đã rửa tội cho cậu ấy, thưa senor ... làm lễ ban thánh thể ... lễ kiên tín cho cậu ấy ...

Những lời nói nhàm tai này, được thốt ra bởi một con người ăn mặc quần áo tả tơi thực sự làm cho vị lãnh sự tức điên.

– Vô cùng cảm động, - ông cười chế nhạo. Dường như Cha đã xuất sắc trong chuẩn bị cho anh ta một cuộc sống tội lỗi.

– Dĩ nhiên tất cả chúng ta đều là người có tội. Vị linh mục già không lấy gì làm mếch lòng chút nào và bộ mặt của vị lãnh sự vẫn không khiến ánh mắt ông xao xuyến. Tuy vậy tôi không thể tưởng tượng được rằng José là một tên trộm.

– Thế thì đồ châu báu của tôi chỉ biến mất vào không khí à?

– Không phải là chuyện không thể có, thưa senor. Nhiều điều kỳ lạ đã từng xảy ra dưới trần gian này.

– Ông trời thực là đáng thương hại khi cho phép cặp nút tay áo nằm trong túi anh ta.

– À phải, thưa senor, đó là một sự kiện tai hại. Nhưng José nhất quyết không bỏ chúng vào trong đó.

Harrington Brande mỉm cười với vẻ gay gắt đầy ngạo mạn.

– Anh ta sẽ khó thuyết phục được quan tòa.

– Chắc chắn vậy, thưa senor. Nhưng chúng ta không phải là quan tòa sử tội anh ấy. Vị linh mục dừng lại một lát tựa hồ dưới thiệu bản thân ông và tất cả kinh nghiệm khiêm tốn của mình, với tính hồn nhiên nhất. Tôi không tin rằng José có tội. Nhưng cho dù cậu ấy có tội ...cho dù cậu ấy đã làm nhiều điều xấu xa và ngu xuẩn này... chẳng lẽ không thể vì lòng khoan dung mà tha thứ cho cậu ấy hay sao?

– Cha tưởng tôi là một kẻ ngớ ngẩn đấy à?

Brande gay gắt trả lời, bất ngờ chuyển qua tính chất trả thù do thái độ của ông già khờ khạo này. Những vật mà tôi đã bị lấy trộm đều rất có giá trị. Nhiều món như chiếc nhẫn nạm ngọc xa phia ... chiếc đồng hồ đeo tay tôi được ông đại xứ Thụy Sĩ tặng.

– Tôi chỉ kể ra hai món trong đó - đều không thể thay thế được. Phải chăng tôi để bị lấy trộm các thứ đó mà không nói ra một lời nào?

– Lẽ tất nhiên, sự mất mát của ngài thật to lớn. Nhưng sự mất mát tâm hồn của một con người không to lớn hay sao? Tôi đã thưa với ngài tôi biết rõ José. Nếu cậu ấy bị bỏ tù...cậu ấy là một con người yêu thích tự do ngoài trời, tôi thật tình không đoán được rồi đây cậu ấy sẽ ra sao ... với nỗi đắng cay...

– Chuyện đó đâu có gì liên quan đến tôi.

– Và ngoài ra, thưa senor, vị linh mục già vẫn kiên trì không ngả lòng với sự ôn tông có lẽ ông vẫn thường dùng để thuyết phục một cậu bé bướng bỉnh, còn phải quan tâm đến nhiều người khác, những con người yếu đuối và không có khả năng tự vệ mặc dầu hoàn toàn vô tội sẽ phải chôn vùi vào trong nỗi đau đớn và cảnh khốn cùng. Ngài đã biết rằng José còn phải nuôi nấng mấy cô em gái ... và ông bạn Pedro của tôi ...

– Thế thì ông bạn thân Pedro của Cha giờ đây phải lao động cho bản thân mình, vị lãnh sự tàn nhất ngắt lời - Nếu mục đích của ông đến đây là muốn cho mình vĩnh viễn ăn không ngồi rồi thì tôi phải nói với Cha mục đích đó đã không thành công.

Tất cả cùng im lặng một lát. Cụ Pedro cúi đầu, chiếc cổ nhăn nheo đỏ bừng lên, khẽ bảo ông bạn :

– Có ích gì đâu? Thôi mình đi.

– Đôi mắt hiền dịu của linh mục Limaza tối sầm lại. Ông đứng thẳng người lên, tựa hồ đang tập trung một sự cố gắng cuối cùng ngay từ sức sống của ông.

– Thưa senor, tôi xin yêu cầu ngài một lần cuối cùng, hãy tỏ ra độ lượng. Như chúng tôi vừa trình bày, xin ngài đừng quá hà tiện lòng trắc ẩn đối với chúng tôi. Tính kiêu hãnh quả là một ảo tưởng tầm thường. Không phải tất cả chúng ta đều được rửa tội theo ý của Chúa hay sao? Nhân danh Chúa, xin ngài hãy bãi nại cho José... Nếu ngài không làm như thế, tôi sợ rằng sẽ xảy ra điều tai họa trầm trọng.

– Tôi từ chối, vị lãnh sự hung dữ trả lời.

Kế tiếp đó là sự im lặng dài lê thê. Bởi vị linh mục già thốt ra một tiếng thở dài... Nicholas thu mình lại trong bụi cây, không thể nhìn được nữa. Với hai nắm tay siết chặt áp vào mặt cậu gục xuống mặt đất ẩm ướt, cố hết sức để khỏi nức nở thành tiếng. Không thấy gì và, gần như không có cảm giác, như một con chim bị mắc bẫy, cậu vẫn còn nghe tiếng cánh cửa đóng sầm lại khi cha cậu trở vào nhà. Rồi chầm chạp, nặng nhọc, tựa hồ đang giẫm cho tiêu tan một phần nỗi buồn rầu, đau đơn không gì lay chuyển nổi, vang lên tiếng lạo xạo của những chiếc giày ống, tiếng kéo lê thê của cái chân khập khiễng trên mặt sỏi trong lúc hai ông già quay trở lại đường cũ.

❀ ❀ ❀

[1] Sargasso : vùng biển rộng thuộc miền bắc Đại Tây Dương đầy hải đảo.

[2] Librillo (tiếng Tây Ban Nha) : sách, tập.

[3] Cuartel :(tiếng Tây Ban Nha) : nhà giam.