Lại nói Bảo Ngọc ở con ngõ sau Cương Thúy Ngọc Lâu nghe hoa khôi hát khúc, biết là người quen cũ, liền muốn đập cửa xin vào, chợt lại nghĩ đến tính tình người kia quái gở, xưa nay cao ngạo tự giữ, chắc hẳn không muốn cảnh tượng sa sút hôm nay bị mình nhìn thấy, bèn nảy sinh nỗi niềm "đồng là người lưu lạc chốn chân trời, gặp nhau hà tất từng quen biết", trầm ngâm hồi lâu, cuối cùng thấy gặp cũng vô ích, chỉ tổ thêm đau thương, bèn ngẩn ngơ đứng nghe một hồi, từ Tiết Đào, Quan Phán Phán, Đường Uyển cho đến Ngư Huyền Cơ, trong lòng như thể đã sống thay mười người phụ nữ kia từ lúc sinh ra đến khi lìa đời, từ những người đó, lại nghĩ đến Đại Ngọc, Tình Văn, Hương Lăng, Kim Xuyến, cho đến Nguyên Xuân, Nghênh Xuân, Tần Khả Khanh, Vưu Tam Thư cùng đám người kia, nghĩ đến phú quý vinh hoa, chẳng qua chỉ là khói mây, tuổi xuân nhan sắc, cuối cùng cũng về với bụi đất, không khỏi thẫn thờ như mất mát điều gì, lòng dạ trống rỗng, chẳng biết mình từ đâu tới, nay sẽ về đâu, bèn ủ rũ cúi đầu bỏ đi.

Khi quay lại bên sông, chỉ thấy khói nước mênh mông, xanh biếc liền trời, những con thuyền buồm như rừng, nhưng lại chẳng thấy con thuyền của mình đâu. Lúc đầu còn tưởng đi nhầm đường, liền nhìn tới nhìn lui hai lượt, quả nhiên không thấy, lúc này mới hoảng sợ, vội vàng hỏi han khắp nơi, phần lớn đều nói không biết, khó khăn lắm mới hỏi được một lão ngư mặt tía, mặt lưỡi dao đang đứng cột ống quần mà vãi chài, bèn tiến lên kể lại đầu đuôi. Lão chèo thuyền hỏi rõ là thuyền thế nào, người ra sao, rồi vỗ đùi nói: "Quả không sai. Lúc đầu tôi thấy con thuyền đó đậu ở đây, một gã béo lên bờ trước, tiếp đó công tử cũng lên theo, chẳng bao lâu sau, gã béo hớt hải quay lại, ép phải kéo buồm lên rồi bảo nhổ neo ngay. Tôi thấy sắc mặt hắn hoảng loạn, nên cũng có chút nghi ngờ. Theo lời công tử nói, thì đúng là gặp phải kẻ buôn người rồi, cố ý lừa công tử lên bờ để chúng thừa cơ tẩu thoát, chẳng biết có mất mát gì không?"

Bảo Ngọc nghe xong, vừa kinh vừa sợ, suýt nữa thì bật khóc, dậm chân nói: "Toàn bộ gia sản của tôi đều ở trên thuyền, biết làm sao bây giờ?" Vội lấy tiền ra cầu xin lão chèo thuyền đuổi theo giúp, hứa rằng chỉ cần đuổi kịp, nguyện xin biếu một nửa hàng hóa làm tạ lễ. Lão chèo thuyền cười nói: "Đừng nói là thuyền đó chạy nhanh, thuyền nan đánh cá của tôi đuổi không kịp, cho dù có thuyền nhanh đi nữa, giờ này không gió không sóng, con thuyền kia ít nhất cũng đã chạy được hai canh giờ, ít cũng phải năm sáu mươi dặm đường rồi, biết tìm nơi đâu?" Bảo Ngọc ngã ngồi xuống đất, hồi lâu không thốt nên lời. Lão chèo thuyền thấy cậu đáng thương, lại nói: "Nay không còn kế nào khác, công tử chi bằng lên quan phủ báo án, kê khai danh mục mất mát, nếu trời thương, họa chăng sau này còn tìm lại được." Rồi chỉ cho Bảo Ngọc chỗ quan phủ.

Bảo Ngọc không còn cách nào, đành theo sự chỉ dẫn đến nha môn báo quan, chẳng qua chỉ là làm thủ tục lấy lệ, phí hoài nửa ngày trời chạy ngược chạy xuôi, nói mỏi cả miệng mà chẳng ích gì. May mắn trong người còn giấu chút bạc lẻ, bèn thuê xe, tiếp tục đi về phía kinh thành. Dọc đường đi ngày nghỉ đêm, bắt xe ở trọ, ăn uống ngủ nghỉ, việc gì cũng tốn tiền, chưa đi được nửa đường, bạc đã tiêu sạch sành sanh. May mà gần tới kinh thành, đành phải vừa đi vừa khất thực chống gậy mà đi.

Bảo Ngọc từ khi sinh ra tới giờ chưa từng chịu cảnh khốn cùng như thế, trước kia ở Tử Đàn Bảo tuy đã nghèo túng, nhưng còn có Bảo Thoa, Kỳ Quan cùng những người khác bầu bạn, Tập Nhân, Xạ Nguyệt sớm tối hầu hạ, rốt cuộc chưa từng phải tự tay cầm kim thêu thùa, nấu bát cơm pha chén trà, nay đến bữa ăn giấc ngủ cũng chẳng có, xin được thì có bữa no, xin không được thì có khi đói hai ba bữa, đêm tối thì tùy tiện nằm ở bụi cỏ gốc cây, hang đá đổ nát, đi đến đâu ngủ đến đó, chưa đầy một tháng, đã từ một công tử bột ăn ngon mặc đẹp trở thành kẻ hành khất mặt vàng gầy guộc.

Cứ như vậy khó khăn lắm mới lết được vào kinh, đã là đầu đông. Ngày này vừa lân la đến một trang trại, chỉ thấy liễu khô dương tàn, nhìn xa tít tắp đều là cỏ dại khói hoang, từ xa nhìn thấy trên mái nhà một hộ dân có khói bếp bốc lên, không khỏi càng thêm cồn cào đói khát. Đi men theo con đường nhỏ, thấy một sân nhỏ, cổng sân khép hờ, bên trong có một cô gái đang ngồi quay guồng dệt sợi, tuy là trang phục thường nhật, trâm gỗ váy vải, nhưng mày thanh mắt tú, kiều diễm tú lệ, không giống dáng vẻ thôn nữ bình thường. Bảo Ngọc thấy cô gái đó, trong lòng đập thình thịch, chỉ cảm thấy cảnh tượng này như đã từng thấy ở đâu rồi, hơn nữa cô gái kia rất quen mắt. Đang thẫn thờ, chợt nghe có người gọi: "Xảo Thư, bánh bao rau chín chưa?" Liền thấy một bà lão từ sau cổng gỗ bước ra, mặc áo bông quần bông, hai tay vẫn còn lần mò bên hông thắt dây lưng. Cô gái đó dạ một tiếng, buông guồng sợi xoay người vào nhà.

Bảo Ngọc nghe mà chấn động, sực tỉnh ngộ — cô gái kia không phải ai khác, chính là cháu gái ruột của mình, con gái Giả Liễn và Vương Hy Phượng, Xảo Thư, người gọi nó chính là Lưu Lão Lão năm đó đến nhà đánh thu phong. Trong lòng vừa kinh ngạc vừa hổ thẹn, chợt thấy bà lão kia ngẩng đầu nhìn về phía này, vội xoay người chạy gấp, hoảng loạn không chọn lối, cứ thế chạy về phía ngoài thôn, trong lòng chẳng biết thế nào, cứ sợ bị đuổi theo.

Chẳng mấy chốc đã tới đầu thôn, chợt một trận gió lạ, đổ xuống những hạt tuyết, dày đặc như dệt, trong chớp mắt đã làm ướt sũng quần áo mũ giày. Bảo Ngọc tránh không kịp, chạy nhanh mấy bước, chợt thấy phía trước có một ngôi chùa cổ, năm tháng lâu đời không được tu sửa, xiêu vẹo sắp đổ, trước cổng có một tấm bia đá, viết ba chữ lớn, chính là "Bồ Đề Tự". Lúc bấy giờ cũng chẳng kịp nghĩ nhiều, vội vàng bước vào, chỉ thấy thần tượng trong chùa bong tróc, khám Phật sập một nửa, bên trong đã có một người xoay lưng sưởi ấm, nghe thấy tiếng người, quay đầu lại, cả hai đều giật mình sửng sốt. Hóa ra người kia tuy quần áo cũ kỹ, dung mạo tiều tụy, nhưng lại tuấn tú thanh tú, khí chất nhã nhặn, mặt như ngọc mà ôn nhuận, mắt như chứa ngọc mà tinh anh, một vẻ khí độ bất phàm. Người kia cũng không ngừng đánh giá Bảo Ngọc, vẻ mặt kinh nghi bất định, hồi lâu chợt có vẻ tỉnh ngộ, hỏi: "Huynh đài có phải họ Giả không?" Bảo Ngọc kinh ngạc, vội hỏi: "Huynh đài sao biết quý tính của tại hạ? Hóa ra là người quen sao?"

Người kia cười nói: "Tuy không quen, nhưng từ lâu đã ngưỡng mộ danh hào và phong thái của huynh đài, chỉ tiếc không được diện kiến, không ngờ lại gặp nhau vào thời điểm và nơi chốn này, cũng là một mối kỳ duyên." Bảo Ngọc lúc này cũng đã sực tỉnh, cười nói: "Chắc hẳn các hạ chính là Chân thế huynh, quả nhiên danh bất hư truyền."

Hóa ra người đó chính là Chân Bảo Ngọc. Từ sau khi gia đình bị tịch biên, gia tài mất hết, người nhà đáng lẽ phải xóa tên làm nô tỳ, đem bán ngay giữa chợ Thái Thị, người người đều biết hắn vốn là con trai của tổng tài Thể Nhân Viện tỉnh Kim Lăng, ai nấy đều biết hắn là con nhà quan, nên chẳng ai dám hỏi mua. Cứ như thế trì hoãn một năm, mỗi sáng sớm ra phố, tối mới về, chịu đủ mọi ánh mắt khinh miệt và lời lẽ rẻ rúng, không cần nói kỹ cũng biết. May có Đông Vương dâng sớ, nói nhà hắn thực ra tội không đến mức đó, Hoàng thượng pháp ngoại khai ân, bèn phát trả mười bảy gian rưỡi nhà cửa, cho họ chỗ dung thân. Khổ nỗi Chân Bảo Ngọc không biết quản gia, lại không có thu nhập, chưa đầy một năm, đã lại cầm cố bán sạch sành sanh, lại gặp lúc cha mẹ qua đời, càng không có thu nhập gì, bèn bán nhà cửa, lo liệu đám tang xong, liền mang theo số bạc còn lại không nhiều, vân du sơn thủy, cho đến khi lưu lạc đến nơi đây, không ngờ nhân duyên trùng hợp, lại được gặp Giả Bảo Ngọc.

Hai người thông báo tên họ, gặp lại nhau, nhìn nhau như soi gương hồi lâu, không khỏi bật cười; đến khi kể lại cảnh ngộ hai nhà, cảnh khốn đốn lưu lạc, cây đổ tổ tan, chênh lệch chẳng bao nhiêu, lại không khỏi rơi vài giọt nước mắt. Chân Bảo Ngọc lại nói: "Từ khi tôi biết nhớ, đã nghe người trong nhà thường nói ở Vinh Quốc Phủ kinh thành có một vị công tử ngậm ngọc mà sinh, trong lòng mỗi lần đều tán thán kinh ngạc, hôm nay may mắn được diện kiến, không biết có thể cho xem qua được không?" Giả Bảo Ngọc cười nói: "Vì cái của nợ này, chẳng biết đã thêm cho ta bao nhiêu phiền não. Bất kể ai thấy đều bảo là hiếm lạ, rốt cuộc đeo nó hai mươi năm, cũng chẳng thấy có gì hiếm lạ quý giá cả." Vừa nói, vừa rút ngọc từ trong cổ áo ra.

Chân Bảo Ngọc nhìn thấy, chỉ cảm thấy trong lòng "thịch" một cái, cứ như thể móc trái tim mình ra đặt trong lòng bàn tay vậy, không kìm được nắm chặt lấy, lật đi lật lại xem mấy lần, lại đọc kỹ chữ nhỏ trên đó, vẫn cứ nửa tỉnh nửa mê thẫn thờ. Chợt nghe Giả Bảo Ngọc hỏi mình câu gì bên tai, mơ màng đáp một câu "Cái gì?" Đến khi Bảo Ngọc nói lại lần nữa, mới biết là đang hỏi dự định sau này, bèn cười nói: "Thạch Sùng vì tiền mà rước họa, Dương Tu vì trí tuệ mà mất mạng, chi bằng kẻ tầm thường vô dụng, ngược lại được thiện chung. Ví như các hạ, nếu không phải vì con thuyền hàng hóa đó, cũng không đến nỗi khiến chủ thuyền thấy tiền nảy ý, đến nỗi lưu lạc hoang dã. Tôi nay hai bàn tay trắng, không còn gì để mất, không còn gì để luyến tiếc, ngược lại chẳng có gì phải lo nghĩ bận tâm, chỉ là đi đến đâu hay đến đó, làm gì có 'dự định' gì chứ?" Vừa nói, vừa trả ngọc lại trong tay Giả Bảo Ngọc.

Lúc đó mây lạnh ảm đạm, cảnh chiều hoang vắng, đã là lúc lên đèn, tuyết rơi càng lúc càng lớn, đã thành thế lông ngỗng. Hai người tìm được một chiếc đèn vỡ trong điện, may còn nửa chén dầu đèn, liền thắp lên. Chân Bảo Ngọc nói: "Lúc tôi mới vào, đã đi xem hậu điện một lượt, không có lấy một vị sư, may mà dưới mái hiên chất nhiều củi cỏ, mới có thể đốt được đống lửa này. Chỉ là lúc này bụng đói cồn cào, thực sự đói đến khó chịu, chi bằng tìm xem có gì lót dạ không." Lại đem tấm chăn nỉ rách khoác trên người xé làm đôi, chia một nửa cho Giả Bảo Ngọc khoác lên người chống lạnh.

Hai người đội gió tuyết cùng đi ra sau điện tìm kiếm, chỉ thấy hai ba gian thiền phòng xiêu vẹo, bảy tám cái bát vỡ sứt mẻ, không có lấy một chiếc rương hòm gì cả, may là bếp lò đầy đủ, tìm nửa ngày, hạt gạo cũng chẳng có, chỉ tìm thấy một cái vại dưa muối thô sơ, vẫn còn nửa vại dưa cải chua muối từ năm ngoái, vớt lên một cây bóc ra nếm thử, vừa mặn vừa thối, cũng đành tự múc nước dưới giếng, rửa sạch sẽ, lại rút một bó củi tranh trong đống củi dưới mái hiên, nhóm lửa đun một nồi nước sôi, tìm thấy hai cái bát sứ thô sứt mẻ trên bệ bếp, dùng nước sôi rửa đi rửa lại thật kỹ trong ngoài, lại đi tìm trà, biết tìm đâu ra, đành mang vào. Giả Bảo Ngọc ngồi trên bồ đoàn, Chân Bảo Ngọc ngồi trên đệm lạy, hai người lấy nước sôi chan dưa cải chua ăn đại, chẳng qua chỉ là lừa cái bụng, giả bộ no ấm mà thôi.

Chân Bảo Ngọc thấy Giả Bảo Ngọc ăn với vẻ mặt khổ sở, biết cậu không quen, cười nói: "Niềm vui lớn nhất đời người, không gì bằng 'hạn lâu gặp mưa ngọt, nơi đất khách gặp bạn cũ'. Nay tuy không có mưa, nhưng 'tuyết lành báo năm được mùa' này còn điềm lành hiếm có hơn cả mưa ngọt; bạn và tôi nói là lần đầu gặp mặt, thực ra là cố nhân, gặp nhau sau kiếp nạn này, gặp gỡ chốn hoang dã, thực là chuyện vui lòng. Dù không có rượu thịt, hà tất gì không lấy nước thay rượu, nấu rau thay món ngon, tuy đông lạnh nghẹn rau muối chua, mà vẫn cảm thấy ngọt như mật; dù đêm tuyết quấn chăn rách, cũng như ngồi trong gió xuân. Chẳng phải là buổi họp mặt tao nhã sao? Lại hà tất phải thở dài thở ngắn, lo chuyện viển vông làm chi?" Nói khiến Giả Bảo Ngọc phấn chấn lên, cười nói: "Chân huynh quả là hào sảng có nhã hứng. Đệ thực hổ thẹn. Đệ vừa rồi trước khi vào cổ miếu này, ở trong thôn thấy một sân nhỏ, thấy có cô gái đang quay sợi, lúc đó chỉ thấy quen mắt, cứ như đã từng thấy ở đâu rồi. Lúc này mới nhớ ra, nguyên là năm đó đệ theo Nhị tẩu tử Giả Liễn đưa tang Tần thị, ở thôn quê thấy một thôn nữ quay sợi, buồn cười là lúc đó đệ còn không biết guồng sợi là vật gì đâu, vẫn là cô gái đó dạy đệ đấy." Chân Bảo Ngọc nói: "Đúng là 'người khoác đầy gấm vóc, không phải kẻ nuôi tằm'. Bạn và tôi sinh ra trong nhung lụa, lớn lên trong gấm vóc, thì làm sao mà nhận ra được? Điều này cũng bình thường lắm, không có gì lạ."

Giả Bảo Ngọc nói: "Không phải, huynh bảo cô gái vừa rồi là ai? Hóa ra chính là con gái Nhị tẩu tử Giả Liễn đã dẫn đệ về quê năm đó. Nay Nhị ca, tẩu tử của đệ đều đã qua đời rồi, chỉ còn đứa con gái này, ai ngờ lại lưu lạc ở đây, làm vợ người dân thôn quê. Nghĩ tới hiện tại, hồi tưởng quá khứ, chính là mây trắng chó xanh, chuyện đời khó lường, cho nên ở đây thở dài." Chân Bảo Ngọc thở dài: "Nhân duyên trên đời, vốn khó lường. Ví như bạn và tôi, tính ra giao tình mấy đời, ai ngờ tìm mãi không thấy, lại gặp nhau ở nơi này, lại là cảnh ngộ như thế này, thì biết nghĩ đâu ra? Nói như vậy, cháu gái bạn tuy lưu lạc làm vợ người dân thôn quê, nhưng có thể tự lực cánh sinh, cày cấy dệt vải mà sống, chưa hẳn không phải là một điều may mắn." Giả Bảo Ngọc nói: "Tôi cũng nghĩ như vậy. Chỉ là vừa rồi tôi thấy cô gái kia quay sợi liền cảm thấy thẫn thờ, cũng không phải vì trước kia chưa từng thấy guồng sợi, mà là liên quan đến một bức tranh, chỉ là nhất thời không nhớ ra." Chân Bảo Ngọc cười nói: "Chẳng lẽ là bức《Đảo Luyện Đồ》của Trương Huyên đời Đường sao?"

Giả Bảo Ngọc lắc đầu nói không phải, Chân Bảo Ngọc lại nói: "Không thì là《Đình Cơ》?《Phưởng Tích》?" Liền nói bảy tám loại. Giả Bảo Ngọc đều nói không phải, lại nói: "Tôi nhớ ra rồi, hóa ra không phải tranh nổi tiếng gì, là một quyển sách, trên đó còn có mấy câu thơ, tiếc là nhớ không rõ." Chân Bảo Ngọc ngạc nhiên hỏi: "Bạn thấy quyển sách đó từ đâu?" Giả Bảo Ngọc nói: "Là một năm tôi nằm mơ, mơ thấy đến một nơi, lén xem được." Chân Bảo Ngọc càng cảm thấy kỳ lạ, kinh ngạc: "Hóa ra bạn cũng từng có giấc mơ như vậy sao? Nơi đó có phải gọi là 'Thái Hư Huyễn Cảnh' không?" Giả Bảo Ngọc nghe vậy kinh ngạc nói: "Chẳng lẽ Chân huynh cũng từng có giấc mơ này?" Chân Bảo Ngọc cười nói: "Đâu chỉ, tôi trong mơ còn có một chuyện nữa đấy. Sau này kể cho người khác nghe, ai cũng cười tôi khờ, cho nên cũng chưa từng ngại nhắc lại nó." Giả Bảo Ngọc nghe xong, càng thấy kỳ lạ.

Chân Bảo Ngọc chợt nhớ ra một chuyện, bèn nói: "Bạn nói đến cô gái quay sợi kia, lại làm tôi nhớ ra một chuyện — khoảng chừng thời gian này năm ngoái, tôi đi chơi loanh quanh vùng Tây Sơn, từng gặp một tiểu ni cô đi khất thực, dáng chừng không quá mười bảy mười tám tuổi, tuy mặc áo đen đi giày cỏ, dáng vẻ cử chỉ thanh nhã không tầm thường. Từ xa thấy tôi, thốt miệng gọi một tiếng 'Nhị ca', đến khi đi gần lại, lại đầy vẻ thất vọng, nói là nhận nhầm người. Tôi vì thấy cô ấy thanh mảnh nho nhã, không khỏi nhìn thêm mấy lần, cho nên đến nay vẫn chưa quên. Lúc này nghĩ lại, chỉ sợ cũng là người thân của hiền đệ, nhận nhầm tôi là bạn cũng nên." Giả Bảo Ngọc vỗ đùi thở dài nói: "Không cần nói, tự nhiên là em gái Tích Xuân của đệ rồi. Em ấy từ xưa ở nhà đã thích đàm đạo thiền, tuổi tuy nhỏ, lại thường nói mình nhìn thấu hồng trần, tính tình lại bướng bỉnh. Năm đó gặp họa, em ấy có lẽ sợ hãi, lại thừa cơ cải trang bỏ trốn. Sau này cha đệ sai người đi tìm khắp nơi bao nhiêu năm, cứ nghĩ em ấy đã dò la được chuyện rồi, tự nhiên sẽ quay về, ai ngờ lại không có tung tích. Hóa ra rốt cuộc đã làm ni cô rồi."

Một lát sau ngọn lửa thấy yếu dần, Chân Bảo Ngọc thêm một nắm củi, hai người quấn chăn sưởi lửa, lại đàm luận một hồi, Chân Bảo Ngọc ngủ say trước. Giả Bảo Ngọc tuy cảm thấy mắt mỏi mi nhòe, nhưng chỉ là trằn trọc khó ngủ, mơ mơ màng màng, dường như vẫn ở trong kinh, trong Di Hồng Viện ở Đại Quan Viên, cùng Tập Nhân, Tình Văn, Phương Quan một đám người đùa nghịch, đoán số gieo thẻ, đánh bạc nấu trà, vui biết bao; một lát sau có người báo "Lâm cô nương đến rồi", vội vàng chạy ra đón, chỉ thấy Đại Ngọc, Tương Vân, Thám Xuân một đám người liên thủ đi tới, mọi người cùng ngồi đàm cười, ngâm thơ vẽ tranh, không biết ngẫu nhiên nói sai một câu gì đó, chọc Đại Ngọc giận, vội vàng tìm mọi cách dỗ dành; đang lúc lòng ngọt ý ấm, lời say tình nồng, chợt chớp mắt không thấy Đại Ngọc đâu, lại thấy Tiết Bảo Thoa đội khăn trùm đầu màu đỏ bát bảo đính chuôi vàng ngồi ngay ngắn trong màn châu, dáng vẻ như đêm động phòng hoa chúc, không khỏi trong lòng hồ nghi, được mất bất an; Xạ Nguyệt lại từ bên ngoài đi vào, nói gạo trong vại đã hết, áo bông đem cầm cũng nên đến lúc đi chuộc về, nếu không sẽ thành đồ cầm chết.

Đang cảm thấy hổ thẹn khó xử, chợt thấy một đám quan sai cầm lệnh tiễn cờ bài đến, muốn lục soát, hò hét đánh giết, lại thấy Tư Kỳ, Kim Xuyến, Tứ Nhi kéo nó khóc lóc, bốn phía ồn ào thành một mảnh; chợt Vương Hy Phượng cầm một cái cán bột từ bên ngoài giết vào, mày ngang mắt dọc, đúng như tình trạng bệnh ma ám năm đó; đủ loại chuyện đời gian nan, tình oán dây dưa, tất cả chồng chất trước mặt, không khỏi như say như dại, hôn mê lờ đờ. Đang lúc bàng hoàng không kế sách, nghi thật nghi giả, chợt nghe giữa không trung một tiếng quát như sấm sét, những ảo ảnh kia tan thành mây khói, trong chớp mắt không còn tăm hơi.

Bảo Ngọc mở mắt ra, lại thấy một vị hòa thượng đầu ghẻ ngồi dưới khám Phật đối diện cười hì hì gật đầu với nó, lúc này trong lòng sáng tỏ một mảnh, đứng dậy chắp tay nói: "Đại sư xin chào, đệ tử nay đã hiểu rõ, phú quý công danh, như hạt bụi đất; tình duyên nợ nghiệt, không phải là mây nổi. Những chuyện nghèo hèn giàu sang, tôn ti vinh nhục trên đời, cho đến xinh đẹp xấu xí thông minh ngu dốt, thân sơ yêu hận, đều chỉ là ảo ảnh mà thôi. Đệ tử nguyện theo sư phụ xuất gia, vân du bốn bể, không còn bận lòng chuyện nhi nữ tình trường nữa."

Vị sư ghẻ đầu gật đầu cười nói: "Người nợ bạn nước mắt, họ đã trả bạn nước mắt rồi; bạn nợ họ tình, bạn cũng đã trả họ tình rồi, lại còn đeo cái vật ngu xuẩn đó làm gì? Cũng là lúc nên trả xong nợ mà quay đầu, vật quy nguyên chủ rồi." Bảo Ngọc chợt tỉnh ngộ, tháo ngọc Thông Linh trên cổ xuống, liền tùy tay ném lên bồ đoàn, bèn cùng hòa thượng đội gió đạp tuyết, phiêu nhiên rời đi. Bên cạnh Chân Bảo Ngọc vẫn còn ngủ say, coi chùa Bồ Đề như núi Lạn Kha vậy. Đúng là:

Muôn vàn si niệm cuối cùng như ảo ảnh, cùng một thân xác nhưng hai mối duyên.

Lại nói từ sau khi Bảo Ngọc đi, Bảo Thoa, Tập Nhân mấy người liền ở nhà ngày ngày đếm ngón tay ngóng trông, khó khăn lắm mới đợi được thư từ Kim Lăng, viết từng chữ Vương phu nhân bệnh mất, Giả Chính mắc bệnh, Bảo Ngọc lưu lạc khó về, đúng là từng chữ huyết lệ, đầy giấy bi thương. Bảo Thoa xem được một nửa, đã khóc đến mức không nói nên lời, Tập Nhân, Xạ Nguyệt cũng đầm đìa nước mắt, bèn vội thay quần áo thuần trắng, trong viện thắp hương nến giấy mã, tế tam sinh lục lễ, hướng không trung cầu nguyện. Tập Nhân nghĩ đến những điều tốt đẹp Vương phu nhân đối đãi với mình ngày thường, Xạ Nguyệt niệm đến Bảo Ngọc chuyến này không biết bao giờ mới quay về, mỗi người mỗi nỗi đau thương không dứt. Đến khi khóc mệt rồi, mới kinh ngạc thấy Bảo Thoa đã quỳ trong gió suốt nửa ngày, vội tiến lên đỡ dậy. Bảo Thoa vẫn quỳ không chịu đứng lên, tay nắm chặt một nắm hương, vừa dập đầu, vừa thắp hương, nói một hồi lại khóc một hồi, khóc đến mức hoa sầu trăng run, gan ruột đứt đoạn, nhìn thấy hương cháy hết mới đứng lên, gót chân đã mềm nhũn, loạng choạng hai ba cái mới đứng vững, quay về nằm trên giường, liền bắt đầu tiếng nặng mũi nghẹt.

Ngày hôm sau dậy sớm, Xạ Nguyệt bưng nước vào, thấy Bảo Thoa vẫn nằm hướng vào trong chưa dậy, nhỏ giọng mời hai lần, không thấy động tĩnh. Đến khi tiến lên xem, mới thấy lông mày ngài chau lại, má đào ửng đỏ, môi khô nẻ tím tái, sờ người, nóng như lò lửa vậy. Vội vàng chạy ra sân trước gọi Tập Nhân dậy, vào xem xong, cũng thấy kinh ngạc, than khổ nói: "Hoàng thiên Bồ Tát, đủ làm khổ tôi rồi. Việc này chưa xong, lại thêm việc khác." Vội vàng sai lão Lý bà tử mời đại phu đến. Đi nửa ngày, lại dắt vào một bà lão già lụ khụ, vào phòng, cũng không nhìn ngửi chẩn mạch, duỗi tay vén rèm liền áp lên người Bảo Thoa, làm Tập Nhân, Xạ Nguyệt sợ hãi vội ngăn ở phía trước, hỏi bà ta: "Làm gì vậy?" Người đó nói: "Nãi nãi, các cô nương không cho xem, tôi làm sao biết thuận hay ngược chứ?" Tập Nhân càng thêm mơ hồ, hỏi bà ta: "Thuận hay ngược cái gì?" Người đàn bà nói: "Tất nhiên là ngôi thai rồi, thuận hay ngược, chính hay lệch, liên quan trọng đại, không thể không sờ cho rõ mới kê đơn đúng bệnh được, chuyện nhân mạng quan trọng, không được giữ thể diện. Vùng này vài chục dặm, tôi là chuẩn nhất, nhà bao nhiêu phú ông đại hoạn cũng đã vào rồi, ngay cả các lão gia bà bà trong thành cũng thường chuẩn bị xe ngựa mời tôi đến, hôm trước con dâu thứ hai nhà họ Hồ ở Đông Hương ngược sinh, chính là tôi cứu sống đấy. Là nam hay nữ, chỉ cần tôi sờ bụng là biết ngay, ngay cả mạch cũng chẳng cần chẩn."

Bảo Thoa vừa xấu hổ vừa giận, quay vào trong quay lưng không thèm đếm xỉa, Xạ Nguyệt đã che rèm hỏi bà ta: "Nãi nãi chúng tôi chỉ là cảm gió ho hen, miệng bà không sạch sẽ, nói nhảm nhí cái gì nam nam nữ nữ?" Lão bà nói: "Tôi là bà đỡ, nếu không phải hỉ sự, mời tôi đến làm gì?" Tập Nhân lúc này mới biết Lý bà tử hồ đồ, không hỏi rõ đã mời bà đỡ đến, vừa giận vừa hận, đành tiễn bà đỡ ra ngoài. Bà già kia nói: "Tuy không phải hỉ sự, nhưng cũng đã ra cửa một chuyến, nãi nãi phải cho chút tiền lì xì mới phải." Xạ Nguyệt đành lấy chút tiền cho bà ta ngồi xe, bà đỡ còn chê không đủ, lải nhải không dứt, cứ nói làm lỡ công việc của bà ta, ép Xạ Nguyệt phải thêm một xâu nữa, mới chịu rời đi.

Tập Nhân gọi Lý bà tử qua lần nữa, cũng không tiện nói bà ta nhiều, chỉ dặn đi dặn lại, bảo bà ta mời một vị đại phu khác xem cảm gió. Một lát sau, lại đến một vị, chẩn mạch xong, nói là chứng thu táo, nên có các triệu chứng "mũi khô họng khô, khát nước khô lưỡi, ho mà không đờm, thở gấp mà khí nghẹn". Lại hỏi khi ho vùng sườn có đau dữ dội không, đêm có đổ mồ hôi không, Xạ Nguyệt trả lời từng câu. Bèn kê một phương thuốc Sinh Mạch Tán. Bảo Thoa bảo Xạ Nguyệt lấy xem, hỏi qua rèm: "Đã nói là chứng thu táo, sao lại dùng nhân sâm?" Đại phu nói: "Không sao, nhân sâm tuy nóng, nhưng có thể sinh tân, thuốc này quân thần tương phụ, trị chứng táo rất hiệu nghiệm, nãi nãi cứ yên tâm." Bảo Thoa liền không nói gì, đến khi Tưởng Ngọc Hàm tiễn đại phu ra ngoài, mới nói với Xạ Nguyệt: "Ta từ nhỏ thể chất khỏe, chỉ sợ dùng nhân sâm không thích hợp, đã chẩn đoán bệnh là táo nhiệt, chi bằng bốc một thang * sắc lên là được." Tập Nhân vội nói: "Phương thuốc là đại phu viết, đổi đi thì không tốt." Bảo Thoa nói: "Ta trong lòng hiểu rõ, ngươi làm theo lời ta là được." Tập Nhân đành làm theo bốc thuốc về. Xạ Nguyệt canh lò sắc cho Bảo Thoa uống.

Ai ngờ đỡ được hai ngày, lại sốt lại. Cứ trằn trọc lặp đi lặp lại như vậy, hơn một tháng vẫn chưa thấy khỏi, vẫn là Tập Nhân lén lấy phương thuốc đại phu kê hôm trước lấy thêm Sinh Mạch Tán về, cũng không cho Bảo Thoa biết, chỉ lệnh Xạ Nguyệt sắc như thường cho Bảo Thoa uống, mới dần dần khỏi.

Lại nói vì Bảo Thoa bệnh, Tập Nhân nghĩ đến Vương phu nhân đã mất, đúng lúc nên sai người đi khắp nơi báo tang, thân phận mình không tiện, Tưởng Ngọc Hàm lại càng không tiện. Nghĩ nửa ngày, mới có một chủ ý, bèn đích thân xuống bếp, làm một món khuỷu chân pha lê, một món mề gà ngũ hương, một món gân mì xào thịt thỏ, một món ma bà bái quan âm, đều xếp vào một giỏ thức ăn, xách đến cửa nhà Lý Hoàn. Thấy viện tử đã được xây mới lại, trước cửa hai người trông như người hầu nam đang hút thuốc, lại có một tiểu hiệu dưới mái hiên đang học dệt rèm sậy. Tập Nhân trình bày mục đích đến, tiểu hiệu vào thông báo, một lát sau ra nói: "Nãi nãi chúng tôi không có nhà, bản gia thái thái mời ngươi vào."

Vào trong, chỉ thấy bên trong cũng đều được tu sửa mới tinh, cửa sổ lan can đều được sơn lại, hoa rào vườn cây gọn gàng ngăn nắp, không giống dáng vẻ khu tập thể đại gia đình như trước. Lý thẩm nương mặc áo đối khâm màu thu hương gấm Lộ hoa lau đuổi trăng, mặc váy gấm tây viền xanh vẹt thêu hoa cúc móng cua xanh thanh, bới búi tóc chuối, cài trâm vàng khảm bảo thạch lũ tinh hòa hợp nhị tiên, lược bạc sư tử vờn cầu che tóc mai, trên tay đeo một đôi vòng ngọc bồ, nhẫn bảo thạch bốn vòng hỷ tước leo cành mận. Thấy Tập Nhân, vội vã hỏi thăm, lại đốc thúc tiểu nha đầu rót trà, bốc chút bánh ngọc đới, bánh hợp hoan mời Tập Nhân ăn.

Tập Nhân nói lời cảm ơn, liền ngồi trên ghế dưới chân giường, thấy trong phòng mới thêm nhiều đồ đạc bày biện, liền đoán có lẽ Giả Lan làm quan trở về, trong lòng trước hết có mấy phần vui mừng. Khi hỏi đến, Lý thẩm nương lại ấp a ấp úng, chỉ nói Giả Lan lập công trong quân, được thăng làm một tiểu đầu mục, khi triều đình luận công ban thưởng, Giả Lan đó dâng một sớ, nói rõ trong kinh còn mẹ góa ở một mình không nơi nương tựa. Cho nên trong cung gửi tiền thưởng tới, thực ra tổng cộng cũng chẳng bao nhiêu, vì thể diện của Giả Lan, không thể không sửa sang lại nhà cửa, liền hết sạch *; lại thu hồi căn nhà cho thuê để tự dùng, càng có chi không có vào. Tập Nhân kể lại chuyện Vương phu nhân bệnh mất ở Kim Lăng, Lý thẩm nương kinh ngạc, hồi lâu thở dài nói: "Việc này cũng đành đợi Đại nãi nãi của ngươi về, ta báo cho nó biết vậy." Tập Nhân liền lại nói chuyện Bảo Thoa mắc bệnh, không có người ra mặt trị tang, chỉ đành mời Đại nãi nãi giúp đỡ lo liệu vân vân, Lý thẩm nương chần chừ một hồi, vẫn nói: "Việc này cũng đành đợi nó về, ta báo cho nó biết vậy."

Tập Nhân bất lực, đành cáo từ ra về. Đợi mấy ngày, mới thấy tiểu hiệu hôm trước gửi tới bao bạc vụn, nói: "Thái thái chúng ta hôm trước đi bái ảnh về, cảm chút phong hàn, lại nghe tin lão thái thái qua đời, đau lòng đổ bệnh, nay đang uống thuốc, không làm việc nặng được, đã quỳ lạy hướng không trung trong viện rồi, không thân hành đến được. Số bạc này bảo gửi cho Nhị nãi nãi, giữ lại làm pháp sự đi. Mọi việc siêu độ chủ tế, đều nhờ Nhị nãi nãi làm chủ." Nói xong cũng không đợi Bảo Thoa mọi người hỏi thêm, liền đặt bạc xuống rồi đi. Bảo Thoa bất lực, đành lệnh Xạ Nguyệt nhận bạc, không bình luận một lời. Tập Nhân lại bất bình, sau lưng nói với Xạ Nguyệt: "Người ta đều nói Đại nãi nãi mặt từ tâm lạnh, trong xương tủy còn yêu tiền hơn ai hết. Còn nói trước kia khi ở trong phủ, nó liền cùng với thẩm nương, biểu muội của nó, đem đồ cổ châu báu di chuyển hết ra ngoài như kiến tha tổ. Viện tử họ đang ở hiện nay, nói là thẩm nương sắm, thực ra chính là Đại nãi nãi xuất tiền, sớm chuẩn bị dưỡng già cho mình. Ta cứ nói là người ta ghen tị lão thái thái thương bọn họ mồ côi góa bụa, cố ý tung tin đồn. Ai ngờ nó quả nhiên tâm lạnh, đến chuyện thái thái chết lớn như vậy cũng không hỏi han, cùng là con dâu, nó là Đại nãi nãi, bên này là Nhị nãi nãi, sao chuyện điếu tang chủ tế lớn như vậy, nó lại trốn đi, ném hết cho Nhị nãi nãi lo liệu chứ?"

Xạ Nguyệt thở dài: "Nay thân thích đều nghèo rồi, huống chi liên tiếp hung tin không ngừng, đều đã mệt mỏi rồi. Dù nhận được tin, đến cửa điếu tang, cũng chẳng qua là một tấm vải, hai xâu mì chay qua loa một lần; huống chi linh cữu của thái thái lại không ở trong kinh, lễ tự nhiên càng mỏng đi; chủ nhà lại còn phải trị tiệc bày rượu phiền phức, ít nói cũng phải trăm lẻ mấy lạng bạc. Nó tự nhiên phải tránh cái nợ nhân tình này. Cũng là sợ người ta thấy nó giàu, không khỏi đến vay mượn nó. Bạn không thấy từ sau khi chia nhà, phàm thân thích có hỉ sự tang sự gì, Đại nãi nãi khi nào chìa tay ra? Nói đi nói lại, nay nhà nào cũng không bằng nhà nào, ai mà chẳng bớt được việc nào hay việc nấy, cũng không riêng gì nhà nó." Tập Nhân nói: "Lời tuy nói vậy, nó rốt cuộc là tiểu thư nhà quan lại, cha từng làm Tế tửu Quốc Tử Giám, chẳng lẽ chỉ vì chia nhà, mà đến cả chữ 'Hiếu' cũng không màng đến?"

Bàn bạc một hồi, cuối cùng vẫn là bàng hoàng không kế, cuối cùng vẫn là Tập Nhân cầu Tưởng Ngọc Hàm in một ít phó văn gửi đi khắp nơi, thân hữu hoặc có người thân đến điếu viếng, hoặc có người sai người gửi lễ tế, quả nhiên đúng như Xạ Nguyệt nói, chẳng qua chỉ là ít nấm đông cô mì chay, chút lòng thành. Lại góp ít tiền, đợi Bảo Thoa đỡ hơn một chút, liền chọn ngày, hẹn cùng nhau ra ngoài cửa Tây đến chùa Mâu Ni làm pháp sự siêu độ cho Vương phu nhân. Giải thích vì linh cữu Vương phu nhân không ở trong kinh, liền không phóng diệm khẩu, chỉ là thắp hương nghe kinh, hết lòng thành mà thôi.

Đến ngày này, Hình phu nhân mang theo Giả Tông, Tiết Dì Nương mang theo Tiết Khoa, Tụ Yên, Vưu thị cùng Giả Dung, Giả Tường hai cặp vợ chồng, Vương Tử Đằng tuy không ở trong kinh, vợ con cùng cả nhà Vương Nhân đều đến rồi, lại có Lưu Lão Lão mang theo Xảo Thư, nhiều người nhà bồi phòng, cùng Giả Hành, Giả Quang, Giả Sâm, Giả Quỳnh, Giả Lân, Giả Xương, Giả Lăng, Giả Trăn, Giả Bình, Giả Tảo, Giả Hành, Giả Phân, Giả Phương, Giả Chi cùng con cháu trong tộc, phàm là người nhận được tin, cũng đều đến rồi, mỗi người thuê xe ngồi kiệu, làm chùa Mâu Ni chật ních người.

Hóa ra chùa Mâu Ni này chính là sản nghiệp tổ tiên của Sử Thái Quân, năm xưa Diệu Ngọc lên kinh tra khảo di văn bối diệp, liền ở nhờ tại đây, cho nên nhà họ Giả mới nhận được tin. Nay Bảo Thoa muốn làm pháp sự cho Vương phu nhân, vì chùa Thiết Khảm, am Thủy Nguyệt hai nơi gia miếu trước kia đều mang tội, bèn chọn chủ trì tại chùa Mâu Ni.

Một lát sau trong viện thiết lập đỉnh lò đủ chuyện, trước Phật cúng lễ vật các loại, Bảo Thoa vừa dập đầu xuống, chợt thấy từ điện bên chạy ra một người, lao đến trước mặt gọi: "Đó chẳng phải Bảo tỷ tỷ sao?" Bảo Thoa nghe giọng rất quen, đến khi ngẩng đầu nhìn, chỉ thấy một cô gái chừng hai mươi tuổi, trên người mặc chiếc áo khoác xanh đá cũ kỹ, mặt đầy tiều tụy, dáng vẻ thê lương, nhưng nhất thời không nhận ra. Người đó lại gọi: "Tỷ tỷ, chị không nhận ra em sao? Là Tương Vân đây." Bảo Thoa giật nảy mình, nhìn lại, chẳng phải chính là Sử Tương Vân biệt tăm biệt tích nhiều năm sao? Vội ôm chặt lấy gọi: "Sao em lại ở đây? Về kinh từ khi nào, sao không đến tìm chị?"

Tương Vân vừa khóc vừa cười, muốn nói lại không nói ra lời, ngoảnh lại thấy bức chữ Bảo Thoa tế trên bàn Phật, biết Vương phu nhân đã đi rồi, vội bò tới dập đầu mấy cái, cũng không màng đợi trụ trì xướng hiệu, cũng không màng chào hỏi Hình phu nhân, Tiết Dì Nương các vị, liền cất tiếng khóc lớn. Bảo Thoa cũng không kìm được khóc, Tiết Dì Nương càng khóc đến mức tiếng dài tiếng ngắn, suýt nữa không thở nổi, Tụ Yên một bên đỡ, vừa xoa lưng cho bà, vừa tự mình cũng không ngừng lau nước mắt; Hình phu nhân, Vưu thị các vị từ sau khi xuất phủ chịu đủ mọi khốn khổ, huống chi Giả Xá, Giả Trân đều mai thân dị hương (chôn vùi nơi đất khách), thi thể không nơi quy tụ, bản thân mình trăm năm sau, càng không biết quy táng nơi đâu? Nghĩ đến bao nhiêu chua xót tủi nhục, đã khóc đến không nói nên lời; Lưu Lão Lão càng thả tay chân, ngồi dưới đất vỗ đùi khóc lớn, Xảo Thư cũng khóc theo; Vương Nhân, Giả Tông các người trước còn nghĩ khuyên mọi người làm lễ xong rồi khóc, khổ nỗi những người đó cũng có kẻ mượn nước mắt người khác để rưới nỗi buồn của mình, cũng có kẻ thật lòng thương nhớ Vương phu nhân, cũng có kẻ thấy cảnh sinh tình mà cảm thương rơi lệ, đều mỗi người mỗi nỗi khóc lớn, làm sao mà khuyên nổi.

Một lát sau tế lễ xong, liền bày mấy bàn tiệc chay ở sảnh trống hậu viện chùa để tạ khách, đậu đũa, kim châm, bách hợp, lát ngó sen, bày đầy đủ, tuy không phải sơn hào hải vị, nhưng cũng sạch sẽ chu đáo, lại có một vò rượu Thiều, một vò hoa điêu. Mọi người không khỏi xì xào bàn tán, bàn về tình hình sau khi chia lìa, lại tranh nhau hỏi Tương Vân những năm qua đi đâu, sống thế nào. Tương Vân không muốn nói nhiều, chỉ nói nương nhờ một người thân xa, ở vùng Quế ba bốn năm, tháng trước mới về kinh. Lại hỏi mọi người có tin tức của hai vị chú Sử Đỉnh, Sử Nãi không, mọi người đều nói không. Giải tán tiệc, Tụ Yên ý muốn Bảo Thoa về ở mấy ngày giải khuây, Bảo Thoa lại muốn Tương Vân cùng về Tử Đàn Bảo, lại nói: "Tập Nhân ba bữa năm bữa lại nhắc đến em, lát nữa gặp mặt, không biết vui mừng thành thế nào nữa nhỉ?" Lại giục Tương Vân thu dọn. Tương Vân cười nói: "Em ở đó có đồ gì mà thu dọn, chẳng qua mấy bộ quần áo tùy thân, nói với sư phụ một tiếng là đi được rồi." Quả nhiên chỉ lấy hai bộ quần áo, tùy tiện gói vào trong bao, theo Bảo Thoa ra ngoài.

Hai người cùng xe, trên đường Bảo Thoa hỏi kỹ đầu đuôi, Tương Vân vừa khóc vừa nói, lúc này mới kể lại đại khái. Hóa ra năm đó Vệ Nhược Lan thất lạc trong trận chiến, sống chết không rõ, nhà họ Sử, nhà họ Vệ lại đùn đẩy trách nhiệm cho nhau, làm đến nỗi đối chất trước điện, ầm ĩ đến mức cứng nhắc, Sử Nãi bèn muốn hủy hôn, muốn chọn cho Tương Vân một mối nhân duyên khác. Tương Vân đó lại vì hai bên đã đổi canh thiếp, đã xuống văn định, sớm thành liên minh Chu Trần, đâu vì chuyện Tần Sở, mà làm hành vi "lắc lư tiếng ve qua cành khác" đó? Bèn không chịu phụ ước gả cho người khác, dứt khoát cũng không theo chú thím về kinh, liền ở vùng Quế nương nhờ một am ni cô ở tạm, dò la đợi tin tức Vệ công tử đó. Những năm qua bốn bể là nhà, gió mưa, lại dặm đường theo bờ biển tìm một lượt, ngay cả mấy hòn đảo cũng hoặc là thuê người, hoặc là đích thân đến, đều dò la kỹ càng, nhưng đến nửa câu chữ cũng không có, tiền lộ phí đã tiêu sạch sành sanh, đành phải về kinh, mới biết phủ Giả đã đại bại, tử đệ * tán (tan tác), đành đến chùa Mâu Ni ở nhờ. Nếu không phải Bảo Thoa làm pháp sự, chỉ sợ một trăm năm cũng không gặp được.

Bảo Thoa nghe xong, không khỏi lại nức nở một hồi, nói chuyện, Tử Đàn Bảo đã đến nơi. Tương Vân vào xem, chỉ thấy sân tuy không lớn lắm, nhưng cũng nhà cửa cao ráo, nền sân rộng phẳng, ở giữa trải đường sỏi đá, quét sạch như nước, góc tường mấy gốc cây đào, đã thành thế chọc trời; bên dưới lại có mười mấy chậu hoa cỏ các màu, cũng có hồng chưởng, cũng có thủy tiên, tuy là lúc đông lạnh tuổi hàn, nhưng cũng ngậm nụ khoe nhụy, ý xuân dạt dào. Tập Nhân đang ở trong viện phơi quần áo, thấy Tương Vân vào, giật nảy mình một cái, mặt như khóc như cười, vẻ không dám nhận. Tương Vân cười nói: "Đại tỷ tỷ hoa đẹp ơi, từ nhỏ lớn lên cùng nhau, mới gả người mấy năm, mà không nhận ra em rồi sao."

Tập Nhân nhận ra giọng nói, lúc này mới xác nhận không sai, vội tiến lên nắm chặt lấy gọi: "Cô nương của tôi ơi, sao em lại gầy thành thế này?" Liền khóc lên, tay nắm tay hỏi đông hỏi tây, biết em về kinh không lâu, chưa tìm được chú nhà họ Sử, liền lại khổ sở giữ em ở lại, sớm tối bầu bạn. Tương Vân từ chối: "Ba năm ngày còn được, lại không phải kế lâu dài. Viện tử to lớn như các người, hai nhà ở đã thấy chật chội, lại thêm em một người, làm sao được?" Tập Nhân nói: "Đúng thế, viện tử to lớn thế này, hai tiến trước sau, tổng cộng ở hai nhà, lại thêm em một người, có gì không được?" Tương Vân cười nói: "Mấy năm không gặp, chị học được cách ăn nói khéo léo thế này, rốt cuộc chồng xướng vợ theo, gia học..." Nói đến đây, vội vàng che miệng, không khỏi đỏ mặt. Tập Nhân liền cũng đỏ mặt lên, Bảo Thoa nhìn Tương Vân thở dài: "Nhiều năm không gặp như vậy, vẫn cứ vô tâm vô ý như thế." Mọi người cười xòa bỏ qua.

Buổi tối Bảo Thoa ở bếp sau hậu viện lại bày một bàn tiệc, mời Tương Vân ngồi ghế đầu, Tương Vân ba lần bốn lượt không chịu, Tập Nhân liều chết kéo ngồi xuống; Bảo Thoa ngồi bồi bên cạnh; Tập Nhân, Xạ Nguyệt hai người ngồi ngang. Nói một hồi thuyền bè vất vả, phong ba hiểm ác, lại nói một hồi nhân tình nóng lạnh, chuyện đời chìm nổi. Tương Vân vốn thích nói, huống chi trải nghiệm của em cũng không giống mọi người, càng nói càng sinh động, như vẽ như tranh, nói đến chỗ nguy hiểm, ba người Thoa, Tập, Xạ đều cảm thấy tập trung tinh thần, thầm hô may mắn; nói đến chỗ đau lòng, lại đều cầm khăn lau nước mắt không thôi.

Thấy ánh trăng soi cửa sổ, cành thưa như tranh, đã là canh ba. Tập Nhân muốn sang phòng bên cạnh thu dọn, Tương Vân vội kéo lại nói: "Không cần vất vả, em chỉ ở lại một hai ngày, nằm cùng Bảo tỷ tỷ là được." Tập Nhân cũng vì chăn đệm gối của Bảo Ngọc đều vẫn chưa thu dọn, bị em nhìn thấy không tiện, đang cảm thấy chần chừ, nghe lời này, liền nói: "Đã thế thì thôi. Tạm chen chúc một đêm, mai rảnh rồi thu dọn. Chỉ sợ nãi nãi nhọc lòng." Bảo Thoa cười nói: "Chỉ là một ngày nửa ngày, có gì không được?" Tập Nhân nghe lời này, rốt cuộc không có ý giữ Tương Vân ở dài lâu, lại cảm thấy kỳ lạ. Nhìn lại Tương Vân, ngược lại chỉ là thản nhiên không để ý, liền cũng đành nén nghi hoặc, thu dọn chén đĩa, mỗi người đi nghỉ.

Tương Vân tới phòng Bảo Thoa, chỉ thấy một chiếc giường mây, một chiếc gương soi, lại thêm một chiếc bàn bên cửa sổ, không cần sơn son, vân gỗ như tranh, ngoài ra không có vật dài nào, thầm gật đầu thở dài hai tiếng. Hai người nằm trên giường, không khỏi lại nói một hồi chuyện lục soát, chia nhà, Giả mẫu qua đời vân vân, đến khi Tương Vân hỏi đến chuyện sau khi kết hôn của Bảo Thoa, thì chỉ ba câu hai lời lướt qua, ngược lại hỏi em dự định sau này, là vẫn muốn về Kim Lăng tìm chú thím, hay là ở kinh dài lâu. Tương Vân nói: "Nếu về Kim Lăng, họ chắc chắn lại nói chuyện hôn nhân vô vọng, chi bằng hỏi mối gả người khác vân vân, lại phiền lòng. Chi bằng cứ ở chùa Mâu Ni, còn được tai mắt thanh tịnh. Huống chi nhà họ Vệ cũng ở trong kinh, nếu như anh ấy có tin tức gì, cũng gần đó dò la cho rõ." Bảo Thoa gật đầu tán thưởng: "Hiếm là em lại có tâm chí thế này, chị lại không tiện khuyên em." Tương Vân cười nói: "Cho nên em nói tỷ tỷ hiểu em nhất." Hai người lại nói một hồi, cho đến khi canh năm đánh qua, tiếng gà gáy đầu tiên, mới vội vàng ngủ một giấc, dậy chải chuốt. Đúng là:

Chợt tan chợt hợp chuyện thường tình, chợt vui chợt buồn khó làm người.