“Bài báo ‘Hoa dại Wareham’ rất giá trị của cô đã được tờ Hoa tiêu nhận rồi, thưa cô Perkins,” Rebecca vừa nói vừa bước vào phòng khi Emma Jane đang ngồi mạng tất cho cả hai. “Tớ ở lại uống trà với cô Maxwell, nhưng về sớm để báo cho cậu biết!”

“Cậu đùa đấy à, Becky!” Emma Jane ngẩng lên ấp úng.

“Không đùa tí nào; trưởng ban biên tập đã đọc và đánh giá rằng nó rất giàu thông tin; bài sẽ đăng vào số sau.”

“Không phải cùng một số với bài thơ của cậu về những cánh cổng vàng đóng lại phía sau lưng khi chúng mình rời trường học đấy chứ?” Emma Jane hỏi và nín thở đợi câu trả lời.

“Đúng thế đấy, thưa cô Perkins.”

“Rebecca,” Emma Jane nói, với kiểu cách đầy bi kịch mà tính cách cô cho phép, “tớ không biết mình có chịu nổi chuyện này không, và nếu có chuyện gì xảy ra với tớ, thì nghiêm túc nhờ cậu chôn số Hoa tiêu ấy cùng tớ đấy nhé.”

Rebecca có vẻ không nghĩ đây là biểu hiện cảm xúc hơi quá lố bởi cô đáp lại, “Tớ hiểu chứ; ban đầu tớ cũng cảm thấy như vậy, và kể cả bây giờ, bất kỳ lúc nào ở một mình và đọc lại những bài của tớ trong các số trước, tớ như muốn nổ tung vì sung sướng; mà không phải vì chúng hay ho, vì càng đọc tớ càng thấy chúng tệ hơn.”

“Ước gì về già cậu sống cùng tớ trong một ngôi nhà nhỏ,” Emma Jane mơ mộng khi nhìn về phía tường đối diện với chiếc kim mạng vẫn đang giơ lên, “tớ sẽ dọn dẹp nhà cửa và nấu nướng, chép lại thơ cùng truyện của cậu để mang ra bưu điện, còn cậu không phải làm gì khác ngoài việc viết lách. Sẽ thật tuyệt biết bao!”

“Tớ chẳng mong gì hơn thế, nếu như không phải tớ đã hứa sẽ trông nom nhà cửa cho John,” Rebecca đáp.

“Còn lâu cậu ấy mới có nhà riêng, phải không?”

“Phải,” Rebecca buồn rầu trả lời, gieo mình xuống ghế và lấy tay chống đầu. “Trừ phi nhà tớ xoay xở trả cho xong món tiền thế chấp đáng ghét kia. Cái ngày ấy càng lúc càng xa xôi thay vì gần hơn, bởi năm nay nhà tớ chưa trả nổi tiền lãi.”

Cô bé lấy ra một tờ giấy, hí hoáy viết một lát rồi đọc to lên:

“Cô trả nhanh hơn chút được không?

Giấy thế chấp tôi ở đây đã mười mấy mùa đông.”

“Chẳng phải mình ông mệt mỏi,” Rebecca bật khóc;

“Ước chi chẳng phải thấy mặt ông!”

“Giấy thế chấp cũng có ‘mặt’ cơ đấy,” Emma Jane nhận xét, cô bé rất khá môn hình học. “Tớ không biết là tờ thế chấp cũng có mặt đâu.”

“Thế chấp nhà tớ thì có,” Rebecca hậm hực đáp. “Dù là trong bóng tối tớ cũng vẫn nhận ra. Chờ tớ vẽ cho cậu xem. Sẽ có ích cho cậu đấy, sau này khi cậu lấy chồng và có bảy đứa con thì cậu cũng biết mặt lão để không cho lão mon men đến gần trang trại nhà cậu.”

Bức vẽ Rebecca hoàn thành là một bức mà một người nhát như cáy sắp đi ngủ nên tránh xa. Một ngôi nhà tí xíu bên phải tranh, và một gia đình đang khóc lóc túm tụm trước nhà. Tờ thế chấp được khắc họa dưới hình thù kết hợp giữa ma quỷ và yêu tinh, bàn tay phải đỏ rực giơ cao một cái rìu. Một hình người với những lọn tóc dài đen chặn lại cú đánh đó, và đây, Rebecca giải thích vẻ hài lòng, là để chỉ chính cô, mặc dù cô còn chưa rõ làm cách nào để đạt được mục đích phản kháng của mình.

“Ông ta thật khủng khiếp,” Emma Jane nói, “nhưng mà nhăn nheo và bé tí tẹo.”

“Chỉ là khoản thế chấp hai nghìn rưỡi,” Rebecca nói, “và đó được coi là khoản nhỏ. Có lần John gặp một ông có khoản thế chấp những mười hai nghìn cơ.”

“Cậu sẽ làm nhà văn hay là biên tập viên?” Emma Jane hỏi rất đơn giản, như thể chỉ cần chọn lựa là mọi việc sẽ xong.

“Tớ nghĩ chắc tớ sẽ làm công việc nào đến tay mình trước.”

“Sao không đi truyền giáo ở Syria đi, như ông bà Burch vẫn khuyên ấy? Hội đồng Truyền giáo sẽ trả mọi chi phí cho cậu.”

“Tớ không quyết định được có làm nhà truyền giáo hay không nữa,” Rebecca đáp. “Thứ nhất là tớ không đủ tốt đẹp, và tớ cũng không thấy mình ‘được Chúa vời’ như ông Burch nói ấy. Tớ muốn làm điều gì đó cho ai đó, khiến mọi thứ thay đổi, ở một nơi nào đó, nhưng tớ không muốn đi hàng ngàn dặm để dạy cho người khác cách sống trong khi bản thân tớ còn chưa học được điều đó. Những người ngoại đạo xem ra không cần tớ lắm; chắc chắn là cuối cùng họ cũng ổn cả thôi.”

“Tớ không hiểu; nếu như tất cả những người phải đi cứu rỗi họ đều ở nhà như chúng ta thì sao chứ,” Emma Jane phản bác.

“Vì, dù Chúa trời có là ai, và ở đâu đi nữa, Người cũng sẽ luôn ở đó, sẵn sàng và chờ đợi. Người không đi chỗ nọ chỗ kia mà lỡ bỏ rơi ai đó. Có thể người ngoại đạo sẽ mất nhiều thời gian hơn để tìm được Người, nhưng chắc chắn Người sẽ suy nghĩ cho họ. Người biết nếu sống ở nơi khí hậu nóng nực như thế thì họ hẳn phải thấy lười biếng và chậm chạp; lũ vẹt cùng hổ rắn và những cây sa kê làm họ phân tâm; và khi không được đọc sách vở, họ cũng chẳng thể suy nghĩ cho thấu đáo; nhưng cách này hay cách khác, lúc này hay lúc khác, họ cũng sẽ tìm thấy Chúa trời thôi.”

“Nếu họ chết trước khi họ tìm thấy thì sao?” Emma Jane hỏi.

“Thì, không thể đổ lỗi cho họ được; họ đâu có muốn chết,” Rebecca đáp trên quan điểm thần học rất dễ chịu.

Những ngày này Adam Ladd thi thoảng lại đến Temperance vì công chuyện có liên quan đến việc mở tuyến đường sắt hay được gọi là tuyến “York và Yank”, ở đó anh nghe phong thanh về chuyện trang trại Suối Nắng. Việc xây dựng con đường mới vẫn chưa chắc chắn, và còn ý kiến cho rằng có tuyến khác tốt hơn từ Temperance đi Plumville. Có khả năng con đường sẽ chạy thăng qua Suối Nắng, từ đầu nọ qua đầu kia, và bà Randall sẽ được đền bù; còn một khả nàng nữa là lợi ích của bà không thêm cũng không bớt, ngoại trừ đất đai quanh đường tàu có thể sẽ lên giá một chút.

Từ Temperance trở về Wareham một ngày nọ, Adam cùng Rebecca đi dạo và nói chuyện rất lâu. Anh thấy Rebecca như xanh xao gầy gò hơn, dầu vậy cô bé vẫn kiên trì kỷ luật học tập của mình. Cô mặc chiếc váy len cashmere đen từng là chiếc váy đẹp thứ nhì của bác Jane. Chúng ta đã quen với nhân vật nữ chính trong những chuyện tình cảm có bàn chân thanh tú đến nỗi chiếc giày thô nhất cũng không thể che giấu được sự hoàn hảo của nó, và người ta luôn muốn nghi ngờ điều này. Vậy mà, sự thật là sức hấp dẫn kỳ lạ và rất riêng của Rebecca dường như không hề phụ thuộc vào những thứ cô mang trên người. Dáng người của cô cùng màu da màu tóc và màu mắt hiếm có chiến thắng bộ quần áo tiều tụy, nhưng nếu như có được áo quần đẹp đẽ thì Wareham bé nhỏ này không chừng sẽ ngay lập tức suy tôn cô là người đẹp. Đôi bím tóc đen dài không còn được buông xuống mà quấn theo phong cách kỳ lạ của riêng cô. Chúng được bắt tréo đằng sau, vòng ra trước, lại tréo lần nữa, đoạn mỏng cuối cùng được bắt xuống giấu vào phần tóc dày nơi gáy. Và rồi để điểm xuyết vẻ nữ tính thuần khiết lên mái tóc uốn lượn chải gọn ra sau, cô để chút tóc gọn sóng được buông lơi mà đổi màu dưới ánh mặt trời.

Adam Ladd nhìn cô bé bằng một ánh mắt khác lạ khiến cô ngượng ngùng che mặt lại vừa cười khúc khích vừa nói, “Cháu biết chú đang nghĩ gì, chú Aladdin - váy của cháu ngắn đi mấy phân so với năm ngoái, và tóc cháu trông khác quá; nhưng cháu chưa thành phụ nữ đâu; thật đấy. Vẫn còn một tháng nữa cháu mới được mười sáu, và chú đã hứa sẽ không chán ghét cháu chừng nào chân váy còn chưa quét đất mà. Nếu chú không muốn cháu lớn lên, thì sao chú không trẻ lại đi? Thế là chúng ta có thể gặp nhau giữa con đường và hưởng thụ cuộc sống. Giờ đây nghĩ lại,” cô bé tiếp, “cháu thấy đó chính là việc chú vẫn làm mà. Khi chú mua chỗ xà phòng ấy, cháu cứ nghĩ chú phải bằng tuổi ông ngoại Sawyer của cháu; khi chú nhảy với cháu ở lễ hội kéo cờ, cháu thấy như chú là cha cháu vậy; nhưng khi chú cho cháu xem bức ảnh của mẹ chú, cháu thấy như chú là em John của cháu, vì cháu thấy chú thật tội nghiệp.”

“Được thế thì thật tốt,” Adam mỉm cười; “trừ phi cô lớn nhanh quá đến nỗi cô thành bà tôi trước khi tôi cần một người bà. Cô học hành vất vả quá, cô Rebecca Rowena!”

“Chỉ một chút thôi ạ,” cô bé thú nhận. “Nhưng chú biết đấy, kỳ nghỉ sắp tới rồi.”

“Và cô sẽ nghỉ ngơi cho đôi lúm đồng tiền trở lại chứ? Chúng xứng đáng được gìn giữ.”

Một bóng đen phủ lên khuôn mặt Rebecca và đôi mắt cô ngấn nước. “Xin đừng ân cần thế, chú Aladdin, cháu không chịu nổi đâu; giờ… giờ đâu phải lúc cháu quan tâm tới lúm đồng tiền!” nói đoạn cô bé chạy vào cánh cổng trường, biến mất cùng một cái vẫy chào.

Adam Ladd trầm ngâm đi về phía văn phòng hiệu trưởng. Anh đến Wareham để bàn một kế hoạch đã cân nhắc từ mấy ngày nay. Năm nay kỷ niệm năm mươi năm thành lập hai trường phổ thông Wareham, và anh định nói với thầy Morrison rằng ngoài món quà một trăm cuốn sách tặng thư viện trường, anh định sẽ mừng dịp này bằng cách tài trợ các giải thưởng cho môn viết luận tiếng Anh, môn mà anh rất thích thú. Anh muốn học sinh của hai khối trên tham gia thi; giải thưởng sẽ được trao cho tác giả hai bài luận hay nhất, về phần các giải thưởng anh chưa quyết định được, nhưng chắc chắn sẽ là một món quà vật chất, hoặc tiền hoặc sách.

Khi cuộc nói chuyện xong xuôi, anh đến thăm cô Maxwell, vừa đi dọc lối mòn trong rừng vừa nghĩ, “Bạch Tuyết - Hoa Hồng cần giúp đỡ, mình chẳng có cách nào giúp cô bé mà không gây điều tiếng cả, nên cô bé phải tự đạt được nó, cô gái nhỏ tội nghiệp! Không biết tiền bạc của mình có phải luôn trở nên vô dụng mỗi khi mình cần đến hay không nữa!”

Chưa kịp chào hỏi chủ nhà anh đã hỏi: “Cô Maxwell, cô có thấy bạn nhỏ Rebecca của chúng ta trông mệt mỏi đến khốn khổ không?”

“Đúng vậy, và tôi đang nghĩ xem có nên đưa cô bé đi cùng mình hay không. Vào kỳ nghỉ mùa xuân tôi thường tới miền Nam, đi tàu biển đến Old Point Comfort ở Virginia và vui cảnh điền viên ở một nơi vắng lặng quanh đó. Tôi chẳng mong gì hơn là có Rebecca làm bạn đồng hành.”

“Chính xác rồi!” Adam nhiệt tình tán thành; “nhưng sao cô giáo phải chịu hoàn toàn trách nhiệm chứ? Sao không để tôi giúp cùng? Suốt mấy năm qua tôi vẫn quan tâm đến cô bé đấy thôi.”

“Đừng có tưởng là anh phát hiện ra cô bé nhé,” cô Maxwell vui vẻ ngắt lời, “tự tôi phát hiện ra đấy chứ.”

“Cô bé là bạn thân thiết với tôi đây từ trước cả khi cô giáo đến Wareham kia,” Adam bật cười, kể cho cô Maxwell nghe về cuộc gặp gỡ đầu tiên của anh với Rebecca. “Từ đầu tôi đã nghĩ cách làm sao để giúp đỡ cô bé trong quá trình hoàn thiện mình, nhưng chẳng có cách nào hợp lý cả.”

“May mắn thay là cô bé tự lo được chuyện đó,” cô Maxwell đáp. “Theo khía cạnh nào đó cô bé độc lập trước tất cả mọi người và mọi thứ; cô bé theo chân vị thánh của chính mình một cách vô thức. Nhưng cô bé còn cần hàng trăm thứ thực tế khác nữa mà tiền bạc có thể giúp được, than ôi, cái ví của tôi thì mỏng quá.”

“Lấy của tôi đây, xin cô đấy, để tôi có thể qua cô mà giúp đỡ cô bé,” Adam tha thiết. “Tôi không thể chịu nổi cảnh một cái cây non phải gắng vươn lên trong hoàn cảnh thiếu ánh sáng và không khí - một đứa trẻ có năng khiếu thì càng không! Năm ngoái tôi có nói chuyện với hai bác cô bé, ngỏ ý xin tài trợ việc học nhạc cho cô bé. Tôi đảm bảo với họ rằng đó là một việc hết sức bình thường, và rằng tôi sẵn sàng nhận lại số tiền đó về sau nếu họ nhất định phải thế, nhưng không có kết quả. Bà chị nhà Sawyer nói không một ai trong gia đình bà từng phải sống bằng tiền từ thiện cả, và bà nghĩ họ sẽ không bắt đầu thói quen đó vào lúc xế chiều thế này.”

“Tôi khá là thích chất New England không biết thỏa hiệp ấy đấy,” cô Maxwell thốt lên, “và cho đến nay, tôi không thấy hối tiếc một chút nào về những gánh nặng hay buồn khổ mà Rebecca phải hứng chịu. Túng thiếu chỉ khiến cho cô bé kiên cường hơn, nghèo đói chỉ khiến cho cô bé táo bạo và tự lực hơn. Về nhu cầu hiện tại của cô bé thì có những thứ chỉ phụ nữ mới nên làm cho một cô gái, và tôi không muốn anh làm điều đó cho Rebecca; tôi thấy như mình đang làm tổn thương lòng tự trọng của cô bé, mặc dù chính cô bé cũng không biết được điều đó; nhưng khi cần thiết thì không có lý do gì mà tôi lại không để anh thu xếp chi phí đi lại cho cô bé. Tôi sẽ chấp thuận việc này vì cô bé mà không mảy may xấu hổ, nhưng tôi đồng ý là nên giữ bí mật.”

“Cô giáo đúng là một bà mẹ đỡ đầu thần tiên!” Adam thốt lên, nắm chặt tay cô. “Liệu có bớt phiền hà cho có giáo nếu như cô mời thêm cả bạn cùng phòng của cô bé không - cái cô bé trăng trắng hồng hào không thể tách rời Rebecca ấy?”

“Không, cảm ơn anh, tôi thích có Rebecca cho riêng mình hơn,” cô Maxwell đáp.

“Tôi có thể hiểu điều đó,” Adam điềm nhiên đáp. “Tất nhiên, ý tôi là một đứa trẻ thì ít rắc rối hơn là hai rồi. Cô bé kia kìa.”

Và Rebecca xuất hiện trong tầm mắt hai người. Cô bé đang đi dọc con phố vắng vẻ cùng một cậu chàng tầm mười sáu. Cả hai đang trò chuyện rất phấn khích, và rõ ràng là đang đọc cho nhau nghe gì đó, bởi cả hai mái đầu đen và nâu xoăn đều cúi xuống một trang thư. Rebecca chốc chốc lại ngẩng lên nhìn người bạn, đôi mắt lấp lánh niềm cảm kích.

“Cô Maxwell,” Adam nói, “tôi là ủy viên của trường này, nhưng xin thề là tôi không tin tưởng vào việc học hành chung của hai giới nam và nữ đâu!”

“Đôi lúc chính tôi cũng nghi ngờ điều đó,” cô trả lời, “nhưng chắc chắn mặt trái của nó bị giảm thiểu tối đa với đối tượng là lũ trẻ con này! Anh đang được hân hạnh chứng kiến một cảnh rất ấn tượng đó, anh Ladd ạ. Dân chúng Cambridge ngày trước còn hau háu nhìn cảnh hai ông nhà thơ Mỹ Longfellow và Lowell khoác tay nhau đi dạo kìa. Ngôi trường bé nhỏ Wareham này cũng hồi hộp run lên khi trông thấy trưởng ban biên tập và phó ban biên tập tờ Hoa tiêu đi cùng nhau!”