Tôi mong các độc giả của những bài giảng sau đây hãy ghi nhớ rằng trọng trách hiện được giao phó cho tôi tại Oxford mang tính chất phức tạp đặc biệt. Trực tiếp mà nói, đó là khơi dậy hứng thú của các sinh viên đối với một môn học mà bấy lâu nay họ vẫn thấy khô khan và tưởng là vô ích; nhưng cấp thiết hơn nữa, đó là vạch ra những nguyên tắc định hướng cho chính môn học ấy; đồng thời bảo vệ tính đúng đắn của nó trước những mối nghi ngờ mà các cuộc tranh luận dồn dập gần đây đã vô tình chất lên một vấn đề mà ai nấy đều nghĩ mình đủ khả năng bàn luận. Khả năng bảo vệ như vậy dĩ nhiên đã được ngầm thừa nhận trong sự đồng thuận ban đầu của các trường đại học khi thiết lập các Ghế Giáo sư Nghệ thuật. Không thể coi một bộ môn là yếu tố giáo dục nếu ta không tài nào xác định được nó làm tốt hay làm dấy; và việc dõng dạc khẳng định rằng Nghệ thuật tạo hình có một bộ luật chuẩn mực, vào lúc này, lại là chức năng quan trọng hơn của mỗi trường đại học so với việc truyền dạy bất kỳ kỹ năng thực hành nào cho các thành viên trẻ tuổi của mình. Việc có ít hay nhiều sinh viên học vẽ thực ra không quá quan trọng; nhưng điều quan trọng là tất cả những ai theo học đều phải được giảng dạy một cách chuẩn xác. Và số lượng những người được khuyên một cách chính đáng nên dành một phần thời gian ở đại học cho việc học vẽ tranh hay điêu khắc lẽ ra phải phụ thuộc, và cuối cùng bắt buộc phải phụ thuộc, vào việc họ được xác nhận rằng hội họa và điêu khắc, cũng không khác gì ngôn ngữ hay lập luận, đều có ngữ pháp và phương pháp riêng,—rằng chúng cho phép phân biệt rõ ràng giữa sự uyên bác và sự dốt nát, đồng thời áp đặt một ranh giới rạch ròi không thay đổi giữa Cái Đúng và Cái Sai.
Do đó, chuỗi bài giảng mở đầu về Nghệ thuật điêu khắc này chỉ giới hạn ở việc trình bày, không chỉ các nguyên tắc cơ bản, mà còn cả những nguyên tắc được minh họa qua thực hành của một trường phái duy nhất, và qua thực hành trong phân ngành đơn giản nhất của trường phái ấy, thứ mà sự phân tích có thể được kiểm chứng bằng những ví dụ dễ tiếp cận, cùng với sự hỗ trợ từ bằng chứng không thể chối cãi của nhiếp ảnh.
Việc loại bỏ bài giảng cuối cùng của khóa học ra khỏi tập sách được xuất bản lần này nhằm nhấn mạnh rõ ràng hơn giới hạn của đề tài; nhưng ở các phương diện khác, các bài giảng đã được mở rộng khi biên tập để in ấn, và những phần lúc bấy giờ được phó mặc cho việc trình bày ứng khẩu (không phải vì lười biếng, mà bởi những lời giải thích chi tiết luôn dễ hiểu nhất khi chúng gần gũi nhất), về cơ bản đã được tôi chắp bút lại bằng tất cả khả năng của mình, đồng thời bổ sung cho những chỗ tôi diễn đạt hãy còn quá thiếu sót.
Về một điểm cốt yếu, tôi cảm thấy mình buộc phải viết ra những điều mà lẽ ra tôi đã không nói. Tôi từng có ý định không đả động gì trong các Bài giảng Đại học của mình đến các trường phái Nghệ thuật hiện tại, ngoại trừ những trường hợp cần chỉ ra một vẻ đẹp xuất sắc nào đó đang bị đánh giá thấp. Những mục tiêu được nêu cụ thể trong đoạn thứ mười một của Bài giảng khai mạc, như tôi hòng mong đợi, đáng lẽ đã có thể hoàn thành mà không cần phải nhắc đến bất kỳ tác phẩm đáng trách nào; nhưng Triển lãm của Viện Hàn lâm Hoàng gia năm nay đã cho tôi thấy sự cần thiết phải đi chệch khỏi dự định ban đầu. Nhiệm vụ của việc phê bình khách quan giờ đây, thật trớ trêu thay, không còn là cứu vớt những tài năng khiêm nhường khỏi sự quên lãng nữa; mà là chống lại những sai lầm của thứ thiên tài kiêu ngạo, và làm giảm bớt ảnh hưởng của sự tầm thường nhưng đầy sức thuyết phục.
Triển lãm năm 1871 rất đáng chú ý ở điểm quan trọng này, đó là nó bao gồm các đại diện cho trường phái hiện đại của hầu như mọi quốc gia ở Châu Âu; và tôi hoàn toàn tin chắc rằng, khi nhìn lại nó sau khi cơn phấn khích của thứ sức hút kỳ lạ ấy đã lắng xuống, mọi nhà phê bình Nghệ thuật chu đáo đều sẽ xác nhận khẳng định của tôi, rằng nó không chứa đựng lấy một bức tranh nào đạt đến độ chín muồi về mặt nghệ thuật; trong khi lại chứa đựng rất nhiều tác phẩm đáng hổ thẹn đối với nghệ thuật, và thậm chí có những bức đáng hổ thẹn đối với cả nhân loại.
Trong những hoàn cảnh như vậy, việc bàn về các điều kiện hiện tại của Nghệ thuật một cách đủ thẳng thắn để bảo vệ những người trẻ tuổi – những người mà phán đoán của họ đã được giao phó cho tôi nhào nặn – khỏi việc bị dắt mũi trở thành nghĩa vụ không thể tránh khỏi của tôi; họ không được phép để bản thân bị đánh lừa, dù là bởi sự quan tâm vốn dĩ rất sống động của chính họ đối với những khung cảnh và con người thời đại mình cho dù được khắc họa theo bất kỳ cách thức tầm thường nào, hay bởi sự quyến rũ được tính toán tinh vi và chắc chắn là rất mạnh mẽ của thứ nghệ thuật từ lâu đã tự thú nhận rằng nó không có mục đích nào khác ngoài việc quyến rũ. Do đó, tôi đã bổ sung vào bài giảng thứ hai trong số này những minh họa về động lực và tiến trình của nền công nghiệp hiện đại sao cho phù hợp với chủ đề của nó, và sẽ tiếp tục áp dụng những điều tương tự trong tương lai; quả thực, tôi rất hiếm khi cho phép bản thân, trong các Bài giảng thực tế được đọc trước trường đại học, đưa vào những chủ đề mang tính thời sự tức thời và do đó quá khơi gợi sự kích động; nhưng tôi sẽ hoàn thiện các bài diễn thuyết mà mình chuẩn bị để xuất bản ở những phần này, cũng như ở bất kỳ chi tiết nào khác có thể giúp chúng mang lại giá trị thiết thực rộng rãi hơn.
Chuỗi bài giảng hiện tại sẽ được tiếp nối, nếu tôi có thể hoàn thành dự định của mình, bằng một chuỗi bài mang tính sơ khởi tương tự về Kiến trúc; và sau đó là chuỗi thứ ba về Điêu khắc Cơ đốc giáo; nhưng trong thời gian này, nỗ lực của tôi là hướng sự chú ý của các sinh viên đang lưu trú tới Lịch sử Tự nhiên, và tới các phân ngành cao cấp hơn của Tranh phong cảnh lý tưởng; và tôi hy vọng điều này sẽ được chấp nhận như một lý do thỏa đáng cho sự chậm trễ trong việc chuẩn bị các trang bản thảo sau đây để đem in, đó là tôi không chỉ bị gián đoạn bởi một cơn bạo bệnh, mà còn phải dành toàn bộ thời gian mùa hè còn lại của mình cho nỗ lực chắt lọc, từ sự phức tạp ngập tràn của hệ thống phân loại hiện đại trong Khoa học Tự nhiên, một số hình thái sao cho sinh viên nghệ thuật có thể dễ dàng tra cứu hơn, bởi vì giải phẫu học của loài vật và thực vật đối với họ thường quan trọng không kém gì giải phẫu cơ thể người.
Việc chuẩn bị các ví dụ để thực hành thủ công, và việc sắp xếp các tiêu chuẩn để tra cứu, cả trong Hội họa lẫn Điêu khắc, đã phải tiến hành trong lúc ấy, tùy theo khả năng của tôi. Về những gì đã được thực hiện, xin người đọc hãy tham khảo Mục lục của chuỗi tài liệu Giáo dục, được xuất bản vào cuối Học kỳ Mùa xuân; về những gì còn lại phải làm, tôi sẽ không đưa ra bất kỳ tuyên bố dự đoán nào trước, bởi tôi thà mang tiếng là kẻ có thiết kế quá hẹp hòi còn hơn là kẻ phóng đại những kỳ vọng.
Denmark Hill,
Ngày 25 tháng 11 năm 1871.
Chú thích
[105] Nghệ thuật nhiếp ảnh không thể hiện được tính cách của các tác phẩm điêu khắc lớn và hoàn mỹ; nhưng sự táo bạo trong mảng bóng của nó lại hoàn toàn hòa hợp với cách xử lý mang tính hội họa thô ráp hơn vốn cần thiết đối với tiền xu. Đối với việc thể hiện tất cả những hình nổi chân phương như vậy, và để giải thích rõ hơn những hình khối bị làm mờ bởi ánh kim loại hoặc đá đánh bóng, phương pháp được sử dụng trong các bản in của tập sách này sẽ tỏ ra thỏa đáng, tôi tin là như vậy. Các bản đúc trước tiên được lấy từ tiền xu bằng thạch cao trắng; chúng được chụp ảnh, và bức ảnh được in theo quy trình heliotype của hãng Edwards and Kidd. Bản in XII là một ngoại lệ, vốn là một bức khắc minh họa dòng mezzotint thuần túy theo trường phái cũ, được thực hiện vô cùng xuất sắc bởi trợ lý của tôi, ông Allen — người đã được truyền dạy, như một ân huệ dành riêng cho cá nhân tôi, bởi người bạn của tôi và là cộng sự của Turner, Thomas Lupton. Bản in IV vốn được dự định là một bức ảnh chụp chiếc bình tuyệt mỹ tại Bảo tàng Anh, số 564 trong Danh mục của ông Newton; nhưng sự phong phú về màu sắc của nó đã thách thức cả nhiếp ảnh, và sau khi các trang sách đã được đưa lên máy in, tôi buộc phải thu nhỏ bản khắc của Le Normand về chiếc bình đó — vốn không thực sự vừa ý, nhưng tạm thời đáp ứng được mục đích trước mắt của tôi.
Những bức ảnh phóng to dùng trong Phòng Giảng được thực hiện cho tôi với kỹ năng vô cùng thành công bởi Trung sĩ Spackman thuộc South Kensington; và sự giúp đỡ xuyên suốt mà ông Burgess dành cho tôi đã được ghi nhận trong các bài giảng; dẫu với những lời cảm ơn vẫn chưa thể trọn vẹn kẻo chúng trở nên nhàm chán; bởi vì ông Burgess đã vẽ các chủ đề của các Bản in III, X và XIII; vẽ và khắc mọi bản khắc gỗ trong sách; đồng thời tự tay in tất cả các bản in.
[106] Một cuốn sách mỏng của Bá tước xứ Southesk, "Britain's Art Paradise" (do Edmonston and Douglas xuất bản tại Edinburgh), chứa đựng những lời phê bình hoàn toàn xuất sắc về những bức tranh có nhiều khuyết điểm nhất tại Triển lãm năm 1871. Thật đáng tiếc khi Lãnh chúa Southesk chỉ lên tiếng để chỉ trích; nhưng quả thực, trong chuyến đi ba ngày xem xét các phòng trưng bày của chính tôi, tôi không tìm thấy điều gì đáng chú ý nào khác, ngoại trừ những bức ký họa luôn dễ chịu về đời sống ngư dân của ông Hook, và bức nghiên cứu duyên dáng nhưng mạnh mẽ — dẫu được vẽ hơi phác thảo — về vua Henry VI của ông Pettie.