Nhiều năm trước, anh em chúng tôi cứ thế tự rèn giũa bản thân trong cái khe núi bị bao vây bởi những dãy núi mà chúng tôi tự gọi là Đại đội Cẩu Đầu, hoặc là mọi người cùng cọ xát lẫn nhau——lúc đó vì sao lại tự giày vò bản thân như vậy? Cọ xát với nhau tàn nhẫn thế để làm gì? Vì cái gì? Vì ai?
Là vì bản thân mình là cái quái gì chứ, một thứ đặc công khỉ gió nào đó, hay thứ anh hùng kiểu như trong phim ảnh vớ vẩn kia sao?
Nhảm nhí.
Không phải là không có, tuyệt đối là có.
Tôi quen một binh sĩ ở Trung đội Một, kẻ đó thực sự từ nhỏ đã yêu thích quân sự, thích xem phim của Mỹ đến mức mê mẩn không dứt ra được. Sau này tên nhóc này lại thực sự có thể nổi bật trong cuộc thi tài trinh sát của Quân khu, đến được Đại đội Đặc biệt.
Nhưng sau khi cậu ta thực sự đeo băng tay và chịu huấn luyện ở cái nơi chó chết này đúng một tuần, bạn thử hỏi xem cậu ta còn nhớ bộ phim nào hay ấn phẩm cuồng tín quân sự khỉ gió nào nữa không?
Đến một nụ cười gượng cậu ta cũng chẳng nặn ra nổi.
Bởi vì, huấn luyện của đặc công thực thụ, vĩnh viễn là sự gian khổ và khô khan.
Gian khổ là thứ bạn có thể tưởng tượng ra, nhưng sự khô khan mới là thứ bạn khó lòng tưởng tượng nổi.
Thực sự thú vị giống như trong phim vậy sao?
Cho đến tận bây giờ tôi vẫn không thấy nó thú vị chút nào, không chỉ riêng tôi, bạn đi hỏi những người chiến đồng cũ của tôi xem, chẳng ai cảm thấy đó là một việc tràn đầy thú vị cả.
Chính là sự khô khan.
Ở bất kỳ đơn vị dã chiến nào của Quân Giải phóng Nhân dân, điều khó chịu đựng nhất không phải là gian khổ, không phải là mệt mỏi, càng không phải là nguy hiểm, mà chính là——sự khô khan ngày lại qua ngày, sự khô khan năm này nối tiếp năm khác.
Bởi vì, rèn một khối sắt sống thành hàm răng thép, là một quá trình lặp đi lặp lại.
Bạn có biết chiến tranh nổ ra vào năm nào không?
Bạn không biết.
Nhưng bạn có biết khi nào mình phải chuẩn bị đánh giặc không?
Bạn luôn sẵn sàng trực chiến 24/24 giờ——lệnh vừa phát ra là chúng tôi trang bị đầy đủ không chút do dự, khi nào đến chiến trường khi nào xung trận không do chúng tôi quyết định nhưng lập tức có thể xung trận thì không có vấn đề gì.
Những năm đầu trong quân đội, tôi đã đọc rất nhiều tiểu thuyết của Chu Tô Tiến, không phải là kích động không chịu nổi, mà là thấu hiểu không chịu nổi——những sĩ quan tác chiến đặc biệt chuyên nghiệp của Đại đội Đặc biệt chính là cái tiết tháo này, cực kỳ mong mỏi sự chiến tranh giáng lâm, khát khao chiến tranh giáng lâm còn hơn cả khát khao cuối tuần về nhà gặp vợ. Thể hình tốt như thế mà một tuần mới gặp vợ một lần cũng thật chẳng dễ dàng gì, mỗi lần ra ngoài diễn tập huấn luyện đóng quân là nửa năm trời lại càng không dễ dàng hơn, thế nhưng vẫn mong mỏi đánh giặc hơn là gặp vợ——thế còn những tiểu binh chúng ta thì sao?
Bạn cảm thấy chúng ta mong mỏi đánh giặc lắm sao?
Đặc biệt là ngoại trừ tôi ra, một đội ngũ mà toàn là hạ sĩ quan kỳ cựu đã mấy năm thế này, các người thực sự nghĩ rằng bọn họ ngày nào cũng tơ tưởng đến việc mình sẽ dũng mãnh thế nào khi đánh giặc sao?——đều là mình bằng thịt cả mà! Rất nhiều người là hạ sĩ quan lâu năm đã có vợ có con, bạn nghĩ họ có bốc đồng như những tiểu binh thông thường không?
Đương nhiên là không, nhưng một khi chiến tranh thực sự giáng lâm, bọn họ sẽ không còn tính toán thiệt hơn cho bản thân nữa——tôi cho rằng đây mới chính là quân nhân thực thụ, quân nhân là có máu có thịt, chứ không phải ngày nào rảnh rỗi cũng ngồi tơ tưởng chuyện đánh giặc; mặc dù lúc huấn luyện chúng ta có tính toán những chuyện vớ vẩn này, nhưng lúc xả trại rồi chúng ta còn mân mê cái này nữa không? Tôi cảm thấy ngoài các sĩ quan chuyên nghiệp ra, tiểu binh chúng ta sau khi xả trại mà còn cùng nhau bàn về chuyện này thì chẳng có mấy ai.
Tôi cảm thấy đây chính là điểm khác biệt căn bản giữa đội viên đặc chiến thực thụ và những kẻ cuồng quân sự.
Huấn luyện vô cùng đơn điệu và khô khan, một động tác trượt xuống thôi mà có biết bao nhiêu phương pháp khỉ gió, tập đi tập lại, thường chỉ để nâng cao thời gian vỏn vẹn 0,1 giây ấy mà bạn phải luyện tận 1 tiếng đồng hồ; các loại phương pháp phá cửa thì lại càng khỏi phải bàn, mở trái, mở phải, mở kỹ thuật, mở bằng thuốc nổ, mở bằng cách tông vào vân vân, bạn luyện suốt cả một buổi sáng thì còn có thể có chút cảm giác mới mẻ nào nữa không? Huống chi là bao nhiêu sự biến hóa về đội hình, từng ấy dữ liệu mang tính kỹ thuật được giảng trên lớp——rất nhiều anh em binh sĩ nông dân của tôi chỉ có trình độ văn hóa cấp hai, không ngủ gật là may lắm rồi, bạn còn có thể mong chờ họ nghe với vẻ mặt tập trung cao độ sao? Mắt mở to hết cỡ đấy, nhưng tôi đoán số người có thể tiếp thu ngay tại chỗ chẳng có mấy ai——thế thì lại giảng đi giảng lại, sĩ quan cũng có phải đồ ngốc đâu, họ đều là những người thực sự dẫn dắt binh sĩ trưởng thành, thừa hiểu binh sĩ ra sao, biết bạn nghe một lần không hiểu, sẽ giảng đi giảng lại băm nhỏ ra mà giảng——bạn thấy khô khan không? Bao nhiêu dữ liệu thuốc nổ, dữ liệu điện tử, những đồng chí cuồng tín có trình độ đại học hỡi, các người nghe hiểu được mấy cái? Tôi tin rằng các người mà đến tham gia loại khóa học này một lần, từ đó về sau sẽ vui vẻ đi đánh bowling, chơi đùa cùng chó mèo gì đó chứ tuyệt đối không bao giờ cảm thấy đặc chủng bộ đội có cái khỉ gió ý nghĩa gì nữa.
Thật đấy, những ý nghĩa đó đều là do biên kịch phim bịa ra cả.
Chúng tôi đều cảm thấy khô khan, loại khô khan đó thật sự khó mà chịu đựng nổi——gian khổ thì không thấy thế, chúng tôi đều là những người từ các cuộc thi tài trinh sát bước ra, thực ra thường cảm thấy không gian khổ bằng lúc huấn luyện tập trung. Đã là huấn luyện chứ không phải tập trung huấn luyện thì không thể dục tốc bất đạt, công phu đâu phải luyện trong một ngày, đặc chủng binh không phải một ngày mà tạo thành, tuần tự tiến dần mới là đạo lý căn bản. Sau này, người tiểu đồng mà tôi từng dẫn dắt khi làm tiểu đội phó có một thời gian từng tham gia một cuộc thi trinh sát quốc tế nào đó đang hô hào rất rầm rộ, cậu ta nói cho tôi biết cuộc thi quốc tế còn chẳng gian khổ bằng cái chút bản lĩnh khi thi tài trinh sát của chúng ta. Thi đấu trong nước còn gian khổ hơn cả thi quốc tế, tôi không biết mọi người nhận thức về chuyện này thế nào. Nhận thức của tôi chính là, lúc chúng ta thi đấu trong nước, thứ liên quan đến là một cốt lõi bên trong——sự nâng cao của sức chiến đấu, máy bay của anh không được, tàu thuyền không được, cái này cũng không được cái kia cũng chẳng xong, anh chỉ có mấy con chim rít vài khẩu súng rỉ mà còn không làm cho nên hồn thì anh còn mặc bộ quân phục này làm gì?——những người sĩ quan đó hiểu rất rõ chứ! Máy bay không được, tàu thuyền không được, cái này cũng không được cái kia cũng chẳng xong, đó đâu phải là trách nhiệm của những sĩ quan mang binh như họ, họ có muốn vắt chút sức lực cạn kiệt nào đâu chứ?!——Cái cục tức nghẹn ngào đó đành trút hết lên người những tiểu binh chúng tôi. Thế là ai nấy đều tương đối gian khổ, chịu khổ quen rồi sau đó ra nước ngoài thi đấu, lại cảm thấy giống như đang ăn Tết vậy.
Chúng tôi sau khi xả trại đều có niềm vui của riêng mình. Đại đội Đặc biệt cũng là Quân Giải phóng, cũng là bộ đội, cũng là con dân nước nhà, không phải là thiên binh thiên tướng không ăn khói lửa nhân gian, chút giáo dục chính trị hoạt động văn hóa mang truyền thống bộ đội là không thể thiếu, đôi khi còn phải chơi trội hơn chút nữa——tôi cảm thấy cuộc thi ngớ ngẩn nhất chính là thi khiêng gỗ tròn, chính là cái chiêu thức mà tiểu đội trưởng của tôi đã chơi ở phần đầu tiểu thuyết ấy, hơn chục khúc gỗ tròn ở sau lầu nhà binh, hầy vô hầy vạ bắt những tân binh chúng tôi khiêng từ sân huấn luyện thể lực về rồi lính cũ bắt đầu khiêng——huấn luyện xong xuôi ai nấy đều cái bộ dạng rũ rượi đó rồi mà ngày nghỉ mọi người vẫn cứ chơi cái trò này, các người nói xem có phải chúng tôi thừa năng lượng đến mức không biết dùng vào đâu không?——Nói thêm một câu, chúng tôi luyện ra để làm gì thì chính bản thân chưa từng nghĩ tới, bởi vì không có chiến tranh, tôi đoán là sĩ quan có nghĩ tới nhưng họ cũng chẳng lo xuể được ngần ấy thứ——mặc kệ anh xuất ngũ làm gì, là học tập, làm công nhân di dân hay cái này cái nọ, anh làm hòa thượng ngày nào thì đánh chuông ngày đó, mặc bộ quân phục ngày nào thì luyện binh ngày ấy, chuyện này là không chạy đi đâu được, anh ở Đại đội Đặc biệt một ngày thì phải tính là một chiến sĩ chiến đấu, sức chiến đấu phải ở trên vạch xuất phát này, bằng không thì cần bộ đội làm gì, cần Đại đội Đặc biệt làm gì? Giống như Thụy Sĩ, lúc cần thì triệu tập tạm thời chẳng phải rất hay sao?——Cho nên tầng lớp này với tầng lớp khác suy xét vấn đề không giống nhau, chính là cái đạo lý này đây.——Vậy sau khi chúng tôi xuất ngũ thì sao? Những quả dưa xanh bị rèn giũa suốt mấy năm trời này ra xã hội thì phải làm thế nào? Những kỹ năng giết người kia sẽ chẳng mang lại cho bọn họ chút lối thoát nào đâu, bọn họ làm gì đây? Trình độ văn hóa cũng không cao, ngoại ngữ tuy có thể bập bẹ vài câu nhưng thuật ngữ quân sự thì có tích sự gì chứ?! Đa số hạ sĩ quan đều xuất thân từ nông dân, công việc sau khi xuất ngũ cũng chẳng thể sắp xếp được gì đành về quê làm ruộng——thế là, có rất nhiều người đi làm công nhân di dân, đổi một nơi khác để tiếp tục khiêng khúc gỗ. Có thể làm tài xế kiêm vệ sĩ cho người có tiền chính là lối thoát tốt nhất——điều này ở quân đội các nước trên thế giới, việc hậu sự và sắp xếp công việc cho cựu chiến binh luôn là một bài toán khó, đặc biệt là trong nước——có người bạn nói không thể đi đến những đơn vị như công an hay sao? Đang đùa đấy à, đó là chỉ tiêu cán bộ, phải có văn bằng, họ tốt nghiệp cấp hai thì có cái gì chứ? Huấn luyện của chúng tôi căng thẳng như vậy, đến việc học hàm thụ cũng chẳng có thời gian mà đọc nữa là——chế độ là chế độ, không đơn giản như các người tưởng tượng đâu, nếu mà đơn giản như thế thì rất nhiều bi kịch đã không xảy ra rồi. Việc sắp xếp xuất ngũ của Đại đội Đặc biệt cũng y chang như bất kỳ đơn vị nào khác, binh sĩ nông dân y chang như nhau về quê làm ruộng rồi trở thành công nhân di dân——dù sao thì tôi cũng chẳng nghĩ ra cách nào cả, các người nghĩ ra được không? Sẽ chẳng vì anh là Đại đội Đặc biệt mà có chuyện được ưu đãi đâu. Đều là chiến sĩ Quân Giải phóng cả, bộ đầu anh mọc thêm một cái chắc?——Nói lan man quá rồi, không nói chuyện này nữa, đây là chủ đề của phần sau.
