Ngưu Bành Tạp Ức

Lượt đọc: 212 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Lục Soát Nhà

❊ ❊ ❊

Thời tiết dần trở lạnh, tình hình ngày càng căng thẳng. Cơn bão trên đầu tôi đã ngưng tụ lại: nữ thủ lĩnh đó muốn ra tay với tôi. Lúc này, liệu tôi có còn giữ tâm lý may mắn không? Vẫn còn. Tôi tự cậy mình trên đầu không có bím tóc, dưới mông không có cái đuôi, không sợ cô ta bắt. Nhưng tôi đã sai.

Đêm khuya ngày 30 tháng 11 năm 1967. Tôi đang uống thuốc ngủ và chìm vào giấc nồng, bỗng nghe ngoài cửa có tiếng ô tô, tiếp đó là tiếng đập cửa dữ dội bất thường. Tôi vội khoác áo đứng dậy, cửa mở, sáu bảy gã đàn ông lực lưỡng ùa vào, đều là sinh viên Khoa Đông phương ngữ, đều là tín đồ trung thành của nữ thủ lĩnh, mỗi người cầm một cây gậy gỗ lớn, khí thế bừng bừng, mặt lạnh như băng. Tôi biết chuyện gì đã xảy ra, tôi vốn đã chuẩn bị tinh thần nên không chút kinh ngạc. Tục ngữ có câu: "Anh hùng không chịu thiệt trước mắt". Tôi tuyệt nhiên không phải anh hùng, nhưng thiệt hại trước mắt thì tôi không muốn chịu. Tôi hoàn toàn không có ý định chống cự, những cây gậy lớn của họ tiếc là không có chỗ dụng võ. Đây gọi là "hành động cách mạng", ngày nào tôi cũng nghe người ta gào thét "Cách mạng vô tội, nổi loạn có lý!" Tôi biết câu này có lai lịch của nó. Tôi chỉ cảm thấy, đây thực sự là một chuyện vô cùng kỳ quái. Cái gọi là "cách mạng", cái gọi là "nổi loạn", ai nghe cũng hiểu; nhưng lại chẳng có mấy người thực sự hiểu ý nghĩa của nó là gì. Loại chuyện xấu xa nào, hành vi tội ác nào, đều có thể núp dưới cái tên hào nhoáng vĩ đại như "cách mạng", "nổi loạn" để công khai thực hiện giữa thanh thiên bạch nhật. Chính tôi cũng là một nhân vật vô cùng kỳ quái, tôi muốn liều mạng bảo vệ "đường lối cách mạng" của ai đó, giờ đây cách mạng đã cách mạng đến đầu mình rồi. Thế mà tôi lại chẳng chút tỉnh táo, vẫn muốn bảo vệ đường lối cách mạng này.

Tôi không kịp mặc quần áo đã bị đuổi vào bếp. Người thím đã gần đất xa trời và vợ tôi cũng bị đuổi tới đó, cả nhà ba người làm tù binh. Lúc này là đêm khuya gió lạnh, trong bếp lùa qua làn gió buốt xương, "cả nhà đều trong cơn gió lạnh", ai nấy đều run cầm cập. Hai bà lão đang nghĩ gì, tôi không biết. Chúng tôi bị cấm nói chuyện, bóng những cây gậy lớn cứ loang loáng trước mắt chúng tôi. Lúc này đầu óc tôi vẫn tỉnh táo. Tôi không hề nghĩ đến chủ nghĩa nhân đạo, vì chủ nghĩa nhân đạo đã bị phê phán đến thối nát, ai nhắc đến chủ nghĩa nhân đạo, kẻ đó chính là "phần tử xét lại". Cho đến tận hôm nay, tôi vẫn không hiểu, chẳng lẽ con người không được phép có chút nhân tính, nói chút nhân đạo hay sao? Lịch sử triết học tám nghìn năm của Trung Quốc có cuộc tranh luận về tính thiện, tính ác, đến nay vẫn chưa ngã ngũ. Tôi vốn tin vào thuyết tính thiện, tôi tin rằng, lòng trắc ẩn ai cũng có. Từ giây phút bị khám nhà, tôi đã thay đổi niềm tin, chuyển sang tin vào thuyết tính ác. "Nhân tính vốn ác, cái thiện là do con người tạo ra." Từ hành động lục soát nhà mà xem, bạn có thể nói tính cách của những người này vẫn là thiện sao? Bạn có thể nói những gì họ sở hữu không phải là thú tính sao? Phong tục xã hội ngày nay, người có chút lương tri nào cũng không thể không lo lắng. Kẻ khởi xướng rốt cuộc là ai? Phong tục xã hội bất lương này rốt cuộc bắt đầu từ khi nào?

Lời này nói hơi xa rồi. Một số suy nghĩ tuyệt nhiên không phải có được lúc bị khám nhà, mà là dần dần xuất hiện sau này. Lúc đó tôi không dám chống cự ngoan cường, cũng không hạ mình cầu xin khoan dung. Giao thiệp với cầm thú thì không thể nói chuyện người, bàn tình người được. Tôi chỉ co quắp trên nền xi măng lạnh giá trong bếp, mắt lạnh quan sát, dỏng tai lắng nghe. Tôi rất lạ, giết gà cần gì dùng dao mổ trâu? Đối phó với ba ông lão tay không tấc sắt, việc gì phải phô trương thanh thế như vậy! Chỉ cần phái một gã thanh niên đến là thừa sức rồi. Thế mà chỉ riêng đứng ở cửa bếp đã là hai gã bặm trợn, một trong số đó là sinh viên khoa tiếng Triều Tiên họ Cốc. Ngày xưa là thầy trò, nay là kẻ địch. Tôi biết, tính mạng chúng tôi đều nằm trong tay họ. Thời đó đánh chết người có thể không bị luật pháp chế tài. Trong những cây gậy gỗ của họ, trong những ngọn giáo của họ, chính là nơi xuất phát luật pháp.

Mắt tôi không thấy được tình hình bên ngoài, nhưng tai thì nghe được. Những tiểu tướng này rốt cuộc tuổi còn nhỏ, khi bọn thổ phỉ bắt cóc thời xã hội cũ, là dán cao lên mắt người bị bắt, rót dầu bếp vào tai. Tôi là thầy mà không dạy những thứ này cho học trò mình, đó là sự thất trách của tôi. Nhờ sự thất trách đó, hôm nay tôi được chút lợi ích: tôi vẫn nghe được tình hình bên ngoài. Tình hình bên ngoài chẳng tốt đẹp gì. Chỉ nghe thấy trong hai gian phòng lớn nhỏ của tôi tiếng lạch cạch vang dội, chấn động cả mái nhà. Lúc này tôi như có được thiên nhãn thông trong kinh Phật, xuyên qua mấy lớp tường, nhìn thấy các "tiểu tướng" đang di chuyển giường bàn, lật rương lục tủ. Họ tiến không gì cản nổi, kẻ thuận theo ta thì sống, kẻ chống lại ta thì chết. Họ muốn đập phá gì thì đập phá nấy; họ muốn đá nát gì thì đá nát nấy. Gặp đồ khóa, họ đơn giản hóa các phương pháp mở, không dùng chìa mà dùng rìu đục. Mặc kệ bạn là rương sách rương quần áo, mặc kệ tủ gỗ tủ sắt, xoạch một tiếng, sắt đứt gỗ bay. Tôi bao năm nay tiết kiệm ăn mặc, tích góp được chút cổ vật nhỏ, đồ trang trí nhỏ, đều đổ đầy tâm huyết của tôi; có được không dễ dàng, lại có nhiều ý nghĩa kỷ niệm. Trong mắt họ, lại xem như cỏ rác; xuống tay không chút tình người, trong chốc lát bị hủy hoại. Xem ra đối với nghề lục soát nhà này, họ đã vô cùng thuần thục, đây là kết quả của việc thực tiễn hóa tập trung trong "Cách mạng Văn hóa". Tay chân họ nhanh nhẹn, "quét sạch vạn quân như cuốn chiếu". Nhưng lòng tôi đang chảy máu.

Trên lầu quét sạch xong, một sinh viên học tiếng Thái Lan họ Vương tìm tôi đòi chìa khóa dưới lầu. Hóa ra cậu ta từng đến nhà tôi, biết sách của tôi đều cất dưới lầu. Sau khi tôi chuyển tới, ở trên lầu. Các đơn vị liên quan ở trường, sợ sách vở quá nhiều quá nặng, có thể làm sập lầu, khuyên tôi chuyển sách xuống gara dưới lầu. Gara vốn chuẩn bị để xe đạp. Nếu cả tòa lầu chỉ có vài chiếc xe thì gara là đủ dùng. Nhưng xe đạp tăng lên dữ dội, gara ngược lại mất tác dụng, để trống ở đó. Thế là xin ý kiến đồng ý của cả tòa nhà, tôi chuyển sách trên lầu vào trong đó. Các tiểu tướng thâm mưu viễn lự, không sót một giọt. Cậu ta giơ tay đòi tôi chìa khóa, tôi biết cậu ta là người trong nghề, kính cẩn tuân mệnh. Tình cảnh sách vở yêu quý của tôi ở gara bị tai ương, tôi vừa không thấy, cũng không nghe. Nhưng lúc này tôi đã có thiên nhãn thông, lại có thiên nhĩ thông. Mọi tình cảnh tàn phá trong kho, rõ mồn một như hiện ra trước mắt. Lòng tôi đang chảy máu.

Lứa tiểu tướng này, tiếng Đông phương học chưa chắc có thành tích thế nào, nhưng đối với trò vu khống hãm hại trong lịch sử Trung Quốc thì lại hiểu rất rõ. Cổ đại có lối làm gọi là "Qua mạn sao", tức là lần theo dây leo mà hái dưa, làm rõ hết các manh mối liên quan đến ba họ sáu hàng của người bị khám nhà, sau đó diệt cửu tộc. Họ ép tôi giao ra cuốn sổ nhỏ ghi chép địa chỉ của bạn bè, để tiến hành "chép theo dây dưa". Lúc này tôi lại thêm một tầng lo lắng: những người thân bạn bè vô tội của tôi không may dính líu đến tôi, để lại dấu chân trong cuốn sổ nhỏ của tôi. Họ đâu biết rằng, chính mình cũng sắp sửa theo tôi mà gặp họa. Lòng tôi đang chảy máu.

Tôi co quắp trong bếp, trong lòng suy nghĩ cuồn cuộn, tựa như sóng biển dâng trào. Trong lòng tôi là mùi vị gì đây? "Chỉ là lúc đó đã ngẩn ngơ", giờ càng nói không rõ, giống như hũ mắm bị đổ, chua ngọt đắng cay, cùng lúc hiện ra. Bảo tôi đau buồn sao? Đúng, nhưng không hẳn. Bảo tôi phẫn nộ sao? Đúng, nhưng không hẳn. Bảo tôi sợ hãi sao? Đúng, cũng không hẳn. Bảo tôi thản nhiên sao? Đúng, càng không hẳn. Tóm lại, tôi vừa tỉnh táo, lại vừa hồ đồ; vừa tỉnh táo, lại vừa mê ly. Lúc này tính mạng ba ông lão cả nhà tôi, nắm trong tay người khác. Chúng tôi giống như mấy con kiến, người khác chỉ cần động ngón tay, chúng tôi lập tức biến thành tro bụi. Chúng tôi kêu trời trời không thưa, kêu đất đất không đáp. Tôi không biết, chúng tôi đang đặt mình vào thế giới của người, hay thế giới của quỷ, hay là thế giới của súc vật. Đất trời mênh mông, thế mà không có chỗ dung thân cho ba ông lão. "Đấm ngực chỉ muốn dựa vào mẹ đất". Tôi thực sự muốn giống như Sakuntala trong vở kịch kinh điển Ấn Độ "Sakuntala", trong tình thế đường cùng, mẹ ruột là tiên nữ trên trời đột nhiên hạ phàm, đón con gái về trời. Tôi biết, đây chỉ là chuyện trong thần thoại, nhân gian làm gì có. Vậy thì, lối thoát của tôi ở đâu?

Đêm tối trôi qua ngoài cửa sổ. Thiên nhiên hoàn toàn không quan tâm nhân gian có hài kịch, hay là bi kịch, hoặc là kịch vừa hài vừa bi. Đối với những điều này, nó bàng quan, mặc kệ, vận hành như thường. Các "anh hùng" sau khi làm cách mạng xong, "hưng tàn chim hót hết", hứng thú của họ đã "tàn" rồi. Tôi nghe ngoài cửa bỗng nhiên yên tĩnh lại, hai gã bặm trợn cầm gậy lớn, trong nháy mắt biến mất không thấy tăm hơi. Ngoài lầu vang lên tiếng ô tô khởi động: các anh hùng đắc thắng trở về triều. Tiếng ô tô xé toạc đêm tối, ngày càng xa. Lúc này đúng vào ngày sóc, trời tối đen như mực. Một khoảng tĩnh mịch bao trùm giữa đất trời, dường như vừa rồi không xảy ra chuyện gì, chỉ để lại ba ông lão cô độc không nơi nương tựa, thoát khỏi bóng gậy, ngẩn ngơ nhìn chiến trường mà các anh hùng vừa làm cách mạng xong. Phòng ốc trở thành một đống rác. Bàn, ghế, chỉ cần thứ gì có thể lật đổ được, đều lật đổ cả. Những đồ trang trí nhỏ, cổ vật nhỏ đó, chỉ cần thứ gì có thể đập vỡ được, đều đập vỡ cả. Dưới đất chất đầy sách rơi xuống từ giá sách và tài liệu vứt ra từ ngăn kéo. Những tư liệu nghiên cứu tôi vất vả tích góp mấy chục năm, một nửa bị cướp đi, một nửa vương vãi trên mặt đất. Giường ngủ bị lật tung hoàn toàn, cái túi chườm nóng rất bền trong chăn, bị kẻ nào đó giẫm nát, nước chảy đầy giường. Nhìn tình cảnh bị cướp bóc như vậy, ba người chúng tôi ai nấy đều không nói gì—chúng tôi còn lời nào để nói nữa đây? Đời người đến đây, đạo trời còn bàn làm gì! Chúng tôi làm sao còn một chút buồn ngủ nào nữa đây? Chúng tôi đều biến thành tượng gỗ tượng đất, chúng tôi biến thành người mất ngôn ngữ, mất tình cảm, chúng tôi đều biến thành người thực vật!

Nhưng, tiềm thức của tôi vẫn có thể hoạt động, vẫn đang hoạt động. Tôi nghĩ đến một cách nói cực kỳ thịnh hành lúc đó: người tốt đánh người tốt là hiểu lầm; người xấu đánh người tốt là rèn luyện; người tốt đánh người xấu là đáng đời; người xấu đánh người xấu là nội bộ đấu đá. Nếu đem chúng sinh phân thành hai loại người tốt và người xấu theo logic trẻ con, thì bản thân tôi thuộc loại nào? Bất kể bản thân tôi có bao nhiêu khuyết điểm, cũng bất kể tôi làm bao nhiêu việc sai, tôi kiên quyết cho rằng mình nên được xếp vào loại người tốt. Ngoài việc nghĩ cho bản thân, tôi còn nghĩ cho người khác, tôi không phải Tào Mạnh Đức kiểu "Thà ta phụ người trong thiên hạ, chứ không để người trong thiên hạ phụ ta". Đây chính là tiêu chuẩn của người tốt thiên kinh địa nghĩa. Những tiểu tướng đến nhà tôi lục soát đập phá cướp bóc là người thế nào? Trong số họ chắc chắn có người tốt, nhất thời bị che mắt làm việc xấu, điều này có thể tha thứ. Nhưng, đa số e rằng đều là kẻ cơ hội, mượn cớ để trút giận, là những kẻ cuồng ngược đãi để đạt được mục đích không thể lộ liễu. Nếu nói hạng người này không phải người xấu, trên thế giới còn có người xấu sao? Họ núp dưới sự che chở của cách nói trên, yên tâm bạo gan làm điều ác. Chuyện không phải rất rõ ràng sao? Mấy câu đó, tôi đã từng tôn sùng sát đất. Đến nay nhìn lại, đó chẳng qua là loại ngụy biện siêu hình thấp kém nhất, không phân phải trái, không rõ trắng đen, không nói nguyên tắc, không nói chính nghĩa. Tiếc là thanh niên bị nó đầu độc lên đến hàng chục vạn, hàng triệu người, đến sau này, họ đã là những người trưởng thành bốn năm mươi tuổi. Trong số họ, có người thăng quan tiến chức; có người tìm được bố vợ giàu sang, trở thành con rể quý; có người phát tài lớn, quan cao chức trọng, trong số họ có người đối với việc làm quá khứ của mình không cảm thấy chút hối hận nào, chẳng phải là chuyện kỳ lạ sao! Chẳng lẽ những người này đều hay quên thế sao? Chẳng lẽ những người này ngay cả lương tri tối thiểu của con người cũng đã bị tiêu diệt sạch trơn rồi sao?

Khó khăn lắm mới đợi được đến sáng. "Đêm dài đằng đẵng bao giờ mới sáng?" Đêm này là đêm dài nhất trong đời tôi, cũng là đêm khó quên nhất, là đêm không ngôn từ nào có thể diễn tả được. Trời vừa sáng, tôi liền đạp xe đến Tổng bộ Tỉnh Cương Sơn. Tôi mơ mộng hão huyền, muốn vớt vát cọng rơm từ "tổ chức của mình" đây. Đi trên đường, tất cả loa phóng thanh của Đại học Bắc Kinh đều mở hết công suất, hết lần này đến lần khác gào thét "Đả đảo Quý Tiện Lâm!" kể ra "tội trạng" của tôi. Người như tôi chắc cũng có chút ảnh hưởng, nên Công xã Đại học Bắc Kinh mới phô trương thanh thế, cờ trống rầm rộ như vậy. Một Quý Tiện Lâm nhỏ bé đang đạp trên xe đạp, bầu trời tràn ngập âm thanh "Đả đảo Quý Tiện Lâm". Lúc này tôi suýt nữa ngờ rằng mình đang đặt mình vào thế giới thần thoại, quốc gia yêu quái. Mùi vị này ngay cả khi nhớ lại ngày hôm nay, vẫn cảm thấy vừa buồn cười, lại vừa đáng sợ. Từ hôm nay, tôi đã biến thành một con chim bay, ai cũng có thể giết. Đến Tổng bộ Tỉnh Cương Sơn, giải thích tình hình. Họ đã biết từ sớm. Một mặt phái nhiếp ảnh gia đến nhà tôi tiến hành chụp ảnh hiện trường; mặt khác—thật đáng sợ—họ đã quyết định điều tra lịch sử của tôi, khi cần thiết sẽ vứt tôi ra, vứt bỏ gánh nặng này, để tránh bị liên lụy, không có lợi cho cuộc đấu tranh với Công xã Đại học Bắc Kinh. Đây là sau này mới biết, lúc đó tôi vẫn còn một lòng si mê. Bước ra khỏi cửa, chiếc xe đạp dựa vào gốc cây của tôi đã bị người ta—đương nhiên là của Công xã Đại học Bắc Kinh—dùng khóa khóa chặt. Không còn cách nào khác, tôi đành đi bộ về nhà. Từ đó đành vĩnh biệt chiếc xe đã đồng hành với tôi gần hai mươi năm.

Về đến nhà, tay nhiếp ảnh gia của Tỉnh Cương Sơn kia, trong đống rác nhìn trái nhìn phải, tìm kiếm gì đó. Tôi biết, ở đây thứ có ý nghĩa quyết định không phải là cái đẹp, mà là chính trị. Hắn chủ yếu tìm xem khi công xã khám nhà có để lại cái đuôi nhỏ nào đáng bắt bẻ liên quan đến lãnh tụ vĩ đại không, ví dụ như ảnh lãnh tụ, họ có xé hoặc làm bẩn không? Báo chí có ảnh lãnh tụ, họ có dùng chân giẫm không? Đại loại như vậy. Nếu có một điều bị hắn bắt được, chụp lại, đây là sự thiếu tôn trọng lớn đối với lãnh tụ, có thể nâng cấp lên độ cao đáng sợ, là một quả đạn pháo hạng nặng trong cuộc đấu tranh chống kẻ địch. Nhưng, phải biết rằng chuyên gia khám nhà của Công xã Đại học Bắc Kinh cũng có trình độ, là đã qua đào tạo bài bản, những "sai lầm" hoặc "tội ác" như vậy họ tuyệt đối sẽ không phạm phải. Nhiếp ảnh gia tìm nửa ngày, phát hiện thuật khám nhà của công xã thực sự không thể bới lông tìm vết, chán nản bỏ đi.

Tình cảnh của tôi, lãnh đạo Tỉnh Cương Sơn ngoài mặt biểu thị đồng tình. Tôi lúc đó có một suy nghĩ sau này nhớ lại khiến tôi cảm thấy sợ hãi: tôi muốn ở lại trong Tổng bộ Tỉnh Cương Sơn. Tôi sợ, công xã bất cứ lúc nào cũng có thể phái người đến, bắt tôi đi, giam vào nơi bí mật nào đó. Đây là chuyện đã xảy ra nhiều lần lúc đó, không có gì mới mẻ. Tổng bộ Tỉnh Cương Sơn tương đối an toàn, nơi đó gần như là một pháo đài vũ trang. Nhưng tôi hơi do dự. Tôi mặc dù chưa biết họ chuẩn bị giống như công xã phái người đi khắp nơi điều tra lịch sử của tôi. Nhưng, vài ngày trước tôi ở trong Tổng bộ Tỉnh Cương Sơn nghe thấy việc phái người điều tra lịch sử của vị giáo sư già mà tôi nhắc đến ở trên, người là một trong những tổng cần vụ của Tỉnh Cương Sơn. Họ cho rằng, trí thức già, đặc biệt là trí thức già từng du học, lịch sử phức tạp; không bằng tự mình ra tay điều tra trước, sau đó áp dụng biện pháp, để tránh bị động. Đã có thể điều tra lịch sử của vị giáo sư già kia, tại sao không thể điều tra lịch sử của tôi chứ? Lúc đó tôi thực sự cảm thấy lạnh lòng. Bây giờ tôi đã bị công xã "đả đảo" rồi. Để trút bỏ gánh nặng là tôi đây, họ sẽ áp dụng biện pháp gì? Lịch sử của tôi, tôi hiểu rõ nhất. Nhưng, thứ chủ nghĩa siêu hình và phái tính đáng sợ mà hai phái cùng có đó, thực sự có thể giết người. Những thứ điều tra ra bằng kiểu siêu hình đó có thể chính xác không? Có thể công bằng không? Thay vì tương lai rơi vào tình cảnh cực kỳ khó xử, bị "người mình" vứt bỏ, không bằng dứt khoát quyết tâm một lần, mặc cho kẻ địch cắt xẻo đi. Tôi kiên quyết rời khỏi đó, trở về nhà mình. Ngôi nhà hiện tại đã trở thành lồng giam của tôi. Tôi nói ở trên, hai mùa hạ thu năm đó tôi luôn cảm thấy có cơn bão ngưng tụ trên đầu tôi, bất cứ lúc nào cũng có thể bổ xuống. Bây giờ tôi dường như trở thành tử tù nằm dưới máy chém, từng giây từng phút chờ đợi lưỡi đao từ trên giá chém xuống cổ mình. Trước kia tôi cho rằng trời đất là rộng lớn bao la. Bây giờ mới cảm thấy, trời đất là cực kỳ nhỏ bé, nhỏ đến mức không chứa nổi thân xác đơn bạc này của tôi. Trước kia đọc một bài viết ghi chép. Ghi lại lời Kim Thánh Thán nói khi lâm hình: "Chặt đầu, là nỗi đau cùng cực. Ta vô ý mà có được, chẳng phải sướng sao!" Cái mũ "phản cách mạng" này của tôi, cũng là vô ý mà có được, tôi thì dù thế nào cũng không nói ra được: "Chẳng phải sướng sao!" Tôi chỉ có thể nói: Biết làm sao! Biết làm sao!

Dù thế nào, chỉ sau một đêm, trên người tôi xảy ra sự biến chất: từ nhân dân biến thành "phần tử phản cách mạng". Không có bất kỳ thủ tục nào, công xã hô một tiếng "Đả đảo!", tôi liền bị đả đảo. Công xã Khoa Đông phương ngữ ra lệnh cho tôi: Phải ở yên trong nhà! Chỉ được quy củ, không được nói bậy làm bậy! Phải nghe truyền tin bất cứ lúc nào! Nhưng, trong mấy ngày đầu, tôi đợi mãi, đợi mãi; thế mà không ai đến. Nguyên nhân ở đâu? Sau khi kiếp nạn mười năm qua đi, có người nói với tôi: lúc đó công xã coi tôi như cái gai trong mắt, muốn nhổ đi cho sướng. Nhưng, họ cũng cảm thấy, "chứng cứ phạm tội" còn chưa đủ. Thế là áp dụng chiến lược đánh đổ trước, lấy chứng cứ sau, hy vọng lấy được chứng cứ "đáng tin" từ tài liệu lục soát nhà, chứng minh việc đả đảo là đúng. Kết quả là họ "thắng lợi" rồi. Họ dùng thủ đoạn vu khống hãm hại, thâm văn chu chu, di hoa tiếp mộc, làm sâu sắc thêm tội danh của tôi. Đến ngày thứ ba hoặc thứ tư sau khi khám nhà, họ đến, họ đến, hai hồng vệ binh công xã đeo băng đỏ trên tay, hùng dũng oai vệ, xông vào nhà tôi, áp giải tôi đến Tòa nhà Ngoại văn để xét xử. Trước kia tôi bước vào Tòa nhà Ngoại văn với tư cách chủ nhân, hôm nay lại là tù nhân dưới bậc thềm. Đáng thương cho tôi làm chủ nhiệm khoa ở Tòa nhà Ngoại văn hơn hai mươi năm, sáng sáng tối tối, mưa gió, tâm huyết, nỗ lực làm việc, hôm nay lại rơi vào kết cục thế này. Thế sự thật đúng là dâu bể!

Phiên tòa đầu tiên, vẫn cho tôi ngồi. Tôi có chút không biết điều, thái độ cực kỳ "xấu". Tôi nén cục tức trong bụng, lại cậy mình không có bím tóc và cái đuôi, cứng đầu đối chọi với kẻ xét xử. Trong lòng tôi còn đang nghĩ: tục ngữ có câu, bắt hổ dễ thả hổ khó, tôi xem các người tương lai thả tôi thế nào? Tôi nói chuyện có lúc âm thanh rất lớn, cực kỳ gay gắt. Kết quả xét xử chẳng ra cái gì. Như thế một lần, hai lần, ba lần. Người xét xử tôi ban đầu—trong đó có mấy người chính là học trò tôi—có lúc còn lộ vẻ lúng túng. Nhưng thái độ của họ đã trở nên cứng rắn. Có thể là do tài liệu về tôi mà họ nắm giữ ngày càng nhiều, trong lòng họ đã có "đáy" rồi.—Tôi không nén nổi phải đặt ra một câu hỏi ở đây: Những người bạn xét xử tôi năm ấy! Các người lúc đó nghĩ thế nào về những cái "đáy" này? Các người có thực sự tin rằng, tất cả những điều này đều là thật không?

Lời này nói xa rồi, quay lại bàn về cái "đáy" của họ. Cái "đáy" đầu tiên là một chiếc giỏ tre, bên trong đựng một số thư từ đã đốt một nửa. Họ nói đây là bằng chứng thép cho thấy tôi muốn đốt thư diệt tích. Nói cái tôi đốt toàn là những lá thư cực kỳ quan trọng, chứa đựng cơ mật trọng đại. Sự thật là, tôi vốn ở bốn gian nhà, sau khi "Cách mạng Văn hóa" nổ ra, tôi thấy tình hình không ổn, vội vã trả lại hai gian lớn, để một người bạn già ở dưới lầu lên ở, căn nhà dưới lầu bị buộc phải giao cho một nữ nhân viên của công xã Khoa Tây phương ngữ tự xưng là "xuất thân" tốt, không làm gì không dính líu. Nhà bớt đi hơn một nửa, thư từ tích lũy quá nhiều, nên muốn đốt đi một ít, giảm bớt gánh nặng không gian. Tôi công khai đốt giữa thanh thiên bạch nhật, trong lòng không hề có ma quỷ. Thế mà bị một tiểu tướng cách mạng ngăn cản, đem số chưa đốt hết bỏ vào một chiếc giỏ tre. Hôm nay lại trở thành "tội chứng" của tôi. Tôi giải thích sự thật cho người xét xử tôi, kết quả đối phương nói tôi thái độ cực kỳ xấu. Tội chứng thứ hai là một con dao thái, là khi khám nhà lục soát từ dưới gối người thím ở trong căn phòng nhỏ khác của tôi ra. Hóa ra sau khi "Cách mạng Văn hóa" nổ ra, trị an xã hội cực kỳ tồi tệ, truyền thuyết kẻ xấu xông vào nhà cướp bóc, vào cửa trước tiên chạy vào bếp lục tìm dao thái, đe dọa chủ nhà. Thím tôi tuổi già nhát gan, mỗi đêm đều giấu dao thái dưới gối mình, để tránh bị kẻ xấu lục tìm. Bây giờ kẻ xét xử lại nói là lục soát từ trong phòng tôi dưới gối tôi ra, là chuẩn bị giết hồng vệ binh, tôi giải thích sự thật, kết quả đối phương lại nói thái độ tôi càng cực kỳ xấu. Tội chứng thứ ba là một bức ảnh in thạch bản của Tưởng Giới Thạch và Tống Mỹ Linh. Đây là một "lưu học sinh" họ Trương, có thể là phần tử Tam Dân chủ nghĩa thanh niên đoàn hoặc phần tử Lam Y xã, tặng tôi khi tôi ở Göttingen, Đức. Thái độ của tôi đối với Tưởng Giới Thạch, ngoài một thời gian không hiểu rõ sự thật ra, từ khi vận động Nam Kinh năm 1932 cho đến tận hôm nay, chưa bao giờ tốt cả. Tôi cho rằng hắn là một tên lưu manh. Tôi cũng chưa bao giờ ảo tưởng hắn thực sự có thể phản công đại lục. Quy luật lịch sử là, một kẻ cai trị tồi, một khi bị nhân dân đuổi đi, tuyệt đối không thể phục bích thành công. Nhưng tôi có một thói xấu, thư từ người khác gửi cho tôi, thậm chí một mảnh giấy, tôi đều giữ lại, trái ngược hoàn toàn với đồng chí Trần của Tổng đội Công an mà tôi nhắc đến ở trên, anh ta là đốt tất cả thư từ nhận được. Kết quả là tôi quả nhiên vì bức ảnh này mà đụng phải điểm đen. Kẻ xét xử khăng khăng nói, tôi giữ bức ảnh này là muốn chờ sau khi Quốc Dân Đảng phản công đại lục thành công để mời công thưởng. Họ vẫn chưa dám đội cho tôi cái mũ "đặc vụ tiềm phục Quốc Dân Đảng", nhưng đã sát nút rồi. Tôi giải thích với họ. Kết quả là đối phương cho rằng thái độ của tôi càng cực kỳ xấu.

Tôi trăm miệng khó bào chữa. Tôi còn có cách nào nữa đây?

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ kanunu8.com
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 20 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.