Tháng ngày cứ thế trôi qua; hè tan chảy thành thu và thu nhường lối cho đông. Cuộc sống ở ngôi nhà gạch dạo này đã trầm lắng hơn, bởi Rebecca đã chú tâm hơn đến công việc của mình cũng như biết giữ yên lặng hơn khi vui chơi, và cô bé dần dần hiểu ra rằng một câu trả lời nhẹ nhàng có đủ sức mạnh để triệt tiêu một cơn giận dữ.

Miranda có lẽ không còn nhiều cơ hội để nổi nóng, nhưng như thế cũng chỉ có nghĩa là bà không còn buồn nắm lấy cơ hội ấy nữa.

Dù vậy cũng đã có một trận lôi đình nổ ra rất chính đáng do thói quen quá hiếu khách của Rebecca, cái thói quen sau này thậm chí còn thể hiện ở mức độ mạnh mẽ và bất ngờ hơn nữa.

Một chiều thứ Sáu nọ cô bé xin phép bác Miranda mang nửa phần bánh mì và sữa của mình lên lầu cho một người bạn.

“Lạy Chúa tôi, cô có bạn nào ở trên lầu thế hả?” bác Miranda nghiêm giọng hỏi.

“Em bé nhà Simpson ạ, em tới chơi đến Chủ nhật; đấy là nếu như bác cho phép, bác Simpson nói thế. Cháu mang em xuống cho bác xem nhé? Em bé mặc cái váy cũ của Emma Jane trông đáng yêu lắm ạ.”

“Cô có thể mang nó xuống nhưng không được để ta nhìn thấy! Cô có thể tuồn nó ra ngoài bằng đường cô lén lút cho nó vào và mang trả ngay cho mẹ nó. Thế quái nào mà cô nghĩ ra cái trò ấy hử, đi mượn một đứa bé để chơi vào ngày Chủ nhật!”

“Bác đã quá quen với một ngôi nhà không có trẻ con đến nỗi bác không biết nó tẻ nhạt đến thế nào đâu,” Rebecca thở dài vẻ cam chịu khi quay ra cửa; “nhưng ở trang trại nhà cháu thì lúc nào cũng có một đứa bé xinh xẻo để chơi và ôm ấp. Đúng là cũng hơi nhiều trẻ con quá, nhưng như thế không tệ bằng nửa việc không có lấy một đứa nào. Thôi cháu sẽ dẫn em bé về nhà. Nó nhất định sẽ thất vọng khủng khiếp và bác Simpson cũng thế. Bác ấy đã định đi Milltown.”

“Thế thì bà ấy có thể thay đổi kế hoạch rồi đấy,” bà Miranda nhận xét.

“Hay là cháu lên đó trông em bé được không ạ?” Rebecca đề nghị. “Cháu đã mang em bé về nhà để vừa trông được em vừa làm được việc của thứ Bảy.”

“Ở nhà này cô đã có đủ việc để làm rồi, không cần phải mượn thêm một đứa trẻ về nữa cho thêm việc. Nào, đừng có mà cãi nữa, cho nó ăn tối rồi mang về trả mẹ nó đi.”

“Bác không muốn cháu đi xuống bằng cầu thang trước, hay là cháu cứ đi qua phòng này và cho bác xem em bé nhé? Em có mái tóc vàng và đôi mắt xanh! Bác Simpson nói em thừa hưởng các nét của cha nó.”

Bà Miranda cười khẩy khi nói con bé không thể thừa hưởng các nét của cha nó được, vì có gì ông ấy đều mang đi hết trước khi nó ra đời rồi!

Bác Jane đang trong phòng cất chăn ga trên lầu chọn tấm trải giường và vỏ gối sạch sẽ cho thứ Bảy tới, thì Rebecca lên tìm chút an ủi từ bác.

“Cháu mang em bé nhà Simpson về nhà, bác Jane ạ, cháu cứ nghĩ nó sẽ làm cho ngày Chủ nhật nhà mình bớt buồn tẻ, nhưng bác Miranda không cho em ở lại. Emma Jane đã hứa sẽ dẫn em về nhà bạn ấy Chủ nhật tuần sau và Alice Robinson thì Chủ nhật kế tiếp. Bác Simpson muốn cháu là người đầu tiên trông em giúp vì cháu đã có nhiều kinh nghiệm trông trẻ con rồi. Bác vào mà xem em bé ngồi trên giường cháu này, bác Jane! Trông yêu không cơ chứ? Em bé bụ bẫm xinh xẻo chứ không gầy gò hay quấy khóc như nhiều đứa khác, và cháu cứ tưởng sẽ được thay đồ cho em ngày hai lần cơ đấy. Ôi trời! Ước gì cháu có một cuốn sách in tất cả những việc cháu được làm, và thế là cháu không phải thất vọng thường xuyên nữa.”

“Không cuốn sách nào vừa ý cháu đâu, Rebecca ạ,” bác Jane trả lời, “vì không ai có thể hình dung trước được những thứ cháu sẽ muốn làm. Cháu sẽ bế đứa bé nặng trịch ấy về nhà ư?”

“Không, cháu sẽ cho em lên chiếc xe chở xà phòng và kéo về. Nào, bé con! Bỏ ngón tay ra khỏi miệng và đi với Becky nào.” Cô bé vươn đôi tay khỏe khoắn bế lấy đứa bé con đang bập bà bập bẹ đoạn ngồi xuống ghế, dốc ngược đứa trẻ, tháo cái kim băng đã cong ở cạp váy quẩng đi, rồi cắp nó (vẫn trong cái tư thế lộn ngược) đến tủ quần áo, chọn một cái kim băng lớn và ghim cái váy lót bằng vải flanel màu đỏ vào cái áo kiểu như sơ mi mà đứa bé đang mặc. Cho dù phải nằm sấp, hay lộn đầu xuống đất chân huơ lên trời, thì đứa bé nhà Simpson cũng biết chắc là mình đang nằm trong tay một chuyên gia, nên nó tiếp tục yên trí bập bẹ trong khi bác Jane quan sát vở kịch không lời trước mắt trong nỗi sững sờ.

“Lạy Chúa tôi, Rebecca,” bà thốt lên, “sao cháu lại xoay xở được với lũ trẻ con tài thế nhỉ!”

“Cháu phải thế chứ ạ; cháu đã chăm cho lớn những ba đứa rưỡi rồi,” Rebecca hào hứng đáp, tay kéo đôi tất của đứa bé con nhà Simpson lên.

“Bác nghĩ cháu hẳn sẽ thích búp bê lắm nhỉ,” bác Jane nói.

“Cháu có thích, nhưng búp bê thì chẳng bao giờ thay đổi gì cả; nó lúc nào cũng là con búp bê cũ kỹ muôn thuở ấy, và mình phải giả vờ là nó bẳn gắt hay ốm đau, hay nó yêu mình, hoặc không chịu nổi mình. Trẻ con thật thì lắm chuyện hơn, nhưng mà thích hơn.”

Bà Jane đưa cánh tay gầy gò đeo chiếc nhẫn vàng mỏng manh ra, đứa nhỏ liền vòng những ngón tay đầy ngấn quanh ngón tay bà và nắm thật chặt.

“Bác đeo nhẫn trên ngón dành cho nhẫn đính ước phải không, bác Jane? Có bao giờ bác nghĩ là sẽ lập gia đình không ạ?”

“Có, cô bé ạ, từ lâu lắm rồi.”

“Chuyện gì đã xảy ra vậy bác?”

“Người ấy đã mất - ngay trước lúc cưới.”

“Ôi!” Đôi mắt Rebecca ngấn lệ.

“Bác ấy đi lính và mất vì trúng đạn, trong bệnh viện dưới miền Nam.”

“Ôi! Bác Jane!” tiếng Rebecca thốt lên khe khẽ. “Khi bác đang ở xa ư?”

“Không, bác đã ở bên bác ấy.”

“Bác ấy có trẻ không ạ?”

“Có; trẻ, dũng cảm và đẹp trai, Rebecca ạ; bác ấy chính là người em tên Tom của ông Carter.”

“Ôi! Cháu mừng là bác đã ở bên bác ấy! Bác ấy cũng vui lắm chứ, phải không bác Jane?”

Jane nhìn lại những năm tháng đã phôi phai, và hình ảnh hạnh phúc của Tom trở về: nụ cười phờ phạc của ông, nước mắt trong đôi mắt mệt mỏi, đôi cánh tay vươn ra, giọng nói yếu ớt của ông, “Ôi, Jenny! Jenny yêu dấu! Anh đã mong chờ em biết bao, Jenny!” Như thế đã là quá nhiều! Bà chưa bao giờ hở ra lời nào về chuyện ấy với một ai khác, bởi sẽ không ai có thể hiểu được. Giờ đây, với vẻ ngượng nghịu, và để giấu đôi mắt ngấn lệ, bà tựa đầu lên bờ vai trẻ trung bên cạnh và nói, “Chuyện đau đón lắm, Rebecca ơi!”

Đứa bé nhà Simpson đã khoanh tròn ngủ say trong lòng Rebecca, đầu ngửa ra và miệng mút ngón tay cái say sưa. Rebecca ngả đầu dần xuống chạm vào mái tóc muối tiêu của người bác, vừa khẽ khàng vỗ về bà vừa nói, “Bác Jane ơi, cháu rất tiếc!”

Đôi mắt cô bé dịu dàng âu yếm và trái tim trong lồng ngực cô lớn thêm một chút; lớn lên ở sự ngọt ngào, ở trực giác và ở chiều sâu cảm xúc. Nó đã nhìn thấu một trái tim khác, cảm nhận nhịp đập của nó, và lắng nghe tiếng thở dài của nó; trái tim người ta trưởng thành như thế.

Những khoảnh khắc như thế làm sinh động cuộc sống yên bình mỗi ngày, cái cuộc sống đã trầm lắng nhiều đi khi Dick Carter, Living Perkins và Huldah Meserve rời nhà đi học ở Wareham, trường chỉ còn lại một nhúm học sinh ít ỏi khi vào đông, và trong nhúm đó những đứa bé hơn đều được bố mẹ cho ở nhà suốt tiết trời giá lạnh.

Tuy nhiên, cuộc đời không bao giờ có thể toàn màu u ám tẻ nhạt hay thiếu đi phiêu lưu đối với một đứa trẻ có tính cách như Rebecca. Trong con người cô có thừa khả năng thích nghi, thay đổi, tiếp nhận. Cô bé kết bạn ở mọi nơi cô đến và phát hiện ra người quen ở tất cả mọi ngóc ngách cô qua.

Cô là người chạy ra nhà kho lấy đồ ăn cho bác bán thịt và bác bán cá; cô cũng là người biết rõ gia cảnh của mấy bác bán hoa quả và bán đồ thiếc rong; cô chính là người được mời đến ăn tối hay ngủ lại một đêm với lũ trẻ làng bên - con của những người hai bác cô còn chưa bao giờ nghe tới. Những tình bạn đối với con mắt hời hợt của người ngoài thì có vẻ như nhiều quá thể này cũng có nhiều kiểu lắm, và trong khi cô bé hào hứng say sưa theo đuổi, chúng lại để cho cô một cảm giác không thỏa mãn và thậm chí là đói khát trong tim; chúng chưa bao giờ là những mối thân tình mà cứ như thể sinh ra bởi bản tính hòi họt. Cô yêu quý Emma Jane, nhưng đó là một tình bạn nảy sinh từ sự gần gũi về khoảng cách và hoàn cảnh, chứ không thật sự nhờ sự đồng cảm. Cô yêu sự dễ gần, trung thành và hết mình của người bạn hàng xóm, và mặc dù biết trân trọng những phẩm chất này, cô vẫn luôn kiếm tìm phẩm chất của tinh hoa trí tuệ; vẫn tìm kiếm, và chưa bao giờ thấy được, bởi vì Emma Jane dù lớn nhưng suy nghĩ vẫn còn non nớt. Huldah Meserve tính tình hóm hỉnh tự nhiên rất hấp dẫn Rebecca; cô cũng có hiểu biết đáng nể về thế giới bên ngoài, nhờ việc đến thăm các chị gái đã có gia đình ở Milltown và Portland, nhưng mặt khác cô lại có sự sắc sảo nhất định và thiếu đi tính cảm thông khiến Rebecca khó chịu hơn là thích thú. Với Dick Carter ít nhất cô có thể nói chuyện một cách trí tuệ về các bài học. Cậu ta rất có tham vọng, đầy kế hoạch cho tương lai, những kế hoạch mà cậu bàn luận rất thoải mái với Rebecca, nhưng mỗi khi cô gọi mở về chủ đề tương lai của cô thì cậu ta giảm hẳn hứng thú. Hình ảnh một thế giới có một Emma Jane, một Huldah và một Dick lý tưởng chưa bao giờ le lói, và ý thức về điều này luôn là cái hố sâu hiện hữu giữa những cô cậu đó và Rebecca.

Bác Jerry và bác Sarah Cobb là những người bạn thân thiết theo kiểu khác, một kiểu rất thú vị và có lẽ hoi mạo hiểm nữa. Mỗi cuộc viếng thăm của Rebecca luôn khiến họ ríu rít sung sướng. Những câu chuyện vui vẻ của cô bé và nói chung những nhận xét lạ lùng của cô về cuộc đời khiến đôi vợ chồng già tương đối bất ngờ, hai người già ấy luôn mong chờ nghe từng lời của cô như thể những lời của nhà tiên tri; và Rebecca bị mắc phải tật lấy làm vui sướng trong việc gây kinh ngạc cho người khác, thậm chí chỉ với hai người bác già nhàm chán như hai bác Cobb, mặc dù trước đó cô chưa bao giờ như thế. Hễ thấy bóng dáng gầy nhỏ của Rebecca xuất hiện trên triền đồi là bác gái tất tả tới chạn bếp hoặc hầm trữ đồ ăn, và chắc chắn sẽ có bánh thạch hoa quả hay bánh kem mang ra cho cô bé. Và hình ảnh bác Jerry già gầy gò vận chiếc sơ mi dài tay màu trắng sạch sẽ bất kể mọi thời tiết luôn khiến trái tim Rebecca ấm lại khi cô nhìn thấy bác ngồi ngóng đợi bên cửa sổ bếp. Trước mùa tuyết rơi, rất nhiều lần bác ra ngồi trên chồng ván ngoài cổng để xem liệu cô có đang leo lên đồi đến nhà bác chơi không. Vào mùa thu Rebecca thường làm bạn với người bác già ấy trong khi bác dỡ khoai tây hoặc bóc vỏ đậu, và giờ đây giữa mùa đông giá, khi có một chú lo công việc đó thay bác, chiều tối cô bé thỉnh thoảng vẫn ở bên xem bác vắt sữa bò. Có thể chắc chắn rằng bác là người duy nhất ở Riverboro sở hữu lòng tin tuyệt đối của Rebecca; người duy nhất mà cô có thể dốc bầu tâm sự, về vô vàn hy vọng, ước mơ, và tham vọng còn đang thành hình. Ở ngôi nhà gạch cô bé còn đang chạy gam và luyện ngón, nhưng bên chiếc phong cầm nhà bác Cobb cô bé đã hát như một chú chim, phần nhạc cô đệm đối với những thính giả mù tịt về nhạc kia đúng là kỳ diệu quá đỗi. Ớ đây cô bé được hạnh phúc, ở đây cô được yêu thương, ở đây cô được thỏa sức vượt ra khỏi chính mình, được thán phục và coi trọng. Nhưng, cô bé nghĩ, nếu có một ai đó không chỉ yêu thương mà còn hiểu được cô; người nói cùng một thứ tiếng với cô, hiểu được khao khát của cô, và đáp lại những mong đợi sâu kín của cô! Biết đâu trong thế giới rộng lớn của Wareham sẽ có những người suy nghĩ, mơ mộng và băn khoăn như cô vậy.

Thực tế Jane không hiểu được cô cháu gái nhiều hơn Miranda là mấy; nhưng sự khác biệt giữa hai chị em là, Jane tuy bối rối song lại cảm thấy thích thú, và trong khi vẫn còn phải lần tìm lời giải thích cho những hành động kỳ lạ bất thường của cô bé thì bà cũng thấy cảm thông với những lý do có khả năng đứng đằng sau đó và bà luôn tin vào những điều tốt đẹp nhất. hơn ai hết trong ngôi nhà gạch, một sự thay đổi lớn đã đến với Jane, nhưng nó diễn ra hết sức bí mật và được che giấu vô cùng cẩn thận, người ngoài khó mà thấy được. Cuộc vốn sống thiếu vắng động lực thì giờ đây đã có. Bữa sáng không còn ở trong bếp nữa, vì nhà có ba người, cũng đáng để trải tấm khăn bàn đẹp trong phòng ăn lắm; bữa ăn cũng đầy đủ hơn hồi nhà không có trẻ con. Buổi sáng rộn ràng hơn nhờ công tác chuẩn bị đi học của Rebecca, nào gói đồ ăn trưa, nào lời nhắc nhở mang ô, áo mưa, hay đôi ủng; rồi câu động viên khi chia tay và sự vô tình ngóng đợi cái vẫy tay cuối cùng bên cửa sổ. Bà thấy mình tự hào khi Rebecca ngày càng ưa nhìn, cái cổ và đôi má tròn trịa hơn, da dẻ hồng hào hơn. Bà thường nhắc đến mái tóc dài của Rebecca và xuýt xoa về độ mượt mà của nó vào những lúc bà Perkins trở nên khoe khoang thái quá về nước da trắng hồng của Emma Jane. Bà một lòng một dạ đứng về phía cô cháu gái khi có tranh luận về chuyện may váy bông pha len màu đỏ thắm hay màu nâu, và ra sức đấu tranh với bà chị để mua cho Rebecca một con chim đỏ đính lên cái mũ nỉ đen. Không có ai hiểu được niềm hạnh phúc âm thầm trong tim bà khi nhìn thấy mái đầu xanh của cô bé nghiêng nghiêng bên bàn học mỗi tối, cũng không thể hình dung được niềm sung sướng của bà vào những tối Miranda đi dự buổi cầu nguyện. Những khi ấy Rebecca sẽ đọc to bài thơ “Hiawatha” hay là “Barbara Frietchie”, “Tiếng kèn”, hay “Con suối”. Sự tồn tại nhỏ bé khiêm nhường của bà bung nở nhờ những giọt sương rơi xuống từ tâm hồn trong trẻo kia; nỗi u ám của bà bừng sáng nhờ trái tim non trẻ kia rọi vào, cháy lên nhờ “tia sáng truyền sự sống của ngọn lửa thiên đường” dường như luôn phát ra từ Rebecca.

Ý muốn trở thành hoạ sĩ như cô Ross của Rebecca dần phai nhạt đi, do việc tìm kiếm người hướng dẫn là khó khăn không thể nào khắc phục được. Bác Miranda thấy việc nuôi dưỡng kiểu tài năng đó thật chẳng khôn ngoan gì và cũng không thể hiểu nổi cái nghề đó thì làm sao kiếm ra được tiền. Dân Riverboro chẳng mấy ai đánh giá cao “tranh vẽ tay”, trong khi những tác phẩm khắc crôm vui nhộn và khắc thép đầy tính tôn nghiêm rất được coi trọng và có giá. Có một chút hy vọng, rất ít thôi, là Rebecca có thể được học nhạc với cô Morton, người chơi phong cầm ở nhà thờ, nhưng chuyện này phụ thuộc hoàn toàn vào việc mẹ cô Morton có đồng ý nhận cái máng cỏ khô làm tiền công một năm dạy nhạc của con gái hay không. Bà đã suy nghĩ kỹ về lời đề nghị ấy, nhưng còn chưa quyết định vì chút băn khoăn không biết sẽ đem bán hay cho thuê cánh đồng cỏ khô của nhà. Âm nhạc, cũng như các môn năng khiếu khác, bị bà Miranda cho là trò giải trí phù phiếm, vô dụng và ngu ngốc. Dù vậy bà cũng cho phép Rebecca tập một giờ mỗi ngày với cây dương cầm cũ, và thêm một ít thời gian cho việc học nữa, nếu bác Jane có thể chắc chắn là không phải trả bằng tiền mặt.

Tin tức từ trang trại Suối Nắng tốt hơn bao giờ hết. Chồng bác Ann đã mất và John, cậu em trai yêu quý nhất của Rebecca, đã tới nhà bác để làm trụ cột trong nhà. Cậu sẽ được học hành cẩn thận nếu chịu khó coi sóc đàn ngựa, bò, chuồng gia súc, và hơn cả là được sử dụng thư viện y khoa có tới hơn ba chục cuốn của người bác sĩ đã mất. Trái tim John đã hướng trọn về mơ ước được làm bác sĩ vùng quê, và được Rebecca giúp trông nom việc nhà, viễn cảnh ấy chân thực và gần gũi đến nỗi cậu đã có thể hình dung ra chú ngựa của mình đang lặn lội trong tuyết trong những chuyến thăm bệnh, hay, bớt gay cấn hơn nhưng không kém phần hấp dẫn, là hình ảnh chiếc xe bác sĩ gọn gàng lóc cóc trên con đường quê phủ bóng mát, hòm thuốc để giữa hai chân cậu, bác sĩ Randall, và cô Rebecca Randall mặc váy lụa đen ngồi bên cạnh.

Hannah giờ đã búi tóc cao sau đầu và mặc váy dài qua mắt cá chân một chút, tất cả cũng chỉ vì cô đã cao lên nhiều. Mark bị gãy xương đòn, nhưng nó đang lành lại khá nhanh. Mira bé bỏng ngày một xinh xắn. Người ta còn đồn dự án đường xe lửa chạy từ Temperance đến Plumville có thể chạy qua gần trang trại nhà Randall, nếu đúng như vậy thì đất sẽ từ không đáng đồng cắc trở nên có giá. Bà Randall từ chối xem xét bất cứ khả năng cải thiện kinh tế nào cho gia đình. Chuyên chú làm việc từ rạng sáng tới mờ tối để đổi lấy cuộc sống tối thiểu cho con cái, bà sống bằng tương lai của chúng, không phải hiện tại của mình, như những người mẹ vẫn luôn làm khi số phận họ gặp nhiều trắc trở và muộn phiền.