Ngay trước thềm lễ Tạ ơn, vụ Simpson đã lên tới điểm có thể gọi là khủng hoảng, thậm chí ngay trong gia đình họ, cái gia đình được sinh sôi và nuôi lớn trong tình trạng nghèo nàn bấp bênh đầy hiểm họa.

Riverboro đang cố gắng hết mình để đưa cả nhà Simpson về quê cha đất tổ, với suy nghĩ thấu tình rằng mảnh đất đã sinh ra họ, chứ không phải mảnh đất đã nuôi nấng họ sau này, nên cưu mang gia đình họ đến khi lũ trẻ có thể tự lập. Trong nhà miếng ăn đã thiếu thốn thì manh áo còn thiếu hơn, mặc dù bà Simpson vẫn luôn cố gắng làm hết sức mọn của mình. Lũ trẻ cũng xoay xở được đủ àn bằng cách ngồi nhẫn nhịn ngoài cửa bếp nhà hàng xóm khi sắp đến bữa. Người ta không hẳn quý mến chúng, nhưng nhiều bà nội trợ có lòng vẫn cho chúng ít thức ăn thừa.

Ấy nhưng cuộc sống thật u ám và ảm đạm, trong cái lạnh lẽo tối tăm của tiết trời tháng Mười một, với cảnh gà tây của mọi nhà béo căng những mỡ, bí ngô cùng bí dài và ngô vàng ruộm của mọi nhà được tấp về trong kho, lũ trẻ nhà Simpson dò dẫm kiếm tìm chút niềm vui rẻ tiền, và cuối cùng chúng quyết định đi bán xà phòng để kiếm phần thưởng. Suốt mùa thu trước đi bán xà phòng cho hàng xóm chúng đã có đủ tiền mua một cái xe đẩy nhỏ, chốt xe tuy yếu nhưng cũng đẩy được đi khắp đường quê. Với sự sắc sảo trong việc buôn bán lớn và khả nàng tổ chức hẳn được thừa hưởng từ cha mình, giờ đây chúng tính mở rộng phạm vi buôn bán ra một vùng rộng lớn hơn, cung cấp xà phòng cho các ngôi làng lân cận, nếu như chúng có thể thuyết phục dân ở những làng đó mua cho. Công ty Xà phòng Excelsior trả một khoản tiền lời rất nhỏ cho những đại lý phân phối là trẻ con có rải rác khắp nơi trong bang. Bằng những tờ quảng cáo có hình những phần thưởng in màu bắt mắt tương ring với số bánh xà phòng bán được, nó thổi bùng lên trí tưởng bở của lũ trẻ. Chính vì điều này, Clara Belle và Susan Simpson đã phải hỏi ý kiến Rebecca, và Rebecca ngay lập tức nhập cuộc, hứa hẹn rằng mình và Emma Jane Perkins sẽ giúp đỡ. Những phần thưởng nằm trong khả năng của chúng là ba thứ: một cái giá sách, một cái ghế êm có tựa đầu và một chiếc đèn bàn tiệc. Tất nhiên mấy đứa trẻ nhà Simpson chẳng có lấy một cuốn sách nào cả, và cũng chẳng cần băn khoăn mà gạt luôn chiếc ghế êm, một thứ cũng có thể có ích trong cái gia đình bảy người này (không kể ông Simpson, người thường ngồi ở những chỗ chạy bằng kinh phí của thị trấn). Thay vào đó, lũ trẻ say mê tưởng tượng về cái đèn bàn tiệc, một thứ nhanh chóng trở nên đáng ao ước hơn cả thức ăn, nước uống, hay áo mặc. Cả Emma Jane lẫn Rebecca đều không thấy có gì bất hợp lý trước việc lũ trẻ nhà Simpson khát khao một cái đèn bàn tiệc. Lũ trẻ ngày nào cũng ngắm nghía hình chiếc đèn và biết rằng nếu chúng là các đại lý tự do thì chúng sẽ lăn lộn, chịu đựng khổ sở, trầy mình xước mẩy vì cái diễm phúc được ở chung một phòng với chiếc đèn kia qua những đêm đông dài sắp tới. Nhìn trong hình, chiếc đèn cao khoảng hai mét rưỡi, Emma Jane khuyên Clara Belle nên đo chiều cao phòng nhà Simpson; nhưng một dòng chú thích bên lề tờ quảng cáo nói nó sẽ cao gần một mét khi đặt trang trọng lên một chiếc bàn phù hợp, nếu muốn cái bàn thì thêm ba đô la nữa. Tờ quảng cáo còn nói chiếc đèn chỉ được làm bằng đồng thau đánh bóng nhưng trông chẳng khác nào vàng đúc, và chiếc chụp đèn đi cùng với nó (sẽ được tặng kèm nếu như đại lý đó bán thêm được ít nhất một tràm miếng xà phòng nữa) làm bằng giấy kếp nhăn với cả tá màu sắc hấp dẫn cho đại lý may mắn nọ chọn lựa.

Simpson Bập Bênh không tham gia vào nhóm này. Clara Belle là một đại lý phân phối khá thành công, nhưng Susan, đứa chỉ có thể nói “thà thòng”, chưa bao giờ đạt được lợi nhuận cao, và hai đứa song sinh còn bé quá nên mấy đứa lớn chỉ dám giao cho chúng sáu bánh mỗi lần, và bắt chúng khi đi bán hàng phải mang theo mảnh giấy ghi giá từng bánh, từng tá và từng hộp. Rebecca và Emma Jane đề nghị được đi khoảng hai, ba dặm theo một hướng tùy chọn và xem xem chúng có thể khơi dậy đến đâu nhu cầu đối với hai loại xà phòng Bạch Tuyết và Hồng Đỏ, loại đầu dành cho việc giặt giũ còn loại kia cho nhà vệ sinh.

Công tác chuẩn bị cho sự kiện này thật háo hức làm sao, có cả một cuộc hợp hội đồng lâu thật là lâu trên tầng áp mái nhà Emma Jane. Để chuẩn bị một bài nói cho phù hợp, hai cô bé có trong tay tờ quảng cáo của công ty xà phòng và, thậm chí còn tốt hơn nửa, chút hồi ức về lời rao của một ông bán thuốc dạo ở Hội chợ Milltown. Một khi đã được xem phương pháp, hay điệu bộ, hay cách khua môi múa mép của ông ấy, người ta sẽ không bao giờ quên. Thế là Emma Jane thực hành với Rebecca, rồi Rebecca lại thực hành với Emma Jane.

“Mời bà mua chút xà phòng cho cháu đi ạ! Cháu có hai loại là Bạch Tuyết và Hồng Đỏ, mỗi hộp xinh xắn thế này là sáu bánh, xà phòng trắng thì hai mươi xu còn đỏ cũng chỉ hai lăm xu thôi. Chúng được làm từ những nguyên liệu tình khiết nhất nên ai có tàn phế mà muốn ăn cũng được, vừa ngon vừa bổ đấy ạ.”

“Ối làng nước ơi, Rebecca, đừng có bốc giòi lên thế chứ!” Emma Jane cười lăn lộn cắt ngang. “Nói thế tớ thấy như hâm!”

“Cậu thì hơi tí là như hâm, như hâm,” Rebecca khiển trách, “làm tớ nhiều lúc nghĩ cậu hâm thật đấy. Nói thế thì hâm gì mà hâm; thôi tiếp nào, cậu không thích thì bỏ qua đoạn ăn đấy đi cũng được.”

“Bạch Tuyết là loại xà phòng giặt tuyệt vời nhất từng được sản xuất. Hãy nhúng quần áo vào một chậu nước, nhẹ nhàng xát xà phòng lên chỗ bẩn; rồi cứ để ngâm quần áo từ tối tới sáng hôm sau, và thế là một đứa trẻ nít cũng giặt được mà chẳng mất chút sức lực nào.”

“Em bé, không phải đứa trẻ,” Rebecca chỉnh lại theo tờ quảng cáo.

“Nghĩa như nhau cả mà,” Emma Jane cãi lại.

“Tất nhiên nghĩa như nhau rồi; nhưng trong quảng cáo thì đứa trẻ con phải được gọi là em bé hay là bé con, cũng như trong thơ ca vậy! Cậu có thích dùng từ bé con không?”

“Không,” Emma Jane làu bàu, “bé con còn tệ hơn cá em bé. Rebecca, cậu có nghĩ mình nên làm như tờ quảng cáo nói không, để cho Elijah hay là Elisha thử dùng xà phòng trước khi mình đem bán ấy?”

“Tớ không thể hình dung nổi một em bé lại giặt giũ được dù là vớibất kỳ thứ xà phòng nào đi nữa,” Rebecca trả lời; “nhưng chắc chắn đó phải là sự thật chứ, nếu không họ đã không dám in ra như thế, nên đừng có lo. Ôi! Sẽ thật vui biết bao, Emma Jane nhỉ? Sẽ có những nhà không biết tớ là ai, thế là tớ không phải sợ hãi, và sẽ diễn trơn tru cái bài loằng ngoằng về người tàn tật, em bé, cùng tất cả những thứ khác nữa. Nếu nhớ thì tớ phải nói cả cái câu cuối cùng nữa: ‘Chúng tôi có thể làm hài lòng tột đỉnh cung bậc cảm xúc của quý vi’.”

Cuộc nói chuyện này diễn ra vào một chiều thứ Sáu ở nhà Emma Jane, nơi mà Rebecca, với niềm vui sướng vô hạn, đã được ở lại đến tận Chủ nhật, vì hai bác cô phải đi Portland dự đám tang một người bạn cũ. Thứ Bảy nghỉ học, cả hai sẽ được dùng con ngựa già lông trắng, đánh xe ngựa đi Bắc Riverboro cách đó ba dặm, ăn bữa trưa lúc mười hai giờ ở nhà anh chị họ Emma Jane, rồi trở về nhà đúng bốn giờ chiều.

Khi hai đứa trẻ xin phép bà Perkins được tạt vào một vài nhà trên đường về để cố bán lấy một ít xà phòng giúp cho nhà Simpson, ban đầu bà nhất định không cho. Tuy nhiên, bà vốn chiều con và thật sự khó có thể phản đối Emma Jane mua vui theo cách kỳ lạ ấy; chỉ có điều Rebecca là đứa cháu của bà Miranda Sawyer khó tính mà bà phải đắn đo ngại ngùng như vậy; nhưng khi biết chắc chắn việc buôn bán ấy là vì mục đích từ thiện, bà đã bằng lòng.

Hai cô bé dừng ở cửa hiệu của ông Watson, chuẩn bị mấy hộp xà phòng lớn đem đi bán cho Clara Belle Simpson. Chúng bê hộp lên để đằng sau xe ngựa, và chua bao giờ có người nào đánh xe trên con đuờng quê ấy lại hân hoan hơn Rebecca và người bạn đồng hành của cô. Đó là một ngày hè Anh điêng rực rỡ chẳng gọi chút gì giống với lễ Tạ ơn cho dù nó đã đến rất gần. Đó là một ngày vàng gỉ sét, một ngày đỏ tươi và vàng sậm, vàng nhạt và đỏ son, vàng đồng và đỏ thắm. Sồi và phong lá vẫn còn nhiều, phô sắc đỏ lẫn trong sắc nâu cùng sắc vàng rực rỡ. Không gian như thứ rượu táo lóng lánh làm lòng người say mềm, và cánh đồng nào cũng chất đống lương thực vào mùa thu hoạch chín vàng ruộm hoặc đỏ ối, tất cả đều sẵn sàng đi về nhà kho, vào nhà máy lúa mì và ra chợ. Chú ngựa quên cả hai mươi năm tuổi già mà hít hà không gian tươi sáng ngọt lành, rong ruổi như một chàng ngựa câu giòn; núi Nokomis khoác một màu thiên thanh từ đằng xa đã trông thấy rõ; Rebecca đứng dậy, lòng dâng đầy niềm cảm khái yêu đời, cô họa lại thế gian thơ mộng:

Diễm tuyệt và bao la,

Nước ôm ấp thịt da,

Cỏ biếc che bầu ngực,

Thế gian bỏ bùa ta!

Đối với Rebecca, cô bé Emma Jane chậm chạp chưa bao giờ gần gũi đến thế, thân thiết đến thế, gắng gỏi đến thế và chân thật đến thế; còn Rebecca, trong trái tim chân thành của Emma Jane, chưa bao giờ tuyệt vời, kỳ lạ, lôi cuốn như trong chuyến đồng hành này, khi mà hai cô bé được ở bên nhau, được tự do và được tận hưởng những hân hoan của chuyến buôn bán đầy thú vị.

Một chiếc lá đẹp tuyệt bay vào trong xe ngựa.

“Màu sắc có làm cậu thấy như nõn nao không?” Rebecca hỏi.

“Không,” Emma Jane trả lời sau một lúc lâu; “không, không một chút nào cả.”

“Có lẽ nôn nao không phải là một từ thích hợp, nhưng là từ gần đúng nhất. Tớ thích ăn màu sắc, và uống, và ngủ trong đó nữa. Nếu cậu là một cái cây thì cậu thích làm cây gì nhất?”

Emma Jane đã thích thú thưởng thức nhiều lần trò này, và Rebecca đã thành công trong việc khai thông đôi tai cô, mở rộng tầm mắt cô và huấn luyện mồm miệng cô, để cô có thể “chơi trò đó” tàm tạm.

“Tớ thích làm cây táo nở hoa - cái cây nở hoa màu hồng cạnh chuồng lọn nhà tớ ấy.”

Rebecca cười phá lên. Câu trả lời của Emma Jane bao giờ cũng không thể đoán trước được. “Tớ sẽ chọn làm cây phong đỏ bên hồ kia kìa,” - cô lấy cái roi da mà chỉ. “Như thế tớ sẽ thấy được biết bao nhiêu thứ hơn cái cây táo hồng bên chuồng lợn của cậu. Tớ có thể nhìn thấy mọi thứ trong rừng, thấy chiếc váy đỏ của tớ trong chiếc gương của tớ, ngắm những cái cây vàng và nâu lớn cao lộn ngược dưới nước. Khi đủ lớn để có thể kiếm tiền, tớ sẽ mua một cái váy như chiếc lá này, toàn một màu ruby - mỏng manh, cậu biết đấy, với một cái đuôi rủ dài, viền mép uốn lượn và xếp nếp bồng bềnh; tớ nghĩ là tớ sẽ kiếm một cái khăn choàng màu nâu như thân cây kia, và tớ sẽ mặc màu xanh chỗ nào nhỉ? Họ có váy lót màu xanh lá cây không nhỉ? Tớ thích thỉnh thoảng lại để lộ chiếc váy lót xanh lá cây bên trong để cho người ta thấy lá của tớ trông thế nào trước khi tớ thành một cây phong đỏ.”

“Tớ nghĩ như thế thì xấu kinh dị,” Emma Jane nói. “Tớ sẽ kiếm một chiếc váy xa tanh trắng và khăn choàng hồng, tất hồng, dép đồng, và một chiếc quạt giấy trang kim.”