Ngưu Bành Tạp Ức

Lượt đọc: 225 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chuyển Trại "Chuồng Bò"

❊ ❊ ❊

Tiết trời đã vào đông, trong phòng giam cũng đã lắp lò sưởi, nhóm lửa lên. Mặc dù than được cấp không nhiều, lò sưởi đương nhiên không thể cháy to. Thế nhưng so với bên ngoài, trong phòng đã ấm áp như mùa xuân.

Thế nhưng đội ngũ lao cải lại dần thu hẹp lại. Qua vài lần biến động, người còn lại không nhiều, nên đều nhận lệnh chuyển đến một căn phòng lớn. Lý do là gì? Tôi không rõ, đương nhiên cũng không dám hỏi. Lúc này, dù sao tôi cũng đã rơi xuống địa ngục A Tỳ, có lên thêm một cấp hay hai cấp, là quỷ thì vẫn là quỷ, với tôi cũng chẳng có gì khác biệt.

Căn phòng trông trống trải. Có lẽ vì người ít đi, ngay cả lũ chuột cũng bạo gan hơn, giữa ban ngày ban mặt mà dám chạy loạn khắp nơi. Một cái màn thầu khô tôi mang từ nhà lên trở thành mục tiêu đầu tiên, bị lũ chuột gặm mất một ít. Tôi muốn đuổi chúng đi, chúng lại dám trừng đôi mắt nhỏ, chơi trò trốn tìm với tôi trên bậu cửa sổ. Có lẽ lũ chuột cũng nhận ra rằng, người ở trong phòng này không phải là người, mà là "hắc bang", đẳng cấp không cao hơn lũ chuột là bao, nên bắt nạt chúng một chút, chắc chúng cũng chẳng dám làm gì mình.

Mọi người tuy không dám tùy tiện nói chuyện, không thể trao đổi thông tin, nhưng đúng như người xưa có câu: "Không có bức tường nào không lọt gió", tôi dần biết được rằng, Ủy ban Cách mạng phe Nhiếp đã thay đổi "chính sách" đối xử với "tội phạm lao cải", không tập trung nữa mà chuyển sang phân tán, đưa "tội phạm" của các khoa về lại đơn vị cũ. Mãi mới thấy, Khoa Đông phương ngữ cũng đưa mấy "tội phạm" chúng tôi về lại khoa. "Chuồng bò" của chúng tôi đã chuyển. Chuyển đến Tòa nhà Ngoại văn.

Những ngày trước, khi "Lớp đặc biệt" còn ở Tòa nhà Ngoại văn, tôi đã khao khát được vào tòa nhà đó biết bao! Giờ đây quả nhiên đã vào được; nhưng tình cảnh vẫn thế. Mấy "tội phạm" chúng tôi được phân ở tại phòng giáo viên tiếng Miến Điện phía bắc tầng hai, đều trải chăn đệm dưới đất. Bên cạnh cửa sổ có một cái bàn lớn, tên cai ngục của chúng tôi ngủ ở trên đó, ở thế cao nhìn xuống, giám sát chúng tôi. Hắn có biệt danh là "Tiểu Lô Tượng", có lẽ là một nam sinh viên họ Lư. Điều khiến tôi kinh ngạc nhất là "chúng tôi" lại có thêm người mới, những người chưa từng gặp ở "Trại hắc bang". Họ cũng là "tội phạm" sao? Tôi thầm thắc mắc. Dù sao thì giờ cũng ở chung một nồi với chúng tôi, đôi bên tạm thời yên ổn không xảy ra chuyện gì.

Ở đây, cuộc sống bình lặng hơn. Không giống như ở "Trại hắc bang", lúc nào cũng phải căng dây thần kinh, vểnh tai nghe ngóng, sợ rằng khi tên cai ngục gọi tên mình mà thưa chậm một nhịp sẽ chuốc lấy tai họa. Giờ đây, tên cai ngục chễm chệ ngồi trên chiếc bàn ngay trong cùng một căn phòng nhỏ, không cần phải làm cho thần kinh mình căng thẳng đến mức đó nữa.

Thế nhưng, những ngày này cũng chẳng dễ sống, mà cũng không thể dễ sống. Tôi vẫn là "tội phạm lao cải". Tòa nhà này có rất nhiều văn phòng, phần lớn là phòng giáo viên của các chuyên ngành. Trước khi bị "đả đảo", tôi đã làm chủ nhiệm khoa suốt hai mươi năm. Những văn phòng này tôi đều quen thuộc cả. Bầu không khí xung quanh đương nhiên là rất tốt. Tôi từng là chủ nhân nơi này. Vậy mà nay thời thế thay đổi, tôi chỉ cần "nhảy" (tự mình nhảy ra) một cái là trở thành kẻ tù tội. "Nước chảy hoa trôi xuân đã hết, trên trời dưới nhân gian." Tôi làm "phản cách mạng" cũng đã hơn một năm rồi. Tôi không phải luyến tiếc "oai phong" năm nào, tôi thừa biết mình đã bị "đánh đổ dưới chân", vĩnh viễn không còn ngày ngóc đầu dậy được nữa. Tôi chỉ cầu mong sống lay lắt qua ngày mà thôi.

Giờ đây, trong cả tòa nhà, tôi chỉ có ba nơi có thể vào: một là phòng giam, hai là nhà vệ sinh, ba là căn phòng thẩm vấn tôi, mục cuối cùng này thì không cố định. Còn mục thứ hai là nơi "hắc bang" và "bạch bang" ("cách mạng") cùng sử dụng, vì "hắc bang" tuy là quỷ, nhưng cũng phải đại tiểu tiện chứ. — Quỷ thật chắc là không đại tiểu tiện, cái này cần kiểm chứng.

Ngoài ra, ở đây cũng có chỗ khá khó xử. "Hắc" và "bạch" ở chung, ngẩng đầu không thấy cúi đầu cũng chạm mặt. Trung Quốc là quốc gia lễ nghi, gặp mặt thì cũng phải nói câu gì đó. Nhưng chúng tôi lại thiếu những câu chào hỏi của người Anh, người Mỹ như "Good morning!", "How do you do?", hoặc đơn giản là một tiếng "Hello!". Những từ như "Chào buổi sáng" thường dùng bây giờ là hàng nhập khẩu chính gốc. Câu chúng tôi thường dùng ngày trước: "Anh ăn cơm chưa?" là câu chào hỏi thông dụng toàn quốc, tôi định gọi tắt là "quốc chào". Giờ đây, ở Tòa nhà Ngoại văn, gặp lại những người vô cùng thân quen trước kia, hàng nhập khẩu không dám dùng, "quốc chào" cũng không dám dùng. Chỉ có cách cúi đầu, lặng lẽ bước qua. "Bạch bang" nghĩ gì? Tôi không biết. Nhưng với kẻ "hắc bang" như tôi thì thực sự cảm thấy rất khó chịu. Có lúc những người "bạch" ở trong một căn phòng nào đó, thảo luận vấn đề gì đó, hứng khởi dạt dào, tiếng cười nói tràn ngập "hơi thở cách mạng", vang vọng qua lại trong hành lang. Hơi thở cách mạng này chẳng hề lan tỏa sang người tôi chút nào. Chúng tôi hiện tại là "tiếng cười nói có thể nghe thấy, mà đến già cũng chẳng qua lại". "Có thể nghe thấy" tức là có thể nghe được, đó là âm thanh của người khác, còn chúng tôi thì không được phép có âm thanh. Chúng tôi đều hoạt động như những cái bóng, mà bóng thì không có âm thanh.

Thế nhưng, ở đây cũng không thiếu tin tức, thiếu những thứ kích thích. Tin tức này không phải do ai kể cho tôi, giờ chẳng ai dám làm, muốn làm chuyện đó cả. Đây là tôi tự nghe thấy từ những tiếng xì xào bàn tán ngoài hành lang. Tin tức quan trọng nhất là về nữ giáo viên dạy tiếng Mông Cổ mà tôi đã nhắc đến ở trên. Hóa ra trong số "tội phạm" Khoa Đông phương ngữ, cô ấy là phụ nữ duy nhất. Lúc ở "Trại hắc bang" thì có phòng giam nữ. Sau khi đến Tòa nhà Ngoại văn, phòng giam nữ không còn nữa, lại không thể để cô ấy ngủ trải đệm dưới đất cùng đám nam giới chúng tôi. Thế nên họ nhốt cô ấy vào một căn phòng khác. Theo tôi suy đoán, người quản lý cô ấy có lẽ là một nữ sinh viên học tiếng Triều Tiên và một nữ quản lý thư viện khoa. Người sau họ Diệp, tên đầy đủ tạm thời chưa rõ. Người này là kiểu phụ nữ đanh đá, chua ngoa, thô bạo, giỏi nhất là gây chuyện thị phi, làm mưa làm gió. Thư viện nơi cô ta làm việc là một salon nhỏ của Khoa Đông phương ngữ, tin đồn bắt nguồn từ đây, tin vịt cũng tập trung và lan truyền ở đây. "Cách mạng Văn hóa" phân phe phái, cô ta trở thành nữ cán bộ đắc lực của Công xã Nhiếp tại Khoa Đông phương ngữ, có lẽ cũng thuộc loại người "Bố đây đã quyết tâm, thề chết bảo vệ Nhiếp Tôn". Có một lần cô ta đến nhà tôi, quát tháo ầm ĩ, áp giải tôi đến Tòa nhà Ngoại văn để chịu đấu tố. Nữ cai ngục áp giải nam "phạm nhân", ở Đại học Bắc Kinh e là chuyện mới lạ hiếm thấy. Một nhân vật như vậy, đối với nữ tù nhân duy nhất chắc chắn sẽ không bỏ qua. Trong một đêm nọ, cô ta cùng mấy người khác thẩm vấn, đánh đập nữ tù nhân này tơi bời. Nữ tù nhân này có bị tra tấn đến mức thâm tím mắt như hồi ở "Trại hắc bang" hay không, tôi không tận mắt thấy nên không dám nói bừa. Sau khi nghe tin này, lòng tôi không gợn chút sóng gió nào, thần kinh của tôi giờ đây đã hoàn toàn tê liệt.

Thế mà tôi vạn lần không ngờ tới, tin tức thứ hai gây chấn động mọi người lại xuất phát từ chính tôi.

Sau khi đến Tòa nhà Ngoại văn, tôi không còn bị ăn đòn nữa. Có lẽ tôi bẩm sinh là một gã không biết điều, một gã có cái đầu đá hoa cương, chết cũng không hối cải. Mặc dù đã qua tôi luyện trong địa ngục, tôi vẫn không cúi đầu nhận tội. Một hôm, một sĩ quan quân đội được phái đến "hỗ trợ cánh tả" thường trú tại Khoa Đông phương ngữ, có lẽ là cấp tiểu đoàn trưởng, tên đầy đủ là Triệu Lương Sơn (nghe nói người này sau đó đã qua đời), gọi tôi vào văn phòng của hắn để hỏi một vấn đề. Lúc đó tôi vô cùng tức giận, vô cùng thất vọng. Tôi nghĩ, trình độ Giải phóng quân ít ra cũng phải cao, giờ xem ra cũng chẳng hẳn như vậy. Tôi nói một cách cộc lốc: "Toàn bộ nhật ký của tôi đã bị tịch thu mang đến đây rồi. Chắc chắn đang để trong căn phòng nào đó ở Tòa nhà Ngoại văn. Anh cứ phái một người đi kiểm tra nhật ký ngày hôm đó. Nhiều nhất chỉ mất năm phút là vấn đề có thể làm sáng tỏ hoàn toàn." Vạn lần không ngờ tới, câu này lại chọc vào tổ kiến lửa. Hắn giận tím mặt, nói thái độ của tôi cực kỳ tồi tệ. Giờ hắn là Thái thượng hoàng, tôi nào còn dám ho he nửa lời?

Sau bữa tối, trở về phòng giam. Một nữ giáo viên phe phản Nhiếp trước đây, dẫn đầu mấy người, tay cầm những tờ khẩu hiệu đỏ xanh dán đầy lên tường căn phòng nhỏ. Vốn dĩ một màu trắng xóa, vô cùng đơn điệu nhạt nhẽo. Giờ đây thêm màu đỏ xanh, bỗng chốc thấy căn phòng bừng sáng, tràn đầy sức sống. Nội dung khẩu hiệu cũng chẳng có gì mới lạ, vẫn là: "Quý Tiện Lâm muốn lật trời, phải đánh đổ hắn!", "Thành thật được khoan hồng, kháng cự bị nghiêm trị!", "Chỉ cho phép quy củ, không được nói bậy làm càn!" vân vân và vân vân. "Thấy mãi thành quen, chẳng có gì to tát", những thứ này đã không còn tác dụng gì với thần kinh của tôi nữa. Đêm đó tôi vẫn ngủ ngon lành, chờ đợi cơn bão tố ập đến.

Quả nhiên, ngày hôm sau các "nhà cách mạng" bắt đầu hành động. Đầu tiên là "Hồng vệ binh" của Khoa Đông phương ngữ—giờ e là cả hai phe đều có—áp giải tôi đi về phía tòa nhà 40 nơi sinh viên Khoa Đông phương ngữ ở. Bản thân tôi lại giống như một tù nhân bị đày ải, cúi đầu khép nép, chỉ nhìn thấy mặt đất, lảo đảo bước đi. Trong kịch cũ, tù nhân còn được phép ngẩng đầu. Còn tôi, tù nhân của xã hội mới này lại không có đặc quyền đó. Thôi thì đến đâu hay đến đó, cứ mặc kệ thôi.

Tôi vốn không biết mình bị áp giải đi đâu. Đến gần tòa nhà 40, bằng bản năng, tôi chợt hiểu ra. Lúc này loáng thoáng nhìn thấy bên ngoài tòa nhà dán đầy đại tự báo và khẩu hiệu, nội dung cũng không ngoài bộ sậu đó. Tôi đoán—vì tôi không được nhìn—chắc chẳng qua là "Đả đảo lão bảo thủ Quý Tiện Lâm muốn lật trời!", "Thành thật được khoan hồng, kháng cự bị nghiêm trị!", ngoài ra còn cộng thêm thêu dệt, vu khống, công kích cá nhân. Từ những tiếng hô khẩu hiệu đinh tai nhức óc, nghe được cũng chỉ là những thứ đó. Tôi lập tức hiểu ra: Giờ đây tôi đã trở thành nhân vật đại diện cho việc "lật trời".

Tôi bị bóp cổ, vặn tay, xô đẩy, áp giải vào trong tòa nhà, đi qua hành lang tầng một trước. Hành lang vốn rất hẹp, giờ lại chật cứng sinh viên. Tai tôi nghe là tiếng khẩu hiệu, còn đầu, mình thì hứng trọn những nắm đấm. Tôi không nhìn thấy ai cả, cứ như đang bay trên mây cưỡi gió, tôi "bay" lên tầng hai. Giống như ở tầng một, đi từ đầu này hành lang sang đầu kia (theo ngữ pháp thì nên dùng thể bị động). Vẫn là tiếng hô khẩu hiệu rung trời. Trong sự ồn ào hỗn loạn, tôi lại "đi" lên tầng ba. Ở đây cũng không có trò gì mới, trong lòng cảm thấy khá không thỏa mãn, thấy quá đơn điệu, chưa đủ đô. Sau khi "nghi thức" kết thúc, tôi lại bị áp giải về Tòa nhà Ngoại văn.

Sau này nghe nói, việc này gọi là "du đấu trong tòa nhà". Đây có phải là phát minh sáng tạo của sinh viên Khoa Đông phương ngữ không nhỉ? Nếu đúng là vậy, mai sau có ngày biên soạn "Lịch sử Cách mạng Văn hóa Vô sản", nên viết đậm thêm một nét, biết đâu còn phải lập riêng một chương nữa ấy chứ. Còn bản thân tôi, tôi là người đã trải qua sóng to gió lớn. Về thể xác lẫn tinh thần đều không phải chịu đựng đau khổ gì, chỉ thấy hơi "vui" mà thôi.

Sự việc đương nhiên không thể kết thúc như vậy. Có vẻ như tên tiểu đoàn trưởng Triệu kia đã hạ quyết tâm, họp hành suốt đêm, vạch ra phương án đấu tranh. Hôm sau, vừa ăn sáng xong, lập tức có sinh viên đến tìm tôi, đưa đến một phòng giáo viên để đấu tố. Lần này họ cho phép tôi ngẩng đầu, nhìn thấy các thành viên của một phòng giáo viên, cộng thêm vài sinh viên cá biệt. Tôi đã chuẩn bị sẵn tư thế ngồi kiểu "phản lực" (quỳ gối cúi đầu). Vậy mà có người lại đẩy cho tôi một cái ghế. Tôi kinh ngạc đến thất sắc, giờ tôi đã trở thành Giả Quế trong "Pháp Môn Tự" rồi (ý chỉ kẻ luôn muốn phục tùng, không muốn ngồi). Trong hoàn cảnh như thế, bạn nghĩ xem buổi đấu tố này còn có thể tố ra cái gì, đấu ra cái gì nữa chứ? Tôi cảm thấy cực kỳ nhạt nhẽo vô vị. Thế là tôi đóng hai tai lại, "Mặc cho sóng gió bủa vây, ta vẫn ung dung ngồi thuyền câu." Trong cơn mơ màng, nghe thấy tiếng quát: "Áp giải Quý Tiện Lâm ra ngoài!" Tôi biết, màn kịch này coi như kết thúc.

Tôi đang chuẩn bị về phòng giam của mình, lại có người đến lôi tôi đến một phòng giáo viên khác, "làm lễ như nghi thức". Sau đó là phòng giáo viên thứ ba, phòng thứ tư. Tôi không ghi chép, cũng không thể thống kê. Ước tính là mỗi phòng giáo viên đều đấu tố một lần. Khoa Đông phương ngữ có hơn mười phòng giáo viên, tổng cộng đấu tố hơn mười lần. Tiếp theo là đến sinh viên. Tôi không biết Khoa Đông phương ngữ có tổng cộng bao nhiêu lớp. Mỗi lớp đấu tố một lần (có lẽ có lớp đấu tố chung), tôi nhớ không rõ, cộng lại cũng phải hơn hai mươi lần. Tính mỗi buổi đấu tố một tiếng đồng hồ, tổng cộng mất hơn ba mươi tiếng. Tôi thấy có vài lớp "bớt xén công đoạn", chất lượng có vấn đề lớn. Thực tế e là không mất nhiều thời gian đến vậy. Dù sao thì trong vòng ba bốn ngày, tôi còn bận hơn cả những người đi "chạy sô". Lớp này vừa đấu xong, lớp sau lại tiếp tục. Mỗi ngày đấu tố tám chín trận, chỉ chừa cho tôi thời gian để ăn cơm. Có thể nói là căng thẳng tột độ.

Kết quả đối với tôi là gì? Ngoài cảm giác hơi mệt mỏi ra, "lắm chí thì không ngứa", "sự tích cực bị đấu tố" của tôi ngược lại còn được huy động. Tôi đã yêu kiểu đấu tố này rồi. Tôi cảm thấy rất vui vẻ. Chỗ các người thì "đứng đắn nghĩa chính nghiêm từ", còn tôi thì đóng tai lại, trấn tĩnh dưỡng thần, tôi lại thành ra "lấy nhàn đợi mệt".

Chuyện đời quả thực phức tạp. Tôi bắt đầu bằng "thái độ tồi tệ", và cũng kết thúc bằng "thái độ tồi tệ". "Tồi tệ" thứ nhất cứu mạng tôi, "tồi tệ" thứ hai dưỡng thần cho tôi. Những nhà cách mạng thật giả lúc bấy giờ, chắc vạn lần không thể ngờ tới được đâu nhỉ.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ kanunu8.com
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 20 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.