Giờ đây, khỏi phải bàn, Charley đã nhanh chóng trở thành một chuyên gia tầm cỡ về cây cối. Có khi nó nhận một chân tư vấn cho công ty Davies[1] cũng được đấy. Nhưng ngay từ đầu tôi đã giấu nó mọi thông tin về những cây gỗ đỏ khổng lồ. Tôi cho rằng một con chó xù ở Long Island từng thực thi chức năng của nó tại Sequoia sempervirens hay Sequoia gigantean[2] thì có thể xem là không giống với những con chó khác, hay thậm chí có thể ví như Galahad[3] khi nhìn thấy Chén Thánh. Ý tưởng thật là sửng sốt. Sau trải nghiệm này, có thể nó sẽ chuyển sang một mặt bằng tồn tại khác, một chiều kích khác. Trải nghiệm này có thể khiến nó phát điên. Tôi đã nghĩ đến điều đó. Mặt khác, nó có thể biến con chó của tôi thành tầm thường. Một con chó với trải nghiệm như thế có thể trở thành hạ đẳng theo đúng với nghĩa đen của từ này.

Một khi bạn thấy cây gỗ đỏ, nó sẽ để lại trong bạn dấu vết hay tạo ra một hình ảnh sẽ ở lại mãi mãi bên trong bạn. Xưa nay, chưa từng ai thành công trong việc vẽ hay chụp ảnh cây gỗ đỏ. Cảm xúc mà chúng gây ra không thể nào truyền đạt được. Trước chúng, người ta chỉ có thể im lặng và tôn kính. Không chỉ là dáng vóc không thể tin nổi của chúng, không chỉ là màu sắc như luôn dịch chuyển và biến động dưới mắt bạn. Không, chúng không giống bất cứ ngọn cây nào mà chúng ta từng gặp. Chúng là sứ giả của một thời đại khác. Chúng mang bí ẩn của những cây dương xỉ đã biến mất cách đây hàng triệu năm, trở thành than đá kỷ các-bon. Chúng mang theo ánh sáng và bóng râm của chính chúng. Đứng trước cây gỗ đỏ, một kẻ kiêu ngạo, tếu táo, bất kính nhất cũng bị bỏ bùa, trở nên ngưỡng mộ và tôn trọng. Tôn trọng – đúng là từ này rồi. Người ta sẽ cảm thấy cái nhu cầu cúi gập người trước quyền uy hiển hiện. Tôi đã từng thấy những cây lớn như thế từ hồi còn rất bé, từng sống cùng với chúng, cắm trại và ngủ tựa lưng vào cơ thể khổng lồ ấm áp của chúng, và sự liên kết đó trong tôi không bao giờ phai nhòa. Và không phải riêng tôi mới có những cảm xúc đó.

Vài năm trước đây, một người mới đến, một kẻ lạ chuyển đến sống ở quê tôi gần Monterey. Những cảm xúc của hắn hẳn đã bị mài mòn và bóp nghẹt bởi đồng tiền và cách thức kiếm tiền. Hắn mua một khu rừng nhỏ cây thường xanh tọa lạc trong một thung lũng gần bờ biển. Và rồi, vì có quyền sở hữu, hắn đốn sạch cây, đem gỗ đi bán, để lại trên mặt đất đống đổ nát từ cuộc tàn phá của hắn. Cả thị trấn bị sốc và chết điếng. Đó không chỉ là sát nhân mà còn là sự báng bổ. Chúng tôi nhìn hắn với sự kinh tởm, và hắn đã bị đánh dấu cho đến tận ngày hắn chết.

Dĩ nhiên, đã có nhiều khu rừng nhỏ cổ xưa bị đốn nhẵn, nhưng nhiều tượng đài uy nghi này vẫn và sẽ còn tồn tại vì một lý do khá hay và thú vị. Các bang và chính quyền không thể mua và bảo vệ những cây thiêng liêng này. Vì vậy mà các câu lạc bộ, các tổ chức, hay thậm chí những cá nhân đã mua chúng và dành chúng cho tương lai. Tôi không biết trường hợp nào tương tự như thế. Đó là nhờ tác động của những cây đại thụ lên tâm trí con người. Nhưng liệu chúng tác động thế nào lên Charley đây?

Đến gần khu vực cây gỗ đỏ ở miền Nam Oregon, tôi nhốt nó phía sau Rocinante với phần mui đóng kín. Tôi đi qua nhiều khu rừng nhỏ mà không dừng lại vì chưa thích hợp. Và rồi, trên một đồng cỏ cao, cạnh một dòng suối, tôi nhìn thấy ngọn cây ông nội đó. Nó đứng một mình, cao đến hơn chín mươi mét, với chu vi bằng cả một căn hộ nhỏ. Các cành của nó xum xuê những lá dẹt màu xanh tươi, chỉ bắt đầu xuất hiện ở độ cao không dưới bốn mươi lăm mét. Bên dưới là một cây cột thẳng, hơi thon thon, với những màu đỏ, tía và xanh. Phần đỉnh của nó trông hoành tráng tuy bị sét đánh nứt toác trong cơn bão nào đó ở quá khứ. Đó chính là thời gian tôi chờ đợi. Tôi mở cửa sau cho Charley ra ngoài và im lặng đứng nhìn, vì đây có thể là giấc mơ đẹp nhất về thiên đàng của loài chó.

Charley đánh hơi và rung lắc chiếc vòng cổ. Nó thong dong đi ra bãi cỏ, nơi có những cành cây non, tiến đến con suối và uống nước. Rồi nó tìm xem có gì khác để làm không.

“Charley”, tôi gọi. “Nhìn kìa!” tôi trỏ cho nó cây ông nội. Nó ngoe nguẩy đuôi và lại uống tiếp. Tôi nói, “Dĩ nhiên. Nó không nhấc đầu lên đủ cao, làm sao thấy được các cành để biết đó là một thân cây”. Tôi tiến đến chỗ nó, nhấc thẳng chiếc mõm của nó lên. “Coi kìa, Charley. Đây là vua của các loài cây. Đây là kết thúc của cuộc Truy tìm”.

Charley bị hắt hơi như tất cả mọi con chó khi bị nhấc đầu lên quá cao. Tôi cảm thấy cơn tức giận và chán ghét mà người ta vẫn thường hay dành cho những kẻ không biết thưởng thức, những kẻ mà sự thiếu hiểu biết của họ làm hủy hoại cả một kế hoạch quý báu. Tôi lôi nó đến thân cây và dí mũi nó vào đó. Nó lạnh lùng nhìn tôi, tha thứ cho tôi, rồi ung dung đi ra một bụi cây phỉ.

“Chẳng biết nó làm thế có phải vì thù hằn hay đùa cợt không”, tôi tự nói với chính mình. “chắc mình tức điên đến giết nó quá. Nếu không hiểu ra chuyện này, mình không thể sống nổi”. Tôi mở con dao xếp và đi đến bên con lạch, nơi tôi cắt một nhánh của một cây liễu nhỏ, một chạc ba chứa đầy lá. Tôi tỉ mẫn tỉa các đầu cành, vót nhọn phần gốc, rồi đi tới cây ông nội đáng kính kia, cắm cành liễu lên mặt đất để những lá xanh của nó tựa lên vỏ cây gỗ đỏ xù xì. Rồi tôi huýt sáo gọi Charley và nó đáp lại một cách đáng yêu. Tôi cố tình không nhìn nó. Nó vởn vơ xung quanh cho đến khi nhận ra cành liễu và có vẻ như giật mình vì bất ngờ. Nó tinh tế đánh hơi những chiếc lá vừa bị cắt. Và rồi, sau khi quặt qua quặt lại để lấy đà và chọn hướng, nó lao vút đi.

❀ ❀ ❀

[1] Một công ty lớn của Mỹ chuyên tư vấn về cây cối và vườn tược.

[2] Tên tiếng La-tinh của các giống cây khác nhau.

[3] Hiệp sĩ bàn tròn của vua Anh Arthur mà, theo huyền thoại, là một trong ba người đã tìm thấy Chén Thánh.