Chính vào lúc vị phó tế còn đang ngồi và nói những lời điên rồ với tôi dưới hàng rào ở vùng đồng cỏ phẳng lặng gần Halliford, và trong lúc anh trai tôi đang quan sát dòng người tị nạn cuồn cuộn đổ qua cầu Westminster, thì người Sao Hỏa đã nối lại cuộc tấn công. Theo những gì người ta có thể chắt lọc từ các bức tranh tường thuật mâu thuẫn đã được đưa ra, phần lớn bọn chúng vẫn bận rộn với công tác chuẩn bị tại hố Horsell cho đến tận chín giờ tối hôm đó, hối hả thực hiện một hoạt động nào đó tạo ra những cột khói xanh khổng lồ.
Nhưng chắc chắn có ba cỗ máy đã xuất hiện vào khoảng tám giờ, và vừa tiến chậm chạp, cẩn trọng, vừa lách qua Byfleet và Pyrford hướng về phía Ripley và Weybridge, rồi lọt vào tầm mắt của các cỗ pháo đang hồi hộp chờ đợi dưới ánh hoàng hôn. Những người Sao Hỏa này không tiến bước thành một khối, mà xếp thành một hàng, mỗi cỗ cách người gần nhất khoảng một dặm rưỡi. Chúng liên lạc với nhau bằng những tiếng hú giống như còi hụ, ngân dài lên xuống qua lại giữa các nốt nhạc.
Chính những tiếng hú và những phát pháo ở Ripley cùng St. George’s Hill đó là điều mà chúng tôi đã nghe thấy ở Upper Halliford. Các pháo thủ ở Ripley, những tình nguyện viên pháo binh chưa từng trải trận trận mà đáng lẽ không bao giờ nên được đặt vào một vị trí như vậy, đã bắn ra một loạt đạn hoảng loạn, vội vã, vô tác dụng, rồi tháo chạy cả người lẫn ngựa qua ngôi làng bỏ hoang; trong khi tên người Sao Hỏa, chẳng cần dùng đến Tia Nhiệt, vẫn thản nhiên bước qua các cỗ pháo của họ, bước đi thận trọng giữa chúng, vượt lên trước chúng, và bất ngờ giáp mặt với các pháo thủ ở công viên Painshill để rồi tiêu diệt họ.
Tuy nhiên, lực lượng ở St. George’s Hill lại được chỉ huy tốt hơn hoặc có gan dạ hơn. Được che khuất bởi một khu rừng thông, dường như họ hoàn toàn không bị tên người Sao Hỏa gần nhất phát hiện ra. Họ ngắm pháo điềm tĩnh như thể đang diễn tập, và khai hỏa ở khoảng cách chừng một ngàn thước.
Những quả đạn pháo lóe sáng xung quanh gã, và người ta thấy gã bước lên vài bước, lảo đảo rồi đổ gục xuống. Tất cả mọi người cùng hò reo, và những khẩu pháo được nạp đạn lại trong sự vội vã điên cuồng. Tên người Sao Hỏa bị đánh ngã cất lên một tiếng hú dài dặc, và ngay lập tức, một gã khổng lồ lấp lánh thứ hai đáp lại, xuất hiện lấp ló sau những rặng cây phía nam. Có vẻ như một chân của chiếc kiềng ba chân đã bị một trong những quả đạn pháo bắn gãy. Toàn bộ loạt đạn thứ hai đều bắn chệch khỏi tên người Sao Hỏa đang nằm dưới đất, và đồng thời, cả hai người đồng hành của gã liền chĩa Tia Nhiệt vào trận địa pháo. Kho đạn phát nổ, những cây thông xung quanh các khẩu pháo bùng cháy dữ dội, và chỉ có một hoặc hai người lính đã chạy vượt qua đỉnh đồi là thoát được.
Sau sự việc này, có vẻ như bộ ba đã hội ý với nhau rồi dừng lại, và các trinh sát đang theo dõi họ báo cáo rằng chúng đứng hoàn toàn bất động trong suốt nửa tiếng đồng hồ tiếp theo. Tên người Sao Hỏa bị bắn hạ đã nhọc nhằn bò ra khỏi chiếc mũ trùm của hắn, hiện diện như một hình hài nhỏ bé màu nâu, từ khoảng cách đó trông kỳ lạ gợi nhớ đến một đốm sâu bệnh, và có vẻ như đang bận rộn sửa chữa bộ phận nâng đỡ của mình. Khoảng chín giờ thì hắn đã làm xong, bởi vì chiếc mũ trùm của hắn lúc đó lại xuất hiện phía trên những ngọn cây.
Đã qua chín giờ tối vài phút thì ba tên lính canh đó được hội quân bởi bốn tên người Sao Hỏa khác, mỗi tên mang theo một ống đen dày. Một ống tương tự được trao cho mỗi tên trong số ba tên kia, và cả bảy tên tiến hành phân bổ đều đặn theo một đường cong nằm giữa St. George’s Hill, Weybridge, và ngôi làng Send, nằm về phía tây nam Ripley.
Một tá pháo hiệu vút lên từ các ngọn đồi phía trước chúng ngay khi chúng bắt đầu di chuyển, kịp thời cảnh báo các trận địa pháo đang chờ đợi quanh Ditton và Esher. Cùng lúc đó, bốn cỗ máy chiến đấu của chúng, cũng được trang bị các ống tương tự, đã vượt sông, và hai trong số đó, nổi bật màu đen trên nền trời tây, lọt vào tầm mắt của tôi cùng vị phó tế khi chúng tôi đang mệt mỏi và đau đớn lê bước dọc con đường chạy về phía bắc từ Halliford.
Chúng di chuyển, theo cảm nhận của chúng tôi, như thể trên một tầng mây, bởi vì một làn sương sữa đã che phủ các cánh đồng và dâng cao tới một phần ba chiều cao của chúng.
Trước cảnh tượng này, vị phó tế bật lên tiếng kêu nghẹn ngào trong cổ họng rồi bắt đầu cắm cổ chạy; nhưng tôi thừa biết chạy trốn khỏi một tên người Sao Hỏa là vô ích, nên tôi rẽ sang bên, luồn lách qua những bụi tầm ma và gai đẫm sương để lao xuống con mương rộng bên vệ đường. Hắn ngoái lại nhìn, thấy tôi làm vậy liền quay lại nhập bọn với tôi.
Hai cỗ máy dừng lại, chiếc ở gần chúng tôi thì đứng quay mặt về hướng Sunbury, chiếc ở xa hơn chỉ là một khối xám mờ ảo hướng về phía sao Hôm, tít phía Staines.
Tiếng hú thỉnh thoảng cất lên của người Sao Hỏa đã ngớt; chúng vào vị trí trong hình trăng lưỡi liềm khổng lồ bao quanh các ống trụ của mình trong sự im lặng tuyệt đối. Đó là một vầng trăng lưỡi liềm với khoảng cách giữa hai đầu sừng lên tới mười dặm. Kể từ khi thuốc súng được phát minh ra, chưa từng có một sự khởi đầu trận chiến nào tĩnh lặng đến thế. Đối với chúng tôi và đối với một quan sát viên quanh vùng Ripley, cảnh tượng ấy hẳn mang lại một hiệu ứng y hệt—những người Sao Hỏa dường như là chủ nhân độc tôn của màn đêm u ám, lúc bấy giờ chỉ được thắp sáng bởi mảnh trăng non, các vì sao, ánh hoàng hôn còn sót lại, và ánh đỏ rực từ St. George’s Hill cùng những cánh rừng ở Painshill.
Nhưng đối diện với vòng cung lưỡi liềm đó ở khắp mọi nơi—tại Staines, Hounslow, Ditton, Esher, Ockham, ẩn sau các ngọn đồi và khu rừng phía nam dòng sông, và bên kia những đồng cỏ phẳng lặng phía bắc sông, bất cứ nơi nào có một cụm cây hoặc những ngôi nhà làng màng che phủ đầy đủ—các khẩu pháo đang chực chờ. Những quả pháo hiệu bắn vút lên, tung tóe những tia lửa qua màn đêm rồi vụt tắt, và tinh thần của tất cả các trận địa pháo đang chực chờ ấy dâng lên thành một niềm mong mỏi căng thẳng. Người Sao Hỏa chỉ việc tiến vào tầm bắn, và ngay lập tức, những hình thù đen đúa bất động của con người, những cỗ pháo lấp lánh đầy vẻ u ám trong màn đêm chập tối ấy sẽ bùng nổ thành một cơn cuồng nộ sấm sét của chiến tranh.
Không còn nghi ngờ gì nữa, suy nghĩ ngự trị hàng đầu trong tâm trí của hàng ngàn con người cảnh giác đó, cũng giống như nó đang ngự trị trong tâm trí tôi, chính là câu hỏi lớn: chúng hiểu về chúng ta đến mức nào? Liệu chúng có nắm bắt được rằng hàng triệu con người chúng ta có tổ chức, có kỷ luật và biết hợp tác với nhau không? Hay chúng diễn giải những đợt bùng phát hỏa lực của chúng ta, những cú châm chích bất ngờ từ đạn phước của ta, cuộc vây hãm kiên trì của ta quanh trại chúng, giống như cách chúng ta nhìn nhận sự đồng lòng hung hãn trong một tổ ong bị phá rối? Liệu chúng có mơ tưởng rằng chúng có thể tiêu diệt sạch chúng ta không? (Vào thời điểm đó chẳng ai biết chúng cần thứ thức ăn gì.) Hàng trăm câu hỏi như vậy cứ tranh nhau đấu đá trong đầu tôi khi tôi quan sát cái hình thù canh gác khổng lồ ấy. Và ẩn sâu trong tâm trí tôi là ý thức về tất cả những lực lượng to lớn chưa biết tới và đang ẩn giấu hướng về phía Luân Đôn. Liệu họ có giăng sẵn cỗ bẫy nào không? Các xưởng thuốc súng ở Hounslow đã sẵn sàng như một chiếc bẫy chưa? Liệu người dân Luân Đôn có đủ can đảm và tâm huyết để biến đại tỉnh thành nhà cửa của họ thành một Moskva thứ hai vĩ đại không?
Rồi, sau một khoảng thời gian dài vô tận đối với chúng tôi—những kẻ đang nép mình và ngó nghiêng qua hàng rào—một âm thanh vang lên tựa như tiếng nổ trầm đục của một phát đại bác ở đằng xa. Thêm một tiếng nữa gần hơn, rồi lại một tiếng nữa. Và rồi tên người Sao Hỏa ở ngay cạnh chúng tôi giơ cao chiếc ống của hắn lên và phóng nó đi như bắn pháo, với một tiếng nổ nặng nề làm rung chuyển cả mặt đất. Tên ở hướng Staines liền bắn phát đạn đáp lại. Không có lóe sáng, không có khói, chỉ đơn giản là một tiếng nổ đầy sức nặng ấy.
Tôi đã quá phấn khích trước những phát đại bác điểm giờ cứ nối tiếp nhau ấy đến mức quên bén đi sự an toàn cá nhân và đôi bàn tay phồng rộp của mình, bèn trèo tót lên hàng rào để trừng mắt nhìn về hướng Sunbury. Ngay lúc đó, một tiếng nổ thứ hai vang lên, và một quả đạn pháo lớn xé gió bay vèo qua đầu hướng về phía Hounslow. Tôi ít nhất cũng chờ đợi được nhìn thấy khói, lửa, hoặc một dấu hiệu nào đó chứng tỏ sức công phá của nó. Thế nhưng tất cả những gì tôi thấy chỉ là bầu trời xanh thẳm bên trên với một vì sao cô độc, và lớp sương mù trắng xóa đang lan rộng và là đà sát mặt đất. Và chẳng hề có tiếng va chạm nào, cũng chẳng có vụ nổ đáp trả nào. Sự tĩnh lặng lại bao trùm; khoảng thời gian bằng một phút kéo dài thành ba phút.
"Chuyện gì đã xảy ra vậy?" vị phó tế lên tiếng, đứng bật dậy cạnh tôi.
"Chúa mới biết được!" tôi đáp.
Một con dơi lướt qua rồi biến mất. Một thứ âm thanh hỗn độn từ xa vang lên rồi dứt hẳn. Tôi nhìn lại tên người Sao Hỏa, và thấy hắn giờ đây đang di chuyển về hướng đông dọc theo bờ sông với một động tác lướt đi nhanh chóng, uyển chuyển.
Khoảnh khắc nào tôi cũng chờ đợi hỏa lực từ một trận địa pháo ẩn nấp nào đó giáng xuống đầu hắn; nhưng sự yên bình của buổi chiều tà vẫn nguyên vẹn không bị phá vỡ. Thân hình của tên người Sao Hỏa nhỏ dần khi hắn lùi xa, và chẳng mấy chốc màn sương cùng màn đêm đang buông xuống đã nuốt chửng hắn. Bằng một sự thôi thúc chung, chúng tôi trèo lên cao hơn. Hướng về phía Sunbury xuất hiện một bóng đen, tựa như một ngọn đồi hình nón vừa đột ngột mọc lên ở đó, che khuất tầm nhìn của chúng tôi về vùng đất xa hơn bên kia; và rồi, ở một nơi xa hơn nữa bên kia sông, vượt qua Walton, chúng tôi lại nhìn thấy một đỉnh núi tương tự như thế. Những hình thù tựa đồi núi này ngày càng thấp xuống và bè ra ngay khi chúng tôi trân trối nhìn.
Được thúc đẩy bởi một suy nghĩ bất chợt, tôi ngước nhìn về phía bắc, và ở đó tôi nhận ra một ngọn đồi đen mờ ảo thứ ba như thế vừa mới nhô lên.
Mọi thứ đột nhiên trở nên vô cùng tĩnh lặng. Tít đằng xa về hướng đông nam, làm nổi bật thêm sự tĩnh mịch, chúng tôi nghe thấy tiếng những tên người Sao Hỏa hú gọi nhau, rồi bầu không khí lại rung lên bởi tiếng thầm thịch từ những loạt đại bác ở đằng xa của chúng. Nhưng pháo binh của loài người hoàn toàn không đáp trả.
Vào thời điểm đó, chúng tôi không tài nào hiểu nổi những chuyện này, nhưng về sau tôi đã được biết ý nghĩa của những ngọn đồi tai ương tụ hội trong chạng vạng ấy. Mỗi tên người Sao Hỏa, đứng trong vòng cung lưỡi liềm rộng lớn mà tôi đã miêu tả, đã phóng đi, bằng chiếc ống hình nổ mà hắn mang theo, một ống đạn khổng lồ vượt qua bất kỳ ngọn đồi, lùm cây, cụm nhà cửa, hoặc bất kỳ vật che chắn nào có thể dành cho pháo binh tình cờ nằm trước mặt hắn. Một số tên chỉ bắn một ống đạn như thế, một số tên bắn hai—như trường hợp của tên mà chúng tôi vừa chứng kiến; tên ở Ripley được cho là đã phóng không dưới năm quả vào thời điểm đó. Những ống đạn này vỡ tung khi chạm đất—chúng không phát nổ—và ngay lập tức tỏa ra một lượng hơi nước đặc quánh, đen như mực, cuộn cuộn tuôn trào hướng lên trên thành một đám mây tích điện khổng lồ màu gỗ mun, một ngọn đồi bằng khí độc chìm xuống và lan rộng từ từ khắp vùng đất xung quanh. Và sự chạm vào của thứ hơi nước ấy, việc hít phải từng làn hơi cay nồng của nó, chính là cái chết cho mọi sinh vật thở.
Thứ hơi nước này rất nặng, nặng hơn cả làn khói đặc nhất, thế nên sau đợt dâng trào và tuôn trào hỗn độn ban đầu do va chạm, nó chìm xuyên qua không khí và tràn xuống mặt đất theo một cách giống chất lỏng hơn là chất khí, rời bỏ các ngọn đồi, chảy tràn vào các thung lũng, mương rãnh và dòng suối y như cách mà tôi từng nghe nói thứ khí cac-bô-níc phun ra từ các khe nứt núi lửa thường làm. Và nơi nào nó chạm vào nước, một phản ứng hóa học sẽ xảy ra, và bề mặt nước sẽ ngay lập tức được phủ một lớp váng dạng bột chìm từ từ xuống để nhường chỗ cho lớp khác. Lớp váng đó hoàn toàn không hòa tan, và điều kỳ lạ là, xét đến tác dụng tức thời của thứ khí này, người ta vẫn có thể uống mà không hề tổn hại gì nguồn nước đã được lọc qua nó. Lớp hơi ấy không khuếch tán như một chất khí thực sự. Nó tụ lại thành từng dải, chảy lờ đờ xuống sườn dốc của mặt đất và miễn cưỡng trôi đi trước gió, rồi rất chậm chạp, nó hòa quyện với sương mù và hơi ẩm trong không khí, rồi chìm xuống mặt đất dưới dạng bụi. Ngoại trừ việc một nguyên tố chưa được biết đến tạo ra một nhóm bốn vạch trong phổ màu xanh lam có liên quan đến nó, chúng ta vẫn hoàn toàn mù tịt về bản chất của chất này.
Một khi sự hỗn loạn khi nó mới phân tán đã qua đi, làn khói đen bám sát mặt đất đến mức, ngay cả trước khi nó lắng xuống, ở độ cao năm mươi thước trên không trung, trên mái nhà và tầng trên của các ngôi nhà cao tầng cùng trên những tán cây lớn, vẫn có cơ hội thoát khỏi chất độc của nó hoàn toàn, điều này đã được chứng minh ngay trong đêm đó tại Street Cobham và Ditton.
Người đàn ông sống sót tại nơi đầu tiên kể một câu chuyện tuyệt vời về sự kỳ lạ của dòng chảy cuộn cuộn ấy, và cách anh ta nhìn xuống từ ngọn tháp nhà thờ để thấy những ngôi nhà trong làng nhô lên như những bóng ma từ hư vô mực đen của nó. Trong suốt một ngày rưỡi anh ta ở lại đó, mệt mỏi, chết đói và bị mặt trời thiêu đốt, mặt đất dưới bầu trời xanh và đối diện với viễn cảnh những ngọn đồi xa xôi là một không gian trải dài đen như nhung, với những mái nhà đỏ, những tán cây xanh, và sau đó là những bụi cây và cổng chào được che phủ bởi màn đen, những nhà kho, chuồng trại và tường rào, nhô lên chỗ này chỗ kia dưới ánh nắng mặt trời.
Nhưng đó là ở Street Cobham, nơi làn khói đen được để mặc cho tự chìm xuống đất theo ý nó. Thông thường, những người Sao Hỏa, khi nó đã hoàn thành mục đích của mình, sẽ làm sạch bầu không khí bằng cách lội vào đó và hướng một tia hơi nước thẳng vào nó.
Chúng đã làm điều này với những dải hơi nước ở gần chúng tôi, như chúng tôi đã thấy dưới ánh sao từ cửa sổ của một ngôi nhà hoang ở Upper Halliford, nơi chúng tôi đã quay lại. Từ đó, chúng tôi có thể thấy những chiếc đèn pha trên đồi Richmond và đồi Kingston quét qua quét lại, và vào khoảng mười một giờ, những khung cửa sổ rung lên, và chúng tôi nghe thấy âm thanh của những khẩu pháo công thành khổng lồ đã được đặt vào vị trí ở đó. Những tiếng pháo này tiếp tục vang lên ngắt quãng trong khoảng thời gian một phần tư giờ, bắn những phát đạn ngẫu nhiên về phía những kẻ người Sao Hỏa vô hình ở Hampton và Ditton, rồi những tia sáng nhợt nhạt của đèn điện biến mất, bị thay thế bởi một ánh đỏ rực rỡ.
Rồi ống trụ thứ tư rơi xuống—một thiên thạch màu xanh rực rỡ—như tôi được biết sau đó, ở công viên Bushey. Trước khi các khẩu pháo trên tuyến đồi Richmond và Kingston bắt đầu khai hỏa, đã có một trận pháo kích thất thường ở đằng xa phía tây nam, mà tôi tin là do các khẩu pháo được bắn bừa bãi trước khi làn khói đen có thể áp đảo các pháo thủ.
Vì thế, tiến hành việc đó một cách có phương pháp như thể con người đang xông khói một tổ ong vò vẽ, những người Sao Hỏa đã rải thứ hơi ngạt kỳ lạ này khắp vùng đất hướng về phía Luân Đôn. Hai đầu của vòng cung lưỡi liềm từ từ dịch chuyển tách xa nhau ra, cho đến khi cuối cùng chúng tạo thành một đường thẳng từ Hanwell cho đến Coombe và Malden. Suốt cả đêm dài, những chiếc ống hủy diệt của chúng cứ thế tiến lên. Chưa một lần nào, kể từ sau khi tên người Sao Hỏa ở St. George’s Hill bị bắn hạ, chúng lại cho pháo binh lấy một chút cơ hội mỏng manh nào chống lại chúng. Bất cứ nơi nào có khả năng pháo được ngắm bắn vào chúng mà không bị phát hiện, một ống đạn chứa khói đen mới lại được phóng ra, và nơi nào các khẩu pháo lộ diện hoàn toàn, Tia Nhiệt sẽ được chĩa thẳng vào đó.
Đến nửa đêm, những rặng cây bốc cháy dọc theo sườn công viên Richmond và ánh lửa rực rỡ của đồi Kingston hắt ánh sáng của chúng lên một mạng lưới khói đen, che khuất toàn bộ thung lũng sông Thames và trải dài đến tận cùng tầm mắt. Và xuyên qua màn khói đó, hai tên người Sao Hỏa thong thả lội qua, lia các tia hơi nước xì xèo của chúng sang trái sang phải.
Chúng rất tiết kiệm Tia Nhiệt trong đêm đó, có thể vì chúng chỉ có một lượng nguyên liệu hạn chế để tạo ra nó hoặc vì chúng không muốn tàn phá đất nước mà chỉ muốn đè bẹp và khuất phục sự kháng cự mà chúng vừa khơi mào. Ở mục tiêu sau, chúng chắc chắn đã thành công. Đêm Chủ nhật đánh dấu sự chấm dứt của phong trào kháng cự có tổ chức đối với sự di chuyển của chúng. Sau đó, không có nhóm người nào dám đứng lên chống lại chúng nữa, vì chiến dịch đó quá vô vọng. Ngay cả các kíp lái của những chiếc tàu phóng ngư lôi và tàu khu trục từng đưa pháo tầm ngắn của họ ngược dòng sông Thames cũng từ chối dừng lại, nổi loạn và quay đầu đi xuống. Hoạt động tấn công duy nhất mà con người mạo hiểm thực hiện sau đêm đó là việc chuẩn bị mìn và hố bẫy, và ngay cả trong việc đó, năng lượng của họ cũng diễn ra một cách điên cuồng và rời rạc.
Người ta phải hình dung, bằng hết khả năng có thể, số phận của những trận địa pháo hướng về phía Esher đang chờ đợi đầy căng thẳng trong chạng vạt ấy. Chẳng có một kẻ sống sót nào. Người ta có thể mường tượng ra sự chờ đợi có trật tự, các sĩ quan cảnh giác và quan sát, các pháo thủ sẵn sàng, đạn dược được chất đống sẵn tay, các pháo thủ xe kéo cùng ngựa và xe vận tải, những nhóm khán giả dân sự đứng càng gần càng tốt, sự tĩnh lặng của buổi chiều tà, những chiếc xe cứu thương và lều thương binh với những người bị bỏng và bị thương từ Weybridge; rồi tiếng vang trầm đục của những phát đạn mà người Sao Hỏa bắn ra, và quả đạn pháo vụng về lao vút qua những rặng cây, mái nhà và nổ tung giữa các cánh đồng lân cận.
Người ta cũng có thể mường tượng ra sự chuyển hướng chú ý đột ngột, những cuộn khói đen lan rộng nhanh chóng và phình to tiến thẳng đầu sóng ngọn gió, vươn cao tận trời xanh, biến chập tối thành một màn đêm hữu hình, một kẻ thù kỳ lạ và kinh hoàng bằng hơi nước đang sải bước tiến về phía nạn nhân của nó, con người và ngựa ở gần đó hiện lên mờ ảo, đang chạy, đang thét gào, ngã nhào đầu, những tiếng hô hoảng loạn, những khẩu pháo bất ngờ bị bỏ hoang, con người nghẹt thở và oằn mình trên mặt đất, và sự mở rộng nhanh chóng của hình nón khói đục ngầu. Và rồi màn đêm và sự lụi tàn—chẳng còn gì ngoài một khối hơi nước im lặng, bất khả xâm phạm đang che giấu những thây ma.
Trước lúc bình minh, làn khói đen đang tuôn chảy qua những con đường của Richmond, và cỗ máy chính quyền đang tan rã đã tung ra hơi thở cuối cùng để đánh thức người dân Luân Đôn nhận thức được sự cần thiết phải tháo chạy.
