Bài viết này có thể xem như một cuốn ký sự——
Hoàng Bích Vân
Phnom Penh sau những hỗn loạn nay đã bình yên, thanh bình rốt cuộc có ý nghĩa gì?
Đối với Tolstoy, hòa bình chính là việc mỗi người trở lại với cuộc sống vụn vặt thường nhật của riêng mình. Người dân Moscow từng chịu sự thống trị của Napoleon, sau khi hòa bình không phải là ngẫm nghĩ về sự tàn khốc của chiến tranh hay tiếp thu bài học lịch sử nào đó, mà chẳng qua chỉ là chuyển những bức tranh sơn dầu, đồ bạc, đèn chùm pha lê của mình trở lại Moscow để kiểm đếm lại đôi chút; nếu có người nhà qua đời, có lẽ nên tìm một thợ vẽ tranh sơn dầu để làm một bức tranh, thuận tiện treo trong phòng khách. Hòa bình là sự phản cao trào của kịch nghệ. Trương Ái Linh ở Thượng Hải, thời kỳ chiến tranh đã đến Hong Kong. Đối với cô, hòa bình lại là một trạng thái tinh thần "phát cuồng". "Rốt cuộc chiến tranh đã chấm dứt. Thoạt dừng lại, quả thực có chút không quen; hòa bình ngược lại khiến lòng người xốn xang, tựa như uống say rượu. Những cái cây mùa đông, mờ ảo thưa thớt như đám mây màu vàng nhạt; dòng nước sạch chảy ra từ ống nước máy, ánh đèn điện, sự náo nhiệt trên đường phố, những thứ này lại là của chúng ta rồi. Chúng ta tạm thời có thể sống tiếp, sao có thể khiến người ta vui mừng đến phát cuồng chứ?" Thế nên người Hong Kong sau chiến tranh nỗ lực kết hôn, ăn uống, chịu tổn thương và hồi phục.
Christa Wolf của Đông Đức, viết về nước Đức sau Thế chiến thứ hai: Tôi biết, cho đến cùng, sẽ chẳng còn lại gì cả: cuộc sống vụn vặt, cùng với tất cả những gì tôi đã viết ra. Tựa như một giấc mơ giữa lúc tôi sắp ngủ thiếp đi. Đối với bà, hòa bình chẳng qua chỉ là một ký ức mờ ảo mà thôi.
Đối với Campuchia—nơi giành độc lập từ sự cai trị của Pháp vào năm 1953 và hầu như từ đó về sau chưa từng có hòa bình, thì hòa bình lại có ý nghĩa gì? Sihanouk tuy dẫn dắt Campuchia độc lập, nhưng lại không mang lại hòa bình cho Campuchia. Năm 1967, phe tả Campuchia phát động một cuộc nổi dậy, Sihanouk đã trấn áp quy mô lớn. Sau đó chịu ảnh hưởng của Chiến tranh Việt Nam, từ năm 1969, Mỹ tiến hành ném bom dữ dội vào Campuchia. Năm 1973, chính quyền Lon Nol do chính phủ Mỹ hậu thuẫn được thành lập, chưa qua nổi hai năm, cách mạng Khmer Đỏ thành công. Năm 1979, chính phủ do Việt Nam hậu thuẫn tại Phnom Penh được thành lập, người dân có được hòa bình cục bộ.
Hòa bình đến vô cùng chậm chạp. Năm 1989, chính phủ Việt Nam tuyên bố rút quân, dọn đường cho chính phủ liên hiệp bốn bên nắm quyền. Nhưng Hiệp định Paris mãi đến tháng 10 năm 1991 mới được ký kết, Sihanouk vốn lưu vong ở nước ngoài từ thập niên 70 cũng một lần nữa trở lại Campuchia.
Hòa bình rồi. Chính phủ liên hiệp lâm thời bốn bên được thành lập, lực lượng gìn giữ hòa bình Liên Hợp Quốc cũng đã đồn trú tại Campuchia vào đầu năm ngoái, khiến cuộc bầu cử vào tháng 4 năm nay có thể diễn ra trong hòa bình. Sau tổng tuyển cử, lực lượng gìn giữ hòa bình đội mũ nồi xanh vào cuối năm đã rời đi toàn bộ, đây mới là sự khởi đầu thực sự của hòa bình, có người nói thế. Lại có người nói, hòa bình giống như không tưởng vậy, hãy còn xa lắm.
Hòa bình đối với Campuchia mà nói, là gì nhỉ, là không cần phải sang Việt Nam, Thái Lan làm visa du lịch nữa, mà có thể trả hai mươi đô la phí visa ngay tại sân bay là có thể nhập cảnh chăng? Là sân bay có thể treo lại bức chân dung khổng lồ của Sihanouk chăng? Là nụ cười của người dân, và sự niềm nở của tài xế taxi chăng? Cơ trưởng nói trên bầu trời vùng ngoại ô Phnom Penh xanh ngắt: Chúng ta sắp đến sân bay Pochentong ở Phnom Penh, đường băng có chút gồ ghề, cần phanh gấp, thời tiết mặt đất thuận lợi.
Thành phố Phnom Penh thoạt nhìn cũng giống như bốn năm trước khi tôi mới tới, những tòa nhà thấp tầng, ruộng lúa xanh mướt, yên tĩnh nhỏ nhắn, lắng tai nghe kỹ có thể nghe thấy tiếng thở khe khẽ của lũ trẻ trong giờ ngủ trưa, thậm chí còn có cả giấc mơ. Từ sân bay đến trung tâm thành phố, chỉ có bảy cây số. Trên đường còn đi qua Đại học Phnom Penh và một bệnh viện. Tôi nhớ mình từng đến thăm những người lính bị thương trong bệnh viện chẳng có gì ngoài mấy chiếc giường lớn. Khi đó đã nói những gì với họ, nay không còn nhớ nữa. Chỉ là khi đêm về dường như sẽ nhìn thấy đôi mắt nâu hiền từ của họ, cùng những cánh tay cái chân cụt màu nâu sẫm của họ. Bọn trẻ lại đang đùa giỡn trên bãi cỏ của bệnh viện.
Những thứ ập tới trước mặt hiện giờ, chỉ là từng chiếc từng chiếc xe jeep màu trắng của lực lượng gìn giữ hòa bình Liên Hợp Quốc. Những người lính Ấn Độ theo đạo Sikh quấn khăn rằn xanh nhạt và những người lính tóc vàng đội mũ nồi xanh đang chán nản ngủ gật trên xe. Tòa thị chính cũ đã được cho hãng hàng không thuê làm văn phòng. Còn Khách sạn Cambodiana được khởi công xây dựng từ những năm bảy mươi, cuối cùng cũng hoàn thành, trở thành khách sạn năm sao duy nhất trong nội thành. Ngay sát bên lại xây mới một khách sạn nổi, nằm ngay trên sông Mekong, cạnh cung điện hoàng gia. Đại lộ Lenin trước Quảng trường Cung điện, giống như Quảng trường Thiên An Môn, hoàng hôn mọi người luôn ngồi trên chiếu ăn bưởi, mực nướng, tôm rang muối tiêu. Gió chiều thổi tới từ sông Tông Lê Sáp thật dịu dàng mà man mác buồn: Cứ thế, một ngày lại qua đi.
Thế nhưng ở thành phố Phnom Penh, ký ức về chiến tranh vẫn khiến người ta khó lòng nguôi ngoai. Khi màn đêm buông xuống, Phnom Penh vẫn chìm trong sự mập mờ nửa sáng nửa tối, cứ ngỡ là vẫn đang trong giờ giới nghiêm, hóa ra lại là vì sự phát triển của thành phố Phnom Penh quá nhanh, nguồn cung điện không đủ, thế nên đêm nào cũng cúp điện. Trong bóng tối, lại bất ngờ nhìn thấy những tấm biển hiệu đèn neon sáng rực: điện thoại không dây Samart, karaoke massage Broadway, Garden Cafe, rành rành là những ngày tháng hòa bình, hóa ra các đại thương hộ đều tự trang bị máy phát điện. Trên báo thỉnh thoảng có tin tức về nhân viên tháo gỡ mìn hy sinh, đường ray xe lửa dẫn về vùng quê lại bị phá hoại, nửa đêm ngủ không ngon, nghe thấy tiếng động truyền đến bất chợt, luôn tưởng đó là tiếng súng, lắng tai nghe cho kỹ, hóa ra chẳng qua chỉ là tiếng nhạc disco mà thôi. Bên ngoài Thư viện Quốc gia lại đỗ đầy những chiếc xe Toyota cũ màu trắng, hét giá một vạn đô la Mỹ, mới khiến người ta thở phào nhẹ nhõm: Thực sự hòa bình rồi. Bằng không thì lấy đâu ra xe Toyota? Trên đường phố vào ban đêm lấy đâu ra nhiều người bản địa mua quần áo và đá quý đến thế?
Nơi đáng xem nhất ở thành phố Phnom Penh hẳn phải là cung điện hoàng gia. Cung điện có Điện Lễ đăng quang, thư viện và Điện Bạc được lát bằng năm nghìn miếng bạc. Song cung điện từ sau khi thân vương Sihanouk đăng quang trở thành quốc vương, liền trở thành nơi ở của ông, không mở cửa cho người tham quan.
Thực ra điều thú vị nhất ở Phnom Penh chính là khu chợ. Chợ Trung tâm mang phong cách kiến trúc art deco, có tổng cộng bốn cánh, mái nhà xếp chồng lên nhau, chợ Trung tâm lại mang một nét độc đáo riêng, tin rằng là chịu ảnh hưởng bởi mỹ học kiến trúc phương Tây. Xung quanh chợ bán quần áo, nhu yếu phẩm. Người đến đây du lịch, nếu không mua một chút vải dệt tay hoặc lụa của Campuchia, thì chính là vào núi báu mà tay không đi về. Vải dệt tay của Campuchia có màu sắc tươi sáng, lại giữ được nét uyển chuyển của mỹ học phương Đông, là nghệ thuật sống khéo léo nhất. Nếu đến chợ Orussey, có các quầy may mặc để làm quần áo. Phụ nữ có thể may krama, chính là chiếc váy dài ôm sát xẻ tà mà phụ nữ Campuchia mặc thường ngày, vừa vặn tựa như kiểu váy đang thịnh hành mùa này.
Nơi chói lóa nhất của chợ Trung tâm, có lẽ coi như tủ đựng đồ trang sức bằng vàng bạc ở chính giữa chợ. Bởi vì sự nguyên sơ này, tựa như bước vào núi báu khiến người ta ngạc nhiên vui mừng. Ở đây, mua kim cương phải chọn một buổi trưa trời quang mây tạnh, bởi vì chợ không có đèn sáng mạnh, chỉ treo những chuỗi bóng đèn vàng vờ vót, muốn nhìn rõ phẩm chất của kim cương, đành phải tự mình nhìn cho rõ dưới ánh nắng gay gắt. Campuchia nổi tiếng dồi dào đá quý (đây vốn là vùng đất cá béo lúa thơm, đá quý lấp lánh, rừng cây tươi tốt, dòng nước dập dờn, liệu có phải là vườn Địa Đàng không?) cho nên có thể mua được những viên đá quý giá rẻ. Người dân bản địa đều nói, ở đây chỉ phân biệt đá quý tốt và đá quý thứ phẩm, không có đá quý giả. Bởi vì đá quý thực sự quá rẻ, không đáng để làm giả lừa gạt. Đá quý chủ yếu là saphia và hồng ngọc, cũng có cẩm thạch và đá quý màu vàng.
Ở khu chợ Olympic bên cạnh khu liên hợp thể thao quốc gia, các quầy bán đồ ăn lớn ở chính giữa, nếu có can đảm thì có thể thử món hủ tiếu Phnom Penh hoặc bò tái nổi tiếng, tất nhiên ăn ở quán sẽ vệ sinh hơn. Người thích trò chơi quân sự, có thể mua được giày lính, dao găm, vật phẩm quân dụng. Nếu có cách, nói không chừng có thể mua được cả súng nữa. Song hiện tại ở Campuchia, việc tàng trữ vũ khí là phi pháp.
Tên gốc của Phnom Penh có nghĩa là "ngọn núi của Penh". Truyền thuyết kể rằng có một người phụ nữ tên là Penh, đã phát hiện ra nơi này bên bờ sông Mekong, thế nên người ta đã xây một ngôi đền trên một ngọn đồi trong thành phố để tưởng nhớ bà, ngôi đền đó được gọi là đền Wat Phnom. Phnom Penh chính là Phnom Penh, trong đó Penh có nghĩa là ngọn núi nhỏ. Đền Wat Phnom nằm trên đỉnh ngọn đồi nhỏ ở trung tâm thành phố, ngôi đền này hương khói tấp nập, mọi người tin rằng dâng hương ở đây, có thể gặp được may mắn. Cho dù không muốn dâng hương, ở đây cũng có thể phóng tầm mắt ngắm nhìn thành phố Phnom Penh. Phnom Penh kể từ sau khi vương quốc Khmer suy tàn, khoảng sau thế kỷ 15 mới trở thành thủ đô của Campuchia. Trước đó thủ đô của vương quốc Khmer đặt tại Angkor Wat.
Do chiến loạn quá lâu, thế giới bên ngoài gần như bằng không đối với sự hiểu biết về văn hóa Campuchia. Thực ra văn hóa Khmer đã tồn tại từ thời công nguyên, cho đến nay đã trải qua hai mươi thế kỷ, có thể gọi là một quốc gia văn minh cổ đại. Thời kỳ rực rỡ nhất của văn hóa Khmer bắt đầu từ khoảng thế kỷ thứ chín, cũng chính là thời kỳ mà ngày nay vẫn có thể phỏng đoán qua nghệ thuật đương thời với vẻ đẹp tĩnh lặng của nó. Cho đến tận thế kỷ thứ mười ba, chẳng vì lý do gì, vương quốc Khmer đột nhiên suy sụp, từ đó lãnh thổ cứ thế thu hẹp lại. Thái Lan, Lào, Việt Nam ngày nay, đều từng là lãnh thổ của vương quốc Khmer.
Giờ đây cách duy nhất để chúng ta tưởng tượng sự hoa lệ thời kỳ đỉnh cao của văn hóa Khmer, chỉ đành ngắm nhìn nghệ thuật thời bấy giờ. Cho nên nói, đến Campuchia, nhất định phải đến Angkor Wat. Song, trước khi đến Angkor Wat, cũng phải đến Bảo tàng Nghệ thuật Quốc gia Phnom Penh.
Bản thân Bảo tàng Nghệ thuật Quốc gia đã là một kiến trúc truyền thống Campuchia rất đáng chú ý, được xây dựng từ năm 1917 đến năm 1920, do kiến trúc sư người Pháp thiết kế, lưu giữ khoảng một nghìn bức tượng và các tác phẩm điêu khắc khác. Nghệ thuật Khmer lưu truyền cho đến nay hầu như toàn là điêu khắc, ngẫm ra người Khmer cổ không giỏi thư họa. Các tác phẩm điêu khắc được lưu giữ trong bảo tàng từ thế kỷ thứ sáu đến thế kỷ thứ mười ba, phần lớn là các vị thần Phật giáo hoặc Ấn Độ giáo. Nhưng tượng Phật của Khmer không rực rỡ sắc màu như của Ấn Độ, ngược lại càng có vẻ đẹp tĩnh lặng thoát tục hơn. Bảo tàng Nghệ thuật Quốc gia rất đáng để ghé thăm, không chỉ vì các tác phẩm nghệ thuật, mà còn vì trải nghiệm thưởng lãm độc đáo, không thua kém gì bảo tàng Louvre hay Vatican. Đến Bảo tàng Nghệ thuật Quốc gia Phnom Penh để ngắm nhìn các tác phẩm nghệ thuật thì phải mang theo một đôi mắt tinh tường—hoặc đèn pin. Không biết là cúp điện hay thời tiết xấu, ngày tôi đi thực sự rất tối, tôi cứ rướn người lại gần, chóp mũi suýt nữa thì chạm vào bức tượng Phật, cảm nhận sự lạnh ngắt. Trong bảo tàng vô cùng yên tĩnh, lắng nghe tiếng dơi kêu chít chít, tiếng mưa rơi trên mái hiên và những chiếc lá sen trong sân bốn mặt, ngắm nhìn nụ cười của Đức Phật, đọc được cả sự dịch chuyển của thời gian.
Nếu chúng ta phớt lờ chiến tranh, có lẽ sẽ không tài nào trân trọng hòa bình. Tôi cho rằng tài liệu giáo dục nhân quyền tốt nhất chính là ở Phnom Penh. Trong thành phố có một trường trung học, khi Khmer Đỏ chiếm đóng Phnom Penh đã cải tạo thành nhà tù bí mật. Giờ đây nhà tù đẫm máu này đã được đổi thành Bảo tàng Toul Sleng. Trong bảo tàng hiện vẫn giữ nguyên nguyên trạng nhà tù này khi chính quyền mới bước vào năm 79. Nếu không có các dụng cụ tra tấn làm bằng chứng, cứ ngỡ đây chỉ là tình tiết trong phim ảnh. Trong xã hội hòa bình văn minh, trải nghiệm tàn khốc đáng sợ có thể tưởng tượng được, chẳng qua chỉ là bị chó lớn đuổi cắn, hoặc bị cướp bóc.
Cách Phnom Penh mười lăm cây số là cánh đồng chết Choeung Ek, từng là một vườn nhãn, nơi đây đã chôn cất hơn vạn nạn nhân. Năm 1988, chính phủ đã xây dựng một tháp vàng, để an vị một phần hài cốt đầu lâu.
Nếu đã "chịu đựng đầy sợ hãi" tại nhà tù bí mật và cánh đồng chết ở Phnom Penh, thì hãy rời khỏi Phnom Penh, đi đến Angkor Wat.
Angkor Wat nằm ở khu rừng Siem Reap phía đông bắc Campuchia, ngồi máy bay bốn mươi lăm phút là đến nơi. Siem Reap nằm bên bờ sông Tông Lê Sáp, là một thành phố nhỏ yên tĩnh. Khách sạn Grand Hotel cổ kính, có những ô cửa sổ kiểu Pháp lớn, đẩy cửa sổ ra là phong cảnh hoang dã ngập tràn. Bên bờ sông có những quầy hàng nhỏ, ban đêm tỏa ra mùi thịt cháy xém thơm lừng. Ở đây, ngay cả không khí cũng có màu xanh: rừng cây mọc lan đến tận đầu gối chiếc gối của bạn.
Angkor Wat chẳng qua chỉ là một "ngôi đền" lớn nhất trong quần thể đền đài Angkor mà thôi. Chữ "cố" không biết có phải là phiên âm của từ wat hay không. Angkor vào thời kỳ đỉnh cao của vương quốc Khmer, tin rằng là một đại đô thị phồn thịnh, Angkor Wat hiện tại, vẫn còn lưu lại hơn bảy mươi "ngôi đền" lớn nhỏ, rải rác trong khu rừng có bán kính sáu mươi cây số, nếu muốn tham quan cho kỹ, e rằng phải mất năm bảy ngày. Ba ngôi đền lớn quan trọng nhất, lần lượt là Angkor Wat, đền Bayon và đền Ta Prohm.
Angkor Wat là ngôi đền lớn nhất trong di tích thành cổ Angkor, tường thành bên ngoài dài một cây số nhân tám trăm mét, xung quanh được bao bọc bởi hào phòng thủ, hành lang lối vào dài hơn hai trăm mét, đi đến ngôi đền ở trung tâm có bốn lớp. Ngôi đền trung tâm có năm ngọn tháp, một ở chính giữa, bốn ở bên cạnh, nhìn từ cổng chính, có thể một mạch nhìn thấy cả năm ngọn tháp. Vẻ đẹp của Angkor Wat nằm ở sự kết hợp kiến trúc của nó, cũng nằm ở các tác phẩm điêu khắc, và các bức bích họa phù điêu trên tường. Trèo lên đỉnh ngọn tháp cao nhất, là có thể nhìn thấy rừng cây, hoàng hôn và vùng đất hoang dã.
Đền Bayon được xem là một trong những ngôi đền thần bí nhất của thành cổ Angkor. Cấu trúc kiến trúc của ngôi đền vô cùng phức tạp, rõ ràng đã trải qua nhiều lần sửa chữa cải tạo, hình thái của những khuôn mặt chạm khắc trên tháp vô cùng độc đáo, không thể tìm thấy ở bất kỳ nơi nào khác trong thành cổ Angkor. Tường ngoài của đền Bayon còn hiếm có ghi lại cuộc sống của người dân thời bấy giờ, cách họ đánh bắt cá, làm ruộng, đánh trận, khiêu vũ, tế lễ. Trong tranh thậm chí còn có cả người Trung Quốc để râu dài vấn tóc búi, đang làm ăn buôn bán với người Khmer.
Nơi tôi thích nhất là đền Ta Prohm, ngôi đền này cũng hoang vu nhất, cây sung đã thống trị toàn bộ vương quốc. Đền Ta Prohm kể từ khi được người Pháp phát hiện vào thế kỷ trước, hoàn toàn không hề được tu sửa, trong đền vẫn giữ nguyên diện mạo ban đầu, những bức tượng thần đổ nát lặng lẽ mục nát trong bóng tối. Cây sung lại mọc lan vào bên trong ngôi đền, phù điêu phủ đầy rêu phong, nhện chăng tơ trong hành lang, khỉ nhảy nhót giữa những cành cây. Từ đằng xa văng vẳng truyền đến tiếng nhạc đàn laya, đứng giữa chốn ấy, khiến người ta không biết đây là thời đại nào, có phải bản thân đang ở trong một vương quốc Khmer văn minh đã thất lạc hay không, có thiếu nữ đang khiêu vũ trong đền, nói không chừng còn vương vấn cả mùi thơm của rượu. Đúng vào lúc đó lại bắt gặp các nhân viên thuộc lực lượng gìn giữ hòa bình Liên Hợp Quốc đang nghỉ phép, hai người đàn ông Pháp, đến chào hỏi tôi. Tôi lại dùng một đô la mua một chiếc chuông bò cho đứa trẻ cứ quấn lấy không rời. Cứ thế một cách chân thực trở lại với người Khmer thế kỷ hiện tại, có tên gọi là Campuchia.
Trở lại Phnom Penh. Buổi tối ở Phnom Penh mát lạnh như nước. Hướng dẫn viên của công ty du lịch Diethelm đến đón, vừa giới thiệu phong cảnh vừa học ngữ pháp tiếng Anh: để tiện giao tiếp với người nước ngoài. Chúng tôi đi qua "phố tiếng Anh", tiếng đọc bài oang oang của các học viên tiếng Anh vang vọng bên tai. Xe cảnh sát gìn giữ hòa bình Liên Hợp Quốc tuần tra khắp phố không phải để tiêu cực đánh giặc mà là để đối phó với những tên trộm cắp xe đáng ghét. Điều mọi người lo lắng là liệu tối nay có bị cúp điện hay không, hoặc bún gạo ngày mai có tăng giá hay không, liệu có còn dư dả tiền để mua một bao Marlboro hay không. Cuộc sống vụn vặt rối rắm, người ta sẽ không nghĩ tới lý do tại sao chiến tranh lại xuất hiện trong lịch sử. Rốt cuộc là lãnh đạo phát động chiến tranh, hay chiến tranh chỉ là một sự tình cờ của lịch sử. Giống như Tolstoy đã nói, con người ta chỉ vì đuổi theo cuộc sống của chính mình. Cho dù là trong chiến tranh hay hòa bình, con người ta chưa bao giờ nghĩ xem lịch sử có mối liên quan gì với cá nhân. Con người ta do đó cũng chưa từng học được điều gì từ lịch sử hay chiến tranh. Thế nên mới càng đắm chìm trong trụy lạc. Những chốn vui chơi giải trí mọc lên như nấm sau mưa ở Phnom Penh, những ai có chút điều kiện đều tận hưởng hết mình, đại khái chính là ý nghĩa của "trạng thái phát cuồng sau chiến tranh" mà Trương Ái Linh đã nói.
Giờ đây ký ức về chiến tranh ở Phnom Penh đã trở nên rất xa vời. Chúng ta chẳng qua chỉ là tình cờ đi qua, những ngày tháng hòa bình, đối với chúng ta mà nói, dường như là điều hiển nhiên. Lời chúc "nguyện thế giới hòa bình" mà người lớn dạy bảo thời thơ ấu, chúng ta đều hùa theo nói, thực ra chẳng hiểu có ý nghĩa gì. Chỉ cho đến khi đặt chân đến thành phố Phnom Penh, tận mắt chứng kiến những vết thương chiến tranh mờ ảo của thành phố, lúc này mới biết lời chúc nguyện thế giới hòa bình có sức nặng nhường nào.
Cho nên thành phố Phnom Penh, không giống với bất kỳ thành phố nào khác. Chỉ có ở đây, một thành phố nhỏ nhắn yên tĩnh, đường băng có chút gồ ghề, cần phải phanh gấp này, chúng ta mới học được cách trân quý——hòa bình an toàn, thời tiết mặt đất thuận lợi——
Hết toàn văn