Ở MỘT MŨI ĐẤT KHÁC tại Florida, công việc đang hối hả. Biệt Đội Không Quân phóng tên lửa đạn đạo hàng tuần. Mặc dù đa số đều bay vút lên nổ tung hoành tráng nhưng cũng có vài quả rơi rụng thảm thương. Vào ngày 5 tháng 2 năm 1958, nhóm Vanguard không may mắn khi cố gắng đưa tên lửa lên quĩ đạo một lần nữa, kế hoạch đã thảm bại mặc dù nó có thể bay lên khỏi giàn cần cẩu trước khi nổ tung. Vào ngày 17 tháng 3, họ một lần nữa thử nghiệm với vệ tinh Grapefruit nặng 1,5kg. Còn tiến sĩ von Braun phóng Explorer nặng 14kg lên quĩ đạo vào ngày 26 tháng 3. Có vẻ như nước Mỹ đã bắt đầu hành động thật sự. Sau đó, vào tháng 5, Liên bang Xô Viết cho Sputnik III lên quĩ đạo, nó to lớn kinh khủng và nặng đến 1.328kg. Lúc này, một số người Mỹ phán rằng chúng ta nên đầu hàng đi thôi. Những người này, theo tôi, đều cùng một loại và họ sẽ dễ dàng rời bỏ thung lũng Forge hay đầu hàng ngay sau sự kiện Trân Châu Cảng mà thôi.

Tiến sĩ von Braun thì chẳng chịu đầu hàng. Không lâu sau, báo chí đăng tin rằng ông đang chế tạo một quả tên lửa quái vật khổng lồ mang tên Saturn. Vào mùa xuân năm 1958, Quốc hội và chính quyền của Eisenhower lập nên Cục Quản trị Hàng Không và Không gian Quốc gia (Natioanl Aeronautics Space Administration - NASA) nhằm ban hành điều lệ và quản lý những chương trình liên quan đến không gian. Tôi theo dõi báo chí và nghe rằng tiến sĩ von Braun có thể sẽ rời bỏ Quân đội và gia nhập NASA. Nếu ông làm vậy thật, cái tổ chức mới ấy chính là mục đích tối thượng của tôi.

NĂM LỚP 10 ở Big Creek lặng lẽ trôi qua, thầy Turner hùng hồn tuyên bố trong bài diễn thuyết của mình trong giảng đường rằng chúng tôi luôn phải củng cố tinh thần của toàn trường, phải luôn nghĩ về đội bóng bầu dục suốt mùa hè và hết mình ủng hộ họ mùa thu tới. Tôi ngồi cạnh Roy Lee, chợt cảm thấy có ai đó đấm vào sau lưng mình. Khi quay lại thì gặp ngay nụ cười nhăn nhở của Valentine Carmina. Cô chị học lớp kế bên và có dáng điệu khệnh khạng mà mọi người vẫn chọc là “thụ động như nhà xí bằng gạch”. “Chào Sonny”, Valentine hé môi khoe hàm răng trắng đều đặn.

Vì một lý do nào đó mà Valentine luôn quí mến tôi. Bất cứ khi nào lũ bạn tôi đi đâu đó để lại ghế trống là chị ấy liền ngồi vào cạnh và huyên thuyên đủ điều. Chị đến từ thị trấn Berwind, một nơi cằn cỗi và khó khăn nhất trong tỉnh và là chị cả của 6 đứa em nhỏ. Theo lời chị kể thì chị đã nuôi nấng chúng vì bà mẹ chị đã “quá sức chịu đựng”. Valentine cũng có vài vấn đề với thầy Turner. Bè lũ trong Câu lạc bộ Những cô gái mới lớn do chị dẫn đầu luôn bị quở trách vì thói quen mặc những chiếc váy ngắn cổ khoét sâu hoắm, hút thuốc lá trong phòng vệ sinh và lẻn ra khỏi lớp học tự tình với lũ con trai tại phòng nhạc cụ. Trong khi thầy Turner đang “giảng đạo” cho Valentine thì chị ấy phản ứng lại bằng cách xòe vạt vạt váy ra đầy vẻ đe dọa rằng “gặp nhau tay đôi ở nơi nào đó nhé!” Rốt cuộc Valentine cũng chịu khuất phục về việc ăn mặc bằng cách choàng áo khoác nhưng vẫn khéo léo không cài dây kéo. Mỗi lần có đám con trai nào nhìn chòng ghẹo thì chị liền chặn lại đánh cho nhũn gối hay vặn trẹo cả cổ. Đôi khi trên hành lang, Valentine choàng lấy tay tôi từ phía sau rồi để tôi đưa đến lớp. Mỗi lần như vậy tôi luôn cảm thấy tự hào vì chị ấy đã chọn mình.

Roy Lee ngoái gần như cả người ra sau rồi thì thầm “Ôi Valentine, nàng Valentine ngọt ngào của tớ.”

“Câm họng đi Roy Lee,” chị gắt rồi lại nở nụ cười rạng rỡ với tôi. “Em thế nào rồi cưng?”

Tôi chẳng bao giờ biết thật sự phải nói gì với chị ấy cả. “Cũng tốt, cám ơn chị.” Tôi hỏi lại lấy lệ. “Còn chị thì sao?”

“Cũng tốt thôi,” chị đáp lại và ném cho Roy Lee một cái nhìn ranh mãnh. “Sẽ tốt hơn nếu như mình có thể cùng nhau đi tự tình ở đâu đó.”

Tôi như nhũn ra trong ghế khi Roy Lee hoan hỉ chọc vào sườn mình. “Quên Dorothy đi,” cậu ấy thì thầm. “Đi tận hưởng điều đó đi!”

Tôi chẳng có cơ hội để phản ứng lại, cả giảng đường lặng như tờ khi thầy Turner bước lên sân khấu. Ông đứng sau bục phát biểu, ném ánh mắt giận dữ về phía phát ra tiếng động. Nhanh như cắt, đến cả đứa quậy phá nhất trong đám chúng tôi cũng im thin thít và ngồi yên như tượng. Sau đó ông bắt đầu nói về hai vấn đề làm náo động tâm can bọn trẻ chúng tôi.

Trường Trung học Big Creek, thầy Turner rít lên, bị đình chỉ thi đấu suốt mùa giải bóng bầu dục năm 1958. Điều này có nghĩa là trong năm nay không có trận đấu nào. Không có lấy một trận. Lý do bị đình chỉ là: một số phụ huynh có thiện chí - ý tôi muốn nói đến Hội Phụ huynh bóng bầu dục - đã thất bại trong việc đâm đơn kiện ủy ban thể thao miền Tây Virginia buộc họ cho Big Creek tham dự trận chung kết giải vô địch năm 1957. Tất cả chúng tôi đều lặng đi, đầu óc mụ mị. Thà là thầy tuyên bố thiêu rụi cả ngôi trường này đi còn hơn. Những tiếng rên rỉ bắt đầu phát ra từ đám cầu thủ bóng bầu dục. Huấn luyện viên Gainer liền đứng bật dậy giữ trật tự. “Hành động như những đấng nam nhi đi chứ, cho họ thấy rõ ràng các em là ai.”

Thầy Turner nói tiếp vấn đề còn lại. Big Creek sẽ được cải cách lại, bắt đầu từ các khối lớp nhỏ. Những môn học khó hơn sẽ được đưa vào chương trình giảng dạy để đáp lại nỗi lo cho lắng cho nền giáo dục thấp kém của trẻ em Mỹ so với trẻ em Nga khi nhìn vào sự xuất hiện của Sputnik. Thầy Turner nắm chặt lấy bục phát biểu và nhìn chằm chằm xuống lũ học sinh chúng tôi rồi tuyên bố: “Sẽ không còn một lớp học dễ dàng nào tồn tại ở trường này.”

Sau khi chúng tôi nghe thủng hai tin động trời đó, thầy Turner tiếp tục: “Các em chẳng còn làm gì được với việc bị đình chỉ thi đấu bóng bầu dục,” rồi nhìn qua đám cầu thủ. “Hãy chấp nhận và làm những gì tốt nhất có thể. Nhưng sự thay đổi trong lớp học lại là một chuyện khác.” Ông lại nắm chặt lấy bục phát biểu. “Sau khi rời khỏi Big Creek, một số nam sinh sẽ vào khu mỏ làm việc, một số sẽ nhập ngũ, một số - theo tôi là không đáng kể - sẽ vào đại học. Các em nữ sinh sẽ trở thành các bà vợ, y tá, cô giáo, thư ký, có thể một ngày nào đó một trong số các em sẽ trở thành tổng thống Mỹ không chừng.” Những tiếng cười xôn xao rộ lên rồi nhanh chóng bị dập tắt bởi những ánh mắt nghiêm khắc của các học sinh khác.

Thầy Turner đảo mắt khắp các học sinh chúng tôi đầy vẻ tự hào và tuyên bố giọng chắc nịch: “Báo chí và tivi cứ nói rằng học sinh Nga là giỏi nhất thế giới, rằng họ rất thông minh, rằng họ tân tiến như thế nào, rằng thế giới sẽ phải ngả mũ như thế nào một khi họ chiếm thế thượng phong. Nhưng thầy nói cho các em biết rằng học sinh Big Creek chẳng có gì phải xấu hổ trước bất kì aicả. Các em được dạy dỗ trong một nền giáo dục tuyệt vời và bởi những thầy cô đầy trách nhiệm. Các em được sinh ra từ những con người lao động cần cù, tuyệt vời nhất thế giới. Các em lớn lên ở một thị trấn khắc nghiệt nhất trong Liên bang. Người Nga ư? Thầy lấy làm tội nghiệp cho họ. Nếu như họ hiểu được các em rõ ràng như thầy thì họ sẽ phải run lẩy bẩy hết thôi!”

Sáu trăm gương mặt học sinh chúng tôi say sưa ngước nhìn người đàn ông nhỏ bé ấy đến khi sự im lặng bị phá vỡ bởi tiếng rên rỉ của một tên cầu thủ. Thầy Turner liền ném ánh mắt sắc như dao về phía hắn và cả huấn luyện viên Gainer cũng đứng dậy và nhìn hắn cảnh cáo. Cả đám cầu thủ cùng quay đầu về phía hắn như lúc chúng quây bên nhau cầu nguyện vậy.

Rồi thầy Turner cũng rời mắt khỏi tên cầu thủ kia và quay lại với chủ đề chính. “Bây giờ là lúc nói về những chuẩn mực mới. Chắc chắn sẽ không dễ dàng để đạt được. Theo sự phân tích của thầy thì trong chương trình giáo khoa mới, không chỉ có nội dung mà ngay cả lượng bài vở trong năm cũng phải tăng ít nhất là gấp đôi. Điều này đồng nghĩa với việc phải tập trung hơn nhiều trong lớp học và làm việc thật tích cực với bài tập về nhà,” thầy nhấn mạnh.

“Các em phải toàn tâm toàn lực vào việc học. Một khi cố gắng ít hơn thì các em đã phụ lòng đất nước, liên bang, bố mẹ, thầy cô của các em và nhất là bản thân mình đấy. Nhớ lấy điều này: Người công dân tốt phải là người công dân có giáo dục cao. Hãy lắng nghe bài thơ này của William Ernest Henley,” thầy nói xong rồi chỉnh mục kỉnh và mở sách ra.

“Hừmm,” Roy Lee làu bàu, ra vẻ bồn chồn. Tôi cảm thấy rõ sự hồi hộp toát ra từ toàn thể học sinh. Thầy Turner đã thu hút sự chú ý của mọi người đến lúc này. Nhưng một bài thơ thì sẽ ra sao nhỉ?

Rốt cuộc, thầy Turner đã đọc bài thơ Invictus[20], từng câu phát ra từ thầy làm tất cả chúng tôi, đến cả Roy Lee cũng bị cuốn hút theo. Rồi thầy kết luận: “Cho dù cánh cửa có hẹp đến mức nào, hình phạt giáng xuống nặng nề ra sao, ta vẫn làm chủ định mệnh: ta chính là người nắm giữ tâm hồn của chính mình.”

Thầy gập sách lại. Tôi xém chút nữa nhảy bật lên khỏi ghế. Rồi những âm thanh rền rĩ như tiếng súng tung hô phá tan sự im lặng. “Và bây giờ đội hoạt náo viên bắt đầu bắt nhịp bài ca truyền thống của trường, nào!” Thầy Turner ra lệnh.

Đội hoạt náo viên đang ngồi cùng nhau, không mặc đồng phục, họ rụt rè, rón rén lên sân khấu. “Hát nào!” thầy Turner ra lệnh cho họ. “Tất cả mọi người hát lên nào!”

“Tiến lên, tiến lên nào màu xanh và trắng,” đội hoạt náo viên cất giọng yếu ớt, dáo dác nhìn nhau. Học sinh bên dưới bắt giọng theo và rồi tất cả mọi người cùng gào to. “Chúng ta hoàn toàn xứng đáng cho cuộc chiến đêm nay! Hãy nắm chặt trái bóng ấy và chạm đến vạch chiến thắng, rồi mọi ngôi sao của Big Creek sẽ đều tỏa sáng lung linh! Chúng ta sẽ chiến đấu, chiến đấu, chiến đấu cho sắc trắng và xanh...”

Khi bài hát kết thúc, những tràng pháo tay và tiếng hú kích động vang dội đầy hứng khởi cứ như chúng tôi đang ăn mừng bàn thắng của đội bóng vậy. Nhưng thật ra chẳng có gì để vui mừng thật sự cả, tiếng ồn bắt đầu vơi đi, một khoảng lặng bối rối bao trùm. Thầy Turner bước ra từ sau bục phát biểu rồi gật đầu chào các thầy cô khác, họ đứng dậy và xua chúng tôi ra khỏi giảng đường.

“Ối giời, toàn là những thứ vớ vẩn phải không nào,” tôi nghe thấy giọng Valentine khi chị đuổi kịp tôi ở lối đi. Roy Lee cũng như tôi, đang còn bần thần chẳng nói nên lời. Đám cầu thủ vây quanh tâng bốc huấn luyện viên của chúng và van nài một sự cứu giúp. Tôi tìm thấy Dorothy đang đứng cạnh Emily Sue, má nàng ướt đẫm nước mắt. Tôi muốn đến bên cạnh nàng nhưng có quá nhiều học sinh chắn lối đi, đến lúc tôi chen qua được thì Dorothy đã biến mất. Tôi lò dò đi lại hộc tủ của mình để đổi sách học thì thấy Buck đến cạnh và tung nắm đấm vào cửa hộc tủ của hắn rồi gầm lên “Mẹ kiếp!”. Mọi học sinh khác gần đó đều dừng lại, giật mình vì sự giận dữ của hắn. Thầy Turner xuất hiện ngay tức khắc. Mọi người đều lảng đi hết, trừ tôi và Buck. Biết làm sao được, hắn đứng chắn ngay trước cánh tủ đang mở toang của tôi.

“Ngài Trant, tôi hy vọng là ngài chưa làm móp hộc tủ của mình đấy chứ,” thầy Turner cất giọng lạnh lùng. “Nếu quả thật ngài đã làm vậy thì sẽ phải bồi thường cho việc tu sửa đấy. Và hình như tôi nghe ngài vừa chửi tục phải không? Điều đó không được chấp nhận trong trường của tôi đâu, ông tướng con ạ.”

Buck, một tên vạm vỡ, lông mày sâu róm liền khúm núm trước thầy hiệu trưởng nhỏ thó. “Em sẽ không còn có cơ hội lấy được học bổng bóng bầu dục rồi,” hắn mếu máo, môi dưới bắt đầu run lên, những giọt nước mắt từ từ lăn dài xuống gò má. “Cuộc đời em sẽ lại chôn vùi trong cái hầm mỏ kia thôi. Thật bất công!”

“Em hoàn toàn đúng, thật bất công. Và hành động này của em cũng chẳng công bằng gì, chỉ là một hành động trả thù tầm thường mà thôi. Không được tái diễn việc này trong trường, nghe chưa.”

Buck lặng người đi, đôi mắt ti hí của hắn trũng sâu đầy thắc mắc. “Nhưng em phải làm gì bây giờ đây, thầy Turner?”

“Làm gì à? Em hãy cứ tiếp tục sống như mọi người - làm những gì tốt nhất theo khả năng Chúa trời ban tặng. Em than vãn xong chưa, nếu rồi thì vào lớp học đi.” Nói xong thầy nhìn qua tôi bằng đôi mắt nhỏ, đen nhánh. “Còn cậu đang nhìn gì đấy, ngàichế tạo bom?”

Có nhìn gì đâu. Tôi vòng qua Buck, chộp lấy sách rồi lon ton chạy đi. “Này, không được chạy trên hành lang!” Thầy Turner gọi với theo sau khi tôi vừa khuất bóng ở khúc cua.

Những giờ học chiều hôm đó thật vô vị. Dorothy cứ chấm nhẹ lên mắt suốt giờ Sinh học. Khi chuông reo, nàng gom sách vở rồi đi ra cửa. Tôi mon men đi theo nhưng Vernon Holbrook, một hậu vệ, đã đón nàng ở cửa lớp. Nàng khóc òa lên rồi dụi đầu vào vai hắn. Hắn ôm lấy nàng rồi đưa tay lau những giọt lệ đang đọng trên gò má nàng. Emily Sue đi cạnh tôi và thấy tất cả. “Của tôi, ôi, của tôi,” nhỏ thầm thì hát.

Tôi cảm thấy thật ngột ngạt. “Đừng có nói thêm gì nữa,” tôi cố kìm nén để không gầm lên.

“Đừng có nghĩ đến nữa,” nhỏ nói. “Tất cả sự việc đều đã nói lên sự thật rồi còn gì.”

“Nghe này Emily Sue...” Tôi vừa định trút giận lên đầu nhỏ ta nhưng cô nàng đã nhanh chân đi đến lớp tiếp theo. Khi tôi ngoảnh lại, Dorothy cùng Vernon cũng đã đi mất. Trong biển học sinh mênh mông, tôi cảm thấy thật lẻ loi, cô độc.

NGAY KHI JIM bước vào cửa, sự đau khổ và giận dữ của anh đã tràn ngập nhà tôi. Anh ấy tỏ rõ sự bất bình bằng cách ném phịch sách vở xuống sàn phòng khách, giậm chân thình thịch lên cầu thang, dập cửa ầm ầm. Rồi anh hét vào mặt Bố khi ông vừa vào nhà về sự thất bại của ông. “Đủ rồi đấy, Jimmie,” Mẹ phê bình trong khi Bố đứng trong im lặng não nề.

“Bố đã phá hoại mọi thứ!” Jim than thở. “Bây giờ con sẽ không thể có học bổng đại học được!”

“Con sẽ được vào đại học mà,” Bố nói thẳng thừng. “Bố sẽ trả hết chi phí cho con, không cần lo.”

“Nhưng con muốn chơi bóng bầu dục ở đại học! Nếu như con chỉ ngồi nhìn hết trung cấp thì chẳng có đại học nào thèm ngó đến con đâu! Con sẽ không bao giờ tha thứ cho Bố!”

“James Venable Hickam, mẹ nói như vậy là đủ rồi,” giọng Mẹ bắt đầu nặng nề. Nghe là biết bà đang cảnh cáo. Jim mở miệng ra định cãi lại nhưng rồi khép lại ngay khi nhận ra Mẹ đang chuẩn bị nổi giận. Rồi anh cất bước nặng nề lên cầu thang làm Daisy Mae hoảng hồn nhảy tránh sang một bên. Anh lên phòng đóng sập cửa lại. Sau đó, Bố vào phòng khách, Mẹ xuống bếp và cả lũ cầu thủ tụ tập trong phòng Jim bàn tính những mưu đồ một cách hỗn loạn.

Tôi chẳng cảm thông cho bọn chúng tí nào. Tôi còn chọc ngoáy vào nỗi đau của bọn chúng nữa là đằng khác. Tôi mở toang cửa phòng Jim rồi buông lời đề nghị một cách hoan hỉ rằng ban nhạc vẫn còn chỗ cho tất cả bọn chúng. Jim phóng ra, tôi chạy nhanh về phòng và khóa cứng cửa lại. “Mày chết chắc rồi, Sonny,” tôi nghe tiếng anh vọng vào. Tôi chợt thấy lạnh toát cả sống lưng, câu nói vừa rồi đã quá mức dẫn đến việc cả đám to con lực lưỡng đứng rình rập đầy trước cửa phòng tôi. Làm như mọi điều xấu xảy đến cho chúng đều vì tôi mà ra vậy.

SỰ ẢM ĐẠM có vẻ bao trùm khắp Coalwood. Mấy bà nội trợ bên hàng rào đều nhất trí rằng Bố tôi đã làm ra một việc cực kì ngu xuẩn. Nói chung mọi người đều lật lại vấn đề là Bố cho rằng mình giỏi, mọi việc đã quá sức của ông.

Bố chẳng chở tới Cape Coalwood của tôi một miếng gỗ hay tấm thiếc nào cả, mặc dù ông đã hứa. Tôi đợi ông một tuần, rồi quyết định trực tiếp ra tay. Tôi mò lên xưởng mộc gặp ông McDuff. Cái xưởng nhỏ nhắn gọn gàng và toát lên mùi gỗ thông và sồi vừa xẻ. Ông đang cặm cụi bên bàn cưa máy. Thấy tôi, ông tắt máy dừng lại nghe tôi trình bày rằng Bố cho phép tôi lấy những gì. Ông luồn tay xuống dưới chiếc mũ vải trắng trên đầu rồi gãi nhẹ. “Ta chưa hề nghe nói đến việc này Sonny ạ. Nhưng đằng sau xưởng có một ít gỗ vụn, cháu có thể lấy chúng. Còn thiếc thì cháu phải gặp Ferro. Mẹ cháu có thích cái hàng rào mới không?”

Theo tôi được biết thì Mẹ rất hài lòng với cái hàng rào tái chế đó, chắc chắn là nó không thể bay đi đâu được. Ông McDuff đã dựng lại bằng những cột đứng dày như cột điện thoại, còn các thanh ngang thì có thể dùng làm đà chống trong khu mỏ ấy chứ. Những mảnh gỗ vụn ông ấy cho tôi hóa ra là một đống những miếng gỗ thông được nối với nhau bằng mộng đẹp tuyệt. Tôi còn hỏi xin ông một hộp đinh. Tiếp đó, tôi gọi cho O’Dell, khoảng 2 tiếng sau thì đã nghe thấy tiếng rền rĩ quen thuộc của chiếc xe rác tiến tới xưởng mộc. Chúng tôi bốc những tấm ván lên xe rồi thẳng tiến đến cửa hàng kim khí điện máy to như nhà chứa máy bay được điều hành theo hình thức quân đội tân tiến của Leon Ferro.

Từng hàng máy tiện, máy mài, máy bào và máy khoan phát ra những âm thanh rền rĩ, rào rạo và rít lên với chúng tôi khi cả hai bước vào. Hai mươi công nhân làm việc ca ngày để chế tạo ra những bộ phận thay thế cho máy móc trong khu mỏ và lắp ráp đủ loại ống dẫn hỗ trợ cho các kết cấu. Khi tôi yêu cầu gặp chú Ferro, mấy anh công nhân phẩy tay về phía văn phòng của chú ấy, một cái chuồng bằng kính có thể quan sát khắp cửa hàng. Chú Ferro ngả người ra trên ghế, hai tay ôm sau đầu và lắng nghe việc tôi xin vài tấm thiếc. “Sonny ạ, ta có một ít vào sáng nay,” chú trả lời với giọng hòa nhã, “nhưng Junior Cassel đã ghé qua lấy một ít để làm chuồng chó, còn lại thì Cha Richard đã đem đi để vá nóc nhà thờ rồi.” Đoạn chú chồm về phía trước. “Nhưng dù ta có đi nữa ta cũng không cho miễn phí bất cứ thứ gì ra khỏi cửa hàng này. Nếu cháu muốn gì thì phải trao đổi. Cháu có gì nào?”

“Cháu chẳng có gì hết ạ,” tôi thú nhận.

Chú nhún vai bảo: “Vậy thì đi đi, khi nào cháu có gì để trao đổi thì hãy quay lại.”

Tôi quyết định đến gặp Cha Richard. Chúng tôi tìm thấy ông đang lúi húi với đống thiếc đằng sau nhà thờ. Tôi thắc mắc không biết ông đã đổi gì với chú Ferro nữa. Richard mặc một bộ complê đen, cà vạt đen cứ như vừa dự tang lễ về. Cha đang mang một đôi giày mũi dài, hẹp màu đen trắng, trên tay là chiếc mũ rơm rộng vành Panama. “Chào các cậu,” ông chào bâng quơ, đến khi nhận ra tôi thì rạng rỡ: “Ồ Sonny! Cha nhớ mấy tờ báo của con lắm!”

“Còn con thì nhớ những câu chuyện của Cha!”

O’Dell trình bày với ông về những thứ chúng tôi đang cần. “Cha rất muốn giúp các con, nhưng cha sẽ không đủ thiếc để lợp mái.”

Tôi nhìn lên bảo: “Nhưng mái của cha bằng ván mà.”

Ông gật đầu. “Nếu cha có ván thì đã sử dụng rồi, nhưng cha tìm không ra, chỉ có đống thiếc này thôi.”

“Emmett Jones có cả đống ván nằm cạnh thùng than ở nhà, màu gần giống như vậy,” O’Dell khẳng định.

“Sao không nói sớm,” Cha Richard Bé Nhỏ tỏ vẻ thích thú. “Cha sẽ sẵn sàng trao đổi nếu các con có ván.”

Chúng tôi từ từ hiểu ra được cách thức trao đổi của Coalwood. Hai đứa tìm thấy bà Jones đang đẩy máy cắt cỏ. “Emmett đi làm rồi,” bà vừa nói vừa đảo mắt về phía chiếc xe rác, “nhưng nếu mấy cháu tìm cho ta ít đất trồng tốt thì đống ván cũ này sẽ thuộc về các cháu.”

“Đất trồng” tốt nhất nằm phía dưới Big Branch. Chúng tôi đi ngang nhà O’Dell, vơ theo xẻng và cuốc chim, qua khỏi cả Cape Coalwood theo lối đi thẳng lên núi. Cạnh con suối, tôi và O’Dell cuốc rồi xúc từng mảng đất mùn màu mỡ của miền Tây Virginia lên xe tải. Đến lúc xong việc thì cả hai đứa đều lấm lem bùn đất khắp người, mồ hôi mồ kê nhễ nhại. Khi nhìn thấy đống đất chúng tôi đem về, bà Jones reo lên sung sướng: “Ôi, những bông hoa của ta sẽ đẹp rực rỡ cho mà xem!”, cứ như là bà đang ngắm chúng thật sự vậy.

Khi mặt trời vừa khuất bóng sau mỏm núi phía tây, O’Dell bỏ những tấm thiếc xuống Cape, cạnh đống gỗ và đinh. Sáng hôm sau, Quentin bắt xe đến nhà tôi đúng vào bữa sáng. Mẹ cho cậu ấy ăn thêm rất nhiều bánh kếp. Cậu chàng no đến nỗi không đi được. Tôi lục dưới tầng hầm để tìm búa, cưa rồi quẳng ra sau xe của Roy Lee. Trên đường đi, chúng tôi qua đón Sherman và O’Dell.

O’Dell đã vạch ra kế hoạch xây lô cốt trên một mảnh giấy. “Tớ không phải là thợ mộc hay con của thợ mộc,” cậu ca cẩm trong khi chúng tôi cưa cắt và đóng đinh, “nhưng tớ sẽ làm việc này đến khi thợ mộc thực sự xuất hiện.”

Mặt trời nóng như đổ lửa, bãi than cám trở thành một chiếc vạc chứa đầy nhiệt lượng. Để giữ tinh thần làm việc, chúng tôi vừa làm vừa hát hò loạn xạ đầy phấn khích. Chúng tôi hát những đoạn mình biết từ các bài “Be-Bop-A-Lula,” “Người giả vờ vĩ đại,” “Đồi việt quất,” và “Ngày ấy sẽ đến.” Nếu không thuộc hết bài thì chúng tôi cứ lặp lại những đoạn nhớ được. Roy Lee hát khá hay. Tôi kín đáo liếc nhìn cậu ngân nga một đoạn solo, một phiên bản từ ca khúc “Tất cả những gì bạn cần làm là mơ tưởng,” của Everly Brothers:

“Mơ, mơ, mơ

Tất cả những gì Sonny có thể làm là mơ, mơ,

Mơ.

Khi cậu ta muốn có Dorothy trong tay,

Khi cậu ta muốn nàng và tất cả những sự quyến rũ của nàng,

Bất cứ khi nào cậu ta muốn có Dorothy,

Tất cả những gì cậu ta làm chỉ là mơ...

Chỉ có một vấn đề, hỡi ôi

Cậu ta mơ mà mất cả cuộc đời...”

Tôi cười ngặt nghẽo vì bài hát ấy nhưng trong lòng không khỏi nhói đau.

Đến lúc nóng quá mức, chúng tôi cùng nhau ra con sông nhỏ đầy bùn chảy sau bãi than cám, ngồi trên mấy tảng đá để nước mát vỗ về hai chân. Quentin thì nóng đến độ bị choáng rồi nằm dài cả người xuống nước. Chúng tôi để mặc cậu ấy ở đó và quay trở lại công việc. “Chúng ta phải có bệ phóng,” O’Dell nói với mọi người.

“Có ai ở đây từng đổ bê-tông chưa nhỉ?” tôi hỏi mọi người trong nhóm.

“Tớ không phải là thợ đổ bê-tông hay con của thợ đổ bê-tông...” điệp khúc ấy bị ngưng lại khi Quentin lảo đảo xuất hiện, cậu ấy vừa bò từ dưới sông lên, than thở rằng bị mấy con tôm cắn[21]. Tôi tuyên bố ngày làm việc hôm nay kết thúc tại đây. Tất cả bọn tôi đều mệt lả hết cả rồi.

Khi Mẹ nhìn thấy Quentin, bà quở trách tôi vì đã đối xử tàn nhẫn và độc ác với cậu nhỏ tội nghiệp ấy. Bà bắt cậu uống thật nhiều nước (chắc có thể nhấn chìm cả chiến hạm Missouri với số nước đó ấy chứ), cho cậu ăn bánh mì bột bắp và đậu, rồi cho cậu ngủ trên giường của tôi. Tôi phải lấy mấy cái chăn dự phòng trong tủ phòng lớn, ngủ trên ghế bành ở phòng khách. Đến khuya Bố về, nhìn thấy tôi, ông bật đèn lên rồi cất tiếng: “Bố nghe nói con đã đột kích vào mấy cửa hàng của bố.”

Tôi hé nhìn qua tấm chăn. “Bố đã nói là con có thể lấy mấy mẩu vụn mà.”

“Có lẽ vậy,” ông xác nhận một cách hờ hững, rồi như chợt nhận ra tôi đang nằm đâu, ông hỏi: “Sao con lại ngủ trên ghế vậy?”

“Tụi con xây cái lô cốt cả ngày hôm nay, Mẹ nói Quentin đã quá mệt nên không thể về nhà. Cậu ấy đang ngủ trên giường của con.”

“Mấy đứa con đã xây xong lô cốt rồi à?”

“Xong được khoảng phân nửa thôi ạ. Bố có muốn ghé qua xem thử không?”

Ông ngáp dài. “Nhớ là con đã hứa gì đấy. Không có dấu hiệu hay tiếng ồn gì của tên lửa ở Coalwood nữa nhé.”

“Vâng aaaạa,” tôi ủ rũ đáp. Nếu như Jim là thành viên của BCMA chắc hẳn Bố đã cùng chúng đóng đinh mấy tấm ván rồi ấy chứ.

“Hôm nay bố có gặp Ike,” ông nói như vừa chợt nhớ ra. “Ông ấy nói gì đó về việc dạy cho con sử dụng máy móc trong cửa hàng. Bố đã đồng ý với điều kiện là làm trong giờ rảnh rỗi của ông ấy và không sử dụng vật liệu của công ty.”

Chú Bykovski vẫn nhớ! Tôi nhe răng cười với Bố. “Cám ơn Bố!”

Sự hưng phấn của tôi làm ông tỏ vẻ đề phòng. “Đừng có làm gì mất tự chủ đấy nhé!”

“Không đâu thưa Bố.”

“Cũng không được dùng vật liệu của công ty,” ông lặp lại. “Con hiểu chưa? Con có thể sử dụng máy móc, nhưng con phải tự mua nhôm và sắt.”

“Con vẫn còn tiền để dành từ việc giao báo mà,” tôi nói, miệng vẫn tươi cười.

Bố nhìn tôi tỏ vẻ thắc mắc, như thể chưa bao giờ thực sự nhìn tôi vậy. “Ngủ ngon cậu nhỏ,” cuối cùng Bố nói rồi tắt đèn.

“Bố ngủ ngon,” tôi đáp lại một cách vui vẻ.

Tôi lại ủ mình vào chăn ấm, lắng nghe tiếng chân Bố rón rén lên cầu thang. Phòng khách nằm ngay dưới phòng Mẹ. Tôi nghe tiếng sàn nhà cót két theo bước chân của bà từ giường ra cửa phòng trong lúc Bố đi xuống phòng lớn. Một khoảnh khắc im ắng ngột ngạt trôi qua, sau đó tôi lại nghe tiếng Mẹ bước về giường và tiếng chiếc đệm đón lấy cú ngả người của bà. Tiếp sau là tiếng cửa phòng Bố đóng lại. Tôi cảm thấy rằng mình đang dần trưởng thành vì lần đầu tiên trong đời mình, tôi hiểu được ít nhiều về sự cô đơn và thất vọng đôi lúc bao trùm khắp cả nhà.