Đó là mùa thu ở Nice. Một buổi sáng, khi bước vào phòng nàng, tôi thấy nàng đang ngồi trên chiếc ghế thấp, người gập lại và co ro, hai chân vắt chéo và gương mặt giấu trong hai bàn tay. Nàng đang khóc nức nở, những tiếng khóc nghẹn ngào, mái tóc dài chưa chải xõa xuống đôi đầu gối. Ấn tượng về khoảng biển đẹp đẽ tuyệt vời mà tôi vừa mới ngắm nhìn và muốn kể cho nàng nghe bỗng chốc tan biến, tim tôi thắt lại.

– Có chuyện gì vậy? – tôi hỏi; nàng bỏ một bàn tay khỏi khuôn mặt và ra hiệu bảo tôi đi đi. – Có chuyện gì thế? – tôi lặp lại, và lần đầu tiên trong suốt thời gian quen biết, tôi hôn lên tay nàng.

– Không, không có gì đâu, chẳng có gì cả, – nàng nói nhanh. – Ồ, chẳng có gì đâu, không có gì cả... Đi đi anh... Anh thấy đấy, em chưa thay trang phục.

Tôi bước ra ngoài với tâm trạng nặng nề trĩu xuống. Tâm thế bình thản và thanh thản mà tôi đã giữ được bấy lâu nay đã bị niềm trắc ẩn làm cho vẩn đục. Tôi dâng trào một nỗi khát khao mãnh liệt được quỳ gụp dưới chân nàng, nài nỉ nàng đừng khóc một mình mà hãy sẻ chia nỗi buồn với tôi, và tiếng rì rào đơn điệu của biển khơi lúc ấy bỗng vang lên bên tai tôi như một lời tiên tri ảm đạm, để rồi tôi linh cảm thấy những giọt nước mắt mới, những rắc rối mới và những mất mát mới trong tương lai. "Nàng đang khóc vì điều gì? Chuyện gì thế nhỉ?", tôi tự hỏi, hồi tưởng lại gương mặt và ánh nhìn đau khổ của nàng. Tôi chợt nhớ ra nàng đang mang thai. Nàng tìm cách che giấu tình trạng của mình trước mọi người, và thậm chí trước cả chính bản thân nàng. Ở nhà, nàng thường mặc áo choàng rộng hoặc áo cánh có những nếp gấp rất dày trước ngực, còn khi đi ra ngoài, nàng thắt lưng chật đến mức có tới hai lần nàng ngất xỉu giữa lúc chúng tôi đang đi dạo. Nàng chưa bao giờ nói với tôi về tình trạng ấy, và khi tôi bóng gió rằng có lẽ nên đi khám bác sĩ, nàng đỏ bừng mặt và lặng thinh không nói một lời.

Khi tôi sang thăm vào lần kế tiếp, nàng đã y phục chỉnh tề và mái tóc được chải chuốt gọn gàng.

– Thôi nào, thôi nào, – tôi nói, nhận ra nàng lại sắp khóc. – Tốt hơn là chúng ta ra biển và trò chuyện nhé.

– Tôi không thể trò chuyện được. Xin anh tha lỗi, tâm trạng tôi lúc này chỉ muốn được ở một mình. Và, xin anh đấy, Vladimir Ivanitch, lần sau nếu anh muốn bước vào phòng tôi, làm ơn hãy gõ cửa.

Câu nói "làm ơn" ấy mang một âm điệu kỳ lạ, thiếu đi sự nữ tính. Tôi lủi thủi bỏ đi. Tâm trạng Sankt-Petersburg đáng nguyền rủa của tôi lại quay về, mọi mộng ước đều tan vỡ và nhàu nhĩ như những chiếc lá bị sức nóng thiêu đốt. Tôi cảm thấy mình lại đơn độc và chẳng hề có sự gắn kết nào giữa chúng tôi nữa. Đối với nàng, tôi chẳng khác nào chiếc mạng nhện bám vào thân cây cọ kia, vô tình vướng lại ở đó rồi sẽ bị gió cuốn đi và xé rách. Tôi lang thang qua quảng trường nơi ban nhạc đang tấu khúc, bước vào sòng bạc; ở đó, tôi nhìn ngắm những người phụ nữ chưng diện lố bịch và xức nước hoa nồng nặc, và bất kỳ ai trong số họ cũng nhìn tôi như muốn nói: "Anh đang thui thủi một mình; phải thế chứ." Rồi tôi bước ra hiên nhà và đăm đăm hướng tầm mắt ra biển một hồi lâu. Chẳng có lấy một cánh buồm trên đường chân trời. Phía bờ bên trái, trong màn sương màu tử đinh hương là núi non, những khu vườn, tháp chuông và nhà cửa, ánh mặt trời đang lấp lánh bao trùm tất cả, nhưng tất cả đều xa lạ, dửng dưng và là một khối rối rắm không thể tài nào hiểu nổi.