Nhiều năm về trước, một mặt đen to và một mặt đen nhỏ đã gặp nhau. Họ ngồi trên một chiếc xuồng cao su mà chúng ta gọi là xuồng đột kích, xuồng xuôi dòng nước ca hát cười đùa suốt dọc đường, hai gương mặt đen to và đen nhỏ cười đến mức không thể tả nổi.
Một hạ sĩ người Quảng Đông mặt cũng rất đen nhưng không đen bằng mặt của hai người họ, tính tình trầm ngốc, tay lái chiếc mô-tơ Mã Đạt của xuồng cao su "tạch tạch tạch" chạy, một câu cũng không dám nói nhiều nhưng thường xuyên bị hai người mặt đen to và mặt đen nhỏ chọc cho cười đến mức không khép được miệng, luôn mang theo vẻ hơi kinh ngạc lại hơi ấm áp nhìn mặt đen to, hình như đang nghĩ mặt đen to đã bao lâu rồi không cười sảng khoái thế này.
Nhiều năm sau, mặt đen nhỏ lại một lần nữa nhìn thấy mặt đen to này, có điều mặt đen nhỏ nhìn thấy mặt đen to ở trên bản tin truyền hình.
Đó là đoàn đại biểu quân sự Bộ Quốc phòng Romania sang thăm Trung Quốc do bộ trưởng quốc phòng của họ dẫn đầu với quy mô rất cao, Tổng tham mưu trưởng Giải phóng quân của chúng ta cùng một đám thượng tướng, trung tướng, thiếu tướng đã đón tiếp họ tại Đại lễ đường Nhân dân, chủ và khách đã có buổi trò chuyện hữu nghị, bày tỏ lòng tin tưởng đầy đủ đối với mối giao lưu hữu nghị giữa hai nước hai quân.
Ban đầu mặt đen nhỏ không chú ý lắm, bởi vì chuyện của tướng lĩnh thì anh không quan tâm lắm, đang định đổi kênh, thế nhưng ống kính vừa chuyển sang toàn cảnh hội trường thì anh giật mình thon thót——trong số những vị tướng tinh Giải phóng quân đang bình tĩnh tự tại, cười nói vui vẻ lại có một gương mặt đen to đầy bồn chồn lo lắng, đến tay cũng không biết nên đặt vào đâu cho phải.
Gương mặt đen đó của ông thực sự quá mức nổi bật, cho dù là ngồi giữa đám thiếu tướng ở tận mấy hàng phía sau tổng tham mưu trưởng thì vẫn đen đến mức chói mắt, đen hệt như cục than——nói là cục than vẫn còn là nhẹ.
Sau đó khi bản tin được phát lại, mặt đen nhỏ đã ghi hình đoạn này lại rồi xem đi xem lại.
Rồi bấm dừng ở khung hình toàn cảnh đó, nhìn thấy mặt đen to bồn chồn lo lắng, ánh mắt láo liên, toàn bộ cơ thể đều không được tự nhiên, không biết phải làm sao cho phải, đứng giữa những thiếu tướng trẻ tuổi đều áo quần là lượt, phong thái tướng lĩnh chuyên nghiệp tuyệt đối lại trở nên lạc lõng đến thế, cứ như mượn nhầm bộ quần áo của ai đó để trà trộn vào vậy, bảo ông là công nhân quốc phòng lão thành thì thực sự không oan cho ông——cái nết đó của ông quả thực chính là mang lại cảm giác của một công nhân quốc phòng lão thành.
Không có chiếc áo ghi-lê thiếu tướng lục quân thẳng thớm kia, đi trên đường ngươi có thể tưởng ông là cái gì chứ? Chẳng qua chỉ là một tên nhà quê chính hiệu ở vùng núi, ngươi hỏi đường hắn có chừng ngươi còn chẳng thèm đếm xỉa đến.
Hơn nữa tóc đã điểm bạc, mặt đen nhỏ nhìn thấy mà xót xa muốn trào nước mắt.
Sau đó mặt đen nhỏ nhìn thấy hạ sĩ người Quảng Đông kia, bây giờ vẫn là hạ sĩ nhưng đã là hạ sĩ bậc hai rồi, đứng thẳng như một con chó sói lớn trung thành tận tụy ở phía sau chỗ ngồi của các vị tướng lĩnh, đối diện thẳng vị trí của mặt đen to.
Hắn không vì mặt đen to là thiếu tướng mà có thái độ nịnh hót gì, vẫn là ánh mắt lạnh lùng, cảnh giác ấy, bảo vệ chủ nhân của mình hệt như một con chó sói lớn thực thụ——chỉ là đã đổi sang một chiếc áo ghi-lê lục quân bằng vảiạ dạ thẳng thớm mà thôi.
Hắn giống như mấy chục tên úy quan được bố trí rải rác xung quanh cũng có ánh mắt mang cái tinh thần chó sói trung thành tận tụy, tiến lùi không lùi bước ấy, đứng khoanh tay lập thế vững như bàn thạch không hề nhúc nhích, thế nhưng ánh mắt của mọi người đều không rảnh rỗi mà lại còn đang nhìn về một hướng——cho dù đứng ở bất cứ góc độ nào mà nói thì thực ra đều không có sự cần thiết, nhưng thói quen nghề nghiệp mà ngươi có thể bỏ được sao?
Trong số những con chó sói lớn trung thành tận tụy ấy, hắn là hạ sĩ duy nhất.
Mặt đen nhỏ liền lục lại rất nhiều tờ báo thời điểm đó, tìm kiếm tên của mặt đen to ở trong đó. Giống như nhiều năm về trước khi mặt đen nhỏ vẫn còn là một binh nhất, tìm kiếm tên của mặt đen to trong đống báo chí chất cao như núi và sử liệu chiến tranh ở thư viện với sự thành kính và số sắng hệt như vậy——cho dù hai lần tìm kiếm cách nhau rất nhiều năm ấy nhận được đáp án không giống nhau, nhưng cái tên thì vẫn là một.
Lúc đó, tờ báo địa phương đưa tin về chuyến thăm hữu nghị của quân đội nước ngoài mà mặt đen nhỏ tìm được, ở cuối một dãy dài các thủ trưởng tham dự chính là tên của mặt đen to; trong loạt bài báo của báo quân đội về chuyến thăm hữu nghị của quân đội nước ngoài lần đó, trong đó có một bài chính là tiểu ký sự về việc mặt đen to hộ tống các sĩ quan cao cấp quân đội hữu nghị Romania đến tham quan lực lượng đặc chủng Lục quân Giải phóng quân, chỉ có một bức ảnh minh họa duy nhất——mặt đen to cầm một khẩu tiểu liên tự động 95 mà mặt đen nhỏ rất quen thuộc ở thao trường giải thích gì đó với các vị tướng quân nước ngoài.
Cái thần thái ấy hoàn toàn không có sự bồn chồn lo lắng như ở Đại lễ đường Nhân dân, mà giống như một công nhân quốc phòng lão thành đang đứng trong phân xưởng của mình khoe khoang điều gì đó với khách, sự tự tin và kiêu hãnh đến cực độ, đổi sang một từ thông tục để nói chính là kiêu ngạo đến mức không chịu nổi.
Phía sau vóc dáng rộng lớn của ông có thể nhìn thấy mấy vị úy quan và hạ sĩ đeo mũ chống đạn Kevlar, mặc đồ ngụy trang toàn thân, mặt bôi ngụy trang cắm chặt trên mặt đất như những chiếc đinh ngụy trang đang đứng trầm mặc, tất nhiên là mắt và phù hiệu trên cánh tay của họ đã qua xử lý bằng PHOTOSHOP——tiêu đề là "Phó bộ trưởng Hà của bộ phận nào đó thuộc Tổng tham mưu trưởng hộ tống đoàn đại biểu Bộ Quốc phòng Romania thăm Trung Quốc đến tham quan căn cứ nào đó của quân đội chúng ta".
Bài viết bên dưới tôi không đọc nữa, bởi vì những bài văn khuôn sáo rập khuôn đều tăm tắp không đáng để đọc.
Nhiều năm về trước khi mặt đen nhỏ vẫn còn là một binh nhất, cũng đã từng lật xem tên của mặt đen to trong một chồng báo và sử liệu chiến tranh giai đoạn giữa và cuối thập niên 80.
Mặt đen to trên bức ảnh lúc đó hãy còn chưa rộng lớn nhường này, nhưng cái vẻ nghênh ngang trong ánh mắt thì vẫn y nguyên.
Năm đó binh nhất mặt đen từng ghi chép lại, ghi ngay trong cuốn nhật ký của mình, đó là lời giới thiệu minh họa nhỏ trong một loạt bài báo của "Giải phóng quân báo" năm 1988 mang tựa đề "Chí anh hùng trinh sát trong chiến dịch luân chiến hai sườn núi":
"Hà mỗ mỗ, 32 tuổi, thiếu tá tiểu đoàn trưởng tiểu đoàn trinh sát thuộc sư đoàn bộ binh cơ giới nào đó của Tập đoàn quân nào đó thuộc Lục quân Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc, tốt nghiệp chuyên ngành chỉ huy trinh sát của Học viện Lục quân nào đó thuộc Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc, trung đội trưởng trung đội 3 đại đội trinh sát thuộc quân khu nào đó trong thời kỳ chiến dịch luân chiến hai sườn núi, công thần hạng nhất, được Quân ủy Trung ương phong tặng danh hiệu 'Anh hùng chiến đấu'.
Người này chiến đấu dũng cảm, từng nhiều lần trực tiếp dẫn dắt phân đội trinh sát hoàn thành các nhiệm vụ trọng đại, không một lần thất bại, các đội đặc công của quân địch nghe tên đã thấy kinh hồn bạt vía.
Ông từng dẫn dắt một phân đội trinh sát 15 người quần nhau với lực lượng vây quét của quân địch có ưu thế tuyệt đối ở hậu phương địch suốt một tháng trời, tiêu diệt 40 tên địch mà bản thân không thương vong một ai, sau khi hoàn thành nhiệm vụ đã rút lui suôn sẻ, trở thành một chiến dịch điển hình trong tác chiến trinh sát của chúng ta thời kỳ chiến dịch luân chiến hai sườn núi.
Hà mỗ mỗ đã gây ra sự uy hiếp rất lớn cho kẻ địch, đội đặc công quân địch treo thưởng 10 vạn nhân dân tệ để đổi lấy thủ cấp của ông..."
Mặt đen nhỏ lục cuốn nhật ký năm xưa của mình ra, đọc xong không khỏi phì cười——với cái nết nghênh ngang đó của mặt đen to, làm tướng quân thì chắc chắn vẫn là cái nghề cũ, điều này cũng thôi đi; mấu chốt là hiện giờ ông đang lăn lộn trong đại viện Tổng tham mưu, liệu có còn mở miệng ra là câu "mẹ kiếp" hay không?
Các thủ trưởng ở tổng bộ đã nhẫn nhịn kiểu gì vậy? Hay là giống như phó tư lệnh quân khu, không những không để tâm mà còn sẵn sàng cãi cọ với ông?
Lúc tiếp khách nước ngoài thì phiên dịch dịch cho ông kiểu gì đây? Mấy vị tùy viên quân sự trú tại Trung Quốc đó đều hiểu tiếng Trung, nói giỏi không chịu nổi, chắc chắn là nghe hiểu, không biết trong lòng có cảm giác gì đây?
Thực sự không thể tưởng tượng nổi mặt đen to ngồi ở cơ quan tổng bộ thì có cái nết gì——thế nhưng dựa theo tính cách của ông, thì sẽ không đời nào sửa đổi đâu, cho dù Thái Sơn bị biển lớn nhấn chìm, Hoàng Hà bị cao nguyên san lấp, ông tuyệt đối vẫn giữ cái nết này!
Thế thì đám tham mưu cán sự mặt trắng dưới tay ông ở tổng bộ phen này có ngày lành tháng hạn để qua rồi, tuyệt đối ngày nào cũng bị mắng cho xối xả——chỉ là không biết có phải bị ông tổ chức cho buổi sáng chạy việt dã 10 cây số trước rồi tính sau hay không, chiếc xe máy ngụy trang cưng quý đó ở đại viện Tổng tham mưu còn cho phép phóng như Yêu quái gió đen xuất sơn nữa hay không?
Theo tôi được biết thì đại viện quân đội đều hạn chế tốc độ cực kỳ nghiêm ngặt, ước chừng là khó đấy, xe máy cũng không cho phép cán bộ cấp thiếu tướng chạm vào đâu, chắc chắn là cứ ra cửa là Audi, thực sự không biết ông chịu đựng kiểu gì nữa.
Thế nhưng có ông làm việc này, rốt cuộc cũng khiến nhân dân Trung Quốc có thể yên tâm hơn nhiều rồi——đây là một nam nhi đầu đội trời chân đạp đất thực thụ, thực sự làm cái nghề đặc chiến này cả một đời, hơn nữa đứng trước Patton cũng có thể đối đầu một phen, cho dù ông không lái xe tăng mà lái xe đột kích thì tuyệt đối là chủ nhân dám đâm thẳng vào chiếc xe tăng do chính Patton lái mà không thèm chớp mắt lấy một cái!
Còn gì nữa không?
Mặt đen nhỏ còn nhìn thấy một câu do chính mình viết năm xưa bên cạnh phần giới thiệu vắn tắt và bức ảnh được cắt ra từ tờ báo quân đội đã ngả màu ấy, nét chữ có lực thấu cả xương giấy:
——"Vì ông, chúng tôi sẵn sàng hy sinh!"
Viết đến mức rách cả mấy tờ giấy, chữ rất to, rõ ràng tâm trạng lúc đó vô cùng kích động.
Sống mũi mặt đen nhỏ cay xè, rất nhiều chuyện hiện lên trong đầu.
Hồi đó các tiểu binh vẫn thường truyền tai nhau những câu chuyện về mặt đen to, đều nói bộ phim truyền hình hay nhất về đại đội trinh sát thời bấy giờ là "Đội đột kích Hắc Báo" chính là lấy trung đội của mặt đen to làm nguyên mẫu.
