Bản thảo Quốc khánh năm 1970

Để chúc mừng sinh nhật lần thứ 21 của Thừa Hi, để làm kỷ niệm cho sự chia ly của chúng ta, bằng một trái tim thành khẩn, tôi kìm nén nỗi đau khổ khi phải chia tay, quả quyết cầm bút lên, viết ra bài thơ đầu tiên trong đời. Tuy rất không ra gì, nhưng nó lại chứa đựng toàn bộ tâm huyết và sự nhiệt thành của tôi.

Em là chủ tể tâm hồn anh,

Em là hy vọng của đời anh.

Tất cả của anh, không chút giữ gìn

Dâng hiến cho em — người anh yêu dấu nhất.

Trái tim anh,

Đỏ rực như bìa cuốn sổ này.

Cuộc đời anh,

Trắng tinh như tờ giấy này.

Hãy dùng đôi bàn tay em,

Vẽ lên đó bức tranh đẹp nhất.

Cuộc đời sao quá đỗi vô tình,

Số phận lại cố tình trêu ngươi chúng ta.

Chúng ta đối mặt với nỗi đau chia cắt,

Nhưng anh tin chắc rằng,

Đóa hoa tình yêu,

Nhất định sẽ kết trái ngọt ngào!

Vào ngày Thừa Hi tròn 21 tuổi hôm nay, tặng em cuốn nhật ký này, quà mọn tình nặng, mong nó làm chứng nhân cho tình yêu của chúng ta!

Thục Quân của em

Ngày 25 tháng 9 năm 1970

1972: Nỗi nhớ theo anh mỗi ngày

3? Thục Quân gửi Diệp Tân

Hi yêu dấu:

Chúng ta cứ thế mà chia tay nhau, đứng về mặt chủ quan mà nói, thật không thể tin nổi, thế mà hiện thực lại rành rành ra đấy mà báo cho em biết sự thật này. Đây là một cuộc chia ly không mấy vui vẻ, tương lai cuộc sống sẽ ban cho chúng ta điều gì đây?

Bây giờ, trong trung đội đang họp kiểm điểm, nhưng em lại tranh thủ cơ hội này để viết thư cho anh. Chắc anh đã về đến huyện rồi chứ? Chặng đường xóc nảy chắc chắn rất mệt mỏi, nhưng tối nay anh ở đâu? Ăn cơm ở đâu thế? Trên xe có xảy ra sự cố gì không? Tất cả những điều này, em thật sự rất muốn biết ngay lập tức. Còn nữa, những việc theo kế hoạch ban đầu có làm được không?

Màn đêm mịt mùng đã nuốt chửng tình yêu của em. Ở đây, em không còn được nhìn thấy giọng nói nụ cười của anh nữa rồi. Nước mắt đã cùng em trải qua đêm nay, bên cạnh cứ như thiếu vắng thứ gì đó, em cảm thấy vô cùng cô độc và thẫn thờ. Tối đến, em dán tờ "Châm ngôn" lên ngực áo, trong lòng như có được chút an ủi, rồi dần dần chìm vào giấc ngủ. Nhưng chợt giật mình tỉnh dậy, hóa ra tờ "Châm ngôn" dán trên ngực đã rơi mất. Em trợn tròn mắt, trong lòng cảm thấy dằn vặt. Thừa Hi ơi, em đã tỉnh ngộ rồi, em có lỗi với anh, em đã làm anh tổn thương, thực sự làm anh tổn thương rồi. Mệnh của chúng ta đều rất khổ, nhưng em đã không làm tròn trách nhiệm của mình. Em không tin chúng ta cứ thế mà chia tay, em tuyệt đối sẽ không phụ bạc anh đâu, chờ nhé, Thừa Hi, em sẽ quay về bên anh, chẳng bao lâu nữa sẽ về thôi, em không thể tưởng tượng nổi cuộc sống sau này của mình mà không có anh sẽ ra sao. Trong cuộc sống của em, không thể không có anh được, không có anh, em sẽ mất đi niềm vui sống, em sẽ già đi, sẽ mất đi sự nhiệt huyết, mất đi tuổi trẻ. Thừa Hi, anh có phụ bạc em không? Hay là, một cô gái khác sẽ quyến rũ anh đi? Vậy còn em thì sao? Em tuyệt đối không thể đi yêu một người nào khác nữa. Đến lúc đó, em chỉ có đường chết... Em không dám nghĩ tiếp nữa, lồng ngực em nghẹn lại, nước mắt đã chực trào khóe mi. Không, em phải quay về bên anh ngay lập tức. Thừa Hi ơi, anh nhất định phải đối xử xứng đáng với em đấy!

Hôm nay, em suýt chút nữa bị đại đội trưởng phê bình, bắt viết bản kiểm điểm. Lý do là vì tối qua đi đến bộ tư vấn tiểu đoàn mà không xin phép anh ấy, nhưng mà, sau khi em giải thích mọi chuyện cho anh ấy nghe, thì cuối cùng cũng được tha.

Thừa Hi, em và Tiểu Muội nhất định sẽ sống hòa thuận với nhau, anh cứ yên tâm đi! Mong ước duy nhất của em là anh có thể sống thật tốt, đừng suy nghĩ quá nhiều. Em biết em nói thế này cũng vô ích thôi, thực tế là em đã làm anh tổn thương rồi. Đều tại em, đều tại em, hãy tha thứ cho em lần này đi, là lần sau cuối! Sau này, dù là việc lớn hay việc nhỏ, em nhất định sẽ nghe lời anh, em tin chắc anh là một người tốt, là người thân yêu nhất duy nhất của em trên thế gian này. Thừa Hi, chúng ta hãy xóa sạch mọi bóng đen không vui trong lòng đi, để xây dựng một tình yêu thuần khiết hơn, vững chắc hơn và tốt đẹp hơn nhé!

Em sẽ không quên lời anh dặn, năng viết thơ, học tập cho thật tốt. Em có quyết tâm rèn giũa bản thân thành một cô gái tốt thông minh hơn, trầm tĩnh hơn, xinh đẹp hơn. Thôi, hôm nay tâm trạng rất rối bời, tạm thời không viết nữa. Tuy nhiên, đối với anh, em không giấu giếm bất kỳ quan điểm nào của mình cả. Thừa Hi, anh có tin những gì em nói hôm nay không? Bây giờ hình như anh không mấy tin tưởng em, điều này làm em rất buồn. Những gì em nói hôm nay đều là suy nghĩ và hành động chân thật nhất của em, anh sẽ bảo em đang làm giả dối chứ?

Thừa Hi, mới chia tay có một ngày, mà cứ ngỡ như đã xa cách từ lâu lắm rồi. Tiểu Muội nói con bé cứ chốc chốc lại tưởng anh đang gọi nó ngoài cửa. Còn em, trước mắt cứ hiện lên cảnh tượng lúc chia tay ở bãi cát. Cứ nghĩ đến những điều này là em lại muốn khóc. Buổi sáng lúc học tập, em lại suýt khóc, nhưng em đã dùng lý trí để kìm nén lại. Em hiểu rằng, rơi nước mắt là biểu hiện vô dụng nhất, nước mắt không thể khóc anh về bên em được. Em cứ cảm thấy có một thứ đáng ghét nào đó đã lôi anh đi xa khỏi em, nhưng em không nói rõ rốt cuộc nó là cái gì. Tối qua vừa nằm xuống được một lát là Tiểu Muội đã khóc, trong lòng em lại càng khó chịu đến phát cuồng, chỉ hận không thể gào khóc thật to một trận. Em vừa thầm khóc vừa nói: "Trả Thừa Hi lại cho em! Trả Thừa Hi lại cho em!" Em thèm biết bao được đến bộ tư vấn tiểu đoàn nhìn anh thêm một cái nữa! Số phận vô tình, tàn nhẫn trêu ngươi chúng ta, Thừa Hi ơi! Chúng ta sao mà đáng thương quá vậy! Hơi...

Bảo không viết nữa mà lại viết nhiều thế này, bây giờ đã gần 1 giờ đêm rồi, mọi người đều đã ngủ cả, em vẫn chưa muốn kết thúc bức thư này, giống như sự bịn rịn không nỡ rời xa lúc chúng ta chia tay vậy. Cực kỳ mong chờ anh gửi đến một bức thư dài thật chi tiết! Thừa Hi, anh nhất định phải viết thư cho thật đàng hoàng đấy, qua từng con chữ của anh, em sẽ biết được mọi chuyện về anh.

Thừa Hi, anh có biết tâm trạng của em lúc này không?

Hôn anh nồng nhiệt!

Mao Đầu của anh: Mao Đầu là biệt hiệu mà Diệp Tân gọi Thục Quân.Tối ngày 28 tháng 2 năm 1972

[Tái bút]

Từ tháng 8 năm 1970 của bức thư trước, nhảy vọt đến cuối tháng 2 năm 1972 của bức thư này, trong khoảng thời gian một năm rưỡi, dù là ở bản làng thanh niên xung phông hay trên công trường hội chiến đường sắt Tương Quý mà cả hai chúng tôi cùng đến làm thuê, chúng tôi đều sống cùng nhau, ở trong cùng một trung đội dân binh. Cô ấy và em gái tôi ở trung đội nữ dân binh, tôi ở trung đội nam số một. Nhưng chúng tôi ăn cơm chung một nhà ăn đại đội, làm việc cùng một công trường, có thể nói là hình bóng có nhau, tình cảm ngày một thêm sâu đậm. Mặc dù hai tuần mới được nghỉ một ngày, công việc trên công trường rất nặng nhọc, nhưng chúng tôi vẫn có thể ở bên nhau trong lúc rảnh rỗi.

Đến năm 1972, công trình đất đá quy mô lớn ở công trường đường sắt Tương Quý dần đi vào hồi kết, lực lượng dân binh trên công trường được chia đợt chia mẻ trở về bản làng. Tôi là một trong số những trí thức trẻ rời công trường sớm cùng một số dân binh khác.

Là những thanh niên trí thức lên núi xuống làng, khi mới bước lên công trường đường sắt, chúng tôi ai nấy đều từng ôm ấp ảo tưởng, hy vọng rằng sau khi đường sắt xây xong, sẽ được giữ lại, trở thành thế hệ công nhân đầu tiên trên mặt trận đường sắt. Nhưng đời không như là mơ, đường còn chưa thông, chúng tôi đã lần lượt nhận được thông báo trở về bản làng.

Đối với chúng tôi, nỗi đau lớn nhất còn nằm ở cuộc chia ly do nhân tạo này. Cô ấy bị giữ lại trên công trường, còn tôi phải đi trước. Dù thừa biết vài tháng sau cô ấy cũng sẽ quay lại bản làng thôi, nhưng dù sao đây cũng là cuộc chia ly trong lúc tình đang nồng cháy mà!

Có thể nói, đây là lần chia tay đầu tiên kể từ khi chúng tôi bước vào giai đoạn yêu say đắm.

Thế là, từ sau cuộc chia ly này, những bức thư qua lại giữa chúng tôi đã ra đời. Tổng cộng có hơn 40 bức. Để độc giả hiểu chân thực hơn về cuộc sống ở công trường đường sắt, tôi xin phụ lục những bài viết từng viết về công trường hội chiến đường sắt ở đây.

[Phụ lục] Trên công trường đường sắt Tương Quý

Cuộc sống ở công trường đường sắt Tương Quý, ban đầu là "trời làm chiếu đất làm giường", mỗi đồng chí nam được phát một chiếc gậy và một tấm cói để qua đêm; sau đó thì được vào ở trong lán công trường, chiều rộng chỗ nằm của mỗi người từ tám tấc được tăng lên một thước tám, cố định lại. Suốt năm suốt tháng ăn canh bí đỏ, rau bá sơn nấu nước kiềm. Vì nghĩ đến chuyện viết lách, nghĩ đến việc thu thập chút tư liệu, nên tôi chẳng có tâm trí đâu mà lo chuyện ăn uống hay tìm chỗ ở. Mỗi ngày trước khi đi làm và sau khi tan làm, tôi đều mang theo một cuốn sổ nhỏ, đi ghi chép lại địa hình địa vật, cấu trúc nhà cửa của người Miêu; đi hỏi đồng bào người Miêu ở địa phương rằng tại sao cá lại được nuôi trong ruộng lúa? Những cái tên trên sườn dốc đều gọi là gì? Trong rừng có những loại chim nào? Lúc ma chay cưới hỏi tại sao nhất định phải theo trình tự nhất định? Những dân gian nào đang được lưu truyền ở địa phương? Lúc lên núi đối ca, nội dung ca hát giữa nam nữ thanh niên là gì? Những thung lũng đồi núi trước giải phóng có hình thù thế này không? Có thổ phỉ không? Thương nhân đi vào vùng đồi núi này bằng cách nào... Hỏi xong, tôi lại quay về lán, ngả đầu là ngủ say như chết. Sáng hôm sau, khi người khác còn chưa thức dậy, tôi lại leo lên đỉnh núi, ngắm nhìn sương mù màu kem bốc lên cuồn cuộn từ thung lũng ra sao, lắng nghe tiếng chim chóc bắt đầu cất tiếng hót buổi sớm, ngắm nhìn các cô gái Miêu gánh hàng lững thững lên dốc, quan sát nhịp sống một ngày bắt đầu thế nào trên bản làng của người Miêu... Núi non, rừng cây, thung lũng, rặng tre nứa, vạn vật của tự nhiên khiến lòng tôi rung động, khiến tôi có thể cảm nhận và suy ngẫm tốt hơn. Phải, thời đó không có lớp học sáng tác, không có tạp chí, xung quanh cũng chẳng tìm đâu ra một nhà văn lão thành nào để kèm cặp, ngay cả những trí thức trẻ yêu văn học cũng rất ít. Cho dù có đi chăng nữa, cũng chưa chắc đã nói chuyện hợp gu. Thế nhưng, cuộc sống đã nói cho tôi biết rằng, những gì tôi trải qua sẽ có ích cho tôi. Trên cuốn sổ nhỏ mang theo người, những thứ tôi ghi chép ngày một nhiều hơn: đoạn đối thoại của mọi người, những lời chửi rủa tục tĩu lúc cãi nhau, những câu tục ngữ qua miệng người lớn tuổi, những cảm xúc vụn vặt khi tiếp xúc với người nào việc nấy, chút thu hoạch lẻ tẻ qua tư duy, v.v., tôi đều ghi chép lại bất cứ lúc nào. Tôi còn thử viết tiểu truyện cho một số người quen thuộc xung quanh, việc này về sau đã truyền cảm hứng cho tôi trong việc phân tích nhân vật khi viết tiểu thuyết dài tập. Gặp loại nhân vật đó nhiều rồi, nhìn thấy hiện tượng đó nhiều rồi, sau này viết về họ, trong đầu cũng không bị trống rỗng nữa. Tôi đang lê bước trên con đường mòn ngoằn ngoèo, một cách gian nan vất vả! Cho những nỗ lực và theo đuổi này của mình, tôi bắt đầu phải trả giá. Những chiếc răng sau nhiều năm đau nhức dữ dội cứ lần lượt rụng đi, hễ trời âm u mưa gió là khớp gối lại nhức mỏi âm ỉ. Đây đương nhiên đều là những kỷ niệm mà giai đoạn cuộc sống này đã để lại cho tôi.