4? Diệp Tân gửi Thục Quân

Mâu Đầu:

Khi anh ngắm nhìn bóng dáng các em khuất dần trong đêm tối, lòng anh cảm thấy từng đợt xót xa. Nói thật lòng, cuộc chia tay lần này mang lại cho anh sự phiền muộn và chán nản vô tận, anh thấy khó chịu hơn cả hai lần rời Thượng Hải trước. Anh đứng đó chừng 5 phút, để tránh những phiền rắc rối không cần thiết sau khi sách được xuất bản, tất cả tên của các bạn thanh niên trí thức trong thư anh đều dùng Tiểu Tần, Tiểu Vương, Tiểu Lưu để thay thế. Anh nói: "Về đi em." Anh quay người, bước về phía đoàn bộ. Dưới đây là đoạn đối thoại của chúng tôi:

"Em biết, các anh rất đau lòng mà," Tiểu Tần nói.

"Ừ," anh gật đầu, "Chia tay là một nỗi đau."

"Sau khi về thì tính sao đây?"

"Chính anh cũng không biết nữa."

"Được phân công công việc thì tốt quá."

"Đó không phải là nguyện vọng của anh."

Lúc này đã đi đến trước lán trại Lãng Đới. "Mấy giờ rồi?" Cô ấy hỏi.

Anh nhìn đồng hồ: "Vừa qua 8 giờ."

"Đi xem phim đi."

"Anh không đi."

"Thế anh làm gì? Tiểu Giả cũng đang xem phim, anh chẳng có nơi nào để đi cả."

Lúc này đã đến cửa bưu điện ở ngã rẽ. Anh nói: "Anh muốn đi dạo một mình."

"Anh thực sự không muốn đi xem phim à?"

"Anh không đi." Anh đứng im không nhúc nhích, nói: "Em đi trước đi, để người ta nhìn thấy không hay đâu."

Mâu Đầu: "Anh sợ cái gì?"

Anh không muốn nói chuyện, cô ấy bước lên phía trước mười bước, đột nhiên quay phắt lại, lại hỏi: "Anh có đi hay không?"

Anh vẫn không lên tiếng, quay người bỏ đi. Đi dạo một vòng trên đường, anh mới quay về phòng chính trị. Tiểu Giả quả nhiên đang xem phim, anh hơ lửa một lát, gọi Tiểu Giả về, ăn một cái bánh màn thầu, rửa mặt, rửa chân, lại nói chuyện với Tiểu Giả hơn một tiếng đồng hồ, nội dung cuộc nói chuyện chính là đợt chuyển trận lần này. Cậu ấy không tài nào hiểu nổi tại sao anh lại không muốn đi, anh giải thích rồi, cậu ấy cũng không hỏi tiếp nữa. 10 giờ, phim tàn, anh vừa định lên giường đi ngủ, Tiểu Tần lại đến. Anh nói: "Anh phải đi ngủ đây."

"Ngồi một lát đi." Cô ấy chỉ vào chiếc ghế đẩu, lúc ấy Điền chính ủy cũng có mặt.

Anh nói: "Ngày mai phải bắt xe, bắt buộc phải ngủ thôi." Nói xong, anh liền cởi quần áo. Cô ấy lại nói: "Vậy em đi đây." Nói xong, đứng dậy bỏ đi.

Anh cởi quần áo ra, lên giường đi ngủ. Nhưng nằm kiểu gì cũng không tài nào ngủ được, mãi mới thiu thiu được một lúc. 2 giờ rưỡi lại tỉnh giấc, bắt đầu vẩn vơ suy nghĩ. Không biết từ lúc nào lại chìm vào giấc ngủ và mơ thấy em, trong lòng vô cùng đau đớn. Khi tỉnh mộng, đã là 6 giờ 5 phút rồi. Anh lập tức dậy, sang chỗ em gái dọn hành lý ra xe. Nhưng xe thực sự quá chật chội, riêng đồ đạc đã chất đầy cả lên. Kéo lê kéo lết mãi, đến tận 8 giờ rưỡi xe mới khởi hành. Người ngồi đè lên đống đồ đạc, nhô cao hơn cả thành xe. Cứ thế, xe xóc nảy suốt dọc đường lên đường. Trước khi xuất khởi, em gái đã nấu cho anh ít cơm ăn. Tiểu Tần lại mua hai cái bánh màn thầu, anh không lấy. Cô ấy ném bánh lên xe, kết quả rơi xuống đất, cuối cùng vẫn là chủ nhiệm Hoàng nhặt lên đưa cho anh.

Xe chạy rất chậm, ra khỏi Cốc Lũng, tự khắc có một phong cảnh đẹp đẽ riêng. Trên đỉnh núi cao, những dải băng trong suốt như pha lê bao bọc lấy cột điện, đường dây điện và cây cối, trông đẹp tuyệt vời! Tâm trạng mọi người cũng rất phấn chấn, đẹp đến ngất ngây! Chỉ có điều gió rất lớn, trên núi cao và vùng trũng thấp, cứ như cách nhau cả một mùa vậy, gió thổi ràn rạt vào mặt như dao cắt. Anh cứ im lặng suốt, mãi đến 11 giờ mới tới huyện Hoàng Bình để ăn cơm. Món ăn là thịt, giá 4 hào. 11 giờ rưỡi lại xuất phát, dọc đường đi, anh hồi tưởng lại cảnh tượng khi chúng tôi mới lên đường, 2 giờ đến Độc Sơn. 5 giờ đến Quý Định ăn một bát mì, 7 giờ rưỡi thì đến Quý Dương. Anh muốn xuống xe, nhưng xung quanh chẳng có lấy một chiếc xe ba gác nào, lại cách Thái Từ Kiều tận 6 dặm đường, đành hạ quyết tâm đi Tu Văn. Ngay khi vừa rời khỏi Cốc Lũng, anh đã nhận thức được rằng, việc đi Tu Văn là một hành động ngây thơ. Quả nhiên, 9 giờ kém 15 phút đến Tu Văn, đồ đạc chẳng có chỗ nào để, đành phải gửi ở nhà khách. Mà con gái của bác tài xế sớm đã quên bén chuyện này rồi. Ăn cơm ở nhà khách xong, rửa mặt mũi sạch sẽ, đã là 10 giờ rưỡi, người mệt rã rời mà thế nào cũng không sao ngủ được, nhớ các em quá đi thôi! Anh ngủ ở lầu ba, ở cùng còn có một thanh niên trí thức của tứ liên. Ngày hôm sau, anh dậy thật sớm để về Cửu Long, nhưng lại chẳng có xe. Đi dạo hai vòng ở Tu Văn, ăn một cái bánh màn thầu, tìm đến ban chi viện chiến trường, đem tình hình của mình ra trao đổi. Đồng chí Vương nói: "Về đội mà không có nhà, tôi chịu trách nhiệm cấp giấy chứng nhận. Còn chuyện sau này thế nào, phải tìm chủ nhiệm ban thanh niên trí thức." Chủ nhiệm ban thanh niên trí thức là ủy viên thường vụ đảng ủy. Ăn cơm trưa ở quán ăn, một bát canh viên thịt, giá 4 hào 5 xu. Ăn cơm xong lại đến ban chi viện chiến trường, xin giấy chứng nhận. Sau đó, lại tìm đến nhà của chủ nhiệm ban thanh niên trí thức. Cô ấy hỏi: Anh tên là gì? Anh trả lời, đồng thời trình bày tình hình. Cô ấy nói: "Anh là người của đợt chuyển trận lần trước, danh sách chỗ chúng tôi có đây rồi, bây giờ cứ về đội ở trước đã, có tin tức gì chúng tôi sẽ thông báo cho anh." Anh giải thích rằng: Tôi vừa mới cùng các cán bộ đến hôm qua, vì lần trước về đội gặp khó khăn, nên đoàn bảo tôi qua Tết hãy đi, vì thế mới trở về. Cô ấy nói: "Được, anh yên tâm đi, không cần phải vội."

Đến buổi chiều, chúng tôi mới nhìn thấy tên mình trong tổ kế hoạch sản xuất, Tiểu Khương (của bát liên) ở nhà máy xi măng, người thanh niên trí thức của tứ liên đến cùng xe với anh (chính là người bị khai trừ vì quá hạn nghỉ phép) cũng ở nhà máy xi măng. Bây giờ hai người bọn họ đều đi kiểm tra sức khỏe rồi. Tên của em đã thuộc diện chuyển trận, của anh cũng vậy, đều có tên trong danh sách. Thế nhưng, em vẫn đang đi sửa cầu lớn. Tên của người bên tứ liên cũng giống như chúng tôi, đều thuộc diện chuyển trận hồi đầu tháng Hai, nếu cậu ta mà đến muộn một ngày nữa thì đợt kiểm tra sức khỏe thứ hai (chính là hôm nay) ở nhà máy xi măng sẽ bị lỡ mất, thế thì cũng coi như hết hy vọng. Khi anh nhận thức rõ ràng tất cả những điều này, anh liền cảm thấy: Mình đã sai rồi. Anh đã không kiên quyết bắt em đi cùng với anh, anh sai rồi. Còn em thì lại càng sai hơn. Hôm qua nếu anh không tìm gặp chủ nhiệm ban thanh niên trí thức, cô ấy vẫn sẽ tưởng là anh và em đã sinh sống ở đội sản xuất rồi, cô ấy hoàn toàn không biết chúng ta vẫn chưa về. Mâu Đầu à, các vị quan chức ở đây đều không thông tin gì cho nhau cả. Anh mong em đừng hối hận, hãy tìm cách quay về đi. Điểm này lát nữa anh sẽ nói sau.

Anh lại đề nghị tìm xe, kết quả đồng chí Vương giới thiệu cho anh hai người, hiện tại đã bàn bạc xong xuôi. Từ chiều hôm qua đến sáng nay, anh mất trọn vẹn một ngày để đi tìm xe. Em không thể nào thấu hiểu được sự lạnh lẽo và gian nan ở cõi đời này đâu, thật đấy, Mâu Đầu, một mình anh bôn ba khốn khổ khắp nơi, em đâu có biết! Mãi đến 10 giờ, anh mới tìm được xe. 4 giờ chiều anh phải về Cửu Long rồi. Bây giờ là 11 giờ kém 15, anh đã ăn chút cơm lúc 10 giờ rưỡi, rồi cứ viết thư liền một mạch cho đến tận bây giờ, ngay trên chiếc bàn ở quán ăn Tu Văn, xung quanh mọi người đang ăn cơm. Tối hôm qua, chúng ta ngủ ở nhà khách, sáng sớm hôm nay đã dậy. Ở đây, anh chẳng có lấy một người quen, toàn là những tình cảm giả tạo. Tối nay ngủ ở đâu, chính anh cũng chẳng biết nữa.

Mâu Đầu, bắt đầu từ bức thư này, anh sẽ kể chi tiết cuộc sống hằng ngày của mình cho em nghe, em có thấy phiền phức không? Chiều hôm qua, anh đã viết cho em và tiểu muội, cùng với bốn người ở đoàn bộ, mỗi người một bức thư ngắn, nhờ Tiểu Vương mang về. Viết thư cho bốn người ở đoàn bộ chủ yếu là để cảm ơn sự quan tâm của họ đối với anh lúc anh sắp đi. Đó là phép lịch sự.

Anh rất muốn đi ngủ, rất muốn biết mọi thứ về em. Mâu Đầu, hãy tìm cách quay về đi, chia xa mãi mãi là bất lợi. Thực tế và tưởng tượng trong đầu em và anh, lại khác nhau đến thế.

Hãy để anh ở Tu Văn chúc em mọi sự bình an vô sự nhé!

Phải nhớ đến anh đấy, ngày nào anh cũng ngắm ảnh của em. Còn em? Có ngắm ảnh của anh không? Thôi, tạm thời viết đến đây đã.

Mong em — người yêu dấu của anh mọi điều tốt lành!

Ngọt ngọt ngọt ngọt: Cách gọi thân mật của Thục Quân dành cho Diệp Tân.

Trưa ngày 1 tháng 3 năm 1972

Mâu Đầu: Chào em!

Hôm qua từ 3 giờ rưỡi đến 4 giờ rưỡi anh đi xe về Đông Minh Loan. Sau khi xuống xe, tìm một người nông dân cùng khiêng đồ về đội. Tối hôm đó ăn cơm chiều ở nhà chủ nhiệm La và ngủ lại đó, mọi chuyện khá là suôn sẻ. Chỉ có điều lòng không yên bình, cứ mãi nhớ về em, đây là thứ tình cảm mà ngoài em ra chẳng ai hay biết.

Mâu Đầu, em có nhớ anh không?

Hôm nay đội dọn nhà cho anh, chính là căn phòng mà tiểu muội và những người khác từng ở. Không có đèn điện, không có thùng nước, không có than, tóm lại là chẳng có cái gì cả. Anh buộc phải nỗ lực bằng chính sức mình, để mọi thứ nơi đây tràn trề sức sống.

Tháng 3, bắt đầu đợt tuyển dụng lớn, kết thúc vào cuối tháng 4, anh chuẩn bị nỗ lực hết mình trong khoảng thời gian này. Sau khi nhận được thư của anh, xin hãy để tiểu muội đi tìm hướng dẫn viên Đường nói chuyện, bảo chú ấy viết một bức thư cho Diêu Nhuận Chương hoặc La Thế Tân. Các em thấy thế nào? Nếu thấy không thỏa đáng thì thôi không cần viết nữa, để tự anh viết vậy.

Hôm nay anh đã qua đội của các em, chẳng tìm thấy ai cả, chỉ đụng phải Tiểu Đinh. Vốn dĩ là muốn phân công cho cô ta, thế nhưng cô ta cứ vừa về là chạy đông chạy tây, gây ra ảnh hưởng cực kỳ tồi tệ trong đội, đại đội không đồng ý. Cô ta từng đến Quý Dương (không xin phép), lại còn lang thang khắp các đại đội khác.

Ý của anh là, em hãy tìm cách quay về đi. Bởi vì tên của em đã nằm trong danh sách chuyển trận rồi. Hôm qua ở Tu Văn, chủ nhiệm ban thanh niên trí thức nói: Tháng 3 tháng 4 sẽ phân công chiếu cố những người từ tuyến đường sắt về, còn thanh niên trí thức ở đội sản xuất thì lưu lại qua tháng 3 tháng 4 mới tính. Nghĩa là, sau này nếu về, số lượng thanh niên trí thức ở tuyến đường sắt cộng thêm thanh niên trí thức ở đội sản xuất, con số sẽ càng đông hơn.

Theo lời La Thế Tân, Tiểu Tiền sau khi về Thượng Hải hai ba ngày, cấp trên vì chiếu cố một mình cô ta nên đã quyết định phân công cô ta về trạm khí tượng Quý Dương (trạm phát thanh Quý Dương), tiếc là cô ta đã đi mất rồi. Mà bây giờ Tiểu Đinh vừa về thì có tới hai người, vậy thì vấn đề chiếu cố một mình cô ta sẽ không còn tồn tại nữa. Hơn nữa, nếu lúc này phía huyện đến đội sản xuất thông báo gọi em đi khám sức khỏe mà người em lại không có ở đó, thì phải làm sao đây?

Anh chuẩn bị đi Quý Dương một chuyến vào chủ nhật, tiện thể gửi bức thư viết cho em ở trển.

Mâu Đầu, em là người thân duy nhất của anh, em là người yêu tuyệt vời nhất của anh, tiếc là em không tin tưởng anh. Buổi tối trước ngày lên đường em nói với anh những lời kiểu như: Có được công việc rồi, thì sẽ coi thường... những lời đại loại thế, khiến anh vô cùng đau lòng. Câu nói này phơi bày sự không tin tưởng và không thấu hiểu của em dành cho anh. Anh vốn coi thường những kẻ sống qua ngày đoạn tháng, lại càng coi thường những kẻ cứ có chút công việc là sinh ra tự cho mình là đúng. Anh đã nói từ lâu rồi: Em có công việc, phải lòng người khác, anh sẽ tự động bước đi. Bây giờ anh sẽ nói thế này: Anh có công việc, còn em nếu không có, miễn là em ở lại nông thôn, anh cũng không cần công việc nữa, tình nguyện ở lại bầu bạn cùng em. Đây không phải lời nói điên rồ, không phải khoác lác, đây là lời từ đáy lòng anh. Em phải tin anh, anh đã đối xử tốt với em, thì sẽ đối xử tốt suốt cuộc đời này. Tính cho đến cuối năm nay, nếu hai chúng ta đều không có công việc, thì sẽ ngã ngũ; nếu em có hoặc anh có, một trong hai người không có, thì cũng có thể nhìn ra được ai là kẻ lòng dạ chân thật, ai là kẻ giả dối; nếu cả hai người đều có, thì cũng có thể thấy được tình yêu đã dành cho chúng ta những bài kiểm tra gì.

Mâu Đầu, anh không muốn kể những chuyện tồi tệ cho em nghe đâu, nhưng đôi khi anh lại buộc phải kể cho em nghe. Chính là cái cô Tiểu Đới ở đội ba Sa Nhạn, hàng xóm của Tiểu Vương, cô ta lại tằng tịu với anh trai của Lý lão nhị bên liên chúng ta, một kẻ bị đầu hói mắc bệnh phong hủi. Hai người bọn họ ngủ với nhau, chuyện đồn leng keng đến cả huyện cũng biết. Nghe lần đầu những chuyện thế này, anh hoàn toàn không tin nổi, thế nhưng đây lại chính là sự thật. Mâu Đầu, đối với những chuyện thế này, anh ngoài việc lắc đầu thở dài ra, thì chỉ có thể rút ra một kết luận sâu sắc hơn: Những chuyện xấu xa thường hay xảy ra ngay xung quanh chúng ta. Cái tên "đầu hói" kia mới kết hôn vốn dĩ đã đáng ghét rồi, nhưng Tiểu Đới thì có thể tha thứ được chắc? Nhắc đến chuyện này, trong lòng anh vô cùng tức giận.

Anh không muốn viết nữa, có lẽ em có thể hiểu được lòng anh.

Ngọt Ngọt

Ngày 2 tháng 3 năm 1972