[Aquí está encerrada el alma del licenciado Pedro Garcias.
Nếu mai này tôi gom những trang viết này lại thành một cuốn sách nhỏ—mà tôi hy vọng quý vị vẫn chưa thấy chán—có lẽ tôi nên giữ lại câu văn trên để làm đề từ nơi trang nhã giám. Nhưng lúc này tôi đang cần đến nó, và buộc phải dùng ngay. Chắc tôi chẳng cần phải chú thích với quý vị rằng đây là tiếng Tây Ban Nha, cũng chẳng cần nói nó nằm trong bài Tựa ngắn của tác phẩm “Gil Blas”, hay mang ý nghĩa: “Nơi đây chôn cất linh hồn của cử nhân Pedro Garcias.”
Khi bắt đầu những ghi chép về tuổi già, tôi đã khuyên mọi người trẻ chớ nên bước chân vào vùng đất ấy. Giờ đây, tôi cũng phải công bằng như thế với người già. Rất mong quý vị cao niên hãy nhường lại trang viết này cho những người trẻ từ mười hai cho tới chín mươi tuổi—ở chặng cuối của đời người ấy, tôi tin chắc mình vẫn sẽ có ít nhất một độc giả trẻ trung. Quý vị thừa hiểu tôi muốn nói gì khi nhắc đến trẻ và già; đó là một nét gì đó trong tâm hồn, chẳng dính dáng gì đến màu tóc, hệt như mạch vàng trong lòng đá hoa cương nghìn thước dưới sâu chẳng mảy may can hệ đến ngọn cỏ xanh trên mặt đất.
Càng viết, tôi lại càng bạo dạn hơn. Tôi ngờ rằng để đọc được bài viết này, người ta không chỉ cần sự trẻ trung, mà còn cần cả thiên tài nữa. Tôi không hề có ý ám chỉ rằng việc giãi bày những điều tôi viết ra đây đòi hỏi chút tài năng nào. Nó chỉ cần một trí nhớ kha khá và vốn tiếng Anh vừa đủ của một người được học hành phổ thông. Tôi chỉ dám nhận bấy nhiêu. Nhưng ở đây, tôi đã kể lể dài dòng cả một chuỗi những chuyện vụn vặt không đâu. Quý vị phải có trí tưởng tượng của một thi sĩ thì mới biến hóa được chúng. Những mảng màu be bé kia chỉ là những vệt ố trên ô cửa kính của linh hồn con người; đứng ngoài nhìn vào, chúng chỉ là những đốm màu xỉn tối, vô nghĩa; nhưng nhìn từ bên trong, chúng lại hóa thành những hình hài rực rỡ với đôi cánh tím ngắt và vầng hào quang chói lọi tựa ánh thái dương.
Tay tôi run lên khi trao cho quý vị trang viết này. Đã bao lần tôi mang đến những đóa hoa ngát hương hái từ chính khu vườn của mình; nhưng giờ đây, khi chìa ra mầm mống nâu sẫm, thô mộc và nghèo nàn này, quý vị hoàn toàn có thể vứt bỏ nó như một thứ vô giá trị. Nhưng mà—nhưng mà—nó lại là thứ quý hơn hoa nở; nó là một quả mang hạt giống. Nhiều người làm vườn sẵn lòng cắt cho quý vị cả một bó hoa rực rỡ nhất trần đời với chút tiền mọn, nhưng ông ta chẳng đời nào chịu để những hạt giống của giống loài quý hiếm nhất rời khỏi tay mình.
Chính qua những điều bé mọn mà ta thấu suốt bản thân; một linh hồn khi đã thoát xác rất có thể sẽ nhận nhầm mình với kẻ khác, nếu không có những trải nghiệm riêng tư vốn chỉ khác biệt với đồng loại ở vài chi tiết tưởng chừng tầm thường. Hết thảy chúng ta đều từng khát nước hàng nghìn lần, và cùng chia sẻ với Pindar niềm cảm khái rằng nước là thứ tuyệt diệu nhất trên đời. Nhưng giữa toàn thể nhân loại, tôi tin chắc chỉ riêng tôi còn nhớ cái xô nước bằng gỗ thông trắng tỏa hương ngai ngái, và chiếc ca màu nâu mà một cậu bé mặt đỏ gay, tóc xoăn tít tên là Edmund vì vội uống đã cắn mẻ một mảnh; khi ấy đang giữa trưa hè nồng nặc, và những cậu bé hừng hực máu nóng cảm thấy ngột ngạt, mồ hôi đầm đìa trong lớp học trần thấp lè tè, nơi cô giáo Prentiss quá cố từng cai quản lũ trẻ thơ—nhiều đứa trong số đó giờ đã thành những bóng ma già nua, đã sang bên kia thế giới bầu bạn với tổ phụ Abraham suốt hai ba mươi năm cõi trần.
Cơn khát là của chung nhân loại, ở mọi nơi và trong mọi thời đại; nhưng chiếc xô thông trắng và chiếc ca màu nâu ấy lại là sở hữu riêng của một mình tôi; và những mối liên hệ đặc biệt của tôi với vạn vật cũng như với giống nòi tôi cũng y như thế. Người ta chẳng thể nào nhớ nổi bản thân mình trong cõi vĩnh hằng chỉ đơn thuần vì mình đã từng yêu hay từng ghét, cũng như vì mình từng khát nước; tình yêu và lòng hận thù tự thân chúng chẳng có mấy nét riêng tư hơn từng con sóng lẻ loi giữa đại dương bao la;—thế nhưng những sự tình cờ hay những dấu vết vụn vặt làm nên sự khác biệt của những người ta từng yêu hay từng ghét sẽ biến ký ức về họ thành của riêng ta mãi mãi, và cùng với đó, lưu giữ trọn vẹn bản ngã của chính chúng ta.
Bởi vậy, hỡi người bạn già hăm lăm tuổi—hoặc chừng ấy tuổi—của tôi, hãy dừng bước trước ngưỡng cửa của bản ghi chép này, và hãy tự vấn lòng mình xem liệu bạn có đủ tư cách để đọc những điều sắp được phơi bày hay không. Hãy nhớ cho rằng, ở đây bạn sẽ không tìm thấy muôn vàn cánh hoa lộng lẫy như các thi nhân hằng dâng tặng,—chẳng có gì ngoài một lớp vỏ khô khốc, nhưng nếu chịu khó bóc tách, bạn sẽ tìm thấy bên trong vài hạt mầm thi ca bé nhỏ. Bạn có thể cười nhạo chúng nếu thích. Tôi sẽ chẳng bao giờ nói cho bạn biết tôi nghĩ gì về bạn khi bạn làm thế. Nhưng nếu bạn có thể thấu suốt tận đáy lòng những điều này, dưới ánh sáng của những kỷ niệm khác cũng mong manh nhưng xiết bao tha thiết với tâm hồn bạn, thì bạn chẳng hơn chẳng kém chính là một Thi nhân, và từ nay cho đến trọn đời trần thế, bạn có thể chẳng cần viết thêm một câu thơ nào nữa,—sự tiết chế mà tôi coi là một trong những dấu hiệu chắc chắn nhất chứng tỏ bạn xứng đáng với danh hiệu thiêng liêng tôi vừa trao tặng.
Tôi có thể xin quý vị—những người đã mở trang viết này ra với niềm tin cao quý gửi gắm vào trí tưởng tượng và sự nhạy cảm của chính mình để bồi đắp cho nó một ý nghĩa mà nó không dám tự nhận nếu thiếu sự giúp đỡ hảo tâm ấy—tôi có thể xin quý vị lưu tâm đặc biệt đến những dấu ngoặc đơn bao quanh vài đoạn văn này chăng? Quý vị thấy đấy, tôi muốn những “lời thì thầm bên lề” của mình vang thật rõ tới tai quý vị độc giả, và đôi khi tôi giãi bày cả trang hoặc hai trang sách với quý vị mà chẳng vờ vịt rằng mình đã thốt ra dù chỉ nửa lời với những người cùng trọ nơi đây. Quý vị sẽ bắt gặp một đoạn tâm sự rất dài gần như ngay khi vừa bắt đầu đọc. Và vì thế, hỡi người bạn trẻ yêu quý, hãy nhập cuộc ngay đi, hãy đón nhận những gì tôi đã chuẩn bị cho bạn; và nếu nhờ trí tưởng tượng phong phú của mình, bạn biến chúng thành một yến tiệc linh đình, thì cầu chúc bình an sẽ ở cùng bạn, cùng một mùa hè bên làn nước êm đềm của một dòng sông phẳng lặng, hay bên bờ cát vàng, nơi mà như bạn tôi—vị Giáo sư—thường nói, bạn có thể ngồi nắm lấy cổ tay Mẹ Tự nhiên và lắng nghe từng nhịp đập đại dương của Người.]
Tôi muốn bộc bạch vài tâm sự riêng tư, đặc biệt liên quan đến những năm tháng đầu đời, nếu tôi nghĩ quý vị muốn lắng nghe.
[Cô giáo hơi xoay người trên ghế, hướng một phần gương mặt về phía tôi.—Giờ đã chuyển sang đồ bán tang;—dải ruy băng màu tím. Chiếc trâm cài áo cô mang có lồng một lọn tóc bạc; chắc chắn là của mẹ cô;—tôi còn nhớ con gái bà chủ quán trọ từng kể với tôi, không lâu sau khi cô giáo đến trọ, rằng cô vừa mới “chôn cất một đấng sinh thành”. Thảo nào trông cô xanh xao đến thế,—cô đã lấy chính máu mình để duy trì mạng sống cho một sinh linh đang tàn tạ. Than ôi! Những cơn bạo bệnh kéo dài chính là loài ma cà rồng đích thực; thử nghĩ mà xem, việc sống thêm một đôi năm sau khi đã cầm chắc cái chết bằng cách bòn rút từng giọt nhựa sống của một thiếu nữ mỏng manh bên giường bệnh! Nhưng rồi, linh hồn cũng trở nên thanh khiết như sắc mặt trắng bệch trong những bổn phận thiêng liêng ấy; kẻ bước vào là một người chăm bệnh có thể bước ra với tư cách một thiên thần.—Xin Chúa ban phước cho mọi phụ nữ nhân từ!—cuối cùng rồi hết thảy chúng ta đều phải nương náu nơi bàn tay mềm mại và trái tim trắc ẩn của họ!—Sắc mặt cô giáo giờ đã hồng hào hơn dạo mới đến trọ.—Muộn mất rồi! “Giá như ngày ấy…”—Amen!—Đôi khi, biết bao ý nghĩ lại ùa về chỉ trong mươi mười hai nhịp tim! Sau câu nói của tôi hướng về cả bàn ăn, không hề có khoảng lặng nào quá dài, nhưng ngần ấy thời gian cũng đủ để chuỗi ý nghĩ và cảm xúc tôi vừa kể lóe lên trong tâm trí tôi, đột ngột và sắc nhọn như tia chớp đỏ ngoằn ngoèo phóng ra khỏi bao vỏ đen ngòm tựa lưỡi dao găm kris của người Mã Lai trong cơn cuồng sát, đâm chém mặt đất tới tấp trong cơn thịnh nộ mù quáng.
Tôi không phủ nhận rằng có một nỗi nhói buốt trong đó,—vâng, một nhát đâm; nhưng cũng có cả một lời cầu nguyện,—tiếng “Amen” thuộc về lời nguyện ấy.—Lại còn một ảo ảnh về một ngôi nhà gạch bốn tầng, bài trí trang nhã,—tôi thực sự nhìn thấy từng đồ vật cụ thể,—rèm cửa, ghế sofa, bàn và nhiều thứ khác, đến mức ngay lúc này tôi vẫn có thể vẽ lại hoa văn của chúng,—tôi muốn nói đến một ngôi nhà gạch nhìn ra mặt nước, với một phòng khách xinh xắn, có sách, có tượng bán thân, những chậu hoa và lồng chim, tất cả đều vẹn toàn; và bên khung cửa sổ trông ra mặt nước, có hai người chúng tôi.—“Người dựng nên họ, có nam có nữ.”—Hai bóng hình ấy đang đứng bên cửa sổ, thì một dáng hình nhỏ nhắn hơn đang chơi đùa gần đó ngước nhìn tôi với một ánh mắt khiến tôi—tôi—rót một ly nước, uống cạn một hơi, rồi tiếp tục câu chuyện.]
Tôi nói rằng tôi muốn kể cho quý vị nghe vài điều về những kỷ niệm ấu thơ, những điều mà người ta thường chẳng bao giờ bộc bạch. Quý vị có muốn nghe không?
Chúng tôi có muốn nghe không ư?—cô giáo lên tiếng;—không, phải nói là chúng tôi rất tha thiết muốn nghe mới đúng.
[Giọng cô vốn dĩ rất êm dịu, và ngay lúc ấy lại đượm một vẻ ngọt ngào lạ lùng.—Ngôi nhà gạch bốn tầng vừa tắt ngấm như bức tranh kính khi ngọn đèn phía sau bị dập tắt, bỗng lại bừng sáng mờ ảo trong chốc lát; phòng khách, sách, tượng bán thân, chậu hoa, lồng chim, vẹn nguyên tất cả,—và những bóng hình vẫn y như trước.]
Chúng tôi đang nóng lòng chờ đợi đây, thưa ngài,—cậu sinh viên thần học nói.
[Bức tranh kính vụt tắt như thể vừa bị một tia chớp đen giáng trúng.]
Nếu quý vị muốn nghe những lời tự thú của tôi—tôi nói—thì điều kế tiếp là phải xem liệu tôi có thể tin tưởng giãi bày với quý vị hay không. Cũng phải nói thật rằng trên đời này có vô số kẻ chuyên cười nhạo những chuyện như thế. Tôi cho họ là những kẻ ngu ngốc, nhưng có lẽ không phải ai trong quý vị cũng đồng tình với tôi.
Người ta nói chuyện với những đứa trẻ thơ ngây như thể chúng có khả năng hiểu được cuốn “Các thể chế tôn giáo” của Calvin, và chẳng ai đủ trung thực hay tỉnh táo để nói toạc ra sự thật trần trụi về những sinh linh bé bỏng tội nghiệp ấy: rằng chúng mê tín chẳng kém gì những kẻ man rợ trần truồng, và là những kẻ hèn nhát thảm hại về mặt tâm linh—nghĩa là nếu chúng có chút trí tưởng tượng—đến mức chúng sẵn sàng tin bất cứ điều gì người ta dạy dỗ, và tin thêm cả khối điều mà chúng tự huyễn hoặc ra.
Tôi sinh ra và lớn lên, như tôi đã nói với quý vị cả hai mươi lần, giữa những cuốn sách và những con người uyên bác hiểu rõ sách vở. Tôi được chỉ dạy cẩn thận cả về chuyện cõi đời lẫn việc tâm linh. Thế nhưng mãi cho đến khi đã qua tuổi ấu thơ khá lâu, tôi vẫn đinh ninh Raphael và Michael Angelo là những bậc siêu phàm thoát tục. Giáo lý cốt lõi của đức tin tôn giáo thịnh hành khắp cõi Kitô giáo đã hoàn toàn bị đảo lộn và vô hiệu hóa trong tâm trí tôi suốt nhiều năm ròng, chỉ vì một trong những câu chuyện đời thực quá đỗi tầm thường mà tôi tình cờ nghe lỏm được người ta thì thầm to nhỏ.—Quý vị sẽ hỏi: Sao tôi không gặng hỏi?—Quý vị đâu còn nhớ đến sự e thẹn ngây thơ, đỏ mặt của những đứa trẻ nhạy cảm. Phản xạ bản năng đầu tiên của những sinh linh bé bỏng là tìm một chỗ cất giấu bí mật, rồi chôn vùi vào đó mọi niềm tin, nỗi hoài nghi, ước mơ, hy vọng cùng những nỗi khiếp đảm. Tôi đang khai quật một trong những hầm giấu bí mật ấy đây. Quý vị có nghĩ tôi nhất thiết phải là một kẻ ngốc nghếch và hèn nhát hơn người khác không?
Tôi từng sợ tàu bè. Vì sao ư, tôi chẳng tài nào giải thích nổi. Những cột buồm trông cao sừng sững đến rợn ngườic—nhưng chúng đâu có cao bằng tháp chuông của ngôi nhà hội màu vàng cổ kính của chúng tôi. Dù sao thì tôi cũng thường che mắt lại trước những chiếc thuyền buồm một cột hay hai cột thường neo đậu ở đầu cầu, và tôi thú nhận rằng dấu vết của nỗi kinh hoàng mơ hồ ấy còn ám ảnh tôi rất lâu.—Một nguồn cơn sợ hãi khác thậm chí còn mang ý nghĩa đáng khiếp sợ hơn. Có một bàn tay khổng lồ bằng gỗ—biển hiệu của một thợ làm găng tay—cứ đung đưa và cọt kẹt trong gió lộng, treo lơ lửng trên một cây cột trước một cửa hiệu nọ cách thành phố chừng một hai dặm. Ôi, bàn tay ghê rợn ấy! Nó cứ treo lơ lửng ở đó, chực chờ chộp lấy một cậu bé con, để cậu vĩnh viễn chẳng thể về nhà ăn bữa tối, cũng chẳng thể về ngủ trên chiếc giường thân quen,—để rồi chiếc bát ăn súp của cậu từ đó sẽ bị xếp xó trống không, và đôi giày cũ mòn của cậu đành nằm đợi cho đến khi đứa em trai lớn lên xỏ vừa.
Còn về đủ thứ hủ tục mê tín dị đoan, tôi từng nghĩ chắc chỉ có mình mới có một danh sách kỳ quặc đến thế, nhưng giờ tôi tin rằng phân nửa số trẻ em trạc tuổi ấy cũng đều trải qua những điều tương tự. Chẳng có thầy bói La Mã nào từng sở hữu một danh mục điềm triệu phong phú như những điều tôi gom nhặt trong những trang sách sấm truyền thời thơ ấu. Cái trò ném đá vào một cái cây rồi gán ghép một hậu quả trọng đại nào đó tùy thuộc vào việc ném trúng hay trượt—điều mà quý vị sẽ thấy được nhắc đến trong đôi ba cuốn tiểu sử—tôi vẫn còn nhớ như in. Việc bước giẫm lên hay bước tránh qua một số vật hoặc vị trí nhất định—vốn là tật kỳ quặc nổi tiếng của Tiến sĩ Johnson—tôi đã nhiễm phải từ thuở còn rất bé.—Tôi chẳng dám thề rằng đến tận ngày hôm nay mình đã dứt hẳn khỏi những thói quen chẳng mấy khôn ngoan ấy chưa. [Bao nhiêu người trong số quý vị đang đọc những dòng này dám khẳng định mình không như thế!]
Lẫn lộn với những điều dại dột ấy là những ảo tưởng ngọt ngào mà tôi yêu mến đến mức chẳng nỡ từ bỏ, ngay cả khi phải tự gượng ép bản thân mới có thể thoáng tin vào chúng một chốc lát. Sau đây là một ảo tưởng mà tôi không thể không kể cho quý vị nghe.
Tiếng đại bác gầm vang từ xưởng đóng tàu hải quân rất dễ nghe thấy tại nơi tôi sinh ra và lớn lên. Mỗi khi nghe thấy tiếng súng, người ta thường bảo: “Có một tàu chiến vừa cập bến.” Lẽ dĩ nhiên, tôi cứ ngỡ những con tàu như thế thường bất ngờ trở về sau nhiều năm biền biệt không rõ tung tích—đột ngột như những viên đá rơi từ trên trời xuống; và những khẩu đại bác gầm vang là vì kinh ngạc và vui sướng khi thấy bóng dáng chiến hạm kỳ cựu đang rẽ sóng tiến vào vịnh. Thời ấy, chiếc tàu chiến nhỏ Wasp do Thuyền trưởng Blakely chỉ huy, sau chiến công hiển hách bắt giữ hai tàu Reindeer và Avon, đã hoàn toàn biến mất trên mặt biển bao la và bị coi như đã đắm. Nhưng chẳng hề có bằng chứng nào xác thực, và lẽ tự nhiên, suốt một thời gian dài, người ta vẫn nuôi hy vọng có tin tức về con tàu. Rất lâu sau khi tia hy vọng mong manh cuối cùng đã lụi tàn, tôi vẫn tự ru mình trong ảo mộng tha thiết rằng ở một nơi nào đó trên sóng nước mênh mông, con tàu vẫn đang kiên cường trôi nổi; và suốt nhiều năm, không lần nào nghe thấy tiếng đại bác từ xưởng hải quân rền vang vọng vào đất liền mà tôi lại không thầm nhủ: “Tàu Wasp đã về!” và tưởng như có thể tận mắt nhìn thấy con tàu đang lướt tới, cuộn sóng dưới mũi tàu, dạn dày mưa nắng, bám đầy hà biển, với những cột buồm gãy nát và những cánh buồm xơ xác, được chào đón trong tiếng reo hò và những giọt nước mắt của muôn người. Đó là một trong những giấc mơ tôi hằng ấp ủ mà chưa từng kể cùng ai. Giờ đây tôi xin thành thực giãi bày rằng, mãi cho đến khi đã qua tuổi thiếu thời, thậm chí đã bước gần tới tuổi trưởng thành, mỗi khi tiếng đại bác bất thần dội vào tai, tôi vẫn giật mình với một niềm ngóng đợi mơ hồ cùng nỗi hân hoan run rẩy, và những lời bấy lâu chôn chặt lại tự động thốt lên trong tiếng thì thầm câm lặng của tâm trí: Tàu Wasp đã về!
—Phải, trẻ con tin vào đủ thứ chuyện kỳ quặc. Tôi cho là thuở nhỏ tất cả quý vị đều từng mắc chứng “sốt ví tiền” chứ?—Ý tôi là sao ư? Thì là chuyện rạch tung những chiếc ví cũ ra với niềm tin sắt đá rằng có một món tiền khổng lồ đang giấu bên trong.—Cũng vậy, hẳn ai trong quý vị cũng nhớ một lời hứa hẹn tuyệt vời nhưng không bao giờ thành hiện thực của một người nào đó, lời hứa từng nuôi dưỡng hy vọng của quý vị suốt bao năm trời, để rồi để lại một khoảng trống hoác trong đời mà chẳng gì có thể lấp đầy.—O. T. rời khỏi gia đình chúng tôi, mang theo niềm tiếc thương tha thiết của những đứa trẻ nhỏ tuổi hơn. Cậu là một thiếu niên khéo tay; viết chữ mẫu rất đẹp, và khắc hai chữ cái đầu tên mình nói trên một cách điêu luyện lên mọi bề mặt có thể. Nhân tiện nói thêm, tôi cứ ngỡ những vết khắc ấy đã mất sạch; nhưng hôm nọ tôi lại tìm thấy chúng trên một cánh cửa mà lúc nào đó tôi sẽ chỉ cho quý vị xem. Tôi đã kinh ngạc biết bao khi thấy chúng nằm sát mặt đất đến thế! Cứ ngỡ dạo ấy cậu bé phải cao lớn lắm. Số là, khi rời đi, O. T. đã long trọng hứa với hai đứa chúng tôi. Tôi sẽ được một con tàu, còn đứa kia được một cái chuồng chim én. Chẳng món nào từng tới tay chúng tôi; nhưng ôi, đã bao nhiêu lần tôi lén chạy ra góc phố—giờ đây xe điện chạy sát ngay đó—và ngóng nhìn lên đại lộ hun hút, ngỡ rằng cậu đang tới, gần như chắc mẩm khi quay đầu nhìn về hướng bắc rằng cậu sẽ đứng đó, đang rảo bước về phía tôi, một tay cầm con tàu và tay kia xách chiếc chuồng chim én!
[Quý vị chớ vội nghĩ rằng tất cả những điều tôi sắp nói, cũng như mọi điều tôi đã kể, đều được bộc bạch trước mặt toàn thể mọi người. Chàng trai trẻ mà họ gọi là John khi ấy đang ở ngoài sân, ngồi vắt vẻo trên một chiếc thùng tô-nô và phì phèo điếu xì-gà, làn khói lùa qua khung cửa sổ mở toang, mang lại cảm giác không hề khó chịu. Cậu sinh viên thần học đã lẳng lặng biến mất giữa cuộc trò chuyện của chúng tôi. Bà cô họ nghèo khổ bận chiếc áo lụa bombazine đen—người có dáng điệu và cử chỉ như thể mọi khớp xương đều là khớp khuỷu tay—đã rút lui về phòng mình, sau khi đứng đợi ở chân cầu thang với vẻ trang nghiêm đến nghẹt thở cho tới khi một đấng mày râu bước qua bà để đi lên các tầng trên. Đây là một quy tắc xã giao nổi tiếng tại quán trọ của chúng tôi; thực ra, nói riêng với quý vị thôi, họ cứ làm ầm ĩ lên vì cái chuyện ấy, đến mức riêng tôi thà thấy họ cứ mộc mạc, vô tư không nghĩ ngợi gì đến mấy chuyện đó còn hơn. Tối hôm nọ, con gái bà chủ quán bảo cô sắp sửa “lui về nghỉ ngơi”; thế là anh chàng tên John liền cầm lấy cây đèn và nằng nặc đòi soi đường cho cô tới tận chân cầu thang. Cô nàng nhất quyết không chịu bước qua mặt anh ta, cho đến khi cô giáo dùng tiếng Anh giản dị nói rằng đã đến giờ đi ngủ của mình, rồi bước thẳng qua cả hai người, dường như chẳng buồn bận tâm đến ai trong số họ.
Tôi đã đi quá xa khỏi điều mà tôi định thông báo cho quý độc giả trong phần nằm giữa hai dấu ngoặc đơn này. Tôi xin nói tiếp, hầu hết khách trọ đã rời khỏi bàn ăn vào khoảng thời gian tôi bắt đầu thổ lộ vài điều bí mật của mình,—thực ra là tất cả mọi người, ngoại trừ ông cụ đối diện và cô giáo. Tôi hiểu vì sao một thiếu nữ lại thích lắng nghe những trải nghiệm mộc mạc nhưng chân thực thuở ấu thơ này, những điều mà như tôi đã nói, chính là những hạt mầm nâu nhỏ bé mai này có thể trổ thành những áng thơ với sắc lá xanh biếc và vàng óng; nhưng khi ông cụ kéo ghế lại gần tôi hơn, nghếch cái tai thính nhất của mình sang, và có lần, khi tôi nhắc đến một hồi ức bé mọn nhưng chan chứa ân tình, ông buông một tiếng thở dài run rẩy đến nỗi chỉ chút xíu nữa thôi là biến thành tiếng nấc nghẹn ngào, thì khi ấy, tôi cảm nhận được rằng trong những chuyện ấy hẳn phải có chút gì đó rất tự nhiên, đủ để cứu chuộc vẻ tầm thường bên ngoài của chúng. Hãy nói cho tôi hay, hỡi người đàn ông hay người phụ nữ mà tôi đang thì thầm trò chuyện, chẳng lẽ bạn không có một kho tàng nho nhỏ những ký ức, như những điều tôi đang phơi bày đây, bị chôn vùi dưới lớp lá khô của bao mùa hạ, hay dưới lớp tuyết chẳng bao giờ tan của những mùa đông vội vã quay về sao?—vài ba ký ức như thế, mà nếu bạn viết hết ra, sẽ bị quét gọn vào ngăn kéo của một viên chủ bút cẩu thả nào đó, và chỉ đáng để độc giả của ông ta lười nhác đọc lướt qua trong nửa giờ ít ỏi,—thế nhưng, nếu Thần Chết cướp mất chúng khỏi bạn, liệu trong cõi vĩnh hằng bạn có còn nhận ra chính bản thân mình chăng?]
—Tôi đã kết giao với ba điều ở vào một giai đoạn rất sớm của cuộc đời, những cuộc tao ngộ mà tôi chẳng bao giờ quên được. Hành vi sai trái rành rành đầu tiên còn để lại dấu vết trong ký ức tôi là việc này: từ chối một ân huệ nhỏ mà người ta nhờ vả tôi,—chẳng qua chỉ là kể lại những gì đã diễn ra ở trường vào một buổi sáng nọ. Chẳng quan trọng ai là người cất lời hỏi; nhưng khi ấy có những hoàn cảnh khiến tôi buồn bã và sợ hãi. Tôi chẳng còn bụng dạ nào để nói;—tôi ấp úng viện ra một lý do thảm hại, có lẽ còn gắt gỏng nữa, rồi lén lút chuồn mất, và thế là trận chiến đầu tiên của cuộc đời đã thất bại thảm hại. Nỗi cắn rứt lương tâm sau đó thế nào, tôi chẳng cần phải nói thêm. Ngay tại thời khắc ấy và nơi chốn ấy, theo những gì tôi biết, lần đầu tiên tôi đã có ý thức nắm lấy tay Tội lỗi và quay lưng lại với Bổn phận. Thời gian đã khiến tôi nhìn nhận lỗi lầm của mình một cách khoan dung hơn; tôi không tin lỗi lầm ấy hay bất kỳ sai trái nào của con trẻ là vô hạn, như một số người vẫn quả quyết, mà nó hữu hạn đến vô cùng. Thế nhưng, ôi chao, giá như ngày ấy tôi chiến thắng được trận đánh đó!
Kẻ Hủy Diệt vĩ đại, kẻ mà bóng đen ghê gớm của ngài đã khiến tôi câm lặng, từng tiến lại rất gần tôi,—nhưng chưa bao giờ hiện lên đủ rõ ràng để tôi nhìn thấu và ghi nhớ trong những năm tháng thơ dại. Chập chờn mờ ảo trước mắt tôi là hình ảnh một bé gái mà ngay cả cái tên tôi cũng đã quên, một cô bạn học cùng lớp mà một ngày nọ chúng tôi không thấy đến trường, và được bảo rằng cô bé đã qua đời. Nhưng cái chết là gì thì tôi chưa bao giờ có một ý niệm thực sự rõ ràng, cho đến một ngày nọ tôi trèo qua bức tường đá thấp của nghĩa địa cổ và hòa vào một nhóm người đang nhìn xuống một cái hố rất sâu, dài và hẹp, đào xuyên qua lớp cỏ xanh, xuyên qua lớp đất mùn màu nâu, xuyên qua lớp sỏi vàng, và dưới đáy hố là một chiếc hộp thuôn dài màu đỏ, cùng một gương mặt thanh niên trắng bệch, sắc lạnh và bất động hiện ra qua một khe hở ở một đầu nắp quan tài. Khi nắp ván được đóng lại, sỏi đá rào rào trút xuống ngổn ngang, và người phụ nữ mặc đồ đen vừa khóc vừa vặn vẹo đôi bàn tay cất bước rời đi cùng những người đưa tang khác, bỏ lại anh ta nơi đó, thì khi ấy tôi mới cảm thấy mình đã thực sự nhìn thấy Cái Chết, và sẽ không bao giờ quên được ngài.
Một mối duyên tao ngộ khác tôi đã gặp ở một giai đoạn cuộc đời sớm hơn nhiều so với những gì các tiểu thuyết gia thường cho phép.—Lẽ dĩ nhiên là Tình yêu rồi.—Về sau nàng trở thành một trang tuyệt sắc giai nhân lừng lẫy.—Tôi tin chắc rằng nhiều đứa trẻ đã tập dượt vai diễn của mình trong vở bi hài kịch cuộc đời trước cả khi chúng thay hết răng sữa.—Tôi nghĩ mình sẽ không kể câu chuyện về cô nàng tóc vàng óng ả ấy đâu.—Tôi đồ rằng ai cũng từng có những mối tình con trẻ; nhưng đôi khi chúng lại là những xung động mãnh liệt, báo trước tất cả những cảm xúc run rẩy thuộc về một giai đoạn muộn màng hơn. Hầu hết trẻ con đều nhớ mình từng nhìn thấy và sùng kính một thiên thần trước khi chúng tròn mười hai tuổi.
[Ông cụ đã rời chiếc ghế đối diện và chuyển sang ngồi cạnh cô giáo và tôi, cách bàn ăn một đoạn ngắn.—Đúng thế đấy, đúng thế thật,—ông cụ nói.—Ông cầm lấy một sợi dây đồng hồ bằng thép, một đầu mang chiếc chìa khóa bằng vàng to bản hình vuông và đầu kia được cho là nối với một thứ dụng cụ xem giờ nào đó. Phải chật vật một hồi ông mới lôi ra được một chiếc đồng hồ quả quýt cổ lỗ sĩ, dày cộp bằng bạc. Ông nhìn nó một thoáng,—ngập ngừng,—chạm đầu ngón tay giữa vào khóe mắt phải,—nhìn vào mặt đồng hồ,—bảo rằng trời đã gần trưa rồi,—đoạn mở nắp đồng hồ và đưa cho tôi chiếc vỏ bọc rời bên ngoài mà chẳng nói một lời.—Tấm giấy lót đồng hồ xưa kia từng có màu hồng, nay vẫn còn vương lại một sắc thái mờ nhạt, như thể chút sinh khí dịu dàng của nó vẫn chưa hoàn toàn phai nhạt hết. Hai chú chim nhỏ, một bông hoa, và dòng chữ ghi niên đại bằng nét chữ nắn nót của một cô nữ sinh,—17 . .—chẳng quan trọng nữa.—Hồi ấy tôi còn chưa đầy mười ba tuổi,—ông cụ nói.—Tôi chẳng biết trong đầu cô giáo trẻ đang nghĩ ngợi điều gì, cũng không hiểu vì sao cô lại làm thế; nhưng cô đã đón lấy tấm giấy lót đồng hồ rồi khẽ áp nó lên môi, như thể đang hôn lên cái sinh linh tội nghiệp đã làm ra nó tự thuở xa xôi nào. Ông cụ cẩn thận đón lại tấm giấy từ tay cô, đặt nó vào chỗ cũ, quay người bước ra ngoài, tay vẫn nắm chặt chiếc đồng hồ. Một thoáng sau, tôi thấy ông đi ngang qua cửa sổ, trên đầu đội chiếc mũ trắng ngớ ngẩn ấy; hẳn lúc đội mũ ông chẳng còn tâm trí đâu mà để ý mình đang làm gì nữa. Thế là chỉ còn lại cô giáo và tôi. Tôi kéo ghế lại gần cô hơn một chút, rồi tiếp tục câu chuyện.]
Và một khi đã nói về những ký ức ấu thơ, tôi chẳng hiểu sao mình lại không thể nhắc đến vài điều khác vẫn còn đeo bám lấy tôi,—không phải vì quý vị sẽ gán cho những hình ảnh ấy một ý nghĩa đặc biệt nào như chúng hằng có với tôi, mà là vì quý vị sẽ tìm thấy điều gì đó tương đồng trong chính ký ức của mình. Có lẽ quý vị còn nhớ những gì tôi từng nói hôm nọ về mùi hương. Cũng có một số âm thanh mang lại cho tôi những gợi cảm đầy huyền bí,—có thể không mãnh liệt bằng thứ gắn liền với khứu giác, nhưng lại vô cùng kỳ lạ và chẳng thể nào phai mờ.
Âm thanh đầu tiên là tiếng cót két của những cỗ xe trượt tuyết chở gỗ, mang những súc gỗ sồi và gỗ óc chó từ vùng quê lên, khi những đôi bò lững thững kéo lê chúng trên mặt tuyết đang rên xiết rền rĩ, trong ánh sáng mờ lạnh lẽo của sớm mai. Nằm trên giường và lắng nghe khúc nhạc thê lương ấy mang lại một niềm khoái lạc gần giống với sự xa hoa theo kiểu Lucretius, hoặc cảm giác mà Byron từng nói là người ta có thể tận hưởng khi đứng ngoài quan sát một trận chiến mà “chẳng có bạn bè, chẳng có anh em nơi đó”.
Lại có một âm thanh khác, tự thân nó xiết bao êm dịu, và gắn liền với một trong những điều mê tín ngây thơ và kỳ lạ thuở thiếu thời mà tôi từng kể, đến mức tôi không bao giờ nguôi dành cho nó một thứ tình cảm đượm buồn tha thiết.—Để tôi kể về cái ảo tưởng mê tín ấy trước đã. Ngày “Sabbath” của người Thanh giáo, như ai nấy đều biết, bắt đầu từ lúc “hoàng hôn buông xuống” vào chiều thứ Bảy. Tôi sinh ra và lớn lên trong sự tuân thủ nghiêm ngặt ấy. Khi vầng nhật nguyệt tròn trịa của ban ngày lặn dần, một sự tĩnh lặng, một vẻ trang nghiêm, một nỗi u hoài trầm lắng bao trùm lên tất cả chúng tôi. Đã đến lúc công việc phải dừng lại, và đồ chơi phải cất đi. Thế giới của đời sống sinh hoạt náo nhiệt chìm vào bóng tối của một cuộc nhật thực, chỉ bừng sáng trở lại khi mặt trời một lần nữa lặn xuống dưới đường chân trời vào ngày hôm sau.
Chính trong sự tĩnh lặng của thế giới bên ngoài và của cõi lòng bên trong ấy, khúc hát ru nhịp nhàng của đàn dế chiều hôm mới cất lên rõ rệt nhất,—đến nỗi tôi nhớ như in rằng mình từng đinh ninh tiếng rả rích của những sinh linh bé nhỏ này, hòa quyện với những bài thánh ca của loài ếch nhái từ đầm lầy lân cận, là thứ chỉ dành riêng cho những buổi tối thứ Bảy. Tôi chẳng biết có điều gì đem lại một hình dung rõ nét hơn về hiệu quả làm lắng dịu và khuất phục tâm hồn của thói quen tuân thủ những gì được coi là thời khắc thiêng liêng thuở trước, cho bằng cái ảo tưởng kỳ lạ của con trẻ này.
Phải, và vẫn còn một âm thanh khác hòa lẫn những nhịp điệu trang nghiêm của nó vào những giấc mơ khi thức cũng như khi ngủ của thời niên thiếu của tôi. Người ta chỉ nghe thấy nó vào những thời điểm nhất định,—một tiếng gầm trầm đục, nghẹn ngào, khi bổng khi trầm, không chói tai nhưng vô cùng bao la,—một cậu bé huýt sáo cũng đủ át đi tiếng gầm ấy đối với người đứng cạnh, nhưng nó hẳn phải vang xa trên một không gian rộng hàng trăm dặm vuông. Tôi từng tự hỏi không biết đó có thể là thứ gì. Liệu đó có phải là tiếng gầm rú của hàng nghìn cỗ xe và vạn bước chân đang dằn xóc và giẫm đạp dọc theo những con đường đá của thành phố lân cận chăng? Tiếng động ấy hẳn phải liên tục; đằng này, như tôi đã nói, âm thanh này lại dâng lên hạ xuống theo một nhịp điệu đều đặn. Tôi nhớ người ta từng bảo tôi, và tôi cho đó là lời giải thích đích xác, rằng đó là tiếng sóng vỗ, sau một cơn gió lớn, đang xô vào những bờ biển trải dài cách xa hàng dặm. Tôi thực lòng muốn biết liệu có ai tinh ý sống cách các bờ biển dài chừng mười dặm sâu trong đất liền—chẳng hạn như ở một thị trấn như Cantabridge, thuộc phía đông của Vùng lãnh thổ Massachusetts—từng nhận thấy âm thanh như thế bao giờ chưa, và liệu nó có được giải thích đúng như trên hay không.
Hòa lẫn với những âm thanh không thành lời này trong tiếng rì rầm trầm lắng của ký ức, là tiếng vọng của vài giọng nói mà tôi hiếm hoi lắm mới được nghe. Thật đau lòng phải nói ra điều này, nhưng tôi thấy người dân chúng ta nhìn chung không có chất giọng dễ chịu. Những cơ thể đẫy đà, với làn da ráo nước như lưng vịt, với bề mặt nhẵn nhụi được đệm lót khéo léo bên dưới, và lớp nhung mịn lót trong thanh quản của họ, không mấy phổ biến nơi chúng ta bằng cái khuôn mẫu nhân loại góc cạnh với những bề mặt phẳng lì, làn da khô khốc, mái tóc tựa xơ dừa cả về độ bóng, độ dai lẫn màu sắc, cùng những giọng nói vừa mỏng vừa gắt gỏng—đủ chua để sủi bọt khi gặp chất kiềm, và đủ chói tai để hát song ca với loài ve sầu. Tôi nghĩ cái giọng nữ cao chuyện trò của chúng ta, đôi khi tình cờ nghe được trên các toa xe lửa, phát ra từ một nhóm người trẻ tuổi vừa lên tàu ở một trong những trung tâm công nghiệp lớn của chúng ta chẳng hạn—những người thuộc phái nữ, cứ cho là thế đi, những kẻ xúng xính váy áo chen lấn bước vào, cao giọng the thé buôn chuyện, và sau một hồi bàn tán rôm rả đã chiếm được hai hay nhiều băng ghế đôi, rồi sau khi đã yên vị, họ bắt đầu cắn táo và chuyền tay nhau những bức ảnh chụp trên kính—tôi xin nói rằng, tôi nghĩ cái giọng nữ cao chuyện trò nghe thấy trong những hoàn cảnh ấy sẽ chẳng đời nào nằm trong số những mồi nhử mà Kẻ Thù Cổ Xưa đem ra sử dụng, nếu hắn định bày ra một cơn cám dỗ mới đối với Thánh Anthony.
Giữa chúng ta vẫn có những giọng nói ngọt ngào, hết thảy chúng ta đều biết điều đó, và có những giọng nói có thể chẳng êm tai với những người lần đầu nghe thấy, nhưng lại ngọt ngào với chúng ta hơn bất kỳ thanh âm nào ta sẽ được nghe cho đến khi được lắng nghe một thiên thần cất tiếng hót trong khúc dạo đầu của cõi vĩnh hằng với muôn vàn hòa âm diệu phúc mà ta hằng hy vọng được tận hưởng.—Nhưng cớ sao tôi lại phải nói dối? Nếu bạn bè yêu mến tôi, ấy là bởi tôi luôn cố gắng nói sự thật. Suốt đời mình, tôi mới chỉ nghe thấy hai giọng nói khiến tôi phải khiếp sợ vì sự ngọt ngào của chúng.
—Khiến ngài khiếp sợ ư?—cô giáo hỏi.—Phải, khiến tôi khiếp sợ. Chúng khiến tôi có cảm giác như thể trên đời có thể tồn tại một tạo vật với một cung bậc trong giọng nói hòa hợp với một sợi tơ lòng trong linh hồn kẻ khác đến mức, nếu nàng cất tiếng, chàng sẽ từ bỏ tất cả để đi theo nàng, dẫu có phải bước vào tận chốn vực thẳm Erebus tăm tối. Cơ may duy nhất để chúng ta giữ được sự tỉnh táo là có quá ít cung bậc tự nhiên giữa giọng nói của kẻ khác với sợi tơ lòng này trong linh hồn ta, và những thanh âm thoạt đầu có thể hơi chói tai thì dần dà về sau lại trở nên hòa hợp với nó.—Nhưng tôi cam đoan với quý vị đây chẳng phải chuyện bịa đặt. Quý vị có thể coi câu chuyện về Ulysses và các nàng Siren là một huyền thoại, nhưng quý vị sẽ nói sao về chàng Mario và người phụ nữ tội nghiệp đã mù quáng đi theo chàng?
—Hai giọng nói đã mê hoặc tôi đến thế là của ai ư?—Cả hai đều thuộc về những phụ nữ người Đức. Một người là cô hầu phòng, ngoài giọng nói ra thì chẳng có gì quyến rũ. Chìa khóa phòng tôi tại một khách sạn lớn nọ bị thất lạc, và thiếu nữ người Teuton này được gọi đến để cung cấp thông tin về nó. Tâm hồn chất phác ấy rõ ràng mới rời quê cha đất tổ chưa lâu, và nói năng với thứ thổ ngữ ngập ngừng đầy dễ thương. Nhưng nghe cô ngạc nhiên, than thở rồi đưa ra gợi ý, với những ngữ điệu mềm mại, trôi chảy và những tiếng thì thầm trầm buồn, bằng những âm sắc chan chứa nỗi âu yếm chân thành dành cho số phận của chiếc chìa khóa bị mất như thể đó là một đứa trẻ lạc mẹ, điều đó quyến rũ đến nỗi, nếu dung mạo và vóc dáng cô cũng kiều diễm như giọng nói của cô—chẳng hạn như nếu cô trông giống pho tượng cẩm thạch nàng Clytie—thì tất cả những gì tôi có thể nói là—
[Cô giáo mở to đôi mắt đến mức tôi phải dừng bặt lại.]
Tôi chỉ định nói là hẳn tôi đã nhảy xuống hồ tự vẫn rồi. Bởi lẽ Hồ Erie nằm ngay cạnh bên, và thà chấp nhận cái chết ngạt chỉ mất ba phút đồng hồ theo kim chỉ, còn hơn là một cuộc hôn nhân khập khiễng kéo dài tới năm mươi năm để bắt đầu, rồi sau đó di truyền mãi xuống các thế hệ mai sau (bộc phát ra đủ thứ biểu hiện thô bỉ nơi dung mạo và cung cách, những thứ mà nếu con người ta đoản thọ như loài ngựa thì người ta có thể dễ dàng truy nguyên qua căn bậc hai và căn bậc ba của cái gốc gác gia đình mà quý vị đã treo lên đó huy hiệu của dòng họ De Champignons hay De la Morues, cho đến khi chạm tới những sinh linh ăn bằng dao và mở miệng là kêu “Hử?”), đến mức chẳng một ai có lương tri lại có thể ngần ngại dù chỉ một khoảnh khắc.
Giọng nói mê hồn thứ hai mà tôi từng nghe, như tôi đã nói, là của một phụ nữ người Đức khác.—Tôi đồ rằng mình sẽ tự hủy hoại thanh danh khi nói rằng một giọng nói như thế không thể phát ra từ bất kỳ con người nào đã bị Mỹ hóa.
—Có điều gì trong giọng nói ấy vậy?—cô giáo hỏi,—và tôi xin thề, giọng điệu của cô du dương đến nỗi tôi gần như ước gì mình đã nói là ba giọng thay vì hai, và ước gì mình đã không thốt ra nhận xét thiếu tinh thần ái quốc vừa rồi.—Ồ, tôi đáp, nó chứa đựng biết bao nữ tính,—cả nét đằm thắm của người phụ nữ lẫn sự dịu dàng của phái đẹp;—không hề có vẻ tự khẳng định mình một cách trơ tráo như thứ quyền phổ thông đầu phiếu vẫn len lỏi vào từng lời nói và cử chỉ; một bản tính rộng lớn, tràn trề sinh lực, bắt nguồn từ những người Đức vạm vỡ trong trang viết của Tacitus, nhưng đã được thuần hóa bởi sự giáo dưỡng tôn kính và được tôi luyện bởi nền văn hóa nhân ái suốt năm mươi thế hệ. Những thói quen làm ăn sắc sảo, mảnh đất cằn cỗi, tính độc lập, óc mạo hiểm và những cơn gió đông không phải là những thứ tốt nhất cho thanh quản. Dẫu vậy, quý vị vẫn nghe thấy những giọng nói cao quý nơi đồng bào ta—tôi từng biết những gia đình nổi tiếng vì điều đó—nhưng cứ thử hỏi một câu với người đầu tiên quý vị gặp trên đường xem, mười mươi là sẽ nhận lại một âm sắc khô khốc, đanh thép, nặng mùi thực dụng trong câu trả lời, tạo ra cảm giác hệt như tiếng chuông mà những tiểu thương gắn vào cửa tiệm của họ, thứ âm thanh đập vào tai quý vị với sự lanh lảnh chói tai ngay khi vừa bước vào, khiến thôi thúc đầu tiên của quý vị là muốn tháo lui ngay tức khắc khỏi nơi ấy.
—A, nhưng tôi không thể quên được đứa trẻ đáng yêu mà tôi từng thấy và nghe thấy trong một bệnh viện ở Pháp. Con bé chừng hai đến ba tuổi. Bị ngã khỏi ghế và gãy cả hai xương đùi. Nằm trên giường bệnh, kiên nhẫn và ngoan ngoãn. Xung quanh là những sinh viên y khoa thô lỗ, vài người đeo tạp dề trắng, trông lạnh lùng và đầy vẻ nhà nghề; thế nhưng đứa trẻ vẫn bình thản, hoàn toàn bất động. Tôi cất lời với con bé, và sinh linh diễm phúc ấy đáp lại tôi bằng một giọng nói ngọt ngào tựa thiên đường, với một độ rung thánh thót như tiếng sáo mà quý vị từng nghe trong khúc ca chiều của loài chim hoét, đến nỗi ngay lúc này đây, khi đang ngồi viết, sau biết bao nhiêu năm ròng, tôi vẫn còn văng vẳng nghe thấy.—C’est tout comme un serin, cậu sinh viên người Pháp đứng cạnh tôi thốt lên.
Đó chính là những giọng nói đã gảy đúng nốt nhạc chủ đạo trong hình dung của tôi về những thanh âm chúng ta sẽ được nghe nơi thiên đàng, nếu mai này chúng ta được bước qua một trong mười hai cánh cổng ngọc trai. Hẳn phải có những thứ khác ngoài thiên thạch phiêu dạt từ những cõi giới của riêng chúng đến với cõi giới chúng ta; và khi chúng ta nói về sự ngọt ngào hay vẻ đẹp thiên thần, có thể chúng ta đang tiến gần đến sự thật theo nghĩa đen hơn ta tưởng. Nếu nhân loại nói chung là những kẻ sống sót sau vụ đắm tàu của một cơn đại hồng thủy tiền Adam nào đó, bị thả trôi trên những con thuyền trần gian bé nhỏ này để làm một chuyến thử thách cuối cùng hòng cập bến bờ bên kia—như một số nhà thần học nghiêm túc từng quả quyết—nếu nói một cách bình dân, con người là bóng ma của những con quỷ đã chết nay “chết để hồi sinh vào cõi sống” (mượn một cách diễn đạt của Keats), và bước đi trên mặt đất trong một bộ quần áo rách rưới bằng da thịt tồn tại được ba bốn phen xuân xanh,—thì hẳn phải có vài linh hồn thánh thiện được phái xuống để bầu bạn cùng họ, và những giọng nói ngọt ngào tôi vừa kể ắt phải thuộc về những linh hồn ấy.
—Ước gì ngài có dịp nghe thấy giọng nói của em gái tôi một lần,—cô giáo nói.
Nếu giọng cô ấy giống giọng cô, hẳn đó phải là một giọng nói rất êm tai,—tôi đáp.
Tôi chưa bao giờ nghĩ giọng mình có gì đặc biệt,—cô giáo nói.
Làm sao cô biết được?—tôi bảo.—Người ta đâu bao giờ nghe thấy giọng nói của chính mình,—cũng như chẳng bao giờ tự nhìn thấy gương mặt mình vậy. Thậm chí còn chẳng có một tấm gương soi nào dành cho giọng nói cả. Lẽ dĩ nhiên, có một âm thanh nào đó vang đến tai ta khi ta cất lời; nhưng âm thanh ấy đâu phải là giọng nói đích thực của ta như những người quen biết hằng nghe. Tôi nghĩ, nếu một bức tượng cất lời với chúng ta bằng chính thanh âm của ta, ta sẽ chẳng tài nào nhận ra giọng mình.—Sẽ thú vị xiết bao nếu ở một cõi tồn tại khác, chúng ta có thể có những hình hài giống như bản thân mình trước kia để làm đồ chơi,—chúng ta có thể đứng bên ngoài hay ngự bên trong chúng tùy thích, và chúng đối với chúng ta cũng y như chúng ta từng đối với người khác vậy!
—Tôi tự hỏi liệu có thứ gì giống như điều chúng ta gọi là “chơi đùa” sau khi những món đồ chơi trần thế của chúng ta đã vỡ tan tành chăng,—cô giáo nói.
Khẽ chứ,—tôi bảo,—cậu sinh viên thần học sẽ nói sao bây giờ?
[Tôi ngỡ phen này cô đã trúng đạn;—nhưng phát đạn hẳn đã bay vọt qua đầu, hoặc trượt sang một bên; cô không hề nao núng.]
Ồ,—cô giáo nói,—anh ấy phải để mắt đến những điều dị giáo của em gái tôi kìa; tôi e rằng anh ấy sẽ quá bận rộn với chúng đến mức chẳng còn tâm trí đâu mà lo đến những điều dị giáo của tôi.
Ý cô muốn nói,—tôi hỏi,—rằng chính em gái cô là người mà cậu sinh viên ấy—
[Anh chàng trẻ tuổi thường được gọi là John, người nãy giờ vẫn ngồi hút thuốc trên chiếc thùng tô-nô, bỗng nhảy tót xuống, đá lật chiếc thùng, bồi thêm một cú đá khiến nó lăn lông lốc, rồi thò gương mặt xấc xược vào khung cửa sổ cắt ngang câu hỏi của tôi; và cô giáo rời khỏi phòng ít phút sau đó, khiến tôi chẳng còn cơ hội nào để nói cho hết câu.
Anh chàng bước vào phòng và ngồi phịch xuống một chiếc ghế, gác cả hai gót chân lên lưng một chiếc ghế khác.
Em gái ngon lành phết,—hắn bảo.
Một thiếu nữ rất đàng hoàng quý phái,—tôi đáp.
Nghe đồn dạy học cừ khôi lắm,—hắn nói,—dạy đủ thứ trên đời,—tiếng Latinh, tiếng Ý rồi cả âm nhạc nữa. Gia đình từng giàu sụ,—rồi phá sản tan tành. Cô nàng cứ thế xông xáo đi làm, tháo vát như thể sinh ra là để lao động vậy. Đấy mới đúng là mẫu con gái tôi khoái. Tôi cưới phắt cô nàng rồi đấy, chỉ hiềm nỗi nếu tôi làm thế thì hai ba cô ả khác sẽ nhảy xuống sông tự tử mất thôi.
Tôi nghĩ đoạn trên là lời phát biểu dài nhất của anh chàng này mà tôi từng ghi lại. Tôi không muốn sửa đổi những cách diễn đạt kỳ quặc của hắn, bởi đây là một trong những trường hợp mà văn phong chính là con người, như ngài Buffon từng nói. Thực ra, anh chàng này là một sinh linh khá tốt bụng, chỉ mỗi tội quá ham bông đùa,—và nếu không có những cái nháy mắt giật giật như chớp nhiệt ở một bên mặt, tôi cũng chẳng mấy bận tâm đến những trò đùa của hắn.]
[Vài ngày sau chuyện này, khi mọi người lại tụ tập đông đủ, tôi lại giãi bày đôi chút.]
—Tôi không nghĩ mình có lòng căm thù thực sự đối với bất kỳ ai. Tôi thừa biết mình khác biệt với nhà luân lý học người Anh kiên định và nghệ sĩ bi kịch người Mỹ bộc trực ở điểm này. Tôi không phủ nhận rằng mình ghét nhìn thấy một số người; nhưng những phẩm chất khiến tôi có xu hướng ghét bỏ chính con người họ lại là những thứ tôi thiên về thương hại nhiều hơn, đến mức, trừ phi bị khiêu khích tức thì, tôi vẫn cảm thấy đủ lòng nhân từ đối với kẻ tồi tệ nhất trong số họ. Thật là một điều đáng buồn khi sinh ra đã là một kẻ đê tiện, điều đó còn tồi tệ hơn nhiều so với việc thừa hưởng một tấm lưng gù hay đôi chân vòng kiềng, đến nỗi đôi khi tôi cảm thấy chúng ta dường như nên yêu thương những linh hồn tật nguyền ấy—nếu tôi được phép dùng cách diễn đạt này—với một sự dịu dàng nhất định mà ta không cần phải phung phí cho những tâm hồn cao thượng. Một kẻ sinh ra với sự bất tài bẩm sinh đến mức chẳng thứ gì có thể biến hắn thành một quý ông, thì kẻ đó đáng nhận được sự cảm thông sâu sắc nhất chứ không phải cơn thịnh nộ của chúng ta. Nhưng vì chúng ta không thể kìm được lòng ghét bỏ khi nhìn thấy những người này, cũng hệt như khi ta nhìn thấy những dị tật thể xác, chúng ta dần dần loại bỏ họ ra khỏi vòng giao thiệp của mình,—chúng ta yêu thương họ, nhưng mở toang cửa sổ và để họ bay đi. Vào thời điểm những người tử tế bước vào tuổi trung niên, họ đã dọn dẹp vòng tròn bạn bè của mình khá sạch bóng những kẻ bất hạnh ấy, trừ phi họ có sở thích nuôi dưỡng những sinh vật như thế; trong trường hợp đó, bất kể địa vị của họ là gì, quý vị có thể tin chắc rằng trong bản tính của họ có nét gì đó đồng điệu với lũ ký sinh trùng khốn nạn của mình.
—Cậu sinh viên thần học muốn biết tôi nghĩ gì về sự tương hợp cũng như sự xung khắc; liệu tôi có tin vào tình yêu sét đánh hay không?
Thưa ngài,—tôi đáp,—hết thảy đàn ông đều yêu hết thảy đàn bà. Thoạt nhìn thì sự thể là như vậy. Tòa án Tự nhiên mặc định luật lệ là: mọi đàn ông đều làm như thế; và từng cá nhân đàn ông có nghĩa vụ phải chứng minh lý do vì sao mình lại không yêu một người phụ nữ cụ thể nào đó. Một người đàn ông, theo như một trong những cuốn sách luật cổ in chữ gothic của tôi ghi chép, có thể đưa ra nhiều lý do chính đáng, chẳng hạn như: Chàng chưa từng nhìn thấy người được nêu tên trong cáo trạng; nàng còn quá nhỏ tuổi, hoặc ngược lại; nàng có những khiếm khuyết nhất định về nhân dạng,—chẳng hạn như nàng là người da đen, hoặc có gương mặt xấu xí; hoặc giả, khả năng yêu đương của chàng có hạn, tình cảm của chàng đã bị một kẻ đến trước chiếm trọn; và những điều kiện tương tự khác. Dẫu vậy, sự thật vẫn là chàng bị ràng buộc bởi bổn phận và được thôi thúc bởi tự nhiên để yêu thương từng người và mọi người phụ nữ. Chính vì thế mà mỗi người phụ nữ trên thực tế đều triệu tập mọi người đàn ông đến để chứng minh lý do vì sao chàng lại không yêu nàng. Điều này phần lớn không diễn ra bằng văn bản giấy tờ, hay lời nói trực tiếp, mà bằng những dấu hiệu bằng lụa là, vàng ngọc và những chất liệu khác, những thứ cất lời bảo với muôn đàn ông rằng:—Hãy nhìn ngắm ta và hãy yêu ta, như bổn phận đòi hỏi. Khi ấy người đàn ông sẽ viện ra sự bất lực đặc thù của mình, bất kể đó là gì,—chẳng hạn như túng quẫn tiền bạc, hoặc chàng đã có một hay nhiều thê thiếp trong nhà, hoặc chàng có vóc dáng tầm thường, hay tài hèn sức mọn; trong những lý do ấy, cần lưu ý rằng lý do thứ nhất, theo những phán quyết gần đây, là có thẩm quyền cao nhất.—Đó là những gì cuốn sách luật cổ chép. Nhưng lại có một lời chú giải từ một nguồn uy tín cổ xưa hơn, nói rằng mỗi người phụ nữ cũng đều yêu từng người và mọi người đàn ông, trừ phi có một lý do chính đáng nào đó cản trở; và một người bạn rất tinh ý của tôi, một giáo sĩ trẻ tuổi chưa lập gia đình, bảo tôi rằng theo kinh nghiệm của anh, anh có lý do để tin rằng tác giả cổ đại ấy đã có bằng chứng thực tế để chứng minh cho lời khẳng định của mình.
Tôi sẽ kể cho quý vị nghe câu chuyện về những bức hình phụ nữ mà chúng ta phải lòng ngay từ cái nhìn đầu tiên.
—Chúng ta đâu có nói về tranh ảnh,—con gái bà chủ quán trọ lên tiếng,—chúng ta đang nói về phụ nữ cơ mà.
Tôi cứ ngỡ chúng ta đang bàn về tình yêu sét đánh chứ,—tôi ôn tồn nhận xét.—Giờ đây, vì tất cả những gì một người đàn ông biết về người phụ nữ mà anh ta ngắm nhìn chỉ vỏn vẹn là những gì mà một bức hình to bằng đồng xu, hay đúng hơn là một đồng “xu kền”, in nơi đáy mắt anh ta có thể dạy cho anh ta, nên tôi nghĩ mình hoàn toàn có lý khi nói rằng chúng ta đang bàn về những bức hình phụ nữ.—Vậy thì, lý do khiến một người đàn ông không đắm đuối si mê mười nghìn người phụ nữ cùng một lúc cũng chính là lý do ngăn cản tất cả các bức chân dung của chúng ta hiện rõ mồn một trên bức tường kia. Hết thảy chúng đều được vẽ lên đó nhờ sự phản chiếu từ gương mặt chúng ta, nhưng bởi vì tất cả chúng đều được vẽ chồng lên từng điểm một, và mỗi hình ảnh đều nằm trên cùng một bề mặt, cùng vô số vật thể khác vào cùng một thời điểm, nên chẳng có bức nào hiện ra thành một bức tranh rõ rệt cả. Nhưng hãy làm tối căn phòng lại và để một chùm tia sáng duy nhất lọt qua lỗ khóa, khi ấy bạn sẽ có một bức tranh hiện trên tường. Chúng ta không bao giờ phải lòng một người phụ nữ để phân biệt nàng với muôn vàn phụ nữ khác, cho đến khi ta có được hình ảnh của nàng rọi qua một lỗ kim nhỏ; và khi ấy ta chẳng thể nhìn thấy điều gì khác nữa, và chẳng ai ngoài chính ta có thể nhìn thấy hình ảnh ấy trong chiếc hộp tối tâm tưởng của mình.
—Bạn tôi, anh chàng Thi sĩ, bảo tôi rằng anh ấy cứ phải rời thành phố mỗi khi đến dịp kỷ niệm thường niên.
Có khó khăn gì vậy?—Ấy là vì họ đều muốn anh ấy đứng lên phát biểu, hoặc làm thơ, hoặc nâng ly chúc tụng; đó lại chính là điều anh không hề muốn làm nhất. Anh bảo mình đã là chuyện xưa tích cũ rồi, và ghét phải xuất đầu lộ diện trong những dịp như thế. Nhưng họ cứ nài nỉ, vỗ về, và không thể thiếu anh được, rồi họ sờ soạng khắp cái đầu tội nghiệp yếu ớt của anh cho đến khi những ngón tay của họ chạm đúng vào thóp đầu (vị Giáo sư sẽ giải thích cho quý vị biết điều này nghĩa là gì,—ông bảo cái thóp trên đỉnh đầu luôn mở rộng ở các thi nhân), cho đến khi, bằng một cái ấn nhẹ vào điểm phập phồng mềm mại ấy, họ làm anh đờ đẫn đến mức phải gật đầu ưng thuận.
Tuy nhiên, anh bảo cũng có những lúc thật là thú vị, trước khi đến một cuộc gặp gỡ vui vẻ nào đó, được lao ra vườn và túm lấy một nắm những thứ mọc nơi ấy—cả cỏ dại lẫn hoa violet đan xen—không phải cắt lìa chúng, mà là nhổ bật rễ chúng lên cùng với lớp đất nâu bám chặt nơi rễ. Đó chính là quan niệm của anh về một màn trình diễn sau bữa tiệc. Này, hãy nhìn đây. Những vần thơ tôi sắp đọc cho quý vị nghe, anh bảo tôi, vừa được nhổ bật rễ theo đúng cách ấy vào hôm nọ.—Một bữa tiệc tuyệt đẹp,—những cái tên ghi trên đĩa ăn thốt ra từ miệng mọi người nói tiếng Anh một cách quen thuộc như chữ “và” hay chữ “thì”; những người chủ tiệc được biết đến ở bất cứ nơi nào thi ca hay và những trang nhã giám đẹp đẽ được tôn trọng; vị khách danh dự là một thi sĩ nhân hậu, khiêm nhường, hòa nhã và đầy hy vọng, người cất tiếng hát lay động trái tim đồng bào mình, người dân nước Anh, bằng những khúc ca vui tươi mà những ngày tươi đẹp sắp tới, như mọi tâm hồn chân chính đều tin tưởng và trông đợi, sẽ biến thành văn xuôi của đời sống thường nhật. Bạn tôi, anh chàng Thi sĩ, bảo rằng quý vị chớ nên đọc một chuỗi vần thơ như thế một cách quá câu nệ từng chữ. Anh bảo nếu gọt giũa tỉ mỉ bên dưới thì quý vị sẽ chẳng thấy rễ đâu nữa, mà anh thì lại thích giữ nguyên những cái rễ ấy, cùng với một chút đất son còn bám lại nơi chúng.
Đây là lời từ biệt mà bạn tôi, anh chàng Thi sĩ, đã đọc tặng người bạn của anh và cũng là bạn của chúng tôi, vị Thi sĩ khách quý:—
CHÚC LÊN ĐƯỜNG MAY MẮN!
Hỡi giọng ca quả cảm của tương lai,
Nhạc sĩ ngọt ngào của hiện tại tươi vui,
Đầu đội vòng nguyệt quế thi ca cao quý nhất,
Nhành lá ô rô của người nông dân xứ Ayrshire,
Xin từ biệt! Từ biệt!—Trái tim và bàn tay ta,
Môi ta thốt lên những lời Saxon chân chất,
Cầu Chúa ở cùng anh, cho đến ngày anh đứng vững,
Đặt gót chân mình giữa muôn đóa cúc dại nước Anh!
Chính nơi đây ta chia tay;—nhường lại cho những ánh mắt khác
Boong tàu rộn rã, dải cờ bay phấp phới đón chào,
Những cánh tay ướt đẫm chìm sâu rồi vươn bổng,
Sóng cuộn bọt trắng ngời, thân tàu rùng mình run rẩy,
Những chiếc khăn tay vẫy chào từ bến cảng,
Cột khói tựa mây lướt nhẹ phía trên anh,
Sa mạc xanh thẳm, quạnh quẽ và hoang vu,
Với thiên đường trên cao và quê hương phía trước!
Quê hương chàng!—gã khổng lồ phương Tây mỉm cười,
Xoay tròn quả địa cầu lấm tấm để tìm kiếm;—
Đốm nhỏ bé này là Quần đảo Anh quốc ư?
Chỉ là một nốt tàn nhang thôi mà,—bận tâm làm chi!—
Gã bật cười, và thảo nguyên của gã rập rờn sóng lúa,
Từng dòng thác ầm ào gầm vang khúc khích reo,
Và những rặng núi trải dài từ cực này sang cực khác
Oằn mình rung chuyển đến nứt toác những khớp xương sắt thép!
Nhưng ký ức bẽ bàng trước lời chế giễu,
Và Danh dự quay đi với cái nhíu mày thách thức,
Và Tự do, tựa mình trên ngọn giáo,
Cất tiếng cười vang át cả tiếng gã khổng lồ:—
“Một hòn đảo nhỏ cũng là cả một thế giới,” nàng bảo,
“Khi vinh quang đã hòa lẫn cùng cát bụi nơi đây,
Và nước Anh vẫn gìn giữ những linh hồn cao quý của mình
Cho đến ngày đất trời và biển cả nát tan!”
Dưới mỗi cành cây đu đưa trong rừng thẳm
Có những cánh tay dũng mãnh đang an nghỉ giấc ngàn thu,—
Từ gót chân sóng vỗ đến vầng trán chạm mây trời
Dòng máu can trường của nàng hóa thành muôn sắc hồng rực rỡ;
Nào, hãy để những người anh em phương Tây của chúng ta
Mỉm cười viết vào những trang sách hoa mỹ của họ rằng,
Một nửa đất đai của nàng đã hòa mình vào phần còn lại
Thành thi nhân, anh hùng, liệt sĩ và những bậc hiền triết!
Được ôm ấp trong vòng tay ghì chặt của sóng trào,
Từ dải rong biển ven bờ đến thảm thạch nam trên đỉnh núi,
Cây sồi nước Anh cắm sâu bộ rễ vững chãi
Gom giữ trọn vẹn nắm đất mỏng manh của nàng;
Với những vách đá trắng phau và những lùm cây xanh ngắt,
Và Đại dương thu hẹp dòng ôm ấp vỗ về,
Cùng những ngọn đồi và những dòng suối uốn lượn đan xen,—
Hòn đảo mẹ hiền bé nhỏ của chúng ta, xin Chúa ban phước cho Người!
Nơi ngôi đền rộng lớn của trần gian nơi ta đang đứng,
Được mơn man bởi những ngọn gió đông đã đưa đường ta tới,
Ta cầm cuốn kinh nguyện trong tay,
Rạng ngời những dòng chữ Mẹ hiền đã dạy dỗ ta;
Bất cứ nơi nào trang sách dát vàng để lộ ra
Những mắt xích lấp lánh của xiềng xích mạ vàng,
Kìa xem, nửa trang sách lật giở
Hiển hiện những lời chỉ dẫn mang sắc đỏ thắm!
Đã đủ rồi! Để tiễn đưa một người bạn cất bước
Cả lời nói lẫn sự lắng nghe đều trở nên vô ích;—
Nhưng hãy nán lại,—những thanh âm yếu ớt này xin hòa cùng
Những tia sáng lấp lánh từ đôi mắt rưng rưng lệ.
Xin từ biệt một lần nữa!—và hãy nhân từ kể lại
Bằng những lời hòa bình câu chuyện của thế giới trẻ trung,—
Và hãy nói thêm rằng,—chúng ta yêu tha thiết biết bao
Mảnh đất của mẹ ta, và vinh quang của cha ông ta để lại!
Khi người bạn của tôi, vị Giáo sư, thấy bạn tôi, anh chàng Thi sĩ, xuất hiện với phong thái rực rỡ tột bực như thế, ông đâm ra hơi phấn khích, giống như quý vị đôi khi thấy một chú chim hoàng yến cất tiếng hót khi một con khác bắt đầu hòa giọng vậy. Vị Giáo sư bảo ông biết mình có thể thuyết giảng, và nghĩ mình cũng có thể làm thơ. Dù sao thì ông cũng đã thử nhiều lần, và giờ đây ông quyết tâm thử lại một phen. Thế nên khi vài người bạn đồng nghiệp mời ông đứng lên, vào một ngày nọ, sau một bữa tiệc lý trí và một “cơn lũ” tâm hồn thực sự kéo dài suốt hai ba giờ đồng hồ, ông đã đọc cho họ nghe những vần thơ này. Ông mở đầu bằng vài lời nhận xét, ông kể với tôi, trong đó điều duy nhất ông còn nhớ là: ông thà viết một câu thơ duy nhất mà một người trong số họ thấy đáng nhớ còn hơn là làm tất cả bọn họ bật cười bằng một tràng thơ trào phúng. Điều đó hoàn toàn đúng đắn, tôi chẳng mảy may nghi ngờ; dù sao thì lúc ấy đó cũng là ý thích của ông, và biết đâu lần khác ông lại khăng khăng muốn vui nhộn tột cùng; tuy nhiên, có thể là ông đang ngày càng trở nên trầm tĩnh hơn, bởi lẽ thời gian là một thực tế chừng nào đồng hồ vẫn tiếp tục chạy, và mèo thì chẳng thể làm mèo con mãi được, như ông cụ đối diện đã nói hôm nọ.
Quý vị phải lắng nghe điều này một cách nghiêm túc, bởi tôi nghĩ vị Giáo sư đã hết sức tha thiết khi viết ra nó.
HAI ĐOÀN QUÂN
Khi đoàn quân bất tận của Cuộc Đời tuôn chảy,
Hai đạo binh dàn trận hiện ra rành rành,—
Hai đoàn quân trên bờ cát bị giày xéo
Mà dòng sông Tử Thần đen ngòm chảy xiết ở giữa đôi bên.
Một đạo quân tiến bước theo tiếng trống dồn dập,
Theo tiếng kèn đồng loa rộng thét gầm vang,
Và mang trên dải lụa đỏ thắm dòng chữ,
“Vinh quang của chúng ta là tiêu diệt.”
Một đạo quân lặng lẽ tiến bước bên dòng nước,
Với ánh mắt đượm buồn nhưng luôn dõi theo cảnh giác,
Điềm tĩnh như ánh sáng kiên nhẫn của vì sao
Vẫn lướt đi giữa bầu trời mây giăng phủ kín.
Dọc tiền tuyến của họ chẳng có thanh gươm nào lấp loáng,
Chẳng có lá cờ đỏ như máu nào tung bay phấp phới;
Ngọn cờ của họ chỉ mang một dòng duy nhất,
“Bổn phận của chúng ta là cứu rỗi.”
Với những người kia, chẳng có bóng đen hấp hối bên giường bệnh;
Trước tiếng kèn giục giã của Danh dự gọi mời,
Với đôi mày nhíu lại và lưỡi kiếm vung cao
Họ ngã xuống trong vòng tay của Vinh quang.
Với những người này, chẳng có gươm giáo chạm nhau loảng xoảng,
Chẳng có tiếng thét xung trận rộn rã can trường;
Kẻ đâm lén không đổ máu cất tiếng gọi trong đêm tăm tối,—
Mỗi người đều đáp lại: “Có tôi đây!”
Với những người kia là pho tượng bán thân kết lá nguyệt quế của nhà điêu khắc,
Là những lăng tẩm cẩm thạch của người thợ xây,
Là những khúc thánh ca vang rền trên tro tàn xương cốt họ
Suốt những gian vòm dài hun hút của giáo đường.
Với những người này là thảm cỏ điểm xuyết muôn hoa
Trải rộng mênh mông trên những nấm mồ quạnh quẽ,
Khi Mùa Xuân cuộn dâng lớp sóng xanh màu biển cả
Thành những đợt bọt hoa ngát hương trào dâng.
Hai ngả đường dẫn lối bước lên từ cõi thế,
Và những thiên thần đang đứng đợi chốn trời cao,
Những bậc đếm từng giọt máu nóng bỏng của cuộc đời rơi rụng,
Từng giọt nước mắt lăn dài của Tình Yêu.
Dẫu từ lồng ngực đẫm máu của Người Anh hùng
Nàng Tự do đã đón lấy từng nhịp đập con tim,
Dẫu những đóa bách hợp trắng ngần trên vương miện của nàng
Đã nảy mầm từ những giọt sương đỏ thắm ấy,—
Thì trong khi những dũng sĩ kiêu hãnh của Lòng Quả cảm đứng đợi
Cho đến khi mọi vết sẹo của họ được phơi bày,
Tình Yêu vẫn đường hoàng bước qua cánh cổng không ai ngăn cản,
Để ngồi bên cạnh Ngai Vàng uy nghiêm!