Năm 1944 công nguyên, quân Đồng minh dần chiếm thế thượng phong.
Trên chiến trường Xô-Đức, quân Đức từ thế giằng co chuyển sang rút lui, quân Xô Viết chuyển sang tổng tiến công chiến lược.
Chiến trường Bắc Phi, "Cáo sa mạc" Rommel cuối cùng không thể giữ được thắng lợi đến cùng, quân đoàn của ông ta bị đánh bật khỏi Ai Cập và Libya. Sau những đợt phản công gian khổ, quân Đồng minh đã đổ bộ thành công lên Sicily. Mussolini sụp đổ.
Chiến trường Thái Bình Dương, quân Mỹ lợi dụng ưu thế hải không quân tiếp tục thực hiện "chiến dịch nhảy đảo". Quân Mỹ tranh giành kịch liệt với kẻ địch ngoan cường ở từng hòn đảo có ý nghĩa chiến lược trên Nam Thái Bình Dương: đảo Guadalcanal, đảo Bougainville, quần đảo Marshall và quần đảo Mariana, quân Mỹ thương vong nặng nề.
Chiến trường Miến Điện, Stilwell chỉ huy lực lượng quân Trung Quốc trú Ấn Độ có diện mạo mới phát động cuộc tấn công mãnh liệt vào quân Nhật. Sau bảy tháng khổ chiến, cuối cùng đã áp sát thành phố Myitkyina, trọng trấn miền Bắc Miến Điện. Tại Imphal, vị trí chiến lược ở phía đông Ấn Độ, Tập đoàn quân số 14 của quân Anh-Ấn đang kiên cường chống trả đợt tấn công như thủy triều của quân Nhật. Chiến trường rơi vào trạng thái giằng co.
Diễn biến chiến cuộc thế giới buộc nội các Tojo phải hạ quyết tâm rút khỏi chiến trường Trung Quốc kéo dài. Nhưng sự giải thoát này không phải là rút lui, mà là thắng lợi. Dựa trên tư tưởng chỉ đạo của Đại bản doanh, Bộ Tổng tham mưu đã bổ sung nội dung tác chiến đánh thông tuyến giao thông Hoa Bắc, Hoa Trung và Hoa Nam trên đất liền, dựa trên dự định ban đầu là tiêu diệt các căn cứ không quân của Mỹ tại Trung Quốc, nhằm ép chính phủ Tưởng Giới Thạch phải đàm phán hòa bình. Như vậy, dù sau này Mỹ có kiểm soát được Thái Bình Dương, Nhật Bản vẫn có thể dựa vào lục quân hùng mạnh để đối chọi với quân Mỹ trên đại lục Trung Quốc.
Để đảm bảo ý đồ chiến lược trên được thực hiện, được Đại bản doanh phê chuẩn, quân bộ Nhật Bản ra lệnh điều động chủ lực quân viễn chinh xâm lược Trung Quốc để thành lập binh đoàn chiến lược, đại tướng Okamura Yasuji làm Tổng tư lệnh, ngoài ra còn điều thêm 14 sư đoàn từ chính quốc vào tham chiến, tổng quân số lên tới 650.000 người.
Chiến dịch này được đặt tên là "Chiến dịch số 1".
Washington. Nhà Trắng.
Tổng thống Roosevelt tựa vào chiếc xe lăn nổi tiếng của mình, thần sắc mệt mỏi, gương mặt tiều tụy. So với hai năm trước khi chiến tranh bùng nổ, vị tổng thống 62 tuổi tràn đầy năng lượng này rõ ràng đã già đi nhiều, đôi mắt xanh thường ánh lên tia sáng trí tuệ nay cũng bị che phủ bởi một tầng u ám, như đống lửa sắp tàn.
Chiến tranh đã vắt kiệt sức lực của ông lão một cách tàn nhẫn.
Ngồi trước mặt Tổng thống là Harry Hopkins dáng người cao gầy, vị trợ lý cao cấp cứ hắt hơi liên tục, chà xát cái mũi nhọn dài đến đỏ ửng. Tổng tham mưu trưởng Lục quân George Marshall ngồi trên ghế sofa bên cạnh trợ lý, đang lật xem xấp tài liệu mà Tổng thống đã phê duyệt.
Tổng thống triệu tập hai vị trợ lý đến Nhà Trắng là để thảo luận về những diễn biến mới nhất trên chiến trường Thái Bình Dương.
Harry Hopkins dùng khăn tay che cái mũi đang bị cảm lạnh của mình, giọng nghẹt mũi nói: "George, tôi thật không hiểu, người Nhật rốt cuộc còn bao nhiêu binh lực có thể tung vào chiến trường Thái Bình Dương?"
Gã béo Marshall liếc nhìn vị trợ lý cao gầy một cái, giang rộng hai tay, đáp: "Harry thân mến, nếu ông bảo tôi tính cả mấy bà phụ nữ cầm súng gỗ của họ vào nữa, thì khoảng chừng còn có thể tập hợp được hai mươi đến bốn mươi triệu quân dự bị đấy."
Gã gầy rên rỉ một tiếng yếu ớt, quay sang Tổng thống nói: "Thật không thể tưởng tượng nổi! Thưa Tổng thống, ông đều nghe thấy cả rồi chứ? Cứ đánh thế này, chỉ riêng việc đánh bại Nhật Bản thôi chúng ta đã phải chuẩn bị hy sinh năm triệu thanh niên Mỹ. Còn châu Âu, châu Phi nữa!" Ông ta lại lầm bầm một cách đau khổ: "Lạy Chúa! Những con khỉ da vàng chết tiệt này!"
Roosevelt bình tĩnh nhìn hai người bạn và cũng là hai trợ lý trung thành của mình, trong lòng dấy lên chút cảm kích. Nếu Tổng thống là thuyền trưởng, thì họ chính là thuyền phó và trưởng thủy thủ trên con tàu. Họ đứng cùng ông, hỗ trợ thuyền trưởng vượt qua sóng gió kinh hoàng, lái con tàu Mỹ an toàn đi tới tương lai. Nhưng ông không vội vàng bày tỏ ý kiến, vẫn điềm tĩnh lắng nghe cuộc đối thoại của họ.
"Thưa Tổng thống," Marshall dò xét nhìn Roosevelt, người sau ra hiệu bằng mắt bảo ông tiếp tục. "Báo cáo của Bộ Lục quân cho thấy, kể từ khi phản công Nam Thái Bình Dương đến nay, tổng số thương vong của quân Mỹ đã vượt quá 100.000 người. Chỉ riêng tại đảo Guadalcanal, quân Mỹ thương vong đã lên tới hơn 30.000 người, gần bằng với số quân Nhật bị tiêu diệt. Con số này chưa bao gồm 400 máy bay, 2 tàu sân bay và gần 100 tàu mặt nước khác mà chúng ta đã tổn thất."
"Tình hình các chiến trường khác của quân Đồng minh thế nào?" Tổng thống hỏi.
"Quân Nhật ở chiến trường Trung Quốc đang tấn công, người Trung Quốc có vẻ rất thụ động, quân đội của họ đang rút lui. Đa số quân Nhật ở Đông Nam Á đang tập trung tại Miến Điện, Stilwell và Mountbatten đang kìm chân chúng."
"Anh nghĩ người Trung Quốc có thể trụ vững không?"
"Tôi tin chỉ cần họ muốn trụ thì nhất định sẽ trụ vững, trừ khi chính người Trung Quốc muốn đầu hàng Nhật Bản."
"Những người Trung Quốc xảo quyệt này! Họ cứ ở đó chờ đợi và quan sát." Harry Hopkins lầm bầm một câu, lại bắt đầu xoa mũi.
Cái đầu to lớn của Tổng thống cùng với tất cả tư tưởng trong đầu đều được tựa vững chắc vào lưng ghế xe lăn. Ông khó khăn điều chỉnh tư thế, cử động cái cổ đau nhức, rồi để dòng suy nghĩ của mình tiếp tục.
Người Mỹ chưa bao giờ đối mặt với kẻ địch ngoan cường và xa lạ như vậy. Sự hoang mang thời kỳ đầu chiến tranh vẫn chưa hoàn toàn tan biến, sự dũng cảm, ngoan cường và tinh thần chiến tranh điên cuồng của người Nhật đến nay vẫn khiến người Mỹ khiếp sợ. Nếu nói rằng tất cả các dân tộc da trắng đều từng đắm chìm trong sự tự phụ về ưu thế chủng tộc tối thượng suốt thời gian dài mà không thể nhìn thẳng vào thực tế, thì cho đến trước khi "Sự kiện Trân Châu Cảng" bùng nổ, người Mỹ vẫn tin rằng các dân tộc da màu đều là kém cỏi và không thể chịu nổi một đòn, họ chỉ nên phục tùng chứ không phải đối kháng với người da trắng. Thực tế đã chứng minh định kiến này là lạc hậu và có hại. Người Nhật không chỉ chứng minh đầy ngoan cường về tiềm năng quân sự và ưu thế dân tộc của họ, mà còn viết lại lịch sử của hơn nửa châu Á. Sự thật đáng sợ này vừa hay chứng minh cho sự tự cao tự đại và ngu xuẩn của người Mỹ. Sự trỗi dậy của người Nhật không chỉ là thách thức đối với Anh Mỹ, mà còn là thách thức của người da màu đối với toàn bộ các dân tộc da trắng. Vấn đề mà Tổng thống Mỹ đang cấp bách cần tìm hiểu lúc này là: để khuất phục hoàn toàn dân tộc hải tặc man rợ hiếu chiến và có tính xâm lược này, người Mỹ rốt cuộc còn phải trả giá bao nhiêu? Bao gồm cả việc còn phải hy sinh bao nhiêu sinh mạng thanh niên Mỹ?
Câu nói đó của Hopkins dáng gầy đã đánh mạnh vào lòng Tổng thống, khơi dậy một sự cộng hưởng cảm xúc mãnh liệt. Chính vì ông Franklin D. Roosevelt là một vị tổng thống, mà tổng thống lại là đại diện cho lợi ích cao nhất của dân tộc mình, nên Roosevelt buộc phải có mọi lối tư duy và đặc điểm hành vi của người Mỹ. Xét về lý trí, Roosevelt hy vọng thế giới hòa bình, các dân tộc bình đẳng đối đãi với nhau, thể hiện lập trường tiến bộ nhân đạo. Nhưng xuất phát từ phương thức cảm xúc và định kiến dân tộc của người Mỹ, ông vẫn là người ưu thế, người da trắng thượng đẳng. Khi khoảng cách giữa các dân tộc trên thế giới chưa thể được thu hẹp từng bước trong cục diện chính trị kinh tế, bước chân văn minh thế giới chưa thể hòa hợp thống nhất, thì bóng ma phân biệt chủng tộc không thể xóa sạch, đa số nhân loại da trắng đều không thể hoàn toàn vượt qua khỏi ý thức ưu thế chủng tộc tối thượng.
Đây không chỉ là hạn chế lịch sử của Tổng thống Mỹ mà còn là của chính nhân loại.
"Vậy thì, hãy để chúng ta xem, George nên nỗ lực như thế nào về mặt này?" Tổng thống hơi rướn người về phía trước, tán thành nói. George là biệt danh của Stilwell, mũi tên tư duy của Tổng thống lập tức bắn trúng hồng tâm.
Vị trợ lý cao cấp nhìn lên trần nhà, cuối cùng cũng thỏa nguyện hắt hơi một cái thật to. Ông ta vẫn nhìn Marshall với vẻ mặt kỳ quái, người sau đột nhiên nở một nụ cười rạng rỡ.
"Thưa Tổng thống, Stilwell có một bản báo cáo khẩn. Tưởng Ủy viên trưởng còn 30 sư đoàn ở Vân Nam đang tiếp nhận trang bị kiểu Mỹ, nhưng ông ta không có ý định tung những đơn vị này vào chiến đấu. Stilwell hy vọng Tổng thống thúc giục Tưởng tiên sinh lập tức mở chiến trường sông Nộ, nhằm giảm bớt áp lực cho quân Đồng minh ở Imphal, nếu không con đường Trung-Ấn muốn đi qua Myitkyina là điều gần như không thể."
"Miến Điện còn tổng cộng bao nhiêu quân Nhật?" Tổng thống nhìn ông ta hỏi.
"10 sư đoàn, gần 300.000 người. Trong đó có 7 sư đoàn đang tấn công Imphal." Tổng tham mưu trưởng trả lời.
"Người Anh có thể tránh được sai lầm xuất hiện ở Miến Điện lần trước không?"
"Tôi nghĩ là có. Mountbatten làm không tệ, nhưng ông ta cần có người đâm một nhát dao chí mạng vào lưng quân Nhật."
Vị trợ lý dáng gầy cho hai viên thuốc màu trắng vào miệng khó khăn nuốt xuống, ông ta nói: "Hắn ta đang chờ đợi thắng lợi của người khác, cái... cái lão cáo già này!"
Không khí đóng băng trong vài giây. Cái đầu hói của Ủy viên trưởng Trung Quốc đáng ghét trở thành mục tiêu chỉ trích trên bàn hội nghị.
Tổng thống thực hiện một cử chỉ kiên quyết, nâng cao giọng nói với các trợ lý của mình: "Harry nói đúng, vì cuộc chiến này là do người châu Á áp đặt lên chúng ta, vậy tại sao lại để họ trốn ở phía sau mà để binh sĩ Mỹ phải đổ máu? Phải bắt họ đều lên tiền tuyến, ép buộc họ đi, thắng lợi sẽ không từ trên trời rơi xuống. George, anh soạn thảo một bức điện văn đi. Lưu ý, phải để cho kẻ phương Đông giở quẻ đó hiểu rằng, phải trả giá bao nhiêu mới nhận được bấy nhiêu đền đáp, nếu không thì hắn đừng hòng nhận được gì cả."
Trùng Khánh. Biệt thự Hoàng Sơn.
Không lâu sau khi quân Nhật bắt đầu "Chiến dịch số 1", Ủy viên trưởng Tưởng Giới Thạch nhận được một bức điện khẩn từ Phòng Bầu Dục Nhà Trắng.
Trùng Khánh. Gửi Ủy viên trưởng các hạ:
...Do Tân biên Quân đoàn 1 đang giáng những đòn nặng nề lên quân Nhật ở Miến Điện, quân nhảy dù Đồng minh đã đe dọa bên sườn Sư đoàn 18, chủ lực quân Nhật tại chiến trường Miến Điện bị kìm chân ở ba hướng Bắc Miến, Imphal và Akyab, vì vậy hy vọng các hạ dành sự chú trọng đầy đủ cho chiến cuộc Miến Điện.
Tôi sẽ nghiêm túc nhắc nhở các hạ, dự đoán quân Nhật ở Imphal và thung lũng Hukawng nhất định sẽ cầu viện, việc này có thể do Sư đoàn 56 ở hướng sông Nộ điều động binh lực tăng viện, ngoài ra Sư đoàn 2, 33 cũng có thể tới tiếp viện. Nếu quân Nhật chiếm được Imphal, thắng lợi của quân Đồng minh ở Bắc Miến và con đường Trung-Ấn đang được xây dựng đều sẽ đổ sông đổ biển, tình hình Đông Nam Á chắc chắn sẽ lại rơi vào khủng hoảng.
Vì vậy, tôi xin nhân danh Tổng thống Mỹ yêu cầu các hạ: Hy vọng các hạ lập tức ra lệnh cho quân Y tại hướng Vân Nam toàn tuyến tiến công, nhằm thúc đẩy chiến cuộc Miến Điện phát triển theo hướng có lợi hơn...
Kính trọng các hạ
F. D. Roosevelt
(Trích từ "Thực lục Nhà Trắng thời kỳ Thế chiến II")
Ủy viên trưởng đang đứng ở đình Lãm Nguyệt trên núi trò chuyện cùng phu nhân. Ông xem điện báo, lông mày giật giật, sắc mặt lập tức trầm xuống. Tống Mỹ Linh biết chồng mình, vị vĩ nhân của bà, sắp nổi giận, nên vẫy tay với hai bên, ra hiệu cho tùy tùng lui xuống.
Tưởng Giới Thạch đọc điện báo liền hai lần, sau đó tức giận vò thành một cục, ném ra ngoài đình. Ông đi đi lại lại mấy bước trên mặt đất, ngẩng đầu lên, bàn tay nắm cán gậy chống khẽ run rẩy.
Núi xám. Nước xám. Trong khoảng không mờ ảo tựa sương xám ở đằng xa, thấp thoáng có thể nhìn thấy dáng vẻ nhấp nhô của thành phố núi, bồi đô.
Ánh mắt u ám của Ủy viên trưởng rảo quanh trên vùng đất xám của Trung Quốc. Đây là lãnh địa của ông, thế giới của ông, mặc dù tất cả những gì xảy ra ở đây còn lâu mới nói là tốt đẹp hay khiến người ta hài lòng, nhưng đất nước này rốt cuộc thuộc về ông, thể hiện ý chí và quyền uy của ông, vì vậy ông tuyệt đối không dung thứ cho bất kỳ ai đứng trên đầu trên cổ mình mà chỉ tay năm ngón.
Vừa qua Tết năm 1944, quân Nhật đã đột ngột phát động tấn công từ trung tâm Hà Nam, đồng thời quân địch ở Hoa Trung, Hoa Nam cũng bắt đầu rục rịch. Quy mô tấn công của quân Nhật lớn, thế công mãnh liệt chưa từng thấy kể từ khi kháng chiến. Quân Nhật đẩy mạnh toàn diện dọc theo đường bộ, đường sắt và đường thủy. Tại Hà Nam, quân thủ thành Trung Quốc tan rã toàn tuyến, tổn thất 270.000 quân, Tổng tư lệnh Tập đoàn quân 36, Thượng tướng Lý Gia Ngọc tử quốc. Tại Lạc Dương, Quân đoàn 15 kiên cường kháng cự, đã gần cạn đạn lạc. Ba ngày trước, Ủy viên trưởng đích thân ra lệnh thay thế một loạt tướng lĩnh bại trận, đồng thời cũng bắn bỏ một loạt sĩ quan.
Thế công của quân Nhật không giảm mà còn tăng. Ủy viên trưởng chăm chú theo dõi diễn biến tình hình, và cảm thấy vô cùng lo lắng về điều này. Ông lờ mờ nhận ra lần này quân Nhật đến không có ý tốt. Tất nhiên, Ủy viên trưởng tạm thời không lo quân Nhật sẽ đánh tới Trùng Khánh, trong tay ông vẫn còn gần 3 triệu quân, quân Nhật không có cái dạ dày lớn đến thế.
Nhưng bức điện của Tổng thống Mỹ lại khơi dậy sự phẫn nộ lớn hơn trong lòng ông.
Ủy viên trưởng quả thực có một loạt quân đội ở Vân Nam đang thay đổi trang bị kiểu Mỹ, tiếp nhận huấn luyện, nhưng những đơn vị này tuyệt đối không phải được trang bị để đánh thay người khác. Trung Quốc có câu nói cổ, gọi là "có phòng bị thì không lo hoạn nạn", đây chính là tình hình quốc gia của Trung Quốc. Nếu Ủy viên trưởng liều hết vốn liếng với quân Nhật, thì sau chiến tranh đừng nói là tiêu diệt Đảng Cộng sản, ngay cả bất kỳ quân phiệt địa phương nào cũng sẽ không tôn sùng ông. Nếu kết cục kháng chiến là như vậy, thì thắng lợi huy hoàng, sự nghiệp bất hủ nào còn có ý nghĩa gì với ông nữa?
Hơn nữa quân đội Trung Quốc là của người Trung Quốc, quân đội Trung Quốc nên đánh trận gì và đánh như thế nào là chuyện của người Trung Quốc, người Mỹ có quyền gì mà can thiệp vào ông và ép buộc ông phải tấn công quân Nhật?
"Nương hy thất! Hừ, thật là vô lý!" Cơn giận của Ủy viên trưởng cuối cùng cũng bộc phát. Mặt ông xanh mét, cây gậy chống gõ xuống đất cồm cộp. Sự phẫn nộ khiến ông không còn màng đến sự tôn nghiêm mà một nhà lãnh đạo cần có, những từ ngữ thô tục tuôn ra khỏi miệng.
"Đại lệnh!" Sau khi chồng trút giận xong, Tống Mỹ Linh mới thờ ơ nói, "Đáng để nổi nóng lớn đến vậy sao?"
Ủy viên trưởng quay sang phu nhân, ánh mắt ông ngoài sự nghi hoặc còn thêm vẻ đề phòng. "Chẳng lẽ bà có cao kiến gì?"
Tống Mỹ Linh mỉm cười nhạt, tránh không đáp. Đúng lúc này có một đội máy bay vận tải Mỹ bay đến trên bầu trời Trùng Khánh, tiếng động cơ của phi đội làm rung chuyển mặt đất, phù hiệu ngôi sao trắng trên cánh máy bay đặc biệt bắt mắt.
"Tôi lại nhớ đến Hội nghị Cairo." Sau khi máy bay đi xa, Tống Mỹ Linh vẫn nhìn về phía chân trời, như có vô hạn cảm khái nói, "Những người Mỹ đó thực sự là những kẻ kỳ quặc, tại sao họ cứ nhất định phải gửi máy bay đại bác cho ông chứ không phải gửi cho người khác?"
Tưởng Giới Thạch tức giận phản bác: "Bà đừng nói đỡ cho họ! Đây tuyệt đối không phải là lý do để họ có thể ra lệnh cho tôi!"
Tống Mỹ Linh thu ánh nhìn lại, bi thương nhân từ lắc đầu. "Ôi Đại lệnh, ông cứ đi đầu hàng quân Nhật là xong, dù sao dựa vào ông cũng không giữ nổi giang sơn, đúng không?"
Tưởng Giới Thạch đột nhiên nghẹn lời. Lời của phu nhân nói ra một thực tế tàn khốc, đó là cục diện thế giới dần dần trở nên rõ ràng, quân Nhật sớm muộn gì cũng sẽ bị đánh bại, mà quốc gia hưởng lợi lớn nhất châu Á sau chiến tranh chỉ có thể là Trung Quốc. Mất đi người Mỹ, Ủy viên trưởng có thể đơn độc trụ vững đến khi kháng chiến thắng lợi không?
Tưởng Giới Thạch nhanh chóng bình tĩnh lại.
So với lợi ích, tôn nghiêm suy cho cùng cũng lùi xuống thứ yếu. Ủy viên trưởng là chính trị gia, chính trị gia đều là sản phẩm của lý trí chứ không phải sản phẩm của cảm xúc.
"Tôi lại muốn nghe xem, phu nhân có cao kiến gì?" Tưởng Giới Thạch đầy hứng thú hỏi.
"Những điều kiện mà ông đưa ra tại Cairo, bây giờ chẳng phải vừa hay để mặc cả sao?" Tống Mỹ Linh vừa thờ ơ gảy móng tay vừa trả lời chồng.
Tưởng Giới Thạch đột nhiên tâm có chút ngộ, không khỏi thầm thở dài một tiếng. Mặc dù ai cũng biết cuộc hôn nhân Tưởng-Tống là sản phẩm của chính trị Trung Quốc, nhưng ít có người nghiên cứu ảnh hưởng sâu xa của cuộc hôn nhân này đối với chính trị Trung Quốc cũng như đối với nhà lãnh đạo. Hôn nhân không chỉ cải tạo gia đình và cả hai bên nam nữ, mà còn làm cho tư chất, quan niệm, ý thức cũng như phương thức hành vi của nhà lãnh đạo dần dần xảy ra thay đổi tinh tế, sự thay đổi này thậm chí còn vượt qua ảnh hưởng của những môi trường khác.
Ủy viên trưởng bình tĩnh mỉm cười, cơn bão trong lòng đã biến mất hoàn toàn khỏi gương mặt. Ông lại khôi phục sự uy nghiêm và giữ gìn của một nhà lãnh đạo. Ông thu cây gậy chống, khoác tay phu nhân chậm rãi bước ra khỏi đình. Ánh mắt hai người gặp nhau, đều nở nụ cười hiểu ý.
Lúc này Bí thư trưởng Trần Bố Lôi vội vã từ dưới núi chạy đến, Ủy viên trưởng kéo dài giọng dặn ông ta: "Úy Lỗi à, chiều gọi Hà Ứng Khâm, Thương Chấn đến gặp tôi."
Ngày 27 tháng 3 năm 1944, Ủy viên trưởng Tưởng Giới Thạch phúc điện cho Nhà Trắng, từ chối yêu cầu của Tổng thống Mỹ.
2
Tin tức Tưởng Giới Thạch từ chối mở chiến trường sông Nộ truyền đến tiền tuyến Miến Điện khi Stilwell đang dùng bữa sáng tại sở chỉ huy tiền phương cách Mogaung 30km về phía tây. Đối diện ông là Thiếu tướng tham mưu trưởng Thomas Hearn. Stilwell đọc bức điện của Marshall liền ba lần, rồi đưa cho tham mưu trưởng.
"Lạy Chúa!" Ông ném khăn ăn, làm một cử chỉ giận dữ gào lên, "Chẳng lẽ tác chiến với quân Nhật chỉ là trách nhiệm của người Mỹ, còn nghĩa vụ của hắn là đợi viện trợ rồi mở một tờ biên nhận? Cái thứ hạt đậu phộng chết tiệt này! Tại sao hắn không biết xấu hổ cho chính mình?!"
Thiếu tướng Thomas Hearn là một người miền Nam nước Mỹ cử chỉ điềm đạm đầu óc bình tĩnh. Ông đọc xong bức điện, nuốt trôi miếng trứng rán cuối cùng một cách ngon lành, mới dặn người hầu bàn dọn bàn ăn đi.
"Thưa tướng quân," ông cố gắng dùng một giọng điệu nhẹ nhàng an ủi tư lệnh, "Ngài không cho rằng Tưởng Giới Thạch chỉ là một nhân vật nhỏ bé sao? Tôi dám cá 100 đô la, ông ta nhất định sẽ xuất binh."
"Tony, ông có ý gì?"
"Tôi nghĩ chúng ta có thể đối phó với ông ta."
"Ông nói xem, con cáo già này rốt cuộc muốn đạt được cái gì?"
"Máy bay, đại bác, xe tăng của Mỹ. Còn cả việc tiêu diệt Đảng Cộng sản nữa."
"Hắn đang tống tiền Tổng thống?" Stilwell chợt nhận ra.
"Tôi thấy là vậy, thưa tướng quân." Thomas Hearn cười vui vẻ, bổ sung nói: "Theo tôi được biết, Long Vân từng bày tỏ riêng với tướng Frank Dorn rằng, nếu người Mỹ chịu trang bị cho ông ta 5 đến 10 sư đoàn, ông ta sẵn sàng đơn độc tiến công về phía sông Nộ."
"Ý ông là chúng ta nên lợi dụng mâu thuẫn của họ?"
"Chính là vậy, thưa tướng quân. Ít nhất chúng ta phải làm cho ông ta cảm thấy sự tồn tại của mối đe dọa này trên bề mặt."
Stilwell gãi gãi mái tóc hoa râm, đột nhiên cười lên. Ông vỗ vỗ vai tham mưu trưởng đầy hài lòng, khen ngợi: "Tony, ông không nên ở lại đây với tôi để đánh trận, ông nên đến Nhà Trắng để làm chính trị."
Một sĩ quan thiếu tá chui vào sở chỉ huy, thở hổn hển báo cáo: "Thưa tướng quân, xe tăng của địch đã xuất kích."
Stilwell chấn chỉnh tinh thần, gọi lớn: "Hay quá, cuối cùng cũng buộc chúng phải lộ diện rồi." Ông chộp lấy một chiếc ống nhòm, vội vã dặn dò tham mưu trưởng: "Tony, ông lập tức soạn thảo một bức điện, báo ý của chúng ta cho George biết. Tôi phải đến sư đoàn bộ của Tôn Lập Nhân xem sao, đám quân Nhật đó quỷ quyệt lắm đấy."
Ngày 3 tháng 4, Tổng thống Mỹ phúc điện cho Ủy viên trưởng Tưởng, thái độ cứng rắn hơn. Và ám chỉ có thể hủy bỏ mọi viện trợ cho chính phủ Trùng Khánh.
Cùng ngày hôm đó, Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Tống Tử Văn thay mặt Ủy viên trưởng Tưởng đưa ra kháng nghị miệng với Nhà Trắng.
Ngày 4, chính phủ Mỹ từ chối kháng nghị của nguyên thủ Trung Quốc, và khẳng định rõ ràng: "Quân Y ở Vân Nam nên lập tức mở chiến trường sông Nộ, nếu không sẽ hủy bỏ mọi viện trợ."
Ủy viên trưởng trong cơn giận dữ liên tiếp đập vỡ ba chiếc tách trà và một chiếc ấm trà Tử Sa Nghi Hưng thời nhà Minh giá trị đắt đỏ, sau đó dứt khoát không thèm đoái hoài.
Ngày 10, Thiếu tướng tham mưu trưởng của tướng Stilwell là Thomas Hearn bay từ Miến Điện đến Côn Minh, hội cùng Chuẩn tướng Frank Dorn, tham mưu trưởng phía Mỹ của Quân đoàn Vân Nam (tức quân Y), triệu tập hội nghị liên tịch các tướng lĩnh cao cấp Trung-Mỹ. Thiếu tướng Thomas Hearn thay mặt tướng Stilwell tuyên bố: "Phong tỏa toàn bộ" hạn ngạch phân phối vận tải hàng không với tổng cộng 730 tấn vật tư tác chiến đã vận chuyển tới sân bay Côn Minh, đồng thời "đơn phương đình chỉ hợp đồng cho Trung Quốc vay máy bay tác chiến, thu hồi tất cả máy bay đã cho vay từ trước đến nay". Điều khiến người ta cảm thấy sâu xa hơn là, phía Mỹ còn tuyên bố: sẽ xem xét "tái phân phối vật tư tác chiến cho những đơn vị sẵn sàng vượt sông tấn công quân Nhật".
Đây là một kiểu "đấu thầu chiến tranh" tương tự như đấu thầu kinh tế đương đại, nhằm kích thích tính cạnh tranh tích cực của các chính trị gia Trung Quốc. Cùng ngày, Long Vân đã bày tỏ thái độ tại Côn Minh, sẵn sàng dùng 5 đến 7 sư đoàn để tiến công bờ tây sông Nộ, điều kiện là đổi lấy 10 sư đoàn trang bị kiểu Mỹ.
Các quân phiệt Tứ Xuyên như Lưu Tương, Lưu Văn Huy cũng có động thái.
Ủy viên trưởng không ngờ người Mỹ lại giở chiêu này, bản thân ông đã mềm yếu một nửa trước. Ông không muốn đắc tội với người Mỹ, càng không muốn nhìn thấy vật tư viện trợ Mỹ rơi vào tay đối thủ của mình, vì vậy ba ngày sau, Bộ trưởng Bộ Quân chính kiêm Tổng tham mưu trưởng của chính phủ Trùng Khánh là Hà Ứng Khâm đã vội vã bay tới Côn Minh, đọc "Lệnh tác chiến sông Nộ của Viễn chinh quân Trung Quốc (quân Y)" do Ủy viên trưởng đích thân ký trước mặt các tướng lĩnh Trung-Mỹ. Lệnh quy định: Tổng tư lệnh Viễn chinh quân Trung Quốc do Thượng tướng Vệ Lập Hoàng làm quyền Tổng tư lệnh, trực thuộc Tập đoàn quân 11 và 20 cùng các đơn vị binh chủng đặc biệt trực thuộc, tổng cộng 16 sư đoàn chỉnh biên (sau tăng lên 18) và 9 trung đoàn pháo binh, tổng binh lực 200.000 người. Các đơn vị trên chậm nhất phải đến vị trí chỉ định ở tiền tuyến sông Nộ vào thượng tuần tháng 5 và chuẩn bị vượt sông tác chiến.
Đồng thời, Tổng trưởng Hà đệ trình Thiếu tướng Thomas Hearn một bản ghi nhớ, yêu cầu phía Mỹ đảm nhận các trách nhiệm sau để thực hiện chiến dịch sông Nộ:
1. Cung cấp công cụ vượt sông, đảm bảo 50.000 quân tiên phong vượt qua thiên hiểm sông Nộ.
2. Thực hiện yểm trợ trên không mọi thời tiết.
3. Cử đơn vị pháo binh Mỹ phối hợp.
4. Cung cấp toàn bộ vật tư tác chiến hậu cần mà Viễn chinh quân cần.
Phía Mỹ nhanh chóng đồng ý yêu cầu của chính phủ Trung Quốc. Ngày 17 tháng 4, Thiếu tướng Thomas Hearn thay mặt Stilwell ký vào "Thỏa thuận chiến dịch sông Nộ Trung-Mỹ".
Đây chính là "Khủng hoảng sông Nộ" nổi tiếng trong lịch sử quan hệ Trung-Mỹ năm 1944.
Ủy viên trưởng Tưởng trong cuộc mặc cả với người Mỹ không những mất sạch mặt mũi, ông đành trút sự bất mãn dữ dội với Tổng thống Mỹ lên đầu Stilwell và Long Vân. Stilwell là hòn đá cản đường mà Tổng thống Mỹ cử đến bên cạnh ông, ông tạm thời không làm gì được, nhưng Long Vân lại sớm là cái gai trong mắt ông. "Vân Nam Vương" một ngày chưa trừ, Ủy viên trưởng một ngày không được an ổn. Vì vậy, vào tháng thứ hai sau khi kháng chiến thắng lợi, Ủy viên trưởng đã không thể chờ đợi được mà tính sổ sau thu hoạch, chỉ thị Đỗ Duật Minh phát động binh biến quy mô lớn ở Côn Minh, dùng vũ lực tống khứ Long Vân xuống đài.
Khi Ủy viên trưởng đang nổi trận lôi đình ở dinh thự xa hoa tại Trùng Khánh đó, tướng Mỹ Joseph W. Stilwell lại đang trải qua sinh nhật lần thứ 61 của mình trong rừng nhiệt đới Miến Điện nơi đạn bay pháo nổ.
3
Sông Nộ. Chiến trường Đằng Bắc.
Tháng 2 năm 1944, sương mù dày đặc nhiều ngày khiến vùng núi Gaoligong đất trời hỗn độn giao thông bị cắt đứt, một chiếc máy bay trinh sát của Đồng minh bị lạc đường vì cạn kiệt nhiên liệu buộc phải hạ cánh khẩn cấp xuống sân bay dã chiến ở ngoại ô phía bắc Đằng Xung, một phi công Mỹ và hai sĩ quan tình báo Trung Quốc trên máy bay lập tức trở thành tù binh của hiến binh Nhật.
Hiến binh không tốn mấy công sức đã móc ra được thông tin tình báo chúng cần từ miệng các sĩ quan Trung Quốc. Nhiệm vụ của chiếc máy bay này là thả các sĩ quan tình báo xuống vùng núi Gaoligong, chịu trách nhiệm liên lạc với đội du kích Quốc Dân Đảng (gồm Sư đoàn dự bị 2, Sư đoàn 88 và một bộ phận Sư đoàn 36) đang tác chiến tại khu vực này. Họ mang theo một chiếc máy điện đài, cùng một cuốn mật mã biên chế mới nhất và một bản biên chế quân đội Trung Quốc ở bờ đông sông Nộ.
Món quà lớn từ trên trời rơi xuống này khiến quân Nhật vui mừng khôn xiết, Trung tướng Matsuyama Yuzo, Sư đoàn trưởng Sư đoàn 56 mới nhậm chức, ra lệnh cho nổ tung máy bay, bí mật áp giải tù binh và tài liệu về Mangshi. Trưa hôm đó, khi sương mù tan đi, một tiếng nổ lớn chấn động thành huyện Đằng Xung. Người dân địa phương nhìn thấy có một chiếc máy bay Đồng minh bị rơi ở ngoại ô đang bốc cháy dữ dội, sau đó có người tìm thấy ba xác chết quân nhân cháy đen trong đống đổ nát của máy bay.
Điền Tây. Mangshi.
Mangshi vốn chỉ là tên của một thôn trại người Thái trong thung lũng sông Thụy Lệ, "Mangshi", tiếng địa phương nghĩa là nơi voi thường xuất hiện. Nơi đây vốn là "vùng đất chướng khí", dấu chân người hiếm thấy, voi hoang thường xuất hiện, chỉ vào mùa khô mới có đoàn ngựa thồ của người Hán dọc theo đường núi đến Miến Điện buôn lậu thuốc phiện và ngọc bích. Sau khi đường Điền Tây được thông xe, từng đoàn xe tải bốc khói đen bất kể ngày đêm chạy qua đây, vận chuyển muối ăn, vải vóc, rượu từ nội địa đến Miến Điện, lại vận chuyển cao su, gạo và đường cát của Miến Điện về nước. Người Hán thiết lập cơ quan chính phủ tại Mangshi, còn có sở cảnh sát, hải quan, trạm tiếp quân, thuế vụ, bệnh viện và rất nhiều cửa hàng khách sạn, v.v., chỉ trong vài năm, Mangshi đã trở thành thành phố biên giới lớn nhất bờ tây sông Nộ ngoài Đằng Xung.
Năm 1942 quân Nhật chiếm đóng Điền Tây, biến Mangshi thành một doanh trại khổng lồ. Chúng tiến hành cải tạo bí mật đối với sở cảnh sát cũ, dựng lên nhiều ăng-ten dạng lưới dày đặc như mạng nhện trên mái tôn. Những mạng lưới kim loại nham hiểm này phát sóng ngày đêm, nghe lén và đánh chặn liên lạc liên lạc bên trong Trung Quốc, phá giải mật mã, đồng thời cũng có nhiệm vụ gây nhiễu thông tin liên lạc của kẻ địch.
Đây chính là cơ quan "Mangshi số 1", trạm nghe lén vô tuyến lớn nhất mà người Nhật thiết lập tại Đông Nam Á.
"Mangshi số 1" đã đóng vai trò không thể xem nhẹ đối với thắng lợi quân sự của quân Nhật trên chiến trường Trung Quốc và Đông Nam Á. Đến trước tháng 2 năm 1944, cơ quan này thông qua việc nghe lén ngày đêm các loại tín hiệu vô tuyến phát ra bên trong Trung Quốc, chủ yếu là Trùng Khánh, đã đánh chặn được một lượng lớn thông tin tình báo, tỷ lệ phá mã là 1/5. Đây là thành tựu khá đáng kinh ngạc trong điều kiện lúc bấy giờ. Khi chiếc máy bay trinh sát lạc đường đó gửi đến cho đặc vụ Nhật một món quà lớn nặng trịch, công việc của cơ quan này đã xuất hiện cục diện sôi động chưa từng có. Đến tháng 5 năm 1944, cơ quan này đã phá giải hơn 270 bản tin tình báo mật mã phát ra từ bờ đông sông Nộ, tỷ lệ phá mã lên tới 70%. Quân đội Trung Quốc đối với điều này vẫn bị che mắt, hoàn toàn không hay biết gì.
Trong chiến tranh hiện đại, tầm quan trọng của công tác tình báo thường vượt qua máy bay đại bác, sự thật này đã được các nước Mỹ, Anh, Đức chấp nhận từ đầu Thế chiến II. Chúng ta chỉ cần nhìn lại trận Midway xảy ra vào tháng 6 năm 1942, sẽ thấy rõ điều này. Trong trận hải chiến mang tính quyết định đó, cả hai bên Nhật Mỹ đều tung ra chủ lực hải quân của mình: phía Nhật sở hữu 6 tàu sân bay, 145 tàu mặt nước các loại khác; phía Mỹ chỉ có 2 tàu sân bay và 26 tàu chiến khác. Nhưng chỉ hai ngày sau đó, Hạm đội Liên hợp Nhật Bản chiếm ưu thế tuyệt đối đã thảm bại, mất 4 tàu sân bay, 430 máy bay và 3.500 binh sĩ, trong đó bao gồm hàng trăm phi công trên tàu sân bay lành nghề. Phía Mỹ chỉ mất 1 tàu sân bay. Bí mật khiến người Mỹ tạo ra kỳ tích hải chiến đáng kinh ngạc này nằm ở chỗ: họ vớt được cuốn mật mã quân sự trong một chiếc tàu ngầm "I-60" của Nhật bị đánh chìm và phá giải toàn bộ liên lạc vô tuyến của kẻ địch.
Ngày 16 tháng 4 năm 1943, 17 máy bay chiến đấu Mỹ đánh chặn chiếc máy bay chở Đô đốc hải quân Yamamoto Isoroku, nguyên nhân vẫn nằm ở việc quân Mỹ đã đánh chặn và phá giải mật mã của quân Nhật từ trước.
Người Trung Quốc nhất định sẽ phải trả giá cho sự lạc hậu và sơ suất trong công tác tình báo.
4
1 giờ sáng ngày 11 tháng 5, Chiến dịch sông Nộ chính thức triển khai toàn diện.
Dọc bờ đông hẻm núi sông Nộ dài hơn 200km, 2.500 lính công binh Trung Quốc kéo các công cụ vượt sông đã chuẩn bị sẵn: thuyền cao su, xuồng xung kích, thùng xăng và bè tre xuống dòng sông đang gầm thét như sấm. Hơn 100 sĩ quan Mỹ giàu kinh nghiệm đã giúp đỡ các đơn vị Trung Quốc thực hiện trận đánh vượt sông ban đêm này. Khoảng 20.000 quân tấn công đợt đầu lần lượt bắt đầu vượt sông qua thiên hiểm sông Nộ tại 7 điểm vượt sông.
Đến khi trời sáng, chỉ có một binh sĩ không may rơi xuống nước chết đuối.
