Để cho chắc ăn, cô còn phải nhờ Kiều Thành Hề để mắt giúp... Than ôi, lại là một ngày phiền đến anh.

*

Đây là lần đầu tiên Bạch Học Tập tới "nhà" Kiều Thành Hề, nếu như căn phòng nhỏ như phòng chứa đồ trước mắt này được coi là nhà của anh.

Kiều Thành Hề ở riêng với bố mẹ và gia đình, nơi anh ở cách ngõ Táo Nhi không xa, đi bộ chừng bảy tám phút là tới. Căn phòng thuê là gian nhà ngang cạnh cổng của một đại tạp viện, trần thấp lè tè lại không có cửa sổ, ánh sáng và độ thông gió đều chẳng ra sao. May mà trong phòng không có đồ đạc thừa thãi, anh lại là người sạch sẽ nên không có mùi hôi hám gì.

"Căn phòng này của anh tiền thuê một tháng bao nhiêu?"

Kiều Thành Hề đang ngồi xổm dưới đất loay hoay với một món dụng cụ, chợt nghe thấy giọng cô thì thoáng ngẩn ra, ngỡ mình nghe nhầm: "Một đồng rưỡi." Cộng thêm tiền điện cùng phí quản lý, phí môi giới phải nộp cho cơ quan quản lý nhà đất, linh tinh vụn vặt một tháng mất toi hai đồng.

Trong phòng ngay cả chỗ ngồi cũng không có, anh tỏ vẻ hơi lúng túng.

"Thế cũng tốt, một người ở là đủ rồi." Bạch Học Tập nói rõ mục đích mình tới: "Việc này vẫn phải phiền anh để mắt giúp một chút. Tính tình chị cả tôi mềm yếu quá, tôi sợ chị ấy ngại không dám dứt khoát từ chối. Nếu có chuyện gì anh cứ trực tiếp tới tìm tôi, tôi chẳng màng thể diện đâu."

Mặc kệ bố của Lý Ái Quần là chủ nhiệm phân xưởng hay chủ nhiệm nhà máy, cho dù là giám đốc nhà máy thì cô cũng dám từ chối tuốt.

"Ừ."

"Ăn cơm chưa?"

"Ăn rồi, tôi đang định sang tìm cô."

Bạch Học Tập nhướn mày, đưa đôi mắt màu nâu hổ phách đẹp như ngọc lưu ly nhìn anh. Khoảng cách giữa hai người dường như rất gần, gần đến mức có thể nhìn thấy lớp lông tơ mềm mại trên mặt cô, cùng bóng hình anh phản chiếu trong đôi mắt sáng long lanh ấy.

"Bên Giáo sư Thạch bảo tối mai họ rảnh, sau sáu giờ, nếu cô có thời gian..."

"Tôi rảnh."

Chiều hôm sau, Bạch Học Tập đứng ở trạm xe buýt bên ngoài nhà Kiều Thành Hề đợi anh. Hai người đều đã ăn cơm lót dạ, tránh sang bên nhà Giáo sư Thạch lại bất tiện. Chiếc hộp gỗ được Kiều Thành Hề dùng một mảnh vải bọc đồ bình thường bọc lại, đặt trong chiếc giỏ tre, trong giỏ còn bỏ thêm mấy quả trứng gà và nửa cân đường đỏ, trông hệt như đang đi thăm họ hàng.

Tầm này đúng vào giờ cao điểm buổi tối, xe buýt chật ních như hộp cá mòi. Kiều Thành Hề thản nhiên che chắn cho Bạch Học Tập, giành lại cho cô một khoảng không gian nho nhỏ, khỏi phải dán sát vào người lạ.

Anh vừa cúi đầu là nhìn thấy đỉnh đầu đen nhánh của cô, hai bím tóc đuôi sam dày dặn đen nhánh dường như còn thoang thoảng mùi thơm mềm mại.

Mặt chàng thanh niên thoắt cái đỏ bừng.

Bạch Học Tập thì chẳng rảnh đâu mà để ý tới anh. Trong lòng cô đang mải suy tính chuyện khác, chiều nay Phan Ngọc Liên đến cơ quan tìm cô hỏi thăm chuyện việc làm. Cô ta thật sự không tìm ra việc, nếu cứ tiếp tục ở lỳ trong nhà thì sắp ăn hết cả tiền dưỡng già của Phan Văn Quý rồi. Đương nhiên không phải cô ta không cố gắng, cô ta đã rất nỗ lực rồi, hàng năm trong thành phố có tới cả triệu học sinh tốt nghiệp không bố trí nổi việc làm mà buộc phải về nông thôn cắm đội, cô ta vừa không có mối quan hệ lại chẳng có kỹ năng cứng cáp, muốn tìm việc làm chẳng khác nào lên trời.

Mà cô ta cũng quả thật không kén cá chọn canh, làm việc rất chăm chỉ, trong đó còn nhờ tính chịu thương chịu khó mà đi trực thay quét dọn nhà vệ sinh suốt nửa tháng trời, cũng từng nhận làm một số việc thủ công lặt vặt cho tổ dán hộp giấy... Nhưng tất cả chỉ là việc làm thêm ngắn hạn, không tài nào nuôi miệng nổi.

Bạch Học Tập nhờ Xuân Lệ giúp đỡ, nhận thầu ngoài từ khách sạn Hoa Kiều một số ga trải giường và chăn màn mang về giặt, nhưng cũng không phải là công việc lâu dài, bên người ta đã có nhân viên chuyên trách, chỉ là những lúc trời lạnh bận không xuể mới cần người phụ giúp một tay.

Haizz, thứ Bạch Học Tập thiếu nhất lúc này chính là cơ hội việc làm, là vị trí công tác.

Cứ nghĩ mông lung mãi, chiếc xe buýt chẳng mấy chốc đã tới cổng trường Đại học Thạch Lan. Hai người xuống xe, Kiều Thành Hề quen đường thuộc lối dẫn cô bước vào khuôn viên trường đại học. Tuổi tác và cách ăn mặc của hai người chẳng khác gì các sinh viên công nông binh bên trong, bảo vệ cổng cũng không ngăn cản.

Nhà Giáo sư Thạch nằm ở tầng hai của dãy nhà tập thể khu gia đình. Nhìn cửa ra vào thì tưởng chừng chẳng khác gì khu tập thể của các cơ quan khác, nhưng bước vào bên trong mới thấy quả là có càn khôn riêng. Nhà họ Thạch đập thông hai căn phòng thành một gian lớn, tủ sách chạm trần kê kín tường, trong tủ xếp chật ních toàn là sách.

Nói thật lòng, tuy Bạch Học Tập từng đi học nhiều năm, nhưng số lượng sách lớn cùng xuất hiện trong một căn phòng thế này thì cô mới chỉ thấy trên phim ảnh.

Đương nhiên, ở đây ngoài sách ra còn có trọn vẹn ba dãy tủ bày đủ loại bình lọ, đồ trang trí. Cách bày biện tưởng chừng lộn xộn nhưng lại có trật tự này dường như tuân theo một quy luật logic nhất định, rất hợp với mỹ cảm thiết kế, hệt như tủ nhiều ngăn bày đồ cổ, nhìn vào vô cùng thuận mắt.

"Chào Giáo sư Thạch, đây là bạn tôi, Lý Tiểu Mạch."

Giáo sư Thạch đeo kính, toát lên vẻ nho nhã và thanh tú của một người trí thức thế hệ trước: "Chào cô, tôi cứ gọi hai người là Tiểu Kiều, Tiểu Lý nhé. Mau ngồi đi, nhà cửa bừa bộn quá, hai người chịu khó một chút."

Hai người ngồi xuống, Giáo sư Thạch liền nóng lòng hỏi về chiếc hộp gỗ: "Tôi làm công tác nghiên cứu lịch sử, bình thường không có sở thích gì khác, chỉ thích mày mò mấy món đồ của người xưa. Chiếc hộp trang điểm này tôi thật lòng rất thích, không biết một trăm tám mươi đồng hai người có sẵn lòng nhượng lại không?"

Bạch Học Tập thực ra đã sớm đồng ý bán, lúc này cũng chẳng cần vòng vo: "Được chứ ạ, nói ra không sợ giáo sư chê cười, chúng tôi cũng đang túng tiền.""Hiểu mà, hiểu mà, hai người đợi tôi một lát." Ông lập tức đứng dậy đi lấy tiền. Sau khi tiền trao cháo múc xong xuôi, Bạch Học Tập lại không rời đi ngay mà khác hẳn ngày thường, ngồi lại trò chuyện vu vơ với ông, từ hướng nghiên cứu đến sở thích cá nhân, rồi lại hỏi sang tình hình của vợ ông, tới cả các môn học hai vợ chồng giảng dạy.

Kiều Thành Hề không khỏi liếc nhìn cô mấy lần, đây không phải phong cách của cô. Suốt dọc đường cô lòng đầy tâm sự, đáng lẽ phải rất vội vã quay về, chỉ muốn đánh nhanh thắng nhanh mới đúng.

Cứ thế câu được câu chăng trò chuyện phiếm, cuối cùng sau khi uống cạn ba tách nước, dây dưa suốt một tiếng đồng hồ thì vợ của Giáo sư Thạch là cô Liêu cũng về tới nhà.

"Kìa, chào hai cháu! Hai cháu là đôi bạn vong niên mà hai hôm nay ông Thạch nhà cô cứ nhắc suốt đấy hả? Mau ngồi đi, đừng khách khí." Cô Liêu cũng là một nữ giáo sư chất phác giản dị, dưới nách còn kẹp hai cuốn sách, túi áo trước ngực cài hai chiếc bút máy kiểu cũ.

"Cháu chào cô Liêu, ngưỡng mộ đại danh của cô đã lâu."

"Gớm, làm gì đến mức đấy." Cô Liêu ngỡ cô chỉ nói lời tâng bốc xã giao.

Bạch Học Tập trưng ra vẻ mặt nghiêm túc bắt đầu bịa chuyện: "Nhà cháu có một người chị họ xa tốt nghiệp khoa Hóa trường Đại học Thạch Lan, trước đây chị ấy cứ luôn miệng khen cô là một người thầy rất tuyệt vời, chị ấy mãi không quên được công ơn dạy dỗ của cô."

Cô Liêu quả nhiên nổi hứng thú, đẩy gọng kính lên: "Chị cháu tên là gì, học lớp nào?"

"Chị ấy tên là Tần Kim Lan ạ. Cháu không nhớ chị ấy học khóa nào, dẫu sao lúc đó cháu vẫn còn nhỏ."

"Tần Kim Lan? Có phải là Tần Kim Lan khóa 59 khoa Hóa không?"

Bạch Học Tập vội vàng gật đầu: "Đúng đúng đúng ạ! Cô Liêu vẫn còn nhớ chị cháu sao?"

"Nhớ chứ, sao mà không nhớ cho được! Chị cháu là sinh viên xuất sắc nhất của khóa năm đó đấy. Tốt nghiệp bao nhiêu năm rồi mà không chỉ cô nhớ, mấy thầy cô giáo lâu năm trong khoa chúng cô ai cũng còn nhớ con bé."

Bạch Học Tập thật sự có chút kinh ngạc. Cô cứ ngỡ lời khen "xuất sắc" mà bà cụ Tần và hàng xóm láng giềng nhắc tới chỉ là sự xuất sắc trong phạm vi nhỏ hẹp, đâu ngờ rằng sau ngần ấy năm tốt nghiệp mà giảng viên bộ môn vẫn khắc cốt ghi tâm đến thế. Người thi đỗ vào Đại học Thạch Lan vốn đã chẳng phải dạng tầm thường, người được thầy cô nhớ suốt bao nhiêu năm như vậy lại càng không thể là người bình thường.

"Cô không chỉ là giảng viên bộ môn của con bé, mà còn là chủ nhiệm lớp nữa. Hồi đó cô nhớ hình như trước khi tốt nghiệp khoảng hai tháng, còn có đồng chí bên Bộ Điều tra Trung ương tới tìm cô nói chuyện, nội dung là về biểu hiện của con bé trong thời gian ở trường. Về sau thì... thật là đáng tiếc."

Bạch Học Tập ghi nhớ chi tiết này, tiếp tục giả vờ như vô tình hỏi han: "Sao lại đáng tiếc hả cô? Ý cô là chuyện chị ấy đi chi viện biên cương ạ?"

"Cũng không hẳn là chuyện chi viện biên cương, nhưng đi chi viện biên cương cũng là vì... Haizz, nhà các cháu vẫn chưa biết gì ư?"

Bạch Học Tập lập tức căng thẳng: "Cô Liêu, cô nói chuyện gì cơ ạ, cháu thật sự không biết, bác Tần cũng chẳng hay biết gì, chỉ biết chị ấy đi chi viện biên cương rồi đi biền biệt bao nhiêu năm nay. Rốt cuộc ở giữa đã xảy ra chuyện gì vậy cô?"

Cô Liêu nhìn vẻ sốt ruột và căng thẳng trên gương mặt cô, lúc này mới vỡ lẽ dường như người nhà họ Tần thực sự không hề hay biết chuyện năm xưa.

"Chuyện cũng đã qua bao nhiêu năm rồi, cũng chẳng phải bí mật gì không thể nói. Năm đó người của Bộ Điều tra Trung ương tới tìm hiểu tình hình của con bé, có lẽ là muốn tuyển dụng đặc cách. Chuyện này không biết bị ai nghe ngóng được, thế là có một bức thư tố cáo gửi thẳng tới phòng làm việc của hiệu trưởng. Thầy hiệu trưởng họ Chu lúc bấy giờ là một người rất cẩn trọng, thầy sợ xảy ra chuyện rồi truy ngược trách nhiệm nhà trường biết chuyện mà không báo cáo, nên đã chuyển tiếp bức thư tố cáo sang cho Bộ Điều tra Trung ương, thế là suất của chị cháu bị tước mất."

"Nội dung tố cáo là chuyện gì vậy cô? Chị cháu từ nhỏ đã ngoan ngoãn, học hành lại giỏi giang, chị ấy không thể nào phạm sai lầm được, liệu có phải là nhận nhầm người không ạ?"

"Thực ra cũng chẳng phải lỗi lầm do chính con bé gây ra, mà là do bố của nó. Người tố cáo bảo bố con bé là lính Quốc dân Đảng, lai lịch không trong sạch, có vấn đề lịch sử còn sót lại. Chuyện này không điều tra rõ ràng được, vị hiệu trưởng thời đó cũng thật hồ đồ." Dù sao cũng là lãnh đạo của mình, không tiện nói xấu trước mặt người ngoài, cô Liêu chỉ đành thở dài thườn thượt.

Một cô gái xuất sắc, nỗ lực đến nhường ấy, dùi mài kinh sử suốt bao nhiêu năm ròng, vậy mà chỉ vì người bố từng bị bắt đi lính mà tiền đồ bị chặt đứt ngang xương, đây quả thực không phải là đòn đả kích bình thường.

"Sau đó khoảng hai tháng, trông con bé có vẻ suy sụp lắm, ủ rũ vô cùng. Về sau lễ tốt nghiệp nó cũng chẳng thèm tham gia, không lâu sau thì nghe tin nó đi chi viện biên cương."

Có lẽ, đây chính là nguyên nhân khiến tính tình cô ấy thay đổi một trời một vực?

Thế nhưng Bạch Học Tập nhớ tới những bức ảnh và những lá thư mà cô ấy gửi về từ tỉnh Điền Nam, những câu từ chân thành và nồng nhiệt ấy hoàn toàn không giống giọng điệu của một kẻ tự buông thả, chán chường.

"Bao nhiêu năm nay cũng chẳng nghe ngóng được tin tức gì của con bé, hiện giờ nó... sống có tốt không?"

Bạch Học Tập lắc đầu: "Chúng cháu cũng không rõ, sau này chị ấy cãi nhau với bác Tần, cãi nhau to lắm ạ."

"Làm sao có chuyện đó được! Chị cháu là một đứa trẻ có hiếu, tuy ngoài miệng con bé chẳng bao giờ than khổ, chẳng bao giờ kể lể chuyện khó khăn của gia đình, nhưng trong lòng nó hiểu hết, rất biết thương mẹ, tình cảm hai mẹ con cũng thắm thiết lắm. Cô nhớ có một năm vào dịp Trung thu, khoa tổ chức buổi diễn văn nghệ, tác phẩm của con bé đoạt giải, phần thưởng là hai chiếc bánh Trung thu nhân đậu đỏ nho nhỏ. Con bé tiếc không nỡ ăn, nhất quyết mang về nhà cho mẹ nếm thử."

"Còn có một năm vào mùa đông, đợt ấy là mấy ngày trước kỳ thi cuối kỳ, mẹ con bé hình như làm nghề muối dưa cải, nó thương mẹ vất vả nên thức đêm phụ giúp, đôi bàn tay bị ngâm muối đỏ ửng sưng vù cả lên, lúc đi thi suýt nữa thì không cầm nổi bút. Nhưng cho dù là vậy, con bé vẫn nén đau thi đỗ thủ khoa của cả khoa năm đó."

...

Một cô gái tốt đến nhường này, làm sao có thể cắt đứt quan hệ với người mẹ đã cùng mình nương tựa lẫn nhau từ tấm bé cho được! Bạch Học Tập cảm thấy, tuyệt đối không có khả năng ấy! Cho dù trái đất có nổ tung thì Tần Kim Lan cũng quyết không thể trở thành kẻ "xấu xa"!

,