Ngưu Bành Tạp Ức

Lượt đọc: 216 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Hoàn Toàn Giải Phóng

❊ ❊ ❊

Tiêu đề của phần trước là "Bán giải phóng", còn phần này là "Hoàn toàn giải phóng". Tôi viết như vậy đều là không có căn cứ gì cả. Hai từ này đều không phải là thuật ngữ khoa học hay pháp luật, ranh giới giữa chúng cũng không rõ ràng. Cứ để các nhà luật học hay triết học đi khám phá đi.

Vẫn là nói về tình cảnh của tôi. Sau khi trở lại trường, tôi có một luồng cảm xúc phấn chấn. Chính trong lúc phấn chấn này, chúng tôi đều dọn vào Tòa nhà 35. Dường như là dựa theo một tinh thần mới, có lẽ là một quy định mới, văn phòng của mỗi khoa đều đặt trong ký túc xá sinh viên, có lẽ là muốn gần gũi sinh viên, để thuận tiện cho việc sinh viên "thượng (đại học), quản (lý đại học), cải (tạo đại học)" chăng. Tinh nghĩa của thượng, quản, cải chính là đặt giáo viên, các trí thức già dưới sự quản lý và cải tạo của sinh viên, đề xướng sinh viên năm đầu biên soạn giáo trình cho sinh viên năm cuối. Đại loại như vậy, không kể xiết.

Tòa nhà 35 có tổng cộng bốn tầng. Tầng ba và bốn là chỗ ở của nữ sinh, tầng một và hai là của nam sinh. Ở tầng hai dọn ra vài căn phòng làm văn phòng đảng chính của khoa. Những văn phòng này chẳng liên quan gì đến tôi. Tôi được phân vào một căn phòng cực nhỏ có cửa sổ kính lớn nhìn ra ngoài ở bên trái lối vào tầng một, đây chính là phòng bảo vệ của tòa nhà, nhiệm vụ của tôi là làm nhân viên bảo vệ, nhiệm vụ thứ nhất là trông coi cửa ngõ; nhiệm vụ thứ hai là truyền gọi điện thoại, nhiệm vụ thứ ba là thu phát thư từ và báo chí. Nhiệm vụ thứ nhất vừa khó lại vừa không khó. Lãnh đạo dặn dò tôi: không được để người lạ mặt vào trong tòa nhà. Giáo chức của khoa đều là "đồng chí cũ" cả, tôi đều quen biết. Sinh viên năm cuối cũng nhận ra được tám chín phần mười. Còn sinh viên mới thì không rõ lắm. Tôi biết ai là người lạ mặt chứ? Đã không quen thì tôi chịu, thôi thì mặc kệ tất cả, muốn ra sao thì ra. Đây chẳng phải là vừa khó lại vừa không khó sao?

Nhiệm vụ thứ hai cũng vừa khó lại vừa không khó. Không khó ở chỗ có điện thoại thì tôi nghe; không có điện thoại thì tôi ngồi chơi. Khó ở chỗ nào? Theo tôi thống kê, hình như điện thoại của nữ sinh đặc biệt nhiều, bắt tôi mỗi lần truyền gọi đều phải leo lên tầng ba, tầng bốn, đây đúng là "phong trào leo cầu thang" mà nhiều chuyên gia từng giới thiệu; khổ nỗi một ngày leo lên mười lần hai mươi lần, thì bất kỳ chuyên gia rèn luyện thể dục nào cũng khó mà làm nổi. Tôi leo vài lần thấy không ổn, bèn đổi thành ra ngoài tòa nhà đứng dưới lầu mà hô lớn lên. Cách này có hiệu quả nhất định. Nhưng các nữ sinh ở trong căn phòng hướng bắc thì không dễ nghe thấy. Cũng gây ra không ít phiền phức. Năng lực của tôi chỉ có thế, có phiền phức thì cứ để nó phiền phức thôi.

Còn về nhiệm vụ thứ ba, đó là việc cực kỳ dễ dàng. Báo đến thì tôi lên lầu mang đến văn phòng. Thư đến thì tôi nhận lấy, đặt trên bệ cửa sổ ngoài cửa kính, để người nhận thư tự đến chọn lấy.

Cứ như vậy, trong lúc hoàn thành ba nhiệm vụ này, ngày tháng trôi qua như dòng nước. Mỗi ngày tám giờ tôi đi từ khu căn hộ 13 đến Tòa nhà 35, mười hai giờ về nhà; buổi chiều hai giờ lại đi, sáu giờ về nhà, mỗi ngày tròn tám tiếng đồng hồ, đi bộ hơn mười dặm đường. Đây là bài rèn luyện thể dục rất tốt. Tôi vô lo vô nghĩ, thân thể khỏe mạnh. Quên mất là từ bao giờ, tôi lại được khôi phục mức lương cũ. Ăn uống không còn phải lo nghĩ nữa. Lúc này, tôi vừa không có công tác giảng dạy, cũng không có nhiệm vụ nghiên cứu khoa học. Không có ai dám viết thư cho tôi, không có ai dám đến thăm tôi. Sự quấy nhiễu từ bên ngoài hoàn toàn không có, tôi thực sự rất tận hưởng cuộc sống của "người không thể chạm tới" (đẳng cấp tiện dân ở Ấn Độ) này, vui vẻ biết bao.

Dịch *Ramayana*

Nhưng, tôi là một người đã quen múa bút rồi, những ngày tháng không cần động não vui vẻ thế này, tôi không quen sống. Làm nhân viên bảo vệ, ngoài lúc có điện thoại có thư từ ra, cũng chẳng có việc gì làm. Một mình cô đơn ngồi ngẩn ngơ trong căn phòng cửa kính lớn, mở to mắt nhìn người ra người vào, lâu ngày cũng thấy chán. "Không làm việc vô ích, sao có thể giải khuây quãng đời hữu hạn này?" Tôi nghĩ đến hai câu này của người xưa. Tại sao tôi không tìm chút "việc vô ích" để làm thử nhỉ? Trên đời "việc vô ích" thì nhiều lắm. Có những việc trong hoàn cảnh của tôi thì không cách nào làm được, ví dụ như đánh mạt chược chẳng hạn. Tôi đã quen múa bút từ lâu. Nghĩ đi nghĩ lại, vẫn không thoát khỏi cái vòng này. Trong môi trường này, viết văn thì cũng được, nhưng khổ nỗi không hề có tâm trạng viết văn chút nào. Cuối cùng tôi nghĩ đến dịch thuật. Việc này là khả thi. Tôi không muốn dịch nguyên tác ngắn mà dễ; vì xem ra cái nghề bảo vệ này có thể trở thành "bát cơm sắt", trong thời gian ngắn không thoát ra được, nguyên tác dài và khó là tốt nhất, như vậy có thể tránh được phiền phức thường xuyên phải suy nghĩ chọn nguyên tác. Cho dù không thể là một lần làm mãi mãi, cũng có thể là một lần nhàn lâu dài. Sao có thể nói dịch thuật là "việc vô ích" chứ? Bởi vì tôi nghĩ, những bản dịch của người như tôi thì vĩnh viễn chẳng có nhà xuất bản nào chịu xuất bản cả. Dịch xong mà không thể xuất bản, lẽ nào có thể nói là có ích? Dựa trên những cân nhắc này, cuối cùng tôi quyết định dịch một trong hai bộ sử thi vĩ đại của Ấn Độ lừng danh thế giới: *Ramayana*. Bộ sử thi này đủ dài rồi, bản tinh hiệu còn có khoảng hai vạn tụng, mỗi tụng dịch thành bốn dòng (có vài tụng còn dài hơn), ít nhất cũng hơn tám vạn dòng thơ. Đủ cho tôi bận rộn vài năm rồi.

Tôi còn thật sự có chút vận may. Tôi ôm tâm trạng được chăng hay chớ, đề xuất nguyện vọng với thủ thư của thư viện Khoa Đông phương ngữ, nhờ người đó thông qua hiệu sách quốc tế đặt mua bản tinh hiệu tiếng Phạn của *Ramayana*. Ai cũng biết, đặt mua sách nước ngoài vốn là việc cực kỳ khó khăn. Nhưng tôi vạn vạn không ngờ tới, chưa đầy hai tháng sau, tám cuốn lớn bản in tinh xảo nguyên tác tiếng Phạn đã thực sự bày ra trước mắt tôi. Tôi thực sự cảm thấy mấy cuốn sách lớn này tỏa sáng lấp lánh. Đây coi như là chuyện vui mừng nhất của tôi trong mấy năm kể từ "Cách mạng Văn hóa". Tâm hồn đã khô cạn từ lâu của tôi, dường như lại tràn đầy sức sống màu xanh. Nụ cười đã mất từ lâu của tôi, lúc này lại hiện lên trên gương mặt.

Nhưng nhiệm vụ lúc đó của tôi là trông cửa, làm nhân viên bảo vệ. Tôi nào dám công khai mang nguyên tác vào phòng bảo vệ của mình cơ chứ? Lúc đó tôi vẫn là "phần tử"—không biết là "phần tử" gì—, trên đầu tôi vẫn đội "mũ"—cũng không biết là những loại "mũ" gì—, tóm lại là nặng trịch, tôi có thể cảm nhận được. Nhưng, "trời không tuyệt đường người", cuối cùng tôi đã nghĩ ra một cách "thỏa đáng". *Ramayana* nguyên tác là thể thơ, tôi kiên quyết muốn dịch nó thành thơ, không phải thơ cổ thể, nhưng cũng không hoàn toàn là thơ bạch thoại. Tôi từ trước đến nay đều cho rằng thơ phải có vần, tôi cũng muốn gieo vần. Nhưng cũng không phải là vần cũ, mà là vần của khẩu ngữ ngày nay. Tóm tắt lại, thơ dịch của tôi có thể gọi là "vè có vần". Cứ cho là "thơ vè" đi, đôi khi muốn tìm một vần chân thích hợp, cũng không phải dễ dàng. Thế là tôi tận dụng thời gian ở nhà vào buổi tối, đọc kỹ nguyên tác, dịch các câu thơ tiếng Phạn thành văn xuôi bạch thoại. Sáng hôm sau, trên đường đi làm đến Tòa nhà 35, trong lúc làm bảo vệ, truyền gọi điện thoại, thu phát thư từ sau khi đi làm, thì chuyển văn xuôi thành thơ, thành loại thơ có vần mà mỗi câu số chữ cơ bản bằng nhau. Tôi thường viết bản dịch văn xuôi nháp đầy cẩu thả lên các mảnh giấy, nhét trong túi áo. Ngồi chơi rảnh rỗi, lại lấy ra, cân nhắc, suy ngẫm. Mắt tôi nhìn vào khoảng không, tâm hồn treo trong thơ. Tuyệt đối sẽ không có bất kỳ ai—trừ phi người đó là thần tiên—biết tôi đang làm gì. Tự thấy vui trong đó, không biết thân đang ở phòng bảo vệ, đầu đội mũ nặng. Thỉnh thoảng ngẩng đầu nhìn ra ngoài cửa một cái—hoa hải đường hai bên cửa đang nở rộ, những loài hoa khác cũng đang khoe sắc, muôn hồng nghìn tía, đúng là cảnh xuân tươi đẹp.

Một khúc nhạc đệm nhỏ

Cảnh xuân tuy đẹp, nhưng cảnh ngộ của bản thân tôi thì chẳng cải thiện được bao nhiêu. Tôi an tâm làm nhân viên bảo vệ, "trốn vào phòng bảo vệ thành một cõi riêng"; thế nhưng thực tế lại không làm được. Vẫn có sự quấy nhiễu không ngờ tới.

Một ngày nọ, tôi đang nhìn ra ngoài cửa, chợt thấy trên cái lều tạm dựng lên ngoài cửa chuyên để dán đại tự báo, dán đầy những tờ đại tự báo viết bằng giấy vàng, phía dưới có chữ ký của mấy chục giáo viên Khoa Đông phương ngữ, có những giáo viên vẫn còn ở Lý Ngư Châu tỉnh Giang Tây chưa về. Nội dung là phê phán phần tử 516. Sự phê phán như vậy chẳng có gì mới lạ, ban đầu tôi định không quan tâm đến nó. Nhưng vì sự tò mò thôi thúc, tôi bước ra khỏi căn phòng bảo vệ hẹp hòi "thành một cõi riêng" của mình, đi ra ngoài cửa xem đại tự báo. Tôi thật sự vạn vạn không ngờ tới, tờ đại tự báo này lại nhắm vào tôi: tôi trở thành nghi phạm phần tử 516. Việc này từ đâu mà ra cơ chứ! Người nào hiểu biết một chút về cái gọi là "Cách mạng Văn hóa", đều sẽ biết, cái gọi là tổ chức 516 thịnh hành một thời lúc đó, là do những người trẻ tuổi có xuất thân tốt hợp thành. Tôi vừa không phải người trẻ, lại vừa xuất thân không tốt, vừa không phải công nhân, cũng không phải bần nông hay "cán bộ cách mạng", tôi lấy đâu ra tư cách để tham gia tổ chức "cách mạng" như vậy chứ? Tôi với 516 hoàn toàn chẳng liên quan gì với nhau, là râu ông nọ chắp cằm bà kia. Việc như vậy, vốn dĩ tôi có thể cười trừ là xong. Nhưng lần này tôi lại không cười nổi. Mấy năm trước khi nhìn thấy bài phê phán cuốn "Xuân mãn Yên Viên" của mình, tôi từng vô thức hừ một tiếng. Lần này tôi thậm chí còn chẳng hừ nổi nữa. Sự việc nực cười đến mức này, tôi không biết, Ủy ban Cách mạng và Quân công tuyên đội của Khoa Đông phương ngữ đã cân nhắc thế nào. Chuyện nực cười còn chưa xong, chuyện nực cười hơn còn ở phía sau kia. Cả nước lớn tiếng kêu gào một trận về 516, một thủ lĩnh của phe Tỉnh Cương Sơn ở Đại học Bắc Kinh công khai thừa nhận mình là phần tử 516; thế nhưng cuối cùng lại đột nhiên biến mất không dấu vết,—hóa ra trên đời này căn bản không hề có một tổ chức 516 nào cả. Điều này thực sự giống như Don Quixote đánh nhau với cối xay gió, trở thành một trong những trò cười nực cười nhất trong "Cách mạng Văn hóa".

Một màn kịch hề

Mặc cho phong vân thế gian thay đổi thế nào, sóng gió "Cách mạng Văn hóa" chao đảo ra sao, thời gian vẫn chậm rãi hoặc nhanh chóng trôi về phía trước. Trong chớp mắt, "Cách mạng Văn hóa" dường như đã qua cao trào, có vẻ như sắp kết thúc. Mặc dù nói "loạn là loạn kẻ địch", thực tế chủ yếu là làm loạn chính mình, vẫn là không loạn thì tốt hơn. Bây giờ là phải dẹp loạn khôi phục trật tự bình thường. Trước hết là phải khôi phục tổ chức Đảng. Một nhân viên Quân công tuyên đội không phải Đảng viên, lại chủ trì công tác của chi bộ Đảng, thật sự hơi "quá đà".

Muốn khôi phục hoạt động của tổ chức Đảng, trước hết phải khôi phục đời sống tổ chức của Đảng viên. Tôi không biết, là bắt đầu từ lúc nào, lại là dựa theo sắc lệnh nào, tất cả Đảng viên (tất nhiên trừ "Tứ nhân bang" v.v.) đều mất đi tổ chức. Bây giờ mỗi Đảng viên đều phải trải qua thủ tục nhất định, hình như là phải thông qua thảo luận của quần chúng và phê chuẩn của lãnh đạo, mới có thể khôi phục đời sống tổ chức. Đây tất nhiên là một việc lớn. Khoa Đông phương ngữ có lẽ đã thông qua sự thảo luận của Quân công tuyên đội (nhân viên Quân công tuyên đội không phải Đảng viên kia tất nhiên sẽ tham gia), quyết định chọn ra một người trong toàn bộ Đảng viên của khoa, làm vật mẫu, diễn một màn kịch mở đầu cho việc khôi phục đời sống tổ chức, kỳ vọng một lần thông qua, mã đáo thành công, tạo ra một tấm gương cho người sau này. Trọng trách của nhân tuyển như vậy có thể hình dung được. Dùng tiêu chuẩn gì để lựa chọn đây? Trước hết là xuất thân phải tốt, tiếp theo là tính Đảng phải mạnh. Người có hai tiêu chuẩn này, thì gần được rồi. Có lẽ sau khi cân nhắc kỹ lưỡng, sàng lọc cẩn thận, Đảng viên họ Mã mà tôi nhắc đến ở trên—là liệt sĩ cộng với bần nông—đã trúng tuyển, anh ta là người tôi đã dày công lựa chọn khi còn làm chủ nhiệm khoa kiêm hướng dẫn để giữ lại làm trợ giảng và người kế tục của tôi. Bây giờ, tôi trở thành "học thuật quyền uy phản động tư sản", việc này vừa vặn trở thành hòn đá thử vàng cho tính Đảng của anh ta. Có đủ hai điều kiện này, lại có cơ hội "ra mắt" như thế, Khoa Đông phương ngữ không có người thứ hai. Ai dám nói đây không phải là "lựa chọn tuyệt vời" trời sinh chứ?

Nhớ một buổi chiều nọ, tôi cùng toàn thể giáo viên sinh viên ở lại trường của Khoa Đông phương ngữ bị triệu tập đến nhà ăn số 1 để họp, mỗi người tự mang theo ghế đẩu gỗ nhỏ. Trong nhà ăn trống trải, bàn ăn bị đẩy sang bên cạnh, trên khoảng trống dọn ra, bày đầy những chiếc ghế đẩu gỗ nhỏ, chúng tôi ngồi trên đó. Phía trước có mấy cái bàn lớn, trên đó bày không ít đồ vật. Tôi nhìn kỹ, có quần áo và quần tây bằng vải len, có đài radio (lúc đó đài radio không nhiều như ngày nay, được coi là đồ vật quý hiếm), còn có một số đồ vật lẻ tẻ. Tôi đi theo sau "quần chúng cách mạng", vẫn chưa hiểu chuyện gì đang xảy ra, không có tâm trí đâu mà đi xem xét kỹ từng món một. Tôi chỉ cảm thấy, việc này khá giống một buổi triển lãm bán hàng từ thiện đồ cũ. Nhưng bên cạnh những đồ vật này, có vài cuốn giáo trình in roneo bằng loại giấy rất thô ráp, ban đầu tôi còn không biết là giáo trình gì; cũng không biết tại sao đạo cụ thô ráp như vậy lại có thể được bày cùng với quần tây âu phục khá đẹp. Đối với tất cả những đạo cụ này, tôi đều không biết chúng sẽ có tác dụng gì trong buổi họp khôi phục đời sống tổ chức Đảng đầu tiên ngày hôm nay. Tôi đầy bụng nghi ngờ ngồi đó, không biết rốt cuộc trong bầu hồ lô kia muốn bán thuốc gì.

Người đến đông đủ, thời gian đã đến. Chủ tọa tuyên bố khai mạc. Anh ta trước tiên nói rõ mục đích và cách thức của buổi họp, rồi để vị vật mẫu được chọn này phát biểu, hoặc nói chuyện, hoặc "kiểm điểm", tóm lại là một ý nghĩa. Vị vật mẫu này đứng dậy, đi lên phía trước, uy nghi nghiêm nghị, nghĩa khí hiện trên mặt, bắt đầu nói chuyện. Chủ đề chính của việc nói chuyện là: Không làm kim đồng ngọc nữ cho học thuật quyền uy tư sản. Ở đây cần giải thích một câu: Kim đồng ngọc nữ là những người giấy dùng để tuẫn táng khi đưa tang trong xã hội cũ. Cái gọi là "học thuật quyền uy tư sản" ai nghe cũng biết chính là chỉ tôi. Lúc này, tôi chợt hiểu ra: Hóa ra màn kịch hôm nay là nhắm vào tôi. Tôi hơi kinh ngạc, nhưng cũng không quá kinh ngạc—quen rồi. Chỉ nghe vị "học trò cưng" trước kia, "người kế tục" trước kia của tôi giận dữ cáo buộc, vẻ mặt nghiêm túc, giọng điệu hăng say, kể lể mình đã trúng đạn bọc đường của học thuật quyền uy tư sản, trúng độc tư tưởng tư sản, trong cuộc sống theo đuổi sự hưởng thụ, v.v., v.v. Khi nói đến việc mình suýt chút nữa phản bội lại giai cấp xuất thân, gần như là vừa nói vừa khóc. Anh ta dùng ngón tay chỉ vào những thứ bày trên bàn, ý muốn nói, những thứ này chính là bằng chứng không thể chối cãi. Thế là giận từ trong tâm sinh ra, tiện tay cầm lấy xấp giáo trình bày trên bàn—hóa ra là giáo trình tiếng Phạn—, ba phần tư, năm phần, dùng hai tay xé nát vụn, những mảnh giấy vụn rơi lả tả xuống đất như bướm bay. Tôi trong lòng nghĩ: Người tiếp theo bị xé chắc sẽ đến lượt quần tây âu phục vải len đẹp đẽ kia hoặc cái đài radio rồi! Nghĩ thì lâu, làm thì nhanh, anh ta lại đột ngột dừng lại, không chìa tay ra nữa, quần âu vải len và đài radio nằm yên tại chỗ, vẫn tỏa ra ánh sáng đẹp đẽ. Tôi giật mình, sợ rằng toàn trường đều giật mình. Hành động xé đồ vật này, đáng lẽ phải là cao trào của buổi đại hội hôm nay, đáng lẽ phải nhận được tiếng vỗ tay của cả căn phòng. Thế nhưng tất cả đều thành không. Tôi dở khóc dở cười, toàn thể người dự họp có lẽ cũng dở khóc dở cười. Toàn trường là một sự im lặng kinh ngạc.

Màn kịch hề này kết thúc trong thất bại.

Trên đường về Tòa nhà 35 sau khi tan họp, mọi người bàn tán xôn xao: Tại sao không xé quần tây âu phục có khả năng bộc lộ tư tưởng hưởng thụ tư sản nhất, mà lại xé giáo trình tiếng Phạn khó có thể nói là đại diện cho tư tưởng tư sản? Bản thân tôi cũng nghĩ rất nhiều. Vị nghệ sĩ biểu diễn này đến Đại học Bắc Kinh đã hơn mười năm rồi. Khi làm sinh viên thì ngoan ngoãn như cừu với tôi. Những việc làm trong "Cách mạng Văn hóa", tôi đã nói sơ qua ở trên. Đó là chưa đủ đâu. Anh ta còn có vài màn biểu diễn xuất sắc kỳ lạ khó tin nữa. Trên những biểu ngữ chính trị mang tính bày tỏ lập trường thông thường, theo thông lệ chưa bao giờ có người ký tên. Có là bắt đầu từ Đại học Bắc Kinh, Đại học Bắc Kinh có hai người làm như vậy, vừa hay đều xuất thân ở Khoa Đông phương ngữ, trong đó có một người chính là vị mà tôi nói này. Hành động kinh ngạc này, ở Đại học Bắc Kinh nhất thời truyền thành giai thoại "đẹp" hoặc chuyện cười. Trong buổi họp nhóm tham gia học tập lúc tôi lần đầu tiên trà trộn vào "quần chúng cách mạng", tôi từng thẳng thắn đưa ra ý kiến với anh ta, tôi nói, anh ta trông vừa không giống con liệt sĩ, cũng không giống con bần nông. Anh ta có lẽ vì việc này mà canh cánh trong lòng. Những việc xảy ra sau này, lẽ nào không liên quan đến việc này?

Sau màn kịch hề này, Đảng viên Khoa Đông phương ngữ đã khôi phục đời sống tổ chức Đảng dần dần như thế nào, vì về cơ bản không liên quan đến tôi, nên tôi không chú ý, hôm nay lại càng không nhớ nổi nữa.

Việc khôi phục đời sống tổ chức của tôi

Thời gian trôi đi, không biết đã qua bao lâu, công tác khôi phục đời sống tổ chức Đảng của Đại học Bắc Kinh đã sắp kết thúc. Có lẽ chỉ còn lại hai ba người, tôi là một trong số đó. Nếu viết một bảng danh sách, tôi không phải là Tôn Sơn, thì cũng là ở dưới Tôn Sơn, dân gian gọi là "danh lạc Tôn Sơn" (thi rớt).

Đột nhiên một ngày nọ, tổ chức Đảng của Khoa Đông phương ngữ tìm tôi nói chuyện, tôi biết, lần này đến lượt tôi rồi. Lúc này tôi đã sớm chuyển khỏi phòng bảo vệ đó, tham gia hoạt động của tổ bộ môn tiếng Hindi. Một sĩ quan quân đội lãnh đạo khoa và bí thư tổng chi bộ bảo tôi, lãnh đạo quyết định không những phát cho tôi toàn bộ tiền lương, mà tiền lương bị khấu trừ trước kia cũng bù lại toàn bộ. Tôi tất nhiên vô cùng cảm động. Tôi quyết tâm đem toàn bộ số tiền lương được bù lại nộp lên nhà nước coi như Đảng phí. Một đồng chí rất đứng đắn của Khoa Đông phương ngữ trước tiên đưa cho tôi một nghìn năm trăm tệ. Tôi lập tức giao nguyên vẹn cho tổng chi bộ của khoa. Đồng chí này bảo tôi, còn bốn năm nghìn tệ nữa sau này sẽ đưa tôi.

Tôi bây giờ đã không nhớ rõ, liệu có mở đại hội chi bộ thảo luận vấn đề khôi phục đời sống tổ chức của tôi hay không. Đột nhiên một ngày nọ, người đứng đầu Quân tuyên đội của khoa và bí thư tổng chi bộ tìm tôi. Bí thư tổng chi bộ hỏi tôi: "Anh đã suy nghĩ chưa, vấn đề của bản thân rốt cuộc nằm ở đâu?" Tôi ngẩn người không biết đối đáp thế nào. Nếu nói vấn đề tư tưởng, tôi có không ít thói hư tật xấu. Nếu nói vấn đề chính trị, tôi chưa từng tham gia Quốc Dân Đảng và bất kỳ tổ chức phản động nào, tôi chỉ có thể nói là không có. Nhưng, tôi nhất thời rất lúng túng, hồi lâu không nói câu nào. Người quân nhân đó khá lanh lợi, vội vàng lái sang chuyện khác. Kết thúc cuộc nói chuyện khó chịu này. Không lâu sau, ủy viên tuyên truyền hoặc ủy viên tổ chức của tổng chi bộ, một cán bộ từ khoa Trung văn điều tới tìm tôi, bảo tôi, chi bộ quyết nghị: khôi phục đời sống tổ chức cho tôi, nhưng cho tôi hình thức kỷ luật lưu đảng quan sát hai năm. Tôi nổi giận đùng đùng. Vì tôi phản đối "nữ hoàng" từng thống trị Đại học Bắc Kinh, tôi bị vu khống, bị bức hại, bị giam giữ, bị phê đấu; suýt nữa mất cả cái mạng già, cuối cùng vẫn bị chụp cho cái tội danh vô căn cứ. Trên đời này còn có công đạo để nói sao! Trên đời này còn có chính nghĩa để bàn sao! Tổ chức như thế chẳng lẽ không đáng làm người ta đau lòng! Vị cán bộ này nhìn thấy biểu cảm của tôi, mặt anh ta cũng đột nhiên nghiêm lại: "Tổng chi bộ chúng tôi thảo luận lại một chút, có được không?" Anh ta nói. Nói thật lòng, tôi đã thất vọng đến tột cùng. Tôi mong sao, mong trăng, mong trời đông mọc mặt trời. Mặt trời mọc rồi, lại là một mặt trời như thế này. Tôi không muốn suy nghĩ nát óc về vấn đề này nữa, đủ rồi, đủ rồi, đã quá đủ rồi. Nếu tôi ký hai chữ "đồng ý" sau chi bộ, đó là tuyệt đối không làm được. Nếu tôi ký ba chữ "không đồng ý", còn không biết bao nhiêu phiền phức tìm đến. Tôi nghĩ đi nghĩ lại, bảo vị cán bộ kia: "Không cần họp nữa!" Tôi cầm bút ký bốn chữ "cơ bản đồng ý". Tôi nhấn mạnh bảo anh ta: "Anh hiểu, hai chữ 'cơ bản' có ý nghĩa gì!" Sau đó lại nghĩ: "Tôi đội mũ lưu đảng quan sát hai năm, tôi có tư cách gì mà nộp tiền lương được bù lại cho nhà nước chứ?" Kết quả bốn năm nghìn tệ dự định nộp, tôi giữ lại cho bản thân.

Câu chuyện khôi phục đời sống tổ chức của tôi kết thúc rồi.

Cuộc "Cách mạng Văn hóa" của tôi kết thúc tại đây.

Cuốn *Chuồng bò tạp ức* của tôi cũng coi như viết xong rồi.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ kanunu8.com
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 20 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.