Hai người để chiếc xe công vụ Mercedes vào một nhà giữ xe, rồi đi tiếp bằng một cỗ xe ngựa. Như thế này tránh được tối đa việc gây nhiễm cho không khí trong lành của thiên nhiên khi đưa xe có động cơ vào khu vực Rominten. Đêm xuống hẳn khi họ dừng lại trước ngôi nhà được phân cấp của trưởng kiểm lâm, một ngôi biệt thự có hàng hiên lợp ngói cũ và các đầu hồi được điểm trang bằng di thể của nai. Tiffauges tháo ngựa đưa vào chuồng, công việc mới mẻ mà anh cố gắng hết sức làm, dưới con mắt giám sát của một lão bộc chạy lại khi nghe tiếng xe lăn vào sân. Kế đó người ta cho anh một buồng nhỏ có cửa tò vò, và xuống bếp anh ăn chung mấy món xúp, thịt mỡ, su đỏ với bánh mì bột lứt với vợ chồng lão bộc.
Mấy tuần tiếp theo, khi thì đi bộ, khi đi xe ngựa, anh tháp tùng ông trưởng kiểm lâm đi thanh tra bên trong Rừng Cấm. Lâu nay đứa con trai của lão bộc đảm nhiệm lái xe, làm xà ích và chạy xung xăng, và Tiffauges hưởng được sự đổi đời này là nhờ lệnh động viên đưa đứa con trai ấy ra tiền tuyến ở mặt trận tại Nga. Lúc đầu ông bà khép kín mình lại, nhưng rồi sự lạnh nhạt cũng thôi nhanh, và dần dà anh cảm thấy mình nhập vai một gã giống như con nuôi, được đối xử nhẹ nhàng, nhất là khi họ thêm phần lo sợ cho mạng sống của đứa con kia.
Khi những cánh cửa lớn đã đóng lại đằng sau lưng và lần đầu tiên bước vào rừng tàn lá màu hung của Rominten, Tiffauges hiểu rằng mình đang dấn thân vào một vòng tròn thần diệu theo sự hướng dẫn của một tay thôi miên thứ yếu, tuy nhiên vẫn được các vị thần địa phương nhìn nhận. Vị thần đầu tiên chào đón anh là một con linh miêu to lớn màu vàng óng ánh ngồi trên một gốc cây nhìn anh đi ngang qua nhếch bộ ria lơ thơ như râu của một vị vua chúa phương Đông và nhúc nhích chòm lông nhạt dựng lên ở đôi tai. Tiếp theo anh được hộ tống bằng một cặp hải ly, một con chim ưng trắng, một con chó to lớn lông xám, mắt híp, sống lưng xuôi, con này anh được cho biết là loại chó sói Sibérie thiên di thành từng đàn lớn băng qua đồng bằng của Ba Lan. Nhưng hệ thực vật – có khi độc hại, có khi bồi bổ - mới có những tương quan hiển nhiên hơn cả với những sinh vật thần diệu. Viên trưởng kiểm lâm chỉ rõ cho anh xem những chiếc nấm to tướng đội mũ đỏ chấm trắng ấp ủ bao nhiêu thần gió thần rừng, cây giải bệnh điên màu đen nhưng đến ngày 24 tháng 12 lại nở ra loại hoa gọi là hoa hồng Noel, những cây kèn báo tử có những chiếc vòi đến khi mềm nhũn ra thì ăn được nhưng đồng thời báo hiệu gần đó có xác chết, cây cà dược trị bệnh tháo mồ hôi và làm cho con ngươi mắt mở ra, loại nấm xép Xa-tăng màu đỏ với phần dưới chân đỏ tía và tấy lên, và nhất là mấy lỗ hang tua tủa rễ to rễ nhỏ há mỏ ra ở sườn dốc và đánh dấu lối vào chỗ ở của các ông thần núi, bề ngoài tóc bạc phơ và lọm khọm nhưng mở miệng ra như sấm và muốn ngăn chặn con ngựa nào là nhảy ra nắm lấy bờm nó.
Tiffauges chờ đợi ở viên Trưởng kiểm lâm một bài học vỡ lòng huyền hoặc. Có thể ông sẽ cho anh lần xuống những hang động có lũ người lùn nạy đá lấy kim cương, hoặc đưa anh đến một lâu đài lẩn khuất sau đám gai hoặc loại thạch hoa trong đó ngủ yên một giai nhân khỏa thân trong chiếc áo quan bằng thủy tinh, hoặc biết đâu ông sẽ dạy anh nghiền một số cây nào đó để chế thành bình dược thảo trường sinh hoặc ái ân. Kỳ thật, tâm hồn cả tin và trẻ con của anh phải ngạc nhiên – chứ không phải là thất vọng – do một sự phát hiện xuất phát từ vị lãnh chúa thống trị các khu rừng và bầy thú này. Bởi lẽ nếu anh không gặp được thần núi, hay công chúa ngủ quên, hoặc vua thiên cổ an tọa trong bộng cây sồi, thì anh cũng đã được đưa ngay tới vị hung thần của Rominten.
Việc cai quản hăm lăm ngàn hécta Rừng Cấm của Rominten được giao cho nhiều viên kiểm lâm có biệt thự nằm lẩn lút ở khoảng rừng thưa của vùng Revier đặt dưới quyền của họ. Nhưng nhà cửa xây cất đặc biệt hơn cả là ngôi nhà săn bắn của Hermann Goring, cả hai xây ở trung tâm Rừng Cấm, cách nhau hai cây số.
Ngôi nhà săn đế vương, năm 1891 do một kiến trúc sư người Na Uy đem nguyên từng mẫu đến dựng lại, là một ngôi lâu đài bằng gỗ, nhỏ nhắn, lạ lùng, tua tủa nhiều lầu chuông nhỏ, có những hành lang ngang dọc, toàn bộ quét màu đỏ thẫm, vừa giống như ngôi chùa Trung Hoa và cũng giống như ngôi nhà sàn Thụy Sĩ. Kỳ quặc hơn hết là, vì muốn nhấn mạnh đặc điểm của phương Bắc, người ta kéo dài nóc mái ra thành những mũi tàu thủy, khắc chạm hình đầu rồng. Một ngôi nhà nguyện đặt tên là Saint – Herbert và một con nai bằng đồng kích thước như thật, tác phẩm của Richard Friese, họa sĩ và nhà điêu khắc thú vật cho vua Guillaume đệ nhị, là những thành phần phụ thêm vào dinh cơ của hoàng đế cùng với những dãy nhà dọc ngang khác chung một kiểu.
Năm 1936, thống chế Hermann Goring cai quản vùng Rominten vừa với tư cách thủ tướng của nước Phổ vừa làm chủ quản săn bắn cho Đức quốc xã, ông đã cho xây gần đó trại săn bắn riêng của mình bề ngoài có vẻ thôn dã nhưng lại tinh xảo vượt trội hẳn cái lộng lẫy ngây ngô của ngôi nhà sàn của hoàng đế. Một hình tứ giác gồm những ngôi nhà thấp, lợp bằng lau, vây quanh một chiếc sân giữa, nửa vườn trong, nửa tu viện. Các chóp mái ghi nét kiến trúc Ba Lan của người khá giả có giằng thêm sừng nai già. Bên trong, một chiếc lò sưởi khổng lồ làm bằng đá đôi thạch làm nổi bật không gian căn phòng tạm trú bát ngát như giáo đường, được thông sáng bằng những cửa sổ cao có ô nhỏ pha màu phơn phớt và in cứng vào một lớp chì, với những giàn đèn chạy tròn, và một bộ sườn lộ ra ngoài trông giống như một vỏ tàu lật úp. Chung quanh gian phòng tạm trú và sinh hoạt ban đêm này, các buồng được phân ra, tất cả đều được đóng ván gỗ, nhưng mỗi buồn một chất gỗ khác nhau, và người ta cứ thế mà chỉ định là buồng tần bì, buồng du, buồng sồi, buồng thông, vv. Trong khung cảnh cây rừng này, vị chủ quản săn bắn đã từng phô trương tất cả cái xa hoa đúng theo cương vị của mình, và người ta tìm thấy lại cái xa hoa ấy tại điện riêng của ông ở Berlin, tại Karinhall vùng Schorfheide rồi ở tại ngôi nhà sàn của ông ở Berchtesgaden, và luôn cả con tàu bọc sắt riêng có tên là Asie, như cả một dinh cơ chuyển động trên đường rầy. Quả là một tập hợp sang trọng gồm những tấm thảm, tranh của các họa sư, lông thú, các món lỉnh kỉnh, chén bát, đồ bạc, nữ trang, đủ món chiến lợi phẩm của một tay lục lâm đại đạo nhờ chiến tranh mà thâm nhập được các đại gia và các việc bảo tàng Âu châu. Việc Hitler và bộ chỉ huy trú đóng trong hang sói ở Rastenbeourg cách xa không đầy chín mươi cây số đối với Goring là một cơ hội hi hữu để kết hợp bổn phận của mình đối với vị chủ soái của Đức quốc xã và những lạc thú của kẻ săn nai và ăn thịt rừng. Y mở tiệc thường xuyên ở Rominten, trọng đãi các chức sắc của chế độ cùng các chính khách đồng minh, đối với những người này y dành cho họ cái vinh dự được bắn lẻ một con nai nào đó. Con nai này, y đã chọn trước, ăn ý với viên trưởng kiểm lâm, tùy theo vị khách quan trọng đến mức nào, nhưng bao giờ cũng là nai thuộc hạng hiển nhiên kém hơn loại mồi vương giả mà y dành riêng cho mình.
Một trong những nhiệm vụ đầu tiên của Tiffauges là đáp ứng nguyện vọng của nông dân có đất đai giáp sát mặt tây của Rominten và bị heo rừng của Rừng Cấm xông ra phá hoại trước khi thu hoạch. Không có hàng rào nào – trừ phi rào bằng tường đá – có thể ngăn cản cái húc đầu của một con heo rừng đực già năm quyết tâm mở đường cho bầy đàn, và không phải là vô cớ khi người ra dốc sức tu sửa các lỗ hổng trong các lưới sắt và tường cọc gỗ. Tưởng chừng phải tận diệt toàn bộ lũ heo của Rừng Cấm, giải pháp mà lâm dân nào run sợ cho vườn ươm và các luống gieo hạt của mình đều phải nghĩ đến. Nhưng viên chủ quản săn bắn đã quyết định cách khác. Y là người quá yêu thích con thú rừng to lớn, can đảm, hùng hục và háu ăn, nuốt vào bụng bất kể là ngũ cốc, sâu bọ hay là xác chết và vì con thú rừng này có những lề thói lộn xộn, không dè trước được nên y có thể bỏ rơi những thói quen khệ nệ, tủn mủn, của các con nai và con hoẵng luôn bám sát vào các lối mòn, bãi ăn và chỗ ngủ của chúng. Y đã ra lệnh chọn một giải pháp ngược lại, tức là làm cho phía đông của Rominten trở thành hấp dẫn để cuốn hút bầy heo rừng. Muốn vậy người ta nghĩ cách nuôi heo rừng bằng xác chết của những con ngựa bị làm thịt và ngay tại chỗ hạ ngựa, bầy heo sẽ kéo tới ăn.
Tiffauges cảm thấy như một cuộc thử thách ác độc nhưng có lẽ là đầy ý nghĩa – và nghĩa là có lợi cho anh – tất cả những trò giết hại thú vật này mà anh bị bó buộc thủ vai kẻ hạ sát. Phải đi lãnh lấy con ngựa bị hy sinh ở trong một ngôi làng hoặc một trại ngựa gần đó – Trakehnen chỉ cách khoảng mười hai cây số về phía bắc – và lên xe ngựa cùng đi với khổ chủ đến địa điểm sát sinh. Lắm khi con ngựa tội tình mệt lả - và ít được cho ăn kể từ hôm bị chỉ định hy sinh – cho nên người ta đưa nó đến nơi quá sức chậm chạp. Người ta có nghĩ đến việc phải giao cho Tiffauges một ống chích cùng một lọ chứa chất kích thích phòng khi phải đối phó tình trạng kiệt quệ của con vật.
Anh hạ sát bằng một phát đạn súng trường bảy ly, bắn vào sau lỗ tai cách nửa thước. Con vật quỵ xuống, lập tức chổng vó. Ngay liền đó khổ chủ rút móng sắt và tuốt con vật nếu như da của nó đáng giá. Tiffauges chao đảo vì lợm người khi quan sát các màn thô bỉ này vốn gợi ra một cảnh giết chóc to lớn như thế nào đó, được thi hành trong rừng sâu, nhất là vì anh nhanh chóng khám phá ra mối thương cảm sâu xa giữa anh với con ngựa, là con vật chủ yếu dùng để mang đèo, và tạo nên một nét tự mình giết mình trong các trò sát hại này. Một hôm, quay trở lại nơi giết chóc, anh bắt gặp cả một đàn heo đang hùng hục rúc rỉa vào xác một con ngựa cái mà cả đàn đang phanh thây và rắc rải khắp mảnh rừng thưa là nơi con ngựa bị vứt lại. Nhưng như thế vẫn chưa thấm vào đâu. Anh còn phải chứng kiến một con lợn lòi già năm xốc vào một cái xác còn tươi. Con heo rừng tấn công con ngựa từ phía sau, và nó không chịu thôi khi chưa nống được mông con ngựa cho vừa với đầu nó. Con ngựa chết, toang hoác, bị đẩy xa, trông giống như đang vùng vằng, chổng bốn vó lên trời dưới sức đẩy hung hăng của con thú độc. Và Tiffauges bị tổn thương cảm thấy mình dự phần vào cái xấu xa thô tục ấy.
—★—
Vị chủ quản săn bắn, thống chế của Đức quốc xã và tổng tư lệnh không quân sẽ đến tại trại săn và tin ấy được báo trước bằng một khối lượng lương thực chở tới trước và cảnh bọn người hầu hạ vô cùng xôn xao. Khi chiếc tàu Asie dừng lại ở nhà ga Tollmingkehnen, chiếc xe Mercedes trương cờ trờ tới và bốc nhanh một ông vạm vỡ hướng về phía chiếc nhà sàn thần diệu có ngọn lửa phần phật trong chiếc lò sưởi to tướng. Các người trưởng phục vụ mang găng trắng đặt từng chùm nến trên chiếc bàn dài của tu viện trải khăn trắng và chóa ra những tia sáng từ các chén bát nạm, các bồi phòng sưởi chiếc giường to rộng trải lụa và da thú của ông chủ, trong khi dưới bếp món heo rừng non nhồi đang quay lửa than và nhễu mỡ xuống khay hứng. Viên trưởng kiểm lâm là một trong những người đầu tiên được vị chủ quản săn bắn gọi đến – giọng ông ồm ồm vì âm điệu của vùng Bavière còn sót lại và không ngớt “tôi ra lệnh” cho toàn thể trại săn. Ông già kiểm lâm thăng bộ cánh đẹp nhất, sau những giây phút hầu chuyện ấy đầu óc đặc sệt và dáng điệu hớt hơ hớt hải, và đem bao nhiêu âu lo trút lên đầu Tiffauges đang chờ đợi ông ở trại ngựa với con ngựa nâu ở cỗ xe.
Lần đầu tiên Tiffauges gặp được Thống chế nhằm vào giữa mùa đông và nhờ vào một biến cố khiến cho vị chủ nhân của Rominten lấy làm thú vị vô cùng.
Tiffauges từ Goldap trở về với chiếc xe có hai con ngựa khỏe dùng trong việc cày bừa, xe chở củ cải đường cùng với bắp dùng để nuôi nai. Trong khi hai con ngựa ì ạch hổn hển và bám chặt vó sắt trên mặt đất đông giá, Tiffauges ấm áp trong chiếc áo quàng lông cừu nhìn những cành cây trần trụi đan qua đan lại lướt chầm chậm trên đỉnh đầu mình. Anh ngẫm nghĩ rằng chuyến đông du dằng dặc này, anh lao vào là do vụ Martine, tiếp theo cuộc chiến cũng do Martine mà ra cả, chuyến đông du kéo theo một chuyến hành hương vừa qua, được đánh dấu bằng sự đột hiện của con Unhold và của con người đầm lầy, và được đánh dấu một cách thiết thực hơn bằng sự rời bỏ chiếc xe chạy xăng, tiếp theo là chiếc xe chạy bằng khí đốt đánh đổi lấy con ngựa. Anh mê mẩn hồi hộp ngờ rằng chuyến du hành sẽ đưa đi xa hơn, sâu hơn, tận trong cõi âm u đáng kinh sợ hơn, và biết đâu anh sẽ bắt gặp cái thời buổi xa xăm của Chúa tể Đầm lầy.
Đến đây xảy ra một sự xuất hiện làm cho anh vững tin rằng những suy nghĩ của mình có cái khả năng ghê gớm là làm cho những sinh vật có thật hiện ra đúng như mình nghĩ. Phía bên phải, giữa những thân cây gãy càng của đám thông lớn chạy lại ngược chiều là một đàn thú lớn xác, đen, lông lá như bầy gấu, lưng u như bò rừng. Tiffauges nhận ra những con bò tót, chắc chắn như thế, như hiển nhiên là một loài tiền sử giống những hình khắc chạm thô sơ thời đồ đá mới, tựu trung là loài bò rừng, với đôi sừng ngắn như đoản kiếm và phần cổ bồng lên bằng một chiếc bờm dày. Không may anh không phải là người duy nhất trông thấy chúng đến. Hai con ngựa đột nhiên tỉnh ngủ, đâm ra phi nước đại và nhanh chóng chuyển thành tấn công hung hãn, phía sau là chiếc xe cứ nhảy chồm lên và qua suốt cả chiều rộng của con đường. Tiffauges chưa biết cầm cương như thế nào, anh cảm thông với ngựa đang hoảng sợ, nhất là vì một đàn bò rừng thứ hai khác lăm le chặn đường thoái lui của anh. Anh đếm khoảng mười hai con trong đàn trước, khoảng mười con trong đàn sau, tức là cả thảy khoảng hai mươi hai con, nhưng các con xa hơn cả và chậm hơn cả rõ ràng gồm đa số là bò cái cùng những con bê. Anh vừa vặn thoát được đàn sau đang nhập bọn với đàn trước, tạo thành một khối lượng khổng lồ, rầm rập, chà nát mọi thứ trên đường đi. Nhưng chỗ ngoặt đầu tiên xuất hiện đã gây khốn đốn cho cỗ xe lồng lộn. Chiếc xe ngựa mất thăng bằng lao đi vài thước trên hai bánh, rồi lọt ra ngoài chỗ ngoặt, ngã xuống một bên, ngựa vẫn tiếp tục kéo lấy xe, trong khi Tiffauges nhào cuộn tròn xuống tuyết. Một con ngựa do tai nạn bị sổng ra, bỏ chạy vừa kéo theo đằng sau một phần xe bị gãy, con kia còn lướng vướng với cỗ xe, vẫy vùng và rứt rãy với thùng xe. Tiffauges vội vã tháo ngựa ra và phóc lên lưng nó trước khi con này bỏ chạy. Đến khi anh ngoảnh nhìn, anh thấy đàn bò rừng ngoan ngoãn tụ tập chung quanh cỗ xe đổ và bọn này no nê với cải và bắp.
Người cha bầy bò rừng của Rominten hiện đang ở ngay tại trại săn – ông đến đây thường xuyên – đúng lúc biến cố xảy ra. Đây là giáo sư bác sĩ Lutz Heck, giám đốc vườn bách thú của Berlin. Bằng một sự phân lượng công phu giữa các giống bò tót Tây Ban Nha, vùng Camargue, và đảo Corse, và được cải thiện nhờ chọn giống trong nhiều lứa liên tiếp, giáo sư định thử tái tạo chủng loại bò rừng nguyên thủy mà những mẫu cuối cùng đã liệt vào thời kỳ Trung Cổ. Ông nghĩ mình đã khá thành công và được ông chủ quản săn bắn cho phép thả trong Rừng Cấm của Rominten loại bò nguyên thủy tái sinh, như ông đã cao hứng đặt tên cho công trình của mình.
Kể từ đó, đàn thú đen và dày đặc gieo rắc kinh hoàng trong Rừng Cấm. Người ta kể lại câu chuyện một đoàn tuần tra đi xe đạp bị một con bò rừng chận đường phải thoát thân lên những cành cây gần nhất. Con mãnh thú trút giận dữ lên mấy chiếc xe đạp la liệt trên đường đi. Nó giẫm lên xe, rồi thu gom các xe cong queo lên hai sừng, rồi bỏ đi đắc thắng với vòng hoa chiến lợi phẩm làm bằng khung xe và bánh xe cuộc vào nhau.
Đến khi Goring được tin chẳng lành về Tiffauges, y khoái trá tột cùng, và gọi anh đến để nghe chính anh kể chuyện. Thế là tối hôm sau Tiffauges đến trình diện tại trại săn, mày râu nhẵn nhụi, mang đồng phục màu lục và đôi ủng màu đen, nhờ có di vật của một gã kiểm lâm có tầm vóc gần giống như anh. Người ta cho anh ăn bữa tối lâu lắc và thịnh soạn ở dưới nhà bếp cùng với nhân viên đang nhìn ngó anh một cách nể sợ vì vị chủ quản săn bắn đã để mắt tới anh. Tiếp theo đó phải chờ đợi cơn cao hứng của các ông chủ đang ba hoa chung quanh chiếc lò sưởi khổng lồ giữa khói thuốc và hơi rượu. Cuối cùng anh được gọi lên. Dù mọi người đều mặc quân phục, bao nhiêu quan khách vây quanh vị chủ quản, đều lu mờ vì hào quang của vị này nhờ thân hình to lớn và ăn mặc khác thường. Khối thịt một trăm hai bảy kilô tràn ra khỏi chiếc ghế bành to rộng kiểu cổ với lưng dựa uốn tròn và chạm khắc tạo hình giống như một vùng hào quang rẽ quạt đuôi công chung quanh đầu và vai của ông. Ông mặc một chiếc sơ mi trắng rua ở ngựa áo tay phồng, phủ lên áo là một chiếc áo dài bằng da hoẵng màu tím nhạt, lủng lẳng bên ngoài là một sợi dây xích nhỏ, nặng, bằng vàng, ở mút dây đong đưa một viên ngọc bích lớn như trứng chim bồ câu.
Cái lối phô trương này lẽ ra làm cho chàng thanh niên người Pháp không chịu nổi, may sao tiếng Đức đã dựng lên giữa bọn họ với anh một lớp ngăn màu đục, chứ không phải là trong suốt, làm dịu bớt tính cách thô lỗ cho bọn họ và cho phép anh ngỏ lời với nhân vật thứ hai của Đức quốc xã thông qua những lời lẽ và giọng nói mà người ta sẽ không tha thứ cho anh giả như anh là người Đức.
Tiffauges bị buộc phải nói rõ nơi và giờ gặp gỡ, số lượng đàn bò rừng, hướng xuất phát của đàn thú, phản ứng của ngựa, thái độ của chính anh – Và cứ nghe mỗi chi tiết mới, vị chủ quản rú lên cười vừa vỗ bôm bốp xuống đùi. Tiếp theo đó người ta bỡn cợt anh về đôi kính mắt, ỡm ờ nói rằng qua lớp kính cận thị có thể anh trông thỏ hóa bò chăng, và Tiffauges lần đầu tiên khám phá ra một trong những định kiến của các chủ nhân ông Đức quốc xã là họ ghét ai mang kính, đối với họ đó là hiện thân của tài trí, ăn học, lập thuyết, nói tóm lại đó là người Do Thái. Kế đó giáo sư bác sĩ Lutz Heck, cha đẻ của bò nguyên thủy tái sinh, giải thích rằng điều trớ trêu này là bầy thú của ông sẽ nguy hiểm, chừng nào chúng vẫn được huấn luyện như thú ở nhà. Nếu bị nhốt, thì còn lâu nó mới sợ người và hễ thấy người là nó cao chạy xa bay. Thế mà nay – nhất là khi bắt đầu đời sống mới hoang dại của chúng – chúng không hiểu vì sao con người lại thả chúng vào một khu rừng lạnh giá và ít có thức ăn, trong khi cả vùng lại đầy bãi cỏ và nông trại phong phú. Cho nên hơn một lần bò rừng phá rào, tuôn vào các cửa chuồng và kho rạ để ngốn cỏ khô, mà vẫn không quên phủ một con bò cái nào đó trên đường đi. Trong cái hung hăng của chúng nó đối với con người, có sự giận dữ, sự tủi hờn của những đứa con bị bỏ rơi, giáo sư Heck kết luận như vậy, biến cố xảy đến cho chàng thanh niên người Pháp là điều minh họa rõ nét hơn cả cho điều vừa nói.
