Tôi đến căn cứ tập huấn thi đấu nghiệp vụ trinh sát của quân khu, mới biết trinh sát rốt cuộc là chuyện thế nào. Nếu nói trước đây tôi có thể dựa vào chút thông minh vặt của mình để qua loa cho qua chuyện, thì tập huấn tuyệt đối không phải là chuyện như vậy.
Hãy nói về môi trường sinh sống của chúng tôi trước đã.
Căn cứ tập huấn nằm bên một hồ nước, chúng tôi đều ở trong những chiếc lều dùng cho tiểu đội bộ binh được dựng tạm. Lúc đó đã là tháng năm, đầu hạ sắp đến, muỗi mòng trong khu rừng bên hồ nước nhiều đến mức không thể tưởng tượng nổi, từ nhỏ đến lớn tôi chưa từng thấy nhiều muỗi mà lại to thế này. Nói thế nào nhỉ? Lúc bạn đi vệ sinh — cái gọi là nhà vệ sinh chính là đào một cái hố lớn ở khoảng trống trong rừng, bên trên đặt mấy tấm ván gỗ làm chỗ đặt chân, đây là điều tôi chưa từng thấy bao giờ. Chuyện hôi thối thì khỏi phải bàn, lúc bạn đi đại tiện thì muỗi lao vào cắn xé mông bạn một cách dữ dội, xong việc kéo quần lên thì mông đã ngứa ngáy đến mức khó tả, luôn cảm thấy bị cắn hơn một vạn nhát. Tôi chính là học hút thuốc vào lúc đó, để xông muỗi — mặc dù các đội viên thụ huấn chúng tôi bị nghiêm cấm hút thuốc, nhưng vẫn có rất nhiều cán bộ và sĩ quan thụ huấn hút thuốc, có hiệu quả hay không thì ít nhiều vẫn có tác dụng đôi chút. Uy lực của loài muỗi này là lần đầu tiên tôi nhìn thấy, cho dù bạn có mặc quân phục huấn luyện rằn ri, chúng cũng có thể cắn thủng. Cái gọi là nước hoa xua muỗi hay đại loại thế hoàn toàn chẳng tích sự gì. Điều tôi sợ nhất chính là điểm danh buổi tối, Miêu liên không những giọng to, côngcông phu huấn luyện người ta cũng là hạng nhất, có thể đổi đủ chiêu trò để mắng bạn — thời gian này rất lâu, nếu không có khoảng một tiếng thì đừng mong giải tán — lúc này muỗi bắt đầu bận rộn, bạn lại không dám đánh, chỉ nghe chúng từng bầy từng bầy vo ve bên tai — nếu bạn không dùng từ "bầy" thì không thể hình dung nổi, bởi vì chúng chưa bao giờ hoạt động đơn lẻ mà luôn theo bầy đàn, hơn nữa số lượng bầy lại cực kỳ cực kỳ nhiều. Huynh đệ nào cũng bị cắn đến khổ sở. Màn chống muỗi cũng chui vào được, tôi thực sự không biết chúng chui vào bằng cách nào — lúc ở nhà tôi vốn không có thói quen ngủ màn, vì có thuốc diệt muỗi, có nhang muỗi điện tử, muỗi ở thành phố cũng không đến mức hoành hành ngang ngược như vậy, dựa vào thân hình to lớn và số lượng áp đảo để tiến hành đủ loại oanh tạc đối với con người. Ở đây, việc đầu tiên mỗi ngày thức dậy làm nội vụ của tôi chính là giắt màn cho thật kỹ.
Tiếp theo là huấn luyện. Huấn luyện không chỉ cường độ lớn, mà độ khó cũng cao. Ngoài các nội dung trinh sát truyền thống ra, còn có rất nhiều nội dung trinh sát kỹ thuật mang tính kỹ thuật cao, nội dung thì không nói nhiều nữa. Nhưng rất nhiều sĩ quan cũng là lần đầu tiên tiếp xúc, tôi lại càng không phải bàn.
Chúng ta hãy nói về khái niệm cường độ trước. Chỉ nói đến mấy môn khiến tôi ấn tượng sâu sắc nhất đi.
Thông thường chúng tôi chạy việt dã vũ trang trong quân đội thực chất là chạy trên đường núi có đường sẵn, nghĩa là bạn chạy mỗi ngày thì thành đường, hơn nữa ngày càng bằng phẳng, độ dốc ban đầu cũng không cao. Tiêu chuẩn kiểm tra thông thường của đại đội trinh sát chúng tôi là hai cự ly 5000 mét và 10000 mét, tân binh không bắt buộc phải chạy 10000 mét, nhưng tôi đều tham gia cả. Khái niệm việt dã vũ trang chính là mang theo súng, băng đạn, lựu đạn, bình tông... mà chạy, không có ba lô. Thành tích việt dã vũ trang 5000 mét cá nhân của tôi là 17 phút 15 giây, xếp thứ năm trong đại đội, người chạy nhanh nhất là tiểu đội trưởng ở đại đội ba, 16 phút là về đích; thành tích 10000 mét là 44 phút 10 giây, đây là vị trí số một trong đại đội chúng tôi, người đứng thứ hai là Trần bài trưởng, 44 phút 27 giây, chỉ chậm hơn tôi một chút xíu, tôi nghĩ là do chân anh ấy từng bị chuột rút, khối lượng vận động lớn không được thoải mái cho lắm, còn tôi thì khá trơn tru, đường càng dài càng sung sức.
Thế nhưng trinh sát tập huấn chuẩn bị thi đấu thì lại không như vậy, đường thì tuyệt đối là đường mòn nhỏ hẹp đã đành, mặt đường lại gồ ghề đến mức người thường không thể chấp nhận nổi, độ dốc nhấp nhô cũng rất lớn, thường xuyên là 60 độ lên 60 độ xuống, hơn nữa còn yêu cầu đội mũ sắt, chính là loại mũ sắt kiểu 80 được bọc vải rằn ri, khi kiểm tra trong trung đoàn tôi toàn đội mũ huấn luyện, nếu không chịu nổi thì cởi mũ ra nhét vào túi rồi đầu trần chạy. Nhưng đội mũ sắt thì lại khác, quai mũ chốc lát lại siết chặt lấy bạn, bạn lại không dám nới lỏng, hễ nới lỏng là bị xóc lưỡng lự, lại càng không dám cởi ra, một là không biết vứt đi đâu, hai là không biết lúc nào sẽ có cán bộ cơ quan quân khu nào đó mai phục ở bất cứ đâu, quy định không cho phép cởi mũ sắt ra, bị bắt được là rắc rối lớn. Sự tiêu hao thể lực này có thể tưởng tượng được.
Lần đầu tiên chạy việt dã địa hình núi non 10000 mét của tôi, vậy mà lại có cảm giác mệt mỏi và thở không ra hơi, chạy mất 1 tiếng 20 phút. Đương nhiên người khác cũng chẳng khá khẩm hơn là bao.
Tiếp theo là leo trèo.
Tôi ở trong trung đoàn chỉ từng leo tòa nhà leo trèo bốn tầng, thành tích là 7 giây 07. Thành tích này chỉ kém kỷ lục những năm trước của Miêu liên một chút, anh ấy leo tòa nhà leo trèo là 6 giây 49. Thành tích của tôi ở đại đội trinh sát trung đoàn ước chừng là nhanh nhất, ở sư đoàn thì tôi không biết, lần này nhìn thấy phong thái leo trèo của mấy kẻ gọi là cao thủ thuộc tiểu đoàn trinh sát cơ quan sư đoàn, trong lòng tôi đã nắm chắc, không đến mức sợ hãi như vậy.
Thế nhưng tập huấn thì làm gì có tòa nhà cho bạn leo chứ, cán bộ cơ quan của một đơn vị nào đó lái xe Jeep dẫn đầu, tìm đại một vách đá trong thung lũng, leo đi.
Tôi ngẩng đầu nhìn lên, ngoan ngoãn ơi, cao tận 30 mét, hơn nữa lại rất trơn trượt, những cái cây nhỏ mọc trên vách đá có thể dùng làm điểm tựa nghỉ ngơi thì cực kỳ cực kỳ ít, lại còn có rất nhiều "trần nhà" — đây là tiếng lóng của chúng tôi, chính là những khối đá nhô ra trên vách đá. Đây là một việc vô cùng nguy hiểm, bất kể là leo núi tay không hay không, đều phải treo người lơ lửng mới có thể vượt qua, đó là sự thử thách cực đại đối với lực tay, lực eo và khả năng phối hợp của cơ thể. Thêm dây bảo hiểm vào cũng vẫn nguy hiểm, bởi vì bất cứ lúc nào cũng có thể có đá rơi xuống, cho dù có đội mũ sắt, bị đập trúng một cái cũng đủ đau đớn rồi.
Mà tiêu chuẩn kiểm tra là vách đá cao 50 mét, đây mới chỉ là bắt đầu. Thật không biết là tên nào nghĩ ra chủ ý này. Sau này khi xem tivi thấy hình ảnh của các câu lạc bộ leo núi nào đó, tôi chỉ muốn cười, nếu quen biết tôi, tôi sẽ giới thiệu cho họ mấy địa điểm, bảo đảm sẽ từ bỏ sở thích này, từ nay về sau làm người cho ngoan ngoãn, không dám nói mình là người yêu thích thể thao mạo hiểm nữa — nhất là cái tên huấn luyện viên chết tiệt đó, cứ hay táy máy tay chân khi dạy các cô gái đẹp, tôi lại càng muốn cười hơn — mày tính là cái thá gì mà cao thủ leo núi chứ? — Thói quen của quân đội là làm nhiều nói ít, kỳ thực chẳng có mấy ai biết rốt cuộc tập huấn trinh sát là thế nào, chẳng ai cảm thấy có gì to tát cả. Bạn cứ hỏi bất kỳ huynh đệ trinh sát nào ở cácbộ đội dã chiến xem, leo núi là môn gì? — Môn cơ bản.
Nơi chúng tôi tập huấn và thi đấu lúc bấy giờ, chính là nơi những cậu em tham gia một cuộc thi quân sự quốc tế nổi tiếng nào đó sau này luyện tập leo núi, ngay cả giáo viên huấn luyện cũng là một người. Chúng tôi đã đặt cho nơi đó một cái tên mang phong cách thi ca, có chút quê mùa, nhưng lại vô cùng chính xác — "Thanh Sơn hạp cốc". Cho đến tận bây giờ nghĩ lại nụ cười vẫn hiện lên trên khóe môi, bởi vì sau khi leo lên đến nơi, phong cảnh quá mức tươi đẹp! Hai bên là vách đá xanh ngắt, ở giữa là một thung lũng, đường đá dăm, hai bên đường là thảm cỏ cao ngút ngang lưng, không thể tả hết sự nên thơ hữu tình. Lát nữa tôi sẽ tìm thử xem có lưu lại bức ảnh phong cảnh nào của "Thanh Sơn hạp cốc" không, thực sự là ký ức vẫn còn mới nguyên. Cứ nghĩ đến là lại muốn cười, đẹp quá! Lần này thời kỳ đặc biệt đã qua, tìm một cô nàng xinh đẹp mãi vẫn chưa cưa được, lái chiếc xe Jeep mui trần đi dã ngoại thôi! Sự nên thơ hữu tình nhường ấy cộng thêm lửa trại lãng mạn lại ngâm nga vài câu thơ thẩn, tuyệt đối cưa đổ! — Lại bắt đầu không nghiêm túc nữa rồi.
Tiếp theo là vượt vật cản. Không phải vật cản bộ binh 400 mét truyền thống, mà là vật cản đặc chủng được xây trên địa hình núi dốc, được xây cực kỳ đẹp, do một đại đội công binh mất một ngày một đêm để hoàn thành — điều khiến tôi cảm thán cho đến tận bây giờ chính là tác phong kỷ luật nghiêm minh nói là làm, hiệu quả làm việc cao tột độ của quân đội, con người bây giờ nói năng chưa chắc đã giữ lời, nhưng ở trong quân đội, một là một, hai là hai, không có chỗ để thương lượng. Hôm nay thủ trưởng bảo ở đây xây một vật cản, sáng ngày mùng hai thức dậy thì nhất định sẽ có. Các anh em công binh xây đẹp thật đấy! Chúng tôi sau khi nhìn thấy đều hít một hơi lạnh, độ dốc của sườn đồi bao nhiêu tôi không nhớ rõ nữa, nhưng quả thực là trên con đường sườn núi vô cùng dốc đó xây cho bạn mấy trăm mét đủ loại vật cản, cụ thể có những thứ gì thì không nói nữa. Quá lãng phí sự nhiệt huyết, bởi vì tôi đã phát hiện ra cái bệnh hay lan man của mình rồi. Dù sao thì độ khó tăng lên là theo cấp số nhân. Nếu tôi nói điều này khổ sở thế nào, Miêu liên nhất định sẽ nhếch mép, nặn ra hai chữ: "Nói nhảm!"
Và còn có đủ loại môn cơ bản nhỏ nhặt khác, nhiều đến mức tôi chẳng biết nên bắt đầu từ đâu.
Hôm sau nói tiếp nhé, hơi mệt rồi.
