Chuyện kể rằng Tương Vân trở về kinh thành, liền ở tại chùa Mâu Ni ngoài cửa Tây, so với Tử Đàn Bảo này thì một bên là đông, một bên là tây, cách xa nhau rất đỗi. Tập Nhân mỗi khi muốn khuyên Tương Vân dọn đến ở cùng, Tương Vân chỉ nói: "Thỉnh thoảng ở vài ngày thì không sao, nhưng lâu dài lại không phải đạo xử thế, thôi thì cứ thường xuyên qua lại là được." Bảo Thoa nghe vậy, không tỏ ý kiến, Tập Nhân cũng đành thôi.

Ngày này vì gặp đông chí, Tập Nhân gói sủi cảo, bảo Tưởng Ngọc Hàm thuê xe đi đến chùa Mâu Ni đón Tương Vân tới ăn tết. Đi nửa ngày mới dẫn một người vào, lại không phải Tương Vân, mà là một vị công tử phong trần mệt mỏi, dáng vẻ phóng túng, mặc chiếc áo bào bông vải cát cũ, một thân mệt mỏi, đầy mặt phong sương. Tập Nhân vừa thấy, liền kêu lên: "Lạy Trời, thế là về rồi." Vội vã đón lên, hai hàng lệ đã sớm tuôn rơi. Tưởng Ngọc Hàm lại ngăn lại cười nói: "Nàng khoan hãy khóc, xem kỹ người này là ai?" Tập Nhân quở: "Người này với chả người nọ, chẳng lẽ Nhị gia mà ta còn không nhận ra sao?"

Tưởng Ngọc Hàm cười, không nói gì. Tập Nhân liền nhìn kỹ mặt người kia, thấy tuy diện mạo tú mỹ, giống hệt Bảo Ngọc, nhưng lại thêm mấy phần trầm ổn vững vàng, phóng khoáng ung dung, thân hình cũng hơi cao lớn hơn, không khỏi vừa thắc mắc vừa lúng túng, gượng gạo thi lễ hỏi thăm, ngượng ngùng nói: "Chưa được hỏi vị gia đây họ gì." Người kia vội vàng đáp lễ đáp: "Không dám, tiểu nhân họ Chân. Đặc biệt đến tìm Nhị gia phủ Giả. Ở đầu làng gặp Tưởng huynh, mới biết Nhị gia vẫn chưa về quê, liền đến bái kiến thế tẩu, trả lại vật bị mất."

Tập Nhân trước kia ở trong phủ, sớm nghe nói nhà họ Chân có một vị thiếu gia giống hệt Bảo Ngọc, lại còn trùng tên, nghe chàng họ Chân, biết chắc chắn chính là vị Chân Bảo Ngọc đó, không khỏi nhìn kỹ hai cái, cười nói: "Quả nhiên như đúc từ một khuôn với Nhị gia nhà chúng tôi ra, anh em ruột thịt cũng không giống đến mức này. Mời ngài ngồi chơi, để tôi vào mời Nhị nãi nãi ra." Liền cười hì hì đi vào, kể lại với Bảo Thoa, Xạ Nguyệt một hồi. Bảo Thoa nói: "Chàng là một vị gia, Bảo Ngọc đã không có ở đây, mời Tưởng tướng công tiếp cũng như nhau, sao lại cứ phải gặp ta?" Tập Nhân nói: "Ngài ấy nói không rõ ràng, hình như đã từng gặp Nhị gia một lần, đặc biệt đến trả một món đồ quan trọng, nhất định phải giao tận tay Nãi nãi. Nãi nãi không gặp thì không ổn." Xạ Nguyệt cũng nói: "Tôi sớm nghe nói nhà họ Chân có một vị Bảo Ngọc giống hệt Nhị gia nhà chúng ta, không chỉ trùng tên, mà ngay cả tính tình cũng giống hệt nhau, đã sớm mong được tận mắt nhìn một lần cho biết. Nay khó khăn lắm mới thấy ngài ấy tự tìm đến tận cửa, sao có thể không gặp?" Trăm phương nghìn kế khuyên Bảo Thoa ra ngoài.

Đến khi gặp Chân Bảo Ngọc, Xạ Nguyệt trước hết kêu "Ái da" một tiếng: "Thật sự giống đến mức quá đáng, nếu không phải chị Tập Nhân nói trước, tôi mới nhìn qua, cứ tưởng Nhị gia đã về rồi chứ." Tập Nhân cười nói: "Tôi cũng nói vậy." Nhân đó chỉ Bảo Thoa nói với Chân Bảo Ngọc: "Đây là Bảo nhị nãi nãi nhà chúng tôi." Tưởng Ngọc Hàm cũng chỉ Chân Bảo Ngọc nói: "Vị này là Chân đại gia."

Vị Chân Bảo Ngọc kia thấy Bảo Thoa, liền như Trương Sinh thấy Oanh Oanh, hồn vía bay bổng lên chín tầng mây, chỉ thấy nàng dung mạo diễm lệ, nhu tình thướt tha, phẩm mạo đoan trang, khí chất an tường, trong lòng thầm kêu: "Thì ra trên đời lại có người như thế này, ta Chân Bảo Ngọc cứ ngỡ giai nhân thiên hạ, đến nhà họ Chân ở Kim Lăng của ta là tuyệt thế rồi, nay thấy nàng, mới biết người ngoài có người, trời ngoài có trời." Trong lòng suy nghĩ lung tung, nhất thời há miệng không nói nên lời.

Vị Bảo Thoa kia nhìn Chân Bảo Ngọc, chỉ thấy dáng vẻ tuấn tú, thái độ ôn tồn, cử chỉ mực thước, ngôn ngữ khoản đãi, trong lòng cũng ngũ vị tạp trần, tuy không lộ ra ngoài như Tập Nhân, Xạ Nguyệt, nhưng cũng không tự chủ được, một đôi mắt dán chặt lên mặt Chân Bảo Ngọc, khó lòng rời đi, thầm nghĩ: "Tuy nói người giống người, lại chẳng phải cùng một mẹ sinh ra, sao lại giống đến mức độ này? Khổ nỗi ngay cả tên cũng giống nhau, một giả, một thật. Nếu người này là thật, chẳng lẽ người mình thủ tiết ba năm qua, lại là đồ giả sao?" Thế là bốn mắt nhìn nhau, cũng hồi lâu không nói.

Các độc giả, bạn bảo rằng vị Tiết Bảo Thoa, Chân Bảo Ngọc kia tôn quý vô song như tiên giáng trần, sao lại vô duyên vô cớ vừa thấy mặt đã thất thố đến mức này? Chẳng lẽ không phải khác thường, thất lễ với người khác sao? Thực ra không phải vậy. Lúc này đừng nói là hai người họ, ngay cả khối đá trong ngôi miếu hoang kia khi bất chợt gặp Chân Bảo Ngọc này, cũng không khỏi nhìn đông ngó tây, khó phân thật giả. Đến khi Bảo Ngọc kia đi rồi, lại vứt hòn đá trên bồ đoàn, bị Bảo Ngọc này nhặt đi, hòn đá hôn hôn mê mê, hoảng hoảng hốt hốt, theo chàng từ làng Bạch Dương đến Tử Đàn Bảo, rốt cuộc cũng có chút không chắc chắn là cuối cùng đã theo Bảo Ngọc kia đi, hay là đã đổi một chủ nhân mới. Đá còn vô tình, huống hồ là người; người không phải cỏ cây, sao có thể coi như không thấy, bình thản như không được chứ?

May mà Bảo Thoa rốt cuộc là tấm gương đoan trang thủ lễ, hình mẫu tam tòng tứ đức, nghĩ ngợi một chút, liền chỉnh đốn sắc mặt, khép nép thi lễ, ôn tồn hỏi: "Vừa nghe tiên sinh nói có duyên gặp phu quân thiếp một lần, nên mới đến thăm hỏi. Không biết tiên sinh từ đâu tới? Lại gặp phu quân thiếp ở nơi nào?" Chân Bảo Ngọc chưa kịp nói, đã từ trong ngực móc ra một viên ngọc trong sáng rực rỡ, hai tay dâng lên, nói: "Nhị nãi nãi xem thử, đây có phải vật tùy thân của Nhị gia không?" Xạ Nguyệt tiếp lấy, chưa kịp đưa cho Bảo Thoa, đã kêu lên: "Đây là ngọc của Nhị gia chúng ta, sao lại ở đây? Nhị gia đang ở đâu?"

Chân Bảo Ngọc liền kể lại đầu đuôi sự việc, từ chuyện Giả Bảo Ngọc bị người ta cướp mất thuyền hàng ở Qua Châu thế nào, dọc đường đi ăn xin về kinh ra sao, đến chuyện tình cờ gặp nhau ở chùa Bồ Đề thế nào, kể từ đầu đến cuối một lượt, lại nói: "Sáng hôm đó tỉnh dậy trong miếu, đã không thấy Giả huynh đâu, chỉ để lại viên ngọc này. Tôi chỉ tưởng Giả huynh ra ngoài dạo chơi đâu đó, lát nữa sẽ về, nên cũng không dám tự ý rời đi, ở đó chờ suốt nửa ngày, không thấy bóng dáng. Liền đi tìm khắp nơi, vẫn không thấy, mới biết chắc chắn là đã đi rồi, lại không biết vì sao lại để ngọc lại. Tôi nghĩ đây vốn là vật quan trọng nhất của huynh ấy, mất đi thì làm sao? Nhớ huynh ấy từng nói ở Tử Đàn Bảo vùng ngoại ô kinh thành, nên một đường tìm tới đây, gặp Tưởng tướng công ở đầu làng, mới biết Giả huynh vẫn chưa về nhà, đến khi muốn nhờ Tưởng tướng công gửi lời, lại vì chuyện này quan trọng, không thể không đến tận cửa cầu kiến Nãi nãi, giao tận tay, mong không bị coi là mạo muội mà trách phạt."

Bảo Thoa thấy ngọc, dù tâm tư trầm tĩnh, cũng không kìm được mà rơi lệ, nghẹn ngào nói: "Huynh ấy để lại viên ngọc này, còn để lại lời gì không?" Chân Bảo Ngọc nói: "Không có lời nào." Bảo Thoa gật đầu nói: "Huynh ấy đã quyết tâm buông tay vách đá, nên ngay cả mệnh căn cũng vứt bỏ. Đó là không định cho chúng ta tìm huynh ấy nữa, đừng nói là không tìm được, dù có tìm được, chỉ sợ cũng không phải là người xưa kia nữa rồi."

Tập Nhân nghe câu này, không biết thế nào, trong lòng như bị dao đâm mạnh một cái, "òa" một tiếng khóc nức nở; Xạ Nguyệt nghĩ đến cả đời trắng tay, cũng khóc lớn lên; ngay cả Tưởng Ngọc Hàm cũng đứng một bên gạt lệ; Chân Bảo Ngọc thấy cảnh tượng của họ, cũng thấy thương cảm, thầm nghĩ: "Giả Bảo Ngọc có thê tử mỹ thiếp như vậy bên cạnh, mà nhẫn tâm bỏ nhà không về, thật có thể nói là vô tình đến cùng cực!"

Đôi bên đối diện đau lòng một hồi, Tưởng Ngọc Hàm muốn khuyên mà không tiện khuyên, rốt cuộc vẫn là Tiết Bảo Thoa lau nước mắt trước, hướng về Chân Bảo Ngọc thi lễ lại nói: "Tiên sinh không từ đường xa, đưa trả ngọc bội của phu quân thiếp, thịnh tình đến thế, thiếp dám không dâng chút cơm canh đạm bạc, tẩy sạch bụi đường. Xin hãy ngồi tạm chốc lát, thiếp lập tức chuẩn bị chút rượu nhạt, còn phiền Tưởng tướng công làm bạn giúp." Chân Bảo Ngọc vội đáp lễ nói: "Phiền Tào tẩu đích thân xuống bếp, Bảo Ngọc hổ thẹn không dám nhận." Bảo Thoa nghe chàng tự xưng "Bảo Ngọc", không khỏi trong lòng lại nhói đau, vội che mặt quay người, đi nhanh về phía hậu viện. Tập Nhân, Xạ Nguyệt đều vội đi theo. Liền để lại Tưởng Ngọc Hàm trong sảnh, tiếp Chân Bảo Ngọc dùng trà. Đúng là:

Tuyết giấu kim tỏa vẫn tìm ngọc, chớ lấy giả mà nhận làm thật.

Chuyện kể rằng Tập Nhân thấy Chân Bảo Ngọc dáng vẻ giống hệt Giả Bảo Ngọc, liền "yêu ốc cập ố", xúi giục Tưởng Ngọc Hàm giữ Chân Bảo Ngọc ở lại; Tưởng Ngọc Hàm cũng gặp Chân Bảo Ngọc lần đầu mà như quen biết từ lâu, mong được giữ chàng lại làm bạn, liền thực sự nói với Chân Bảo Ngọc; Chân Bảo Ngọc thấy Tưởng Ngọc Hàm nhân phẩm đoan chính, tính tình ôn thuận, vả lại đã lang thang bao năm nay, cũng đang muốn tìm một nơi dừng chân, nghỉ ngơi tĩnh dưỡng, liền vui vẻ đồng ý, tạm thời ở lại thư phòng phía trước. Tập Nhân thường ngày đưa trà rót nước, càng nhìn Chân Bảo Ngọc càng thấy giống Giả Bảo Ngọc, không tránh khỏi có ý "vọng mai chỉ khát", "họa bính sung cơ", đối đãi vô cùng thân thiết.

Đến khi sau này Tương Vân đến gặp, cũng thấy ngạc nhiên, thở dài: "Trước kia thường nói, nếu Nhị ca không kiên nhẫn, thì có thể tìm Bảo Ngọc kia cùng nô đùa; nay rốt cuộc Bảo Ngọc đó đến rồi, Nhị ca lại đi mất. Chẳng lẽ đúng là 'đã sinh Du, sao còn sinh Lượng', hai Bảo Ngọc nhất định không thể cùng tồn tại chăng?" Nói khiến Bảo Thoa càng thêm đau lòng, thầm nghĩ: "Tiết Bảo Thoa ta thật khổ mệnh, trải qua bao khó khăn mới gả cho tên ma vương này, nói là 'Kim Ngọc lương duyên', ai ngờ lại làm vợ chồng 'trăng nước' đúng ba năm, lang quân trong ảnh. Nay lại dứt khoát đến cái bóng cũng chẳng thấy đâu." Nghĩ đến cái bóng, lại nghĩ Chân Bảo Ngọc kia cùng huynh ấy giống như đúc từ trong bóng ra, rốt cuộc không biết là thiên cơ gì?

Vị Chân Bảo Ngọc kia ở kinh thành vốn nhiều cố nhân, cách vài ngày, thay quần áo vào thành bái hội, mọi người cũng đều níu giữ chàng ở lại kinh thành dài lâu, lại giúp chàng mưu cầu một chức thư ký. Bảo Ngọc tuy không thích bị ràng buộc, nhưng thấy chép chép viết viết cũng không tốn sức, liền nhận lời, tạm thời an định lại. Tập Nhân thấy vậy, càng thêm ngưỡng mộ, lúc nhàn rỗi bàn luận với Xạ Nguyệt: "Vị Chân đại gia này còn biết thời thế hơn Nhị gia nhà chúng ta, biết thông hiểu, nếu như trước kia mà gặp được Chân Bảo Ngọc này, đem ghép với Nãi nãi, thì đúng là một cặp. Ngay cả chung thân của muội muội cũng có nơi dựa dẫm. Mọi người vẫn sống dựa vào nhau, chẳng phải tốt sao?" Lại nói là "Giả Bảo Ngọc đi rồi, Chân Bảo Ngọc đến. Biết đâu chẳng phải ý trời? Dù sao cũng đều là Bảo Ngọc, hoặc 'Kim Ngọc lương duyên', vốn nên rơi vào người này cũng không biết chừng."

Nói hai lần, bị Tương Vân nghe được, kể lại cho Bảo Thoa. Bảo Thoa nhổ một bãi nước miếng, ngoảnh mặt không thèm đếm xỉa, nhưng cũng không khỏi "tâm viên ý mã", suy nghĩ ngược xuôi, nhớ tới Giả Bảo Ngọc nhẫn tâm buông tay, một lòng tuyệt tình, vừa giận vừa hận, thầm nghĩ: "Lúc nhỏ gặp vị hòa thượng kia, cho ta cái kim tỏa này, dặn dò đi dặn dò lại: nhất định phải gặp người có ngọc mới có thể tương xứng. Đến khi ở trong phủ gặp huynh ấy, thấy viên ngọc kia, cứ ngỡ đã ứng lời hòa thượng, huống hồ lại là hôn sự do Nương nương ban, liền không còn ý niệm khác. Nay huynh ấy cứ thế mà đi, ngay cả ngọc cũng vứt bỏ, lời đó chẳng phải bỏ không sao? Viên ngọc này lại rơi vào tay Chân Bảo Ngọc, thật không biết ai là 'thật', ai là 'giả'? Nếu nói có ngọc mới có thể tương xứng, nhưng nhất định phải là người ngậm ngọc mà sinh mới được, hay là người mang ngọc đến mới là?" Nghĩ hai lần, lại tự chửi mình: "Ta đã là người đã gả, Vân nhi bất quá chỉ mới đổi canh thiếp, đã biết giữ gìn trinh tiết; huống hồ ta vào cửa ba năm? Tuy là 'phượng giả hoàng hư', nhưng dù sao cũng là danh chính ngôn thuận, sao lại có những suy nghĩ lung tung này?" Từ đó bình tâm tĩnh khí, lòng không tạp niệm, bụi trần không dấy, trước kia vốn đã không muốn dễ dàng đến tiền viện, từ khi Chân Bảo Ngọc ở thư phòng, dứt khoát còn cấm túc ở nhị môn.

Thoắt cái cuối chạp đầu xuân, sinh nhật Bảo Thoa sắp tới, vì đang để tang, vốn đã nói không tổ chức. Chỉ vì Tiết Khoa, Tú Yên đều nói muốn đến nhà chúc thọ cho chị, Tiết Dì Nương từ khi Bảo Thoa dọn đến Tử Đàn Bảo, vẫn chưa từng đến cửa, nay nghe nói Bảo Ngọc bỏ nhà đi, càng không muốn con gái ở nhờ nhà người khác, cũng muốn nhân cơ hội khuyên con gái về nhà, nên cũng hẹn ngày này đến thăm. Bảo Thoa sợ bày tiệc không đẹp mắt, không tránh khỏi làm mẹ thêm lo lắng, liền mở rương hòm, ý muốn tìm chút vật dụng đi cầm cố. Lục lọi một hồi, rốt cuộc không có vật gì để cầm, tuy có ít áo bông giày vớ loại này, một là khí trời mùa đông vẫn sâu, không thể thiếu nó; hai là cũng không cầm được mấy đồng tiền, rốt cuộc vẫn là "bôi thủy xa tân". Liền lại mở hộp trang điểm ra, chỉ thấy lác đác vài chiếc vòng bạc trâm ngọc, lại có một xấp giấy cầm đồ, suy nghĩ một chút, chợt nảy ra một kế, liền tháo chiếc kim tỏa đầy châu báu, anh lạc bao quanh ở trên cổ xuống, đưa cho Xạ Nguyệt bảo đi cầm lấy nhiều tiền về.

Xạ Nguyệt giật mình, sao nỡ đi, khuyên rằng: "Có không mở được nồi, thì dù có bán tôi đi, cũng chưa đến lượt cầm nó. Đây là liên quan đến cả đời của Cô nương." Bảo Thoa thở dài nói: "Đến nông nỗi này, còn bàn chuyện cả đời gì nữa? Người cũng không còn, giữ nó cũng vô dụng, chi bằng cầm lấy mấy đồng tiền, đổi ít gạo về còn thực tế hơn." Tập Nhân, Xạ Nguyệt đều nói: "Việc này vạn vạn không thể, Nhị gia tuy đi rồi, viên ngọc kia lại tự mọc chân quay về, biết đâu chẳng phải ý trời? Chưa kể vị gia này cùng dáng vẻ Nhị gia chúng ta giống hệt nhau không thể phân biệt thật giả, theo chúng tôi thấy, ngay cả tính khí cũng không khác nhau mấy. Huống hồ mỗi lần nhắc đến Nãi nãi, đều đầy vẻ kính trọng, vô cùng khâm phục. Nghĩ chắc chỉ cần Nãi nãi đồng ý, Chân đại gia không có gì là không nguyện ý. Nãi nãi không bằng nghĩ kỹ lại." Bảo Thoa sa sầm mặt nói: "Ngưng nói bậy. Đây là lời của người tử tế sao? Để người ta nghe thấy, ra thể thống gì? Còn tưởng chúng ta lả lơi đến mức nào nữa."

Đang nói, vừa vặn Tương Vân vào, liền cũng cười nói: "Đừng nói là các chị, ngay cả tôi nhìn chàng cũng không phân biệt được thật giả, chỉ thiếu một câu 'Nhị ca' chưa thốt ra khỏi miệng thôi. Theo ý tôi, Bảo Ngọc giả cũng là Bảo Ngọc, Bảo Ngọc thật cũng là Bảo Ngọc, giả không đi, thật không đến; giả đã đi rồi, sao không đổi lấy thật, chẳng phải cả hai đều tiện?"

Bảo Thoa nghe vậy, nghiêm sắc mặt nói: "Ta xưa nay không phải kẻ khẩu thị tâm phi, triều Tần mộ Sở, các ngươi đừng lấy những lời này mà đùa cợt ta. Bảo Ngọc tuy tuyệt tình, ta lại không thể vô nghĩa, đã vào cửa nhà họ Giả, thì cả đời đều mang họ Giả, tuyệt không có ý niệm khác. Lương thần không thờ hai vua, liệt nữ không thờ hai chồng, các ngươi nhìn ta có phải hạng người 'sáng đổi ba, chiều đổi bốn' sao?" Nói xong, từ trên đầu rút cây trâm bạch ngọc xuống, bẻ làm hai đoạn, nói: "Nếu ta có lòng khác, thì giống như cây trâm này."

Tương Vân tự hối lỗi vì lỡ lời, vội ôm lấy Bảo Thoa xin lỗi: "Chị dâu tốt, là lỗi của em, tin miệng nói bậy, em đương nhiên biết chị không phải người như vậy, chẳng qua chỉ là buông lời bông đùa thôi, chị lại vừa là Bảo tỷ tỷ của em, lại là Nhị tẩu tẩu của em, ngàn vạn lần đừng giận em." Tập Nhân càng xấu hổ đỏ bừng mặt, vội cúi đầu ra cửa, không nói một lời.

Bảo Thoa mới biết đã làm tổn thương Tập Nhân, khá cảm thấy hối hận. Nhớ đến Tập Nhân, Kỳ Quan hết lòng phục vụ mình, không ngoài nhìn vào mặt Bảo Ngọc, nay Bảo Ngọc đi rồi, mình lại bám trụ ở đây, lại cảm thấy không hay. Lại nghĩ đến ngày hai mươi mốt, Tiết Dì Nương, Tú Yên... đến chúc thọ mình, thấy Chân Bảo Ngọc, tất sẽ có nhiều bất tiện, nếu cũng nảy sinh ý nghĩ như Tập Nhân, Xạ Nguyệt, nói những lời thật giả, không tránh khỏi khó xử, chi bằng tránh đi sớm là hơn. Liền bàn bạc với Tương Vân, muốn cùng đến chùa Mâu Ni mượn ở. Tương Vân tự nhiên đồng ý, lại hỏi: "Đã muốn dọn đi, sao không về nhà Dì, lại phải ở bên ngoài?" Bảo Thoa thở dài nói: "Vương Bảo Xuyến mười tám năm nơi hang lạnh còn không chịu về nhà, huống hồ là ta? Huống hồ người khác không biết, muội phải biết rõ nhất - muội không về nhà chú, chẳng lẽ không phải vì sợ chú thím lải nhải, ép muội gả cho người khác? Người lớn thiên hạ tình lý như nhau, ta nếu về nhà mẹ đẻ, chắc chắn cũng có nhiều lời đồn, chỉ sợ nói còn khó nghe hơn hôm nay nữa. Đến lúc đó, đồng ý thì không được, không đồng ý cũng khó xử, chi bằng tránh xa là hơn." Tương Vân nghe vậy, gật đầu không ngớt, từ đó trong lòng càng kính trọng Bảo Thoa.

Bảo Thoa trong lòng tính toán xong xuôi, liền mời Tập Nhân vào, nói ý định, lại dặn dò chuyện Xạ Nguyệt, nhờ Tưởng Ngọc Hàm làm mai với Chân Bảo Ngọc. Tập Nhân nghe vậy, đã sớm tuôn lệ, xấu hổ nói: "Vốn là chúng tôi phục vụ không tốt, không trách được Nãi nãi giận, chỉ là tôi làm chỗ nào không chu đáo, xin Nãi nãi cứ việc dạy bảo, ngàn vạn lần đừng nói lời 'dọn đi', nếu không bảo tôi ngày mai gặp Nhị gia, biết ăn nói thế nào?" Bảo Thoa thở dài: "Cô thật si tình, làm gì còn lúc gặp Nhị gia nữa? Ta dọn đến khi đó, vốn nói là thuê, chưa từng hứa ở lâu không đi. Huống hồ trước kia Bảo Ngọc dọn đến đây, vốn vì chàng là bạn với Tưởng tướng công, còn nói được; nay Bảo Ngọc không ở đây, ta là phụ nữ ở đây một mình, người ngoài nhìn vào không ra làm sao, ngay cả người trong nhà ta cũng không đồng ý. Việc này cũng không cần khách sáo với cô, cô là người hiểu chuyện, tự nhiên biết nỗi khó xử của ta." Tương Vân cũng đứng bên nói: "Tôi ở trong chùa một mình thật là cô quạnh, chỉ mong Bảo tỷ tỷ dọn tới làm bạn với tôi, nói nửa ngày chị mới đồng ý, chị Tập Nhân đừng khuyên nữa. Chỉ sau này đừng quên chúng tôi, thường xuyên qua lại là được. Ngày lễ tết, tôi cũng còn đến nhà chị xin sủi cảo ăn."

Tập Nhân nghe vậy, không tiện giữ lại, đành ra nói với chồng. Tưởng Ngọc Hàm liền lại thương nghị với Chân Bảo Ngọc. Chân Bảo Ngọc lúc đầu không chịu, nói: "Tôi nay thân không vật quý, sao dám có ý nghĩ gia thất?" Tưởng Ngọc Hàm nói: "Nhà gái đã đồng ý rồi, nay tôi về nói Chân đại gia không muốn, không sợ làm mất mặt Bảo nhị nãi nãi và Xạ Nguyệt cô nương sao?" Chân Bảo Ngọc nghe vậy, đành phải vái Tưởng Ngọc Hàm một cái, lại hướng về nội viện Bảo Thoa ở vái một cái, nói: "Đã vậy, Bảo Ngọc khấu tạ Nãi nãi ưu ái." Tưởng Ngọc Hàm vỗ tay cười nói: "Thế này không tốt sao? Từ nay cô có thể ở đây lâu dài, mọi người sống cùng nhau rồi."

Thương nghị xong, Bảo Thoa liền gọi Xạ Nguyệt vào, chỉ chiếc hộp gỗ tử đàn khảm xà cừ vẽ vàng trên bàn trang điểm nói: "Ngày mai ta muốn cùng Vân cô nương dọn đến chùa ở lâu, cô không cần theo. Trong hộp này là vài món trang sức cũ của ta, không đáng mấy tiền, bất quá là tâm ý của ta thôi. Việc hôn nhân của cô, ta đều nhờ Tập Nhân cùng Tưởng tướng công làm chủ, ta đang chịu tang, nên không đến xem cô hành lễ." Xạ Nguyệt từ khi Bảo Ngọc đi, chỉ tưởng đời này vô vọng, nào ngờ còn có ngày hôm nay, nghe vậy vừa kinh vừa hỉ, vừa xấu hổ vừa cảm thương, vội quỳ xuống ôm lấy chân Bảo Thoa nói: "Nãi nãi nói lời gì vậy? Xạ Nguyệt thân thể này đều là của Nãi nãi, tình nguyện phục vụ Nãi nãi cả đời."

Bảo Thoa nói: "Đây lại là nói bậy. Ta là người đã gả, bất kể mười năm hai mươi năm, Nhị gia cô về cũng tốt, không về cũng tốt, vốn nên đợi huynh ấy cả đời, việc này không trách được mệnh; cô vẫn là một cô gái trong trắng, còn giữ gì cái gì?" Các việc dặn dò xong xuôi, liền mời Tưởng Ngọc Hàm thuê một chiếc xe, hôm sau liền cùng Tương Vân thu dọn rương hòm, lại từ dưới gốc cây đào bích đào lên chiếc bình đựng Lãnh Hương Hoàn, cùng để lên xe; lại sai người đưa tin cho Tiết Dì Nương, nói rõ việc dọn nhà, không bảo đến Tử Đàn Bảo. Tiết Dì Nương nhận tin, biết con gái lại dọn đến chùa ở, tuy trăm phương không nỡ, nhưng vốn biết Bảo Thoa ngoài mặt tuy mềm mỏng, bên trong là cố chấp nhất, cũng đành thôi.

Từ đó Bảo Thoa, Tương Vân hai người thuê gian phòng phía sau chùa Mâu Ni ở lâu, cần kiệm an ổn, vui với cuộc sống nghèo khó, lúc nhàn rỗi chép kinh cho người ta để trừ tiền thuê, hoặc làm chút kim chỉ gửi bán, cũng không mở bếp riêng, liền ăn cơm trong chùa, như nhau giữ chay giữ giới, liền giống như xuất gia vậy. Ngày lễ tết, hoặc là Tiết Dì Nương sai xe đến đón, hoặc là Tú Yên, Tập Nhân mang theo hộp cơm đến cửa ngồi một chút, lại có khi Bảo Thoa, Tương Vân hai người nhàn rỗi, cũng qua các nơi đi lại một chút. Tuy lúc đèn tàn trăng sáng, thu lá rụng, không phải không có những tiếng thở dài "hồng nhan bạc mệnh", "đầu bạc không nơi nương tựa", nhưng một người thì tấm lòng rộng lớn, một người thì tâm hồn sâu sắc, ngược lại cũng an phận thủ thường, nương tựa lẫn nhau. Ni cô trong chùa biết một người là tiểu thư nhà họ Sử ở Kim Lăng - chủ nhân cũ, một người là Nhị nãi nãi của phủ Vinh Quốc trước kia - lần trước khi làm lễ siêu độ cho Vương phu nhân vốn đã gặp qua, đều không dám chậm trễ. Tương Vân còn thường xuyên ra vào, mượn kim mượn chỉ, hoặc đến hỏi trụ trì xin ít kinh sách về chép; Bảo Thoa lại nhàn rỗi không thấy mặt, đừng nói là nụ cười không thấy, ngay cả vẻ mặt sầu muộn cũng khó thấy một lần. Chúng ni cô thấy nàng đoan trang yên tĩnh, so với người xuất gia càng thấy trầm ổn giữ mình, càng thêm kính trọng. Nàng vốn dĩ khi còn làm con gái đã thích trang điểm nhạt, mặc đồ mộc mạc, từ khi ở trong chùa, càng thêm áo vải váy thô, không màng phấn son, chiếc anh lạc đó rốt cuộc vẫn là đã cầm, nhưng lại tháo miếng kim tỏa xuống, cũng không đeo, chỉ gói cùng với viên Thông Linh Ngọc trong chiếc khăn tay, giấu dưới đáy rương.

Thoắt cái đông qua xuân lại, thời gian thấm thoát, sớm đã qua bao nhiêu năm, Bảo Thoa, Tương Vân kia dù có là hoa nhường nguyệt thẹn, cũng không tránh khỏi hoa đào tàn sắc xuân hồng, hai bên tóc mai đã điểm bạc. Ngày này hai người đang trong phòng làm kim chỉ, chợt nghe tiếng chiêng trống ngoài phố, tiếng pháo nổ vang trời, xuyên tường vượt viện truyền đến. Tương Vân nói với Bảo Thoa: "Chị nghe ngoài phố thật náo nhiệt, chúng ta đi xem thử không?" Bảo Thoa nói: "Không tốt, đứng đường trông cửa thật là không nhã." Tương Vân nói: "Cần gì phải ra ngoài? Phía sau giàn bầu góc đông trong chùa này chẳng phải có một tháp lâu sao? Chúng ta từ đó leo lên, nhìn từ trên cao xuống, chẳng phải xem thật rõ ràng sao? Vả lại cũng không ai biết."

Bảo Thoa không nỡ làm trái hứng thú của nàng, liền theo ra cửa, quả nhiên leo lên tháp lâu quan sát. Chỉ thấy hai bên phố người đã đứng chật cứng, như nước dâng triều dâng lên không ngừng chen lấn về phía trước, đám lính lệ mặc áo hiệu không ngừng quát tháo xua đuổi, người mặc áo màu đánh dù cờ quạt, phía sau là đội binh mặc giáp trụ từng đội đi qua, ở giữa lại có một vị quan ngồi kiệu cao cao, đầu đội trâm anh, ngực treo kim ấn, thật là uy vũ đường hoàng, nhưng mặt lại có vẻ mệt mỏi. Hai người thấy trên lá cờ viết các chữ "Định quốc an bang", "Chiến tích bưu bỉnh", "Uy trấn hải ngoại", mới biết là Tân nhiệm Binh mã Nguyên soái vừa lập chiến công trở về, đang đeo hoa cưỡi ngựa đi dạo phố. Tương Vân liền nói với Bảo Thoa: "Võ quan dạo phố, chẳng phải nên cưỡi ngựa sao? Sao lại ngồi kiệu?"

Bảo Thoa không đáp, nhưng ngẩn ngơ nhận diện trên mặt vị quan kia, đợi đến khi đội ngũ qua hết, mới quay đầu nói: "Em nhìn hình như giống dáng vẻ Lan nhi, muội có thấy không?" Tương Vân lúc đầu không thấy, lúc này quay đầu nghĩ lại, quả nhiên phảng phất có mấy phần giống, mừng rỡ: "Nếu quả nhiên là Lan nhi, Đại tẩu tẩu có thể coi như mong chờ ngày rạng rỡ rồi. Không bằng hai chúng ta ngày mai chuẩn bị lễ vật đến thăm dò sự thật, nếu quả nhiên là huynh ấy, thì coi như chúc mừng; nếu không phải, cũng nhân tiện thăm Đại tẩu tẩu, thế nào?" Bảo Thoa cười lạnh: "Nếu thực sự là huynh ấy, người chạy đến nịnh bợ nhiều lắm, còn cần đến hai chúng ta gấm thêm hoa sao?" Liền gác lại không nhắc tới.

Hóa ra vị quan đi dạo phố kia quả nhiên chính là Giả Lan, từ khi đi lính, cần cù chăm chỉ, chút nào không dám lười biếng, dọc đường lập nhiều chiến công, thăng đến chức Đô hiến, liền nghiêm minh quân kỷ, chỉnh đốn phòng thủ biển, lính tráng quân ngũ phàm có giáp trụ rỉ sét, cung tên xa lạ, nhất luật trị tội theo binh pháp. Quân doanh trải qua chỉnh đốn, càng thêm binh hùng tướng mạnh, đi đến đâu thắng đến đó. Vừa có Thống chế phụng chỉ tuần biên, thấy đội ngũ giáp trụ phân minh, kỷ luật nghiêm ngặt này, vô cùng thán phục, tấu sớ xin ân điển, dâng lên đại nội. Hoàng thượng hỏi rõ Giả Lan, Giả Khuẩn này đều là hậu duệ của Vinh Ninh công, rồng nhan rất vui, nói là "tướng môn hổ tử, có phong thái tổ tiên", ban tước bốn phẩm, lĩnh hàm tướng quân. Vị Giả Lan kia càng thêm cảm kích ơn vua, hết lòng báo đáp, lại lập thêm mấy chiến công, thăng đến chức Nguyên soái, triều đình dựa vào làm trường thành, ban thưởng vô số. Nhưng vì biên cương không ổn, trộm cướp nổi lên, năm này qua năm khác chiến tranh liên miên, liền đông chinh tây dẹp, mười năm không được về nhà. Cho đến mùa xuân năm nay trận chiến Việt Hải, Giả Khuẩn tử trận trước quân, Giả Lan cũng bị bệnh dịch nặng, mắc bệnh sán khí, triều đình mới ban một đạo đặc chỉ, cho phép huynh ấy đỡ linh cữu về quê, một là an táng Giả Khuẩn, hai là điều dưỡng nghỉ ngơi. Ai ngờ người phong sương bôn ba lâu ngày, một khi an ổn lại, ngược lại càng không quen; vả lại bận rộn bái từ đường, yến tiệc khách khứa mấy ngày, bệnh tình càng trở nên trầm trọng.

Vị Lý Hoàn kia mẹ nhờ con quý, được phong chức cáo mệnh, không khỏi bi cảm đan xen, vừa mừng vừa lo: mừng là mình tuổi trẻ thủ tiết, nửa đời nghiêm túc tuân thủ, trong sạch giữ nhà, cuối cùng con trai tranh đua, không phụ công sức cả đời mình, giành được công nghiệp này; lo là con trai bệnh nặng, nếu một phát không chữa khỏi, nửa đời sau biết dựa vào ai? Trong nhà mỗi ngày ba năm tốp thái y đi lại, người này nói nguồn gốc bệnh của tướng quân là do ngồi lâu chỗ ẩm ướt, mùa đông lội nước, là "hàn sán", nên bắt đầu từ gan, lấy vị cay nóng làm chủ; người kia lại nói mạch tướng quân hiện lên hoạt sác, kèm theo triệu chứng tì tiết, đại tiện ra máu, đau chân, là "huyết sán", phải dùng rượu nấu hoàng liên làm quân, phụ với sâm, thuật, đến khi tiết máu thì ngừng; người khác lại nói thân thể tướng quân hư nhược, lại lao tổn quá độ, nếu lại tiết máu, sao chịu nổi. Vị Lý Hoàn kia cũng không có chủ ý, hôm nay tin người này, ngày mai tin người kia, bất kể thuốc quý trong ngự, tiên phương ngoài hải, mặc cho thái y dùng một lượt, chỉ là bệnh Giả Lan không thấy khởi sắc. Khiến Lý Hoàn không biết làm thế nào, chỉ biết khấn nguyện trước Phật, "tình nguyện giảm tuổi thọ của mình, chỉ cần con trai khỏe lại, mình có chết ngay tức khắc cũng không tiếc."

Cố gắng chịu đựng hai ba tháng, vị Giả Lan kia càng trở nên mệt mỏi, đúng dịp Nguyên Đán, không khỏi vào triều chúc mừng Thánh thượng, lại bị gió máy, về nhà đêm đó liền phát sốt cao, ngày hôm sau không thể lên triều. Thánh thượng nghe nói, đặc biệt lệnh Dương Đề Đốc đưa thuốc ngự đến, Giả Lan vội bày hương án nhận chỉ tạ ơn, Dương Đề Đốc nói: "Uy danh của Tướng quân vang xa, triều đình dân chúng đều biết, vạn dân ngưỡng vọng, triều thần dựa vào như cánh tay, lê dân ngưỡng như cha mẹ, mong giữ gìn kim thể, yêu quý tính mạng như yêu quân, mới không phụ kỳ vọng của Hoàng thượng." Giả Lan dập đầu tạ ơn, uống thuốc theo lời dặn. Đêm này ngủ đến canh ba, chợt nghe tiếng mõ ngoài cửa sổ, cũng tỉnh dậy, hôn hôn trầm trầm, chỉ thấy mẹ canh giữ ngọn đèn dầu đậu xanh chập chờn như gà con mổ thóc rơi lệ, mơ mơ màng màng gọi một tiếng "Nương", đến khi Lý Hoàn đến gần hỏi thăm, lại không nói gì.

Vị Lý Hoàn kia chỉ thấy đau lòng vô cùng, hỏi huynh ấy: "Con còn muốn ăn gì? Còn muốn uống gì? Trà mì, canh sâm, hạnh nhân, mơ chua, đều chuẩn bị sẵn cả rồi, khẩu vị của con muốn ngọt hay mặn?" Giả Lan thở hổn hển một hồi trong cổ họng, mới nói: "Con không hiếu, khiến mẹ nhọc lòng rồi." Lý Hoàn một luồng chua xót xông lên mũi, lại cố nén lại, cười nói: "Đứa con si tình này, mẹ không vì con nhọc lòng, thì lo cho ai?" Giả Lan nói: "Cha đi sớm, bỏ lại mẹ nửa đời cô khổ, con nay lại sắp đi sớm, để mẹ khổ quá, cái bất hiếu này, cũng không đáng để mẹ vì con đau lòng." Lý Hoàn nghe vậy, chỉ thấy tim như dao cắt, nước mắt cứ như nước chảy dưới mái hiên, không sao giữ được, vội nói: "Cứ coi như con ra ngoài mười mấy năm nay, cũng thấy không ít thế giới, sao vẫn cứ như đứa trẻ chưa trải sự đời thế này, chỉ hơi đau đầu sốt nhẹ, liền coi là chuyện ghê gớm gì. Mau đừng nói bậy, ngủ một lát dưỡng thần đi, mai kia bệnh khỏi, mẹ lại lấy mấy câu này ra hỏi con, xem con có xấu hổ không."

Giả Lan nhắm mắt một hồi, vẫn mở ra nói: "Con cả đời bất hiếu, nhưng cũng chỉ có một chỗ hiếu kính: cuối cùng cũng vì mẹ giành được một chiếc mũ châu, một bộ áo phượng. Mẹ mặc vào, cho con nhìn lại một cái được không?" Lý Hoàn quở: "Đúng là lời trẻ con, ba đêm nửa đêm này, sao lại phải bày vẽ rầm rộ trang điểm thế này? Để người ta nghe thấy chẳng phải cười chê sao?" Giả Lan hơi gật đầu, ngừng một lát lại nói: "Vậy mẹ vặn đèn bấc sáng lên chút, cho con nhìn mẹ thật kỹ." Lý Hoàn nén nước mắt, quả nhiên từ trên bàn cầm kéo nến lên, cắt hoa nến, lại rút trâm ra khêu bấc đèn hai cái, ngọn lửa vọt lên, chiếu trên mặt Giả Lan, ánh nến nhảy nhót, ngược lại như có mấy phần sắc thái.

Lý Hoàn nhìn Giả Lan nhìn mình trân trân, đợi lời không nói, trong mắt đầy mong đợi, trong lòng không nỡ, thầm nghĩ huynh ấy muốn nhìn mình mặc áo phượng khăn quàng, dù sao cũng không ai hay biết, mặc vào cho con vui một chút thì đã sao? Liền đi sang phòng bên, từ trong rương lấy mũ mão ra, không tiện kinh động người khác, tự mình soi gương trang điểm một hồi, cũng không thay áo, chỉ khoác bên ngoài chiếc áo triều quái thạch thanh, mặt gấm trang hoa vân mây móc sen, lót lụa màu hồ vân hoa chìm, mặc từng món chỉnh tề, đến nỗi toát cả mồ hôi. Đến khi sắp xếp ổn thỏa vào phòng Giả Lan, lại thấy Giả Lan đã ngủ rồi, nửa cái chăn kéo xuống đất, liền đưa tay nhặt lên đắp kín, lại sờ một cái lên mặt, chỉ thấy hơi ấm lạnh, không giống bình thường. Trong lòng thắt lại một cái, vội đưa tay thử hơi thở, còn đâu một tia khí nữa, không khỏi hoảng hốt, vội lại đẩy huynh ấy gọi khi, mặt xanh môi trắng, thế mà đã chết rồi.

Cú sốc này của Lý Hoàn không phải chuyện nhỏ, tức thì ba hồn bảy vía bay mất, rút đi cột sống, lấy đi tâm can, liền gọi lên tiếng, chỉ mặc kệ đẩy qua đẩy lại Giả Lan, gọi: "Con nhìn kìa, con bảo mẹ thay mũ này ra cho con xem, con mau mở mắt ra, nhìn mẹ một cái, đáp mẹ một câu đi." Lại cầm lấy tay huynh ấy lắc, lại thấy tay đó dần cứng lại, đã lạnh rồi. Lý Hoàn kêu thảm một tiếng, hôn mê bất tỉnh.

Cả phòng trên dưới sớm đã bị kinh động đến, thấy Giả Lan chết trên giường, Lý Hoàn nằm trên đất, đều hoảng loạn lên. Vội tạt nước gừng, xoa ngực vuốt lưng, gọi liên hồi. Vị Lý Hoàn kia mới dần dần hé mắt, "Á da" một tiếng tỉnh lại, lại lao vào thân Giả Lan, liền "con ơi thịt ơi" khóc lớn. Mọi người vừa khóc vừa khuyên, lại thấy Lý Hoàn trên đầu trên thân, mũ phượng áo choàng trang điểm thật là trang trọng, lại khóc như người trong lệ, đều thấy quái dị. Sự việc sau khi ra ngoài tìm quan tài mua ván, mua sắm giấy ngựa hương nến, không khỏi nói chuyện vài câu với người ta, cả phố liền truyền đi, nói Binh mã Nguyên soái tuổi còn trẻ thế mà bệnh chết rồi, Cáo mệnh phu nhân nửa đêm mặc áo phượng lên nhảy thần, chẳng lẽ là bị điên rồi chăng? Nói chuyện ma quỷ, nhất thời trở thành chuyện cười trong phường. Không cần phải nói nhiều nữa.

Chuyện góa phụ chết con, vốn là chuyện bi thảm bậc nhất thế gian. Vị Lý Hoàn kia khóc đến chết đi sống lại, suýt chút nữa không nhảy xuống giếng. Lý thẩm nương trăm phương nghìn kế khuyên không được, đành lệnh cho người nhà ngày đêm đề phòng, lại tự mình xách hộp quà đến cửa mời Bảo Thoa, Tương Vân hai người. Vị Bảo Thoa đang ở trong sân tưới nước cho quả bầu, chợt thấy Lý thẩm nương đi vào, chưa kịp hành lễ, Lý thẩm nương đã kéo tay áo khóc lên, nói: "Nãi nãi có biết Lan ca nhi của chúng tôi đi rồi không? Đại nãi nãi của chúng tôi khóc thật là đau lòng. Kỳ nhi, Văn nhi hai chị em đều gả xa, trong nhà xảy ra chuyện lớn như vậy, cũng không thể trông nom. Tôi lại vụng về, không nói được mấy câu khuyên nhủ, những câu cũ rích đó, huynh ấy nghe làm sao lọt tai? Nếu nhất thời trệch ý niệm, lơ là phòng bị, chẳng phải lại hại một mạng người? Chi bằng hai cô nương, Nãi nãi qua khuyên đi."

Bảo Thoa nghe vậy, cũng thấy chua xót, không khỏi rơi lệ, vội gọi Tương Vân trang điểm, liền theo Lý thẩm nương cùng về phủ. Tương Vân thấy Lý thẩm nương mang theo hộp quà, sợ tay không đi không tốt, lại tiện tay hái bốn quả bầu trên giàn, để vào trong hộp, cùng mang về.

Hóa ra Lý Hoàn nay đã không ở trong viện đó nữa, tại phố Hưng Long xây lại Tướng quân phủ, trước cửa cũng có hai con sư tử đá, binh lính canh gác. Kiệu đi thẳng vào, chỉ thấy đình đài rộng rãi, cây cối xanh tươi, trong sân một tảng đá Thái Hồ cao cả trượng, linh lung trong suốt, lác đác vài gốc đào mận, đều kết quả to bằng nắm tay trẻ con, lát gạch đất, vây quanh hồ cá, hai hàng hành lang từ góc cửa đi thẳng vào nội viện. Bảo Thoa cũng không kịp xem kỹ, xuống kiệu, đi thẳng theo Lý thẩm nương vào trong, trước hết đến linh cữu thắp hương, đặt quả bầu cúng trước linh cữu, mới vào xem Lý Hoàn.

Chỉ thấy vị Lý Cung Tài kia mặc một bộ áo xanh, mặt hướng vào trong nằm trên giường, nghe thấy người vào, cũng không quay lại, cũng không để ý. Tương Vân tiến lên khẽ gọi một tiếng "Đại tẩu tẩu", Lý thẩm nương lại nói: "Bảo nhị nãi nãi, Sử đại cô nương đến rồi." Lý Hoàn lúc này mới xoay người ngồi dậy, đáng thương mặt gầy không còn một chút thịt, dấu lệ nhòe nhoẹt, tóc mai đều trắng, người chưa đến bốn mươi, nhìn lại như ngoài năm mươi. Thấy người, cũng không biết hỏi thăm, chỉ trừng một đôi mắt, nước mắt như chuỗi hạt đứt dây rơi xuống. Bảo Thoa chạm cảnh đau lòng, cùng cảnh thương cảm, sớm đã vứt chuyện lạnh nhạt đối đãi ngày xưa ra nước Oa Oa, nghiêng người liền ngồi trên giường, cầm tay khuyên: "Đại tẩu tẩu uyên bác hiểu sách, chẳng lẽ chưa từng nghe tám chữ 'sinh tử có mệnh, phú quý tại trời' sao? Lan nhi vốn có mệnh đậu cao, tuy giữa chừng chịu chút trắc trở, khoa cử chưa từng đỗ đạt, nhưng cuối cùng cũng là xuất thân từ võ, lập chiến công trở về, ngược lại còn vinh tổ tông hơn cả thi đỗ trạng nguyên, đây chính là mệnh; vả lại huynh ấy tuy tuổi trẻ sớm mất, cuối cùng cũng thay chị giành được chiếc mũ này về, coi như không phụ một kiếp mẹ con. Nếu như như chú hai của nó, một câu không để lại buông tay đi mất, cũng không biết là xuất gia, cũng không biết là tìm đạo, sống chết không biết, bóng dáng không nghe, ta liền muốn làm Mạnh Khương Nữ khóc đổ Trường Thành, lại cũng không biết nên khóc về hướng nào? Như vậy mà nói, mệnh của Đại tẩu tẩu chẳng phải lại tốt hơn ta gấp mười lần? Đại tẩu tẩu nếu không thỏa mãn, ta lại nên làm thế nào?"

Tương Vân cũng nói: "Nói ra thì tẩu tẩu tuy mệnh khổ, cuối cùng cũng được hưởng vài năm phúc, chính là Lan ca nhi mất sớm, cũng coi như đã tận tâm trước mặt tẩu tẩu. Như em từ nhỏ mất cha mẹ, theo chú thím lớn lên đến chừng này, vừa tìm được nhà chồng, còn chưa ra cửa, ngay cả phu quân mặt mũi thế nào cũng không biết liền thủ góa, "Sâm Thương vĩnh biệt", ngay cả sống chết cũng không biết, chẳng phải khổ hơn tẩu tẩu gấp mười lần sao? Tẩu tẩu nếu còn không thể tự cởi bỏ tự giải thoát, em càng nên đi thắt cổ. Huống hồ ba chúng ta đã như vậy, nghĩ chắc người khổ trên đời này còn không chỉ ba người chúng ta, chẳng lẽ đều nên không ăn không uống, nhất định phải tuyệt thực tự tử hay sao?"

Vị Lý Hoàn kia từ khi Giả Lan đi rồi, thay áo phượng bằng áo tang, y đường thành linh đường, thực như đã trải qua một giấc mộng vậy. Tóc tai bù xù khóc ba ngày, khóc mệt liền hôn hôn trầm trầm như ngủ như không, ngủ dậy lại tiếp tục khóc, trong lòng ngoài hai chữ "con trai" ra không còn việc gì khác, cho đến khi thấy Bảo Thoa, nhớ lại tình xưa xa lánh phòng bị, chợt thấy hổ thẹn. Một phân tâm này, ngược lại làm vơi bớt tình thương con, không thể không vực dậy sắc mặt ứng phó, nhân đó nói: "Phiền hai vị đi chuyến này, cũng không có trà nước ngon đãi. Các cô cứ ngồi chơi, để ta rửa mặt, mới tiện gặp khách." Bảo Thoa, Tương Vân đều vội cười nói: "Người thân thiết, nói khách sáo cái gì. Đại tẩu tẩu đúng là nên rửa mặt thật kỹ, ăn chút điểm tâm trà nước mới phải."

Lý thẩm nương thấy Bảo Thoa chỉ mấy câu nhẹ nhàng, liền nói khiến Lý Hoàn mở miệng nói chuyện, đứng dậy rửa mặt, không khỏi vừa phục vừa mừng, vội vàng đáp lời, tự đi vào bếp lệnh người hầm trà chuẩn bị nước, nổi lửa làm điểm tâm. Bảo Thoa lại không khỏi quay đầu đi, lén rơi hai giọt lệ.

Câu chuyện này của "Tây Tục Hồng Lâu Mộng chi Bảo Ngọc truyện" đến đây kết thúc, tác phẩm trước "Tây Tục Hồng Lâu Mộng chi Đại Ngọc truyện" và cuốn sách này đan xen lẫn nhau, liền ví như hai mặt chính phụ của Phong Nguyệt Bảo Giám, hư thực tương đối, các độc giả có thể đem ra đối chiếu mà đọc; còn như trong mười thập nhị thoa chính sách đến nay chưa rõ kết cục như Sử Tương Vân vậy, cũng như phó sách và hựu phó sách rốt cuộc là người nào, các nha hoàn Hồng Lâu và mười hai quan "phân tán", "Tình Bảng" chính văn mà Bảo Ngọc quy về dưới chân Thanh Ngạnh Phong nhìn thấy, thì xin xem "Tây Tục Hồng Lâu Mộng chi Hồng Hương Lục Ngọc". Đúng là:

Ngọc hàn thoa lạnh Sở vân bay, Cảnh Huyễn đề tên sao chẳng về?

Ly hợp nếu duyên Phong Nguyệt Giám, ai đem Tình Bảng khắc bia đá?