Thư Tịch Pliny

Lượt đọc: 1559 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Xlviii — Gửi Hoàng Đế Trajan

❊ ❊ ❊

Thưa Ngài, công dân thành Nicea đang xây dựng một nhà hát; dù công trình vẫn chưa hoàn thiện, nhưng theo thông tin tôi nhận được (vì chính tôi chưa đích thân kiểm tra sổ sách), họ đã tiêu tốn hơn mười triệu sesterce. Tệ hại hơn nữa, tôi e rằng số tiền đó đổ sông đổ biển. Bởi lẽ, hoặc do nền móng được đặt trên vùng đất bùn lầy, mềm xốp, hoặc do chính loại đá xây dựng quá nhẹ và dễ bở rời, mà các bức tường đang sụt lún và nứt toác từ trên xuống dưới. Vì vậy, tôi nghĩ Ngài cần cân nhắc xem liệu có nên tiếp tục công việc này, đình chỉ hoàn toàn, hay có lẽ, phương án khôn ngoan nhất là phá bỏ nó đi. Bởi lẽ, những trụ đỡ và phần nền móng đang được dùng để duy trì công trình này, theo quan sát của tôi, còn tốn kém hơn cả việc xây mới một cấu trúc vững chãi. Nhiều cá nhân đã đứng ra nhận xây dựng các phần của nhà hát này bằng chi phí riêng, một số người cam kết dựng cổng vòm, những người khác đảm nhận các hàng ghế phía trên khán đài. Thế nhưng, dự án này không thể thực hiện được vì tòa nhà chính – nơi cần phải được hoàn thiện trước tiên – hiện đang bị bỏ dở.

Thành phố này cũng đang xây dựng lại tòa phòng tập thể dục theo một quy mô lớn hơn nhiều; công trình cũ đã bị thiêu rụi trước khi tôi đặt chân đến tỉnh này. Họ đã bỏ ra một khoản chi phí nhất định, mà tôi e rằng, cũng là vô ích. Cấu trúc tòa nhà không chỉ bất đối xứng và thiếu cân đối, mà kiến trúc sư hiện tại (phải thừa nhận rằng, người này là đối thủ của kiến trúc sư ban đầu) còn khẳng định rằng các bức tường, dù dày đến hai mươi hai feet, cũng không đủ vững chắc để đỡ phần cấu trúc bên trên, do các khe hở chỉ được lấp đầy bằng đá vụn và các bức tường không hề được ốp gạch bên ngoài. Ngoài ra, cư dân thành Claudiopolis đang chôn vùi (tôi không thể gọi đó là xây dựng) một nhà tắm công cộng lớn, nằm ở một vùng đất thấp dưới chân núi. Nguồn quỹ dành cho công trình này đến từ số tiền mà những thành viên danh dự do Ngài bổ sung vào viện nguyên lão đã đóng góp (hoặc ít nhất là sẵn sàng đóng góp bất cứ khi nào tôi yêu cầu) để được gia nhập.

Vì vậy, do lo ngại tiền thuế của công chúng tại thành Nicea và – điều quý giá hơn bất kỳ giá trị tiền bạc nào – sự hào phóng của Ngài dành cho thành Nicopolis sẽ bị sử dụng sai mục đích, tôi khẩn cầu Ngài phái đến đây một kiến trúc sư để kiểm tra không chỉ nhà hát mà cả nhà tắm. Mục đích là để cân nhắc xem, sau tất cả những chi phí đã bỏ ra, liệu việc hoàn thiện chúng theo kế hoạch hiện tại là tốt hơn, hay nên thay đổi kế hoạch này, dỡ bỏ công trình kia ở mức độ cần thiết; nếu không, có lẽ chúng ta sẽ lại ném thêm tiền vào việc cố gắng cứu vãn những gì đã lãng phí trước đó.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 3 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.