“CHÁU SẼ CHĂM SÓC TỐT CHO CẬU ẤY, cô Hickam cứ yên tâm ạ,” Emily Sue ngồi trên băng ghế sau của chiếc Buick và hứa với Mẹ tôi.

Tôi đang cầm lái, đầu cúi xuống, cáu kỉnh. Emily cùng tôi đến Welch để mua lễ phục cho tôi mặc khi tới Indianapolis. Tôi chẳng thấy mình cần phải như vậy. Có vấn đề gì với những thứ mà tôi định mặc: quần cô-tông, áo choàng len và giày da? Tôi là một nhà khoa học trẻ chứ không phải người lúc nào cũng quần là áo lụa như Peter Gunn[36] trên tivi hay một kẻ điệu đàng nào khác. Ngoài ra, phần thuyết trình và biểu đồ để tham dự ở Indianapolis cần phải hoàn thiện nữa. Tôi làm gì có thời gian để thơ thẩn ở Welch đi mua quần áo cơ chứ.

Emily Sue thì lại già dặn hơn so với những bạn khác trong lớp, ví dụ như tôi. Theo ý của cô ấy thì tôi không thể làm mất mặt trường Big Creek hay cả cái bang miền Tây Virginia này ở Indianapolis được. Nhận xét chung của cô bạn là tôi chẳng bao giờ mặc quần áo bảnh bao cả. Mẹ của Emily Sue đã chở cô qua bên kia núi để chọn bộ quần áo ưng ý cho Mẹ tôi để bà tham dự Hội Chợ Khoa Học Toàn Quốc. Trong khi tôi đang vật lộn với mấy tấm bảng thuyết trình dưới hầm thì bà gọi tôi lên. “Chở con bé đến Welch đi,” bà bảo và hất đầu về phía Emily Sue đang ngồi trên sofa với nụ cười hồn hậu. “Để con bé giúp con chọn một bộ lễ phục đàng hoàng.”

“Sao con lại phải mặc lễ phục cơ chứ?” tôi gắt gỏng.

“Bởi vì mọi người không thể để cậu tham dự Hội Chợ Khoa Học Toàn Quốc mà trông như một thằng nhà quê được,” Emily Sue bảo.

Mẹ nâng cằm cô bạn tôi lên. “Không đâu, Emily Sue,” bà bảo. “Còn một lý do chính đáng hơn nữa.”

“Là cái gì vậy?” tôi gặng hỏi.

Bà nhìn tôi chăm chăm. “Tại vì mẹ muốn vậy.”

Chiếc Buick ngoặt tới lui mỗi khi tôi bẻ lái qua những khúc quanh nối tiếp nhau; trong 7 dặm đến Welch có đến 37 cái như vậy. Tôi cũng không để ý đến chúng lắm, có vẻ những đoạn thẳng mới là không bình thường thôi. Đến khoảng khúc quanh thứ 12, tôi mỉa mai Emily Sue: “Cám ơn nhiều lắm đấy”.

“Rất vui lòng được làm điều này,” cô bạn đáp.

Ít nhất trong lúc này tôi cũng có dịp hỏi thăm Emily Sue về Dorothy. Đến bây giờ thì Emily Sue vẫn là bạn thân của Dorothy mà. “Dạo này mấy người trong Hội Danh Dự ra sao rồi?” là cách tôi lách đi câu hỏi thật của mình.

Nhưng Emily Sue thì đoán được ý tôi quá nhanh. “Dorothy hả? Cô ấy bình thường thôi. Cô ấy nhớ cậu và rất lấy làm tiếc vì cậu đang giận, nhưng tớ không nghĩ cô ấy sẽ mất ngủ vì điều này đâu. Cậu vẫn còn nuôi hy vọng à?”

“Hy vọng về Dorothy ấy hả? Đừng làm tớ chết cười chứ!”

Emily Sue liếc tôi từ đằng sau ghế. “Cậu có biết rằng lông mày cậu nhướng lên mỗi khi nói dối không?”

Từ lúc đó cho đến khi tới Welch, tôi không hé nửa lời với Emily Sue nữa.

Hôm đó là thứ bảy nên Welch chật cứng những hàng xe dài dằng dặc của người đi mua sắm. Bọn tôi đậu xe sau Cartel Hotel, trả cho người trông xe một đồng 25 xu rồi lững thững đi bộ xuống đồi đến Main Street. Emily Sue dẫn tôi đến Philips & Cloony, một cửa hàng thời trang nam. Tôi hơi e ngại khi đứng trước cửa. “Bây giờ lại có vấn đề gì nữa đây?” Emily Sue hỏi.

“Tớ không muốn cậu vào cùng.”

“Tại sao? Cậu sợ họ tưởng tớ là bạn gái của cậu chắc?”

“Tớ chỉ hơi ngại thôi. Tớ có thể tự chọn lễ phục được mà.”

Cô bạn nhìn tôi lom lom, mặt lộ rõ vẻ nghi ngờ. “Thôi được rồi,” cô thở dài. “Một giờ nữa gặp lại ở chỗ đậu xe nhé. Và mặc bộ lễ phục mới vào. Tớ muốn nhìn thấy cậu mặc nó.”

Tôi đồng ý, hít một hơi thật sâu rồi bước vào trong. Philips & Cloony là một cửa hàng thời trang nhỏ nhưng lại được tiếng bán quần áo nam đẹp nhất tỉnh. Dọc theo bờ tường là những giá treo lễ phục và áo sơ-mi, tỏa ra mùi như thuốc tẩy khô. Sau khi tôi cho nhân viên bán hàng biết yêu cầu của mình, anh hỏi tôi có phải là em của Jim Hickam không. Nghe tôi trả lời là phải, anh liền gọi chủ cửa hàng đang ở trên lầu xuống. Họ là một cặp vợ chồng, người chồng thì to béo còn người vợ lại tròn trĩnh, nhỏ nhắn. Họ bước xuống, mắt sáng rỡ như mèo thấy mỡ. Họ bảo rất nhớ Jim và hỏi xem có thể giúp được gì cho tôi. Tôi kể cho họ nghe về Hội Chợ Khoa Học Toàn Quốc, và họ bắt đầu đem ra những bộ lễ phục màu nâu, xanh và xám cho tôi thử.

Chúng có kiểu dáng mà mọi đàn ông ở Coalwood thường mặc khi đi lễ nhà thờ. Tôi gãi đầu, không thể quyết định được vì trước nay Mẹ luôn là người mua quần áo cho tôi. Ngay lúc đó thì O’Dell bước vào cửa hàng. Cậu ấy đang loanh quanh ở Welch bán nhân sâm để mua thêm bột kẽm và trông thấy tôi từ bên kia đường. “Emily Sue nói đúng đấy!” cậu ấy la lên inh ỏi khi nghe tôi kể lại “hoàn cảnh” của mình. “Cậu cần có quần áo mới chứ!”

O’Dell điểm qua những bộ lễ phục mà chủ cửa hàng vừa đem ra rồi lắc đầu. “Toàn là quần áo cho người già,” cậu ấy bảo. Sau đó cậu ấy lục lạo khắp mấy cái giá treo đến khi tìm được một bộ ưng ý nằm lấp đằng sau, tháo xuống rồi đưa cho tôi. “Cậu sẽ trông rất bảnh bao trong bộ này đấy!” cậu ấy nói và tôi phải đồng ý. Nó quả thật là bộ lễ phục đẹp nhất tôi từng thấy.

Tôi mặc thử bộ lễ phục O’Dell vừa chọn. Nó thật vừa vặn và chỉ có 25 dollar, giá đã giảm xuống từ 27,50 dollar. “Cháu lấy bộ này!” tôi nhỏ nhẹ nói khi đang xoay tới lui ngắm mình trước gương. Hai người chủ chỉ biết nhìn nhau rồi nhún vai.

Tôi ra khỏi cửa hàng trong bộ lễ phục đẹp đẽ mới toanh. Tôi thật nóng lòng muốn cho Emily Sue thấy nó. Tôi chào tạm biệt O’Dell để cậu ấy tiếp tục đi tìm người mua nhân sâm, trong tay cậu là hai chiếc giỏ đựng đầy thứ rễ ấy. “Sau khi bán hết chỗ này thì bọn mình sẽ đủ bột kẽm để bay lên mặt trăng đấy,” cậu ấy hứa hẹn.

Còn quá sớm để gặp Emily Sue nên tôi lững thững đi bộ xuống đường lớn. Xung quanh đầy người đi mua sắm. Tôi để ý thấy có vài người đang liếc nhìn mình. Có lẽ họ chưa bao giờ thấy đứa học sinh trung học nào ăn mặc đẹp đến như vậy từ khi anh tôi rời khỏi tỉnh này. Tôi oai vệ bước tới tòa nhà đậu xe công cộng bằng bê-tông cao 3 tầng và là niềm tự hào của thành phố. Nó được quảng cáo là tòa nhà đầu tiên được xây dựng theo phong cách này trên toàn nước Mỹ, nơi cho phép xe đậu đầy trong cả 3 tầng lầu. Lần nào thấy nó tôi cũng trố mắt ra nhìn. Nó quả thật quá hoành tráng đối với một thằng bé ở Coalwood như tôi. Đó là lý do vì sao tôi chỉ dám đỗ xe ở Carter Hotel.

Tôi len qua đám đông và nhìn thấy một chiếc bàn có ghi hàng chữ BẦU JACK KENNEDY LÀM TỔNG THỐNG. Một vài người đang bày những cái loa lớn ra. Sau đó bài “Kéo mỏ neo” vang lên trong tiếng kèn hùng dũng, tiếp đó là bài “Những hy vọng cao vời” của Frank Sinatra. “Có chuyện gì vậy?” tôi hỏi người đàn ông đang treo áp phích của Kennedy lên cột điện thoại.

Ông ta nhìn tôi lom lom như thể tôi có hai cái đầu, rồi trả lời, “Ngài Thượng Nghị sĩ sẽ diễn thuyết ở đây, tại tỉnh Welch này. Ông ấy sắp đến rồi.”

Nhiều người bị âm nhạc thu hút và bắt đầu tụ tập lại. Lúc đó thì Emily Sue tìm thấy tôi. Cô bạn nhìn tôi rồi thốt lên: “Ôi trời đất ơi!” Miệng cô há hốc.

Tôi tưởng có cái gì đó đằng sau lưng tôi làm cô ấy hoảng sợ nên ngoái lại nhưng chẳng thấy gì. “Cái gì vậy?” tôi quay lại gặng hỏi.

Mồm Emily Sue vẫn há hốc. “Màu này là màu quái quỷ gì đây?”

“Bộ lễ phục của tớ hả?” Tôi nhìn xuống ống tay. “Tớ không biết nữa. Hình như là màu cam.”

“Màu cam! Cậu mua lễ phục màu cam hả?”

Tôi nhún vai. “Ừ, thì sao...”

Ngay lúc đó, đoàn xe hộ tống gồm những chiếc Lincoln và Cadillac tiến vào nhà để xe, bánh xe phát ra những âm thanh rền rĩ. Emily Sue và tôi phải nhanh chóng nép qua một bên để tránh bị cán bẹp. Sau đó thì bọn tôi phát hiện mình đã đứng ngay trước mặt đám đông. “Ê, tuyệt đấy nhỉ!” tôi bảo.

Emily Sue vẫn chưa liếc ngang qua bảng hiệu hay mấy chiếc xe mà vẫn nhìn tôi chằm chằm. “Cậu không thích bộ lễ phục của tớ à?” tôi hỏi. “O’Dell đã giúp tớ chọn đấy.”

Cô bạn từ tốn lắc đầu rồi lên tiếng: “Thì ra là vậy!”

Đám đông lịch sự vỗ tay khi nhìn thấy người đàn ông vừa bước ra khỏi một chiếc Lincoln. Ông vẫy tay chào và tôi đoán đó là Thượng Nghị sĩ Kennedy. Đến khi ông được đưa lên trên nóc chiếc Cadillac thì tôi biết mình đã đoán đúng. Ông gầy guộc và có cái đầu to đùng, tóc tai rậm rạp và một khuôn mặt nâu nâu. Suy nghĩ đầu tiên của tôi khi nhìn thấy ông ấy là không hiểu làm sao có thể phơi nắng cho da ngăm đen trong tiết xuân như vậy nữa. Ngài Thượng Nghị sĩ lại vẫy chào, hắng giọng - có người đưa ông ly nước, ông hớp một ngụm - rồi bắt đầu nói. Đám đông xung quanh chỉ tha thẩn, không phải ai cũng chú ý lắng nghe. Ông đang trải hết lòng mình, nhưng tôi nghĩ mọi người lắng nghe vì lịch sự mà thôi. Bài diễn thuyết của ông đi kèm theo những cái đập tay sau mỗi từ ngữ về Appalachia[37] (tôi thật sự ngạc nhiên khi chúng tôi thuộc về nơi đó) và có lẽ chính phủ phải hỗ trợ cả khu vực bằng dự án TVA. Tôi đã từng học về Chính quyền của thung lũng Tennessee[38] trong giờ lịch sử. Thầy Jones bảo Tổng thống Roosevelt đã sử dụng nó để giúp đỡ cho nền kinh tế của những vùng núi ở Tennesse và Alabama. Tôi còn nghe Bố trò chuyện với bác Ken rằng TVA chỉ là chính sách của chủ nghĩa xã hội, trong sáng và đơn giản. Nhưng bác Ken không đồng ý mà nói nó chỉ là sự quan tâm của chính phủ đến những người dân nhỏ nhoi mà thôi. Bố đáp lại rằng chính phủ chẳng bao giờ quan tâm đến ai khác ngoài chính bản thân họ cả.

Ngài Thượng Nghị sĩ vẫn tiếp tục phát biểu. Tôi để ý thấy tay ông cứ chắp sau lưng rồi ấn ấn vào như là đang bị đau ở chỗ đó vậy. Ông trong tư thế đứng rất cứng nhắc, giống như mấy người kỹ sư học việc của Bố sau ngày đầu tiên ở khu mỏ. Mắt ông cũng có vẻ buồn rầu. Tôi đoán rằng ông đang bị đau ở lưng hay một chỗ nào đó.

Khán giả Welch vẫn chú ý nhưng giữ im lặng khi Thượng Nghị sĩ Kennedy hứa sẽ khởi động chương trình tiếp tế lương thực. Mấy người đàn ông bước ra từ xe Lincoln và Cadillac vỗ tay tán thưởng song chỉ có vài người trong đám đông hùa theo. Ngài Thượng Nghị sĩ dừng lại, ngại ngùng vuốt mớ tóc trước trán. “Tôi thấy rằng người dân của bang này cần và xứng đáng được hưởng sự trợ giúp và tôi sẽ đảm bảo điều này cho mọi người!” Ông hét lên như muốn phá vỡ bầu không khí. Nhưng chỉ có sự im lặng đáp lại ông. Tôi để ý thấy đã có vài người lục tục bỏ đi. Ngài Thượng Nghị sĩ đứng chết lặng có vẻ lo lắng và tôi chợt thấy tội nghiệp cho ông ấy. “Có ai hỏi gì không?” ông hỏi, giọng hơi mệt mỏi chán nản.

Tôi giơ tay lên và không biết vì lý do gì mà ông chú ý ngay. “Vâng. Cậu bé trong, ừm, bộ lễ phục.”

“Ôi Chúa ơi,” Emily Sue rên rỉ. “Cậu sẽ làm xấu mặt cả tỉnh này mất thôi.”

Tôi mặc kệ cô ấy. “Vâng, thưa ngài. Ngài nghĩ nước Mỹ sẽ phải làm gì trong không gian?”

“Ôi Chúa ơi, làm ơn,” Emily Sue lại tiếp tục rên rỉ.

Đám đông xôn xao, vài tiếng hú chế nhạo nhưng Kennedy lại mỉm cười. “Xem nào, vài đối thủ của tôi nghĩ rằng tôi nên biến mất vào không gian là vừa,” ông nói. Câu nói này của ông đã lấy được nụ cười của vài người. Ông nhìn tôi. “Nhưng tôi sẽ hỏi cậu, chàng trai trẻ ạ: Cậu nghĩ chúng ta phải làm gì trên không gian?”

Gần đây tôi luôn nghĩ về mặt trăng. Trong những cơn giông bão của mùa xuân, tôi dùng kính viễn vọng của Jake để đi xuống những con suối nhỏ, trèo lên những ngọn núi và tản bộ trên những vùng tối mênh mông của mặt trăng trong tâm trí mình. Nó đã giúp tôi rất nhiều mỗi khi tôi buồn bã nghĩ về Daisy Mae, lo lắng việc bố mẹ chuyển xuống bãi biển Myrtle hay miên man tưởng tượng về tương lai của mình. Mặt trăng dần dà trở nên gần gũi và thân thuộc hơn, nên khi được hỏi, câu trả lời của tôi bật ra ngay. “Chúng ta nên lên mặt trăng!” tôi đáp.

Những người tùy tùng của Kennedy cười ngặt nghẽo nhưng ông cáu kỉnh xua tay bảo họ im ngay. “Vì sao cậu lại nghĩ chúng ta nên lên mặt trăng?” ông hỏi tôi.

Tôi nhìn quanh và thấy những người thợ mỏ đang đội mũ bảo hiểm nên đáp ngay. “Chúng ta nên lên đó, xem nó được cấu tạo từ những thứ gì và khai thác nó như chúng ta đang khai thác than ở miền Tây Virignia này.”

Nghe xong càng có nhiều tiếng cười nhạo báng vang lên đến khi những người thợ mỏ lên tiếng. “Cậu bé nói đúng đấy! Chúng ta có thể khai thác cái mặt trăng đó chứ!”

“Địa ngục ơi,” một người thợ khác hét lên, “người dân miền Tây Virginia có thể khai thác bất cứ thứ gì!”

Một tràng pháo tay rất tự nhiên lần lượt rộ lên khắp đám đông. Ai cũng cười tươi hứng khởi và chẳng người nào bỏ đi nữa.

Kennedy có vẻ lên tinh thần từ sự phản hồi đó. “Nếu như tôi được bầu làm tổng thống, tôi nghĩ chúng ta có thể sẽ lên được mặt trăng.” Ông nói. Ông nhìn lướt qua những người dân đang tập trung lắng nghe. “Tôi rất thích những gì cậu bé này vừa nói. Điều quan trọng bây giờ là phải làm cho đất nước này chuyển động trở lại, phục hồi sinh lực, năng lượng cho nhân dân và chính phủ. Nếu như việc lên mặt trăng có thể giúp được điều này thì có lẽ đó là cái chúng ta nên thực hiện. Những người dân Mỹ thân yêu của tôi, hãy cùng tôi đưa đất nước này tiến lên, ngày càng vững mạnh...”

Đám đông nhiệt liệt hưởng ứng. Tiếp đó Kennedy nói về những chính sách để làm cho đất nước phồn vinh trở lại, còn Emily Sue kéo tôi ra khỏi đó. “Cậu làm gì vậy?” tôi gặng hỏi. “Tớ đang hứng thú mà.”

“Chúng ta phải trở lại Philips & Cloony trước khi họ đóng cửa.”

“Để làm gì?”

“Cậu không thể đến Indianapolis trong bộ lễ phục màu cam này được. Nó là bộ đồ chói lọi kệch cỡm nhất mà tớ từng thấy đấy.”

Tôi đứng như trời trồng. “Tớ thích bộ lễ phục này.”

Cô bạn bắt đầu tranh luận, nhưng rốt cuộc cũng nói, “Tớ không nghi ngờ về điều đó.” Cô đặt tay lên lưng tôi rồi đẩy tôi đi.

Khi chúng tôi về tới Coalwood thì màn đêm đã buông. Tôi vào nhà trong bộ lễ phục màu xanh đậm mà tôi cực ghét mặc dù Mẹ và Emily Sue hài lòng ra mặt. Mẹ bảo chưa bao giờ thấy tôi điển trai như vậy. Còn tôi thì ước gì bà được trông thấy tôi trong bộ lễ phục O’Dell đã chọn, nhưng rồi tôi chỉ kể cho bà nghe chuyện về ngài Thượng Nghị sĩ. “Cô sẽ không tin được Sonny đã nói gì với ông ấy đâu,” Emily Sue thở dài ngao ngán.

Bố bước vào nhà và liếc nhìn bộ lễ phục của tôi. Tôi kể cho ông về ngài Thượng Nghị sĩ. “Kennedy hả?” ông cau mày. “Một tay cánh tả khốn kiếp.”

Bố ra khỏi nhà, hình như là lên khu mỏ. Mẹ nhìn theo ông và lầm bầm. “Nhưng chắc chắn là một tay cánh tả điển trai.”

Sau khi Emily Sue về, tôi lên lầu, treo bộ lễ phục mới đậm màu ảm đạm vào tủ. Nhưng ít ra tôi cũng có một thứ làm mình hài lòng. Tôi lôi ra chiếc cà vạt mới từ trong túi áo khoác. Tôi đã lén mua nó khi Emily Sue không để ý. Nó có màu xanh nhạt bóng bẩy, dài khoảng 15cm và in hình chú chim giáo chủ to đùng, màu đỏ chói lọi, biểu tượng của miền Tây Virginia. Con chim giáo chủ đang ngước nhìn trời và chiếc mỏ màu cam của nó mở to như đang hát. Thật là một chiếc cà vạt lộng lẫy, có thể dễ dàng nhận biết rõ ràng từ mọi góc độ trong giảng đường và tôi biết đó là yếu tố quan trọng. Nếu không được mặc bộ lễ phục O’Dell chọn thì chí ít tôi cũng cho Hội Chợ Khoa Học Toàn Quốc thấy được một cái gì đó mang phong cách của Tổ chức Tên lửa Big Creek.